بحران هرمز فرصتی برای برقراری گفتگوی سازنده بین چین و آ.سه.آن
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: ابراز نگرانی پنتاگون از وضعیت وخیم افغانستان، سقوط 9 ولایت دیگر افغانستان،تصرف پایگاه هوایی «شیندند» در غرب افغانستان توسط طالبان، احتمال دیدار اردوغان با رهبر طالبان، اعلام آمادگی عمرانخان برای پادرمیانی بین آنکارا و طالبان، دیدار وزرای دفاع ارمنستان و روسیه، گفتگوی وزرای دفاع روسیه و آمریکا درباره مسائل امنیتی جهانی ،استقرار افسران اطلاعاتی و هوایی رژیم صهیونیستی در ستاد فرماندهی آمریکا، واکنش مینسک به تحریم های جدیدآمریکا، اعتراض شدید کانادا به چین به خاطر محکومیت شهروند کانادایی، رکورد 10 ساله نرخ رشد تجارت خارجی چین، ادامه تخریب خانه های فلسطینیان برای شهرک سازی توسط رژیم صهیونیستی، تصمیم وزارت خارجه سودان برای تحویل «عمر البشیر» به دیوان بینالمللی کیفری و صدور حکم بازداشت سیف الاسلام قذافی در لیبی از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین-گفتگو: یک کارشناس مسائل آفریقا درباره آخرین تحولات لیبی گفت؛ بعد از نشست دوم برلین که در نخستین روزهای تیرماه برگزار شد، به نظر میرسد که روند دولتسازی آن هم از سوی سازمان ملل متحد در این کشور شتاب تازهای گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دهمین سالگرد خیزش مردم لیبی علیه معمر قذافی در حالی است که در سال 2014 با سقوط این کشور به اختلاف و جنگ داخلی، دیگر امیدی باقی نمانده است. 5 فوریه، هیئت اعزامی سازمان ملل گفتگوی سیاسی در لیبی را تسهیل کرده و مقامات اجرایی موقتی جدیدی انتخاب کرد؛ اما شرایط شکننده بوده و چند هفته آتی، حیاتی محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با اشاره به توافق صلح و آشتی ملی در لیبی گفت: متأسفانه به دلیل اینکه وزن و سهم گروهها در توافقات بهدرستی مشخص نشده، شرایط توافق صلح در لیبی شکننده است و این موارد در دوران پسا انتخابات در این کشور اثرگذار خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بسیار خوشبینانه است که تصور کنیم مذاکرات مراکش، هرچند که جدی و با حمایتهای سازمان ملل و دیگر سازمانهای بینالمللی برگزار شود، نتیجه مطلوب خواهد داشت، اما اگر پس از انتخابات 24 دسامبر 2021، رهبران داخلی لیبی به نتایج آن احترام بگذارند، میتوان گفت این کشور یک مرحله دیگر به صلح پایدار نزدیکتر شده است.
دکتر حسین ابراهیم نیا – استاد دانشگاه و تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بازیگران منطقهای مانند عربستان، امارات و ترکیه تلاش میکنند تا لیبی تجزیه شود و دو حاکمیت مختلف در این کشور برقرار شود؛ لذا اگر جنگ تداوم داشته باشد ممکن است لیبی نیز مانند سودان به دو بخش شرقی و غربی تقسیم شود.
حسن هانیزاده – کارشناس مسائل آسیا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: راهبرد روسیه در لیبی از زمان انقلاب فوریه 2011 این کشور تا حدی متناقض بوده است. بااینحال، خودداری کرملین از حمایت از یکی از طرفین جنگ و تغییر رویکرد مداوم آن در میدان لیبی، درنهایت سود غیرمنتظرهای برای روسیه ایجاد کرده است بهطوریکه این راهبرد به روسیه امکان داده است تا به همراه ترکیه، فرایند صلح بحران لیبی را هدایت کنند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: از زمان سرنگونی معمر قذافی، رهبر سابق لیبی در سال 2011، لیبی گرفتار خشونت بین نیروهای رقیب، شبهنظامیان و گروههای بهاصطلاح جهادی بوده است. تلاشهای سازمان ملل برای پیشبرد صلح شکستخورده و بازیگران خارجی زیادی وارد صحنه شده و به حمایت از جناحهای مختلف پرداختهاند بهزعم اینکه آینده لیبی برای اهداف اقتصادی و امنیتی آنها حیاتی است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با اشاره به جنگ لفظی میان ترکیه و امارات بر سر لیبی گفت: رقابتی که میان دو گروه در لیبی شکل گرفته، بازی بیپایانی را آغاز کرده که هیچ یک از دو طرف موفق نمیشوند نه تنها در منطقه خاورمیانه و مدیترانه به قدرت تعیین کننده تبدیل شوند، بلکه با ادامه این روند در لیبی هم پیروز مطلق نخواهند شد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در سال 2011، ایالات متحده آمریکا از قطعنامه 1973 شورای امنیت سازمان ملل متحد برای اعلام و اجرای یك منطقه پرواز ممنوع بر فراز لیبی حمایت كرد. پس از آن، ائتلاف به رهبری آمریكا با اجرای منطقه پرواز ممنوع، نیروهای وفادار به قذافی را نابود كرد و به مخالفان اجازه داد كه دیكتاتور قدیمی را حذف كنند. پیش فرض قدرت های مداخله گر این بود كه به محض حذف دیكتاتوری ظالمانه قذافی، مردم لیبی یك دولت منتخب و نهادهای ملی جدید را ایجاد خواهند کرد و با استفاده از منابع عظیم سوخت فسیلی به سمت ملت سازی در لیبی حرکت خواهند کرد. اما آنچه در لیبی رخ داد، مطابق این فرض نبود و پس از سقوط قذافی، هرگز یک دولت مرکزی کارآمد تشکیل نشد و قدرت های همسایه به دلیل پیامدهای تجزیه لیبی، آسیب دیدند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: ابراز نگرانی پنتاگون از وضعیت وخیم افغانستان، سقوط 9 ولایت دیگر افغانستان،تصرف پایگاه هوایی «شیندند» در غرب افغانستان توسط طالبان، احتمال دیدار اردوغان با رهبر طالبان، اعلام آمادگی عمرانخان برای پادرمیانی بین آنکارا و طالبان، دیدار وزرای دفاع ارمنستان و روسیه، گفتگوی وزرای دفاع روسیه و آمریکا درباره مسائل امنیتی جهانی ،استقرار افسران اطلاعاتی و هوایی رژیم صهیونیستی در ستاد فرماندهی آمریکا، واکنش مینسک به تحریم های جدیدآمریکا، اعتراض شدید کانادا به چین به خاطر محکومیت شهروند کانادایی، رکورد 10 ساله نرخ رشد تجارت خارجی چین، ادامه تخریب خانه های فلسطینیان برای شهرک سازی توسط رژیم صهیونیستی، تصمیم وزارت خارجه سودان برای تحویل «عمر البشیر» به دیوان بینالمللی کیفری و صدور حکم بازداشت سیف الاسلام قذافی در لیبی از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین-گفتگو: یک کارشناس مسائل آفریقا درباره آخرین تحولات لیبی گفت؛ بعد از نشست دوم برلین که در نخستین روزهای تیرماه برگزار شد، به نظر میرسد که روند دولتسازی آن هم از سوی سازمان ملل متحد در این کشور شتاب تازهای گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دهمین سالگرد خیزش مردم لیبی علیه معمر قذافی در حالی است که در سال 2014 با سقوط این کشور به اختلاف و جنگ داخلی، دیگر امیدی باقی نمانده است. 5 فوریه، هیئت اعزامی سازمان ملل گفتگوی سیاسی در لیبی را تسهیل کرده و مقامات اجرایی موقتی جدیدی انتخاب کرد؛ اما شرایط شکننده بوده و چند هفته آتی، حیاتی محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با اشاره به توافق صلح و آشتی ملی در لیبی گفت: متأسفانه به دلیل اینکه وزن و سهم گروهها در توافقات بهدرستی مشخص نشده، شرایط توافق صلح در لیبی شکننده است و این موارد در دوران پسا انتخابات در این کشور اثرگذار خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بسیار خوشبینانه است که تصور کنیم مذاکرات مراکش، هرچند که جدی و با حمایتهای سازمان ملل و دیگر سازمانهای بینالمللی برگزار شود، نتیجه مطلوب خواهد داشت، اما اگر پس از انتخابات 24 دسامبر 2021، رهبران داخلی لیبی به نتایج آن احترام بگذارند، میتوان گفت این کشور یک مرحله دیگر به صلح پایدار نزدیکتر شده است.
دکتر حسین ابراهیم نیا – استاد دانشگاه و تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بازیگران منطقهای مانند عربستان، امارات و ترکیه تلاش میکنند تا لیبی تجزیه شود و دو حاکمیت مختلف در این کشور برقرار شود؛ لذا اگر جنگ تداوم داشته باشد ممکن است لیبی نیز مانند سودان به دو بخش شرقی و غربی تقسیم شود.
حسن هانیزاده – کارشناس مسائل آسیا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: راهبرد روسیه در لیبی از زمان انقلاب فوریه 2011 این کشور تا حدی متناقض بوده است. بااینحال، خودداری کرملین از حمایت از یکی از طرفین جنگ و تغییر رویکرد مداوم آن در میدان لیبی، درنهایت سود غیرمنتظرهای برای روسیه ایجاد کرده است بهطوریکه این راهبرد به روسیه امکان داده است تا به همراه ترکیه، فرایند صلح بحران لیبی را هدایت کنند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: از زمان سرنگونی معمر قذافی، رهبر سابق لیبی در سال 2011، لیبی گرفتار خشونت بین نیروهای رقیب، شبهنظامیان و گروههای بهاصطلاح جهادی بوده است. تلاشهای سازمان ملل برای پیشبرد صلح شکستخورده و بازیگران خارجی زیادی وارد صحنه شده و به حمایت از جناحهای مختلف پرداختهاند بهزعم اینکه آینده لیبی برای اهداف اقتصادی و امنیتی آنها حیاتی است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با اشاره به جنگ لفظی میان ترکیه و امارات بر سر لیبی گفت: رقابتی که میان دو گروه در لیبی شکل گرفته، بازی بیپایانی را آغاز کرده که هیچ یک از دو طرف موفق نمیشوند نه تنها در منطقه خاورمیانه و مدیترانه به قدرت تعیین کننده تبدیل شوند، بلکه با ادامه این روند در لیبی هم پیروز مطلق نخواهند شد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در سال 2011، ایالات متحده آمریکا از قطعنامه 1973 شورای امنیت سازمان ملل متحد برای اعلام و اجرای یك منطقه پرواز ممنوع بر فراز لیبی حمایت كرد. پس از آن، ائتلاف به رهبری آمریكا با اجرای منطقه پرواز ممنوع، نیروهای وفادار به قذافی را نابود كرد و به مخالفان اجازه داد كه دیكتاتور قدیمی را حذف كنند. پیش فرض قدرت های مداخله گر این بود كه به محض حذف دیكتاتوری ظالمانه قذافی، مردم لیبی یك دولت منتخب و نهادهای ملی جدید را ایجاد خواهند کرد و با استفاده از منابع عظیم سوخت فسیلی به سمت ملت سازی در لیبی حرکت خواهند کرد. اما آنچه در لیبی رخ داد، مطابق این فرض نبود و پس از سقوط قذافی، هرگز یک دولت مرکزی کارآمد تشکیل نشد و قدرت های همسایه به دلیل پیامدهای تجزیه لیبی، آسیب دیدند.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: ابراز نگرانی پنتاگون از وضعیت وخیم افغانستان، سقوط 9 ولایت دیگر افغانستان،تصرف پایگاه هوایی «شیندند» در غرب افغانستان توسط طالبان، احتمال دیدار اردوغان با رهبر طالبان، اعلام آمادگی عمرانخان برای پادرمیانی بین آنکارا و طالبان، دیدار وزرای دفاع ارمنستان و روسیه، گفتگوی وزرای دفاع روسیه و آمریکا درباره مسائل امنیتی جهانی ،استقرار افسران اطلاعاتی و هوایی رژیم صهیونیستی در ستاد فرماندهی آمریکا، واکنش مینسک به تحریم های جدیدآمریکا، اعتراض شدید کانادا به چین به خاطر محکومیت شهروند کانادایی، رکورد 10 ساله نرخ رشد تجارت خارجی چین، ادامه تخریب خانه های فلسطینیان برای شهرک سازی توسط رژیم صهیونیستی، تصمیم وزارت خارجه سودان برای تحویل «عمر البشیر» به دیوان بینالمللی کیفری و صدور حکم بازداشت سیف الاسلام قذافی در لیبی از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین-گفتگو: یک کارشناس مسائل آفریقا درباره آخرین تحولات لیبی گفت؛ بعد از نشست دوم برلین که در نخستین روزهای تیرماه برگزار شد، به نظر میرسد که روند دولتسازی آن هم از سوی سازمان ملل متحد در این کشور شتاب تازهای گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دهمین سالگرد خیزش مردم لیبی علیه معمر قذافی در حالی است که در سال 2014 با سقوط این کشور به اختلاف و جنگ داخلی، دیگر امیدی باقی نمانده است. 5 فوریه، هیئت اعزامی سازمان ملل گفتگوی سیاسی در لیبی را تسهیل کرده و مقامات اجرایی موقتی جدیدی انتخاب کرد؛ اما شرایط شکننده بوده و چند هفته آتی، حیاتی محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با اشاره به توافق صلح و آشتی ملی در لیبی گفت: متأسفانه به دلیل اینکه وزن و سهم گروهها در توافقات بهدرستی مشخص نشده، شرایط توافق صلح در لیبی شکننده است و این موارد در دوران پسا انتخابات در این کشور اثرگذار خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بسیار خوشبینانه است که تصور کنیم مذاکرات مراکش، هرچند که جدی و با حمایتهای سازمان ملل و دیگر سازمانهای بینالمللی برگزار شود، نتیجه مطلوب خواهد داشت، اما اگر پس از انتخابات 24 دسامبر 2021، رهبران داخلی لیبی به نتایج آن احترام بگذارند، میتوان گفت این کشور یک مرحله دیگر به صلح پایدار نزدیکتر شده است.
دکتر حسین ابراهیم نیا – استاد دانشگاه و تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بازیگران منطقهای مانند عربستان، امارات و ترکیه تلاش میکنند تا لیبی تجزیه شود و دو حاکمیت مختلف در این کشور برقرار شود؛ لذا اگر جنگ تداوم داشته باشد ممکن است لیبی نیز مانند سودان به دو بخش شرقی و غربی تقسیم شود.
حسن هانیزاده – کارشناس مسائل آسیا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: راهبرد روسیه در لیبی از زمان انقلاب فوریه 2011 این کشور تا حدی متناقض بوده است. بااینحال، خودداری کرملین از حمایت از یکی از طرفین جنگ و تغییر رویکرد مداوم آن در میدان لیبی، درنهایت سود غیرمنتظرهای برای روسیه ایجاد کرده است بهطوریکه این راهبرد به روسیه امکان داده است تا به همراه ترکیه، فرایند صلح بحران لیبی را هدایت کنند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: از زمان سرنگونی معمر قذافی، رهبر سابق لیبی در سال 2011، لیبی گرفتار خشونت بین نیروهای رقیب، شبهنظامیان و گروههای بهاصطلاح جهادی بوده است. تلاشهای سازمان ملل برای پیشبرد صلح شکستخورده و بازیگران خارجی زیادی وارد صحنه شده و به حمایت از جناحهای مختلف پرداختهاند بهزعم اینکه آینده لیبی برای اهداف اقتصادی و امنیتی آنها حیاتی است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با اشاره به جنگ لفظی میان ترکیه و امارات بر سر لیبی گفت: رقابتی که میان دو گروه در لیبی شکل گرفته، بازی بیپایانی را آغاز کرده که هیچ یک از دو طرف موفق نمیشوند نه تنها در منطقه خاورمیانه و مدیترانه به قدرت تعیین کننده تبدیل شوند، بلکه با ادامه این روند در لیبی هم پیروز مطلق نخواهند شد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در سال 2011، ایالات متحده آمریکا از قطعنامه 1973 شورای امنیت سازمان ملل متحد برای اعلام و اجرای یك منطقه پرواز ممنوع بر فراز لیبی حمایت كرد. پس از آن، ائتلاف به رهبری آمریكا با اجرای منطقه پرواز ممنوع، نیروهای وفادار به قذافی را نابود كرد و به مخالفان اجازه داد كه دیكتاتور قدیمی را حذف كنند. پیش فرض قدرت های مداخله گر این بود كه به محض حذف دیكتاتوری ظالمانه قذافی، مردم لیبی یك دولت منتخب و نهادهای ملی جدید را ایجاد خواهند کرد و با استفاده از منابع عظیم سوخت فسیلی به سمت ملت سازی در لیبی حرکت خواهند کرد. اما آنچه در لیبی رخ داد، مطابق این فرض نبود و پس از سقوط قذافی، هرگز یک دولت مرکزی کارآمد تشکیل نشد و قدرت های همسایه به دلیل پیامدهای تجزیه لیبی، آسیب دیدند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: ابراز نگرانی پنتاگون از وضعیت وخیم افغانستان، سقوط 9 ولایت دیگر افغانستان،تصرف پایگاه هوایی «شیندند» در غرب افغانستان توسط طالبان، احتمال دیدار اردوغان با رهبر طالبان، اعلام آمادگی عمرانخان برای پادرمیانی بین آنکارا و طالبان، دیدار وزرای دفاع ارمنستان و روسیه، گفتگوی وزرای دفاع روسیه و آمریکا درباره مسائل امنیتی جهانی ،استقرار افسران اطلاعاتی و هوایی رژیم صهیونیستی در ستاد فرماندهی آمریکا، واکنش مینسک به تحریم های جدیدآمریکا، اعتراض شدید کانادا به چین به خاطر محکومیت شهروند کانادایی، رکورد 10 ساله نرخ رشد تجارت خارجی چین، ادامه تخریب خانه های فلسطینیان برای شهرک سازی توسط رژیم صهیونیستی، تصمیم وزارت خارجه سودان برای تحویل «عمر البشیر» به دیوان بینالمللی کیفری و صدور حکم بازداشت سیف الاسلام قذافی در لیبی از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین-گفتگو: یک کارشناس مسائل آفریقا درباره آخرین تحولات لیبی گفت؛ بعد از نشست دوم برلین که در نخستین روزهای تیرماه برگزار شد، به نظر میرسد که روند دولتسازی آن هم از سوی سازمان ملل متحد در این کشور شتاب تازهای گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دهمین سالگرد خیزش مردم لیبی علیه معمر قذافی در حالی است که در سال 2014 با سقوط این کشور به اختلاف و جنگ داخلی، دیگر امیدی باقی نمانده است. 5 فوریه، هیئت اعزامی سازمان ملل گفتگوی سیاسی در لیبی را تسهیل کرده و مقامات اجرایی موقتی جدیدی انتخاب کرد؛ اما شرایط شکننده بوده و چند هفته آتی، حیاتی محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با اشاره به توافق صلح و آشتی ملی در لیبی گفت: متأسفانه به دلیل اینکه وزن و سهم گروهها در توافقات بهدرستی مشخص نشده، شرایط توافق صلح در لیبی شکننده است و این موارد در دوران پسا انتخابات در این کشور اثرگذار خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بسیار خوشبینانه است که تصور کنیم مذاکرات مراکش، هرچند که جدی و با حمایتهای سازمان ملل و دیگر سازمانهای بینالمللی برگزار شود، نتیجه مطلوب خواهد داشت، اما اگر پس از انتخابات 24 دسامبر 2021، رهبران داخلی لیبی به نتایج آن احترام بگذارند، میتوان گفت این کشور یک مرحله دیگر به صلح پایدار نزدیکتر شده است.
دکتر حسین ابراهیم نیا – استاد دانشگاه و تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بازیگران منطقهای مانند عربستان، امارات و ترکیه تلاش میکنند تا لیبی تجزیه شود و دو حاکمیت مختلف در این کشور برقرار شود؛ لذا اگر جنگ تداوم داشته باشد ممکن است لیبی نیز مانند سودان به دو بخش شرقی و غربی تقسیم شود.
حسن هانیزاده – کارشناس مسائل آسیا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: راهبرد روسیه در لیبی از زمان انقلاب فوریه 2011 این کشور تا حدی متناقض بوده است. بااینحال، خودداری کرملین از حمایت از یکی از طرفین جنگ و تغییر رویکرد مداوم آن در میدان لیبی، درنهایت سود غیرمنتظرهای برای روسیه ایجاد کرده است بهطوریکه این راهبرد به روسیه امکان داده است تا به همراه ترکیه، فرایند صلح بحران لیبی را هدایت کنند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: از زمان سرنگونی معمر قذافی، رهبر سابق لیبی در سال 2011، لیبی گرفتار خشونت بین نیروهای رقیب، شبهنظامیان و گروههای بهاصطلاح جهادی بوده است. تلاشهای سازمان ملل برای پیشبرد صلح شکستخورده و بازیگران خارجی زیادی وارد صحنه شده و به حمایت از جناحهای مختلف پرداختهاند بهزعم اینکه آینده لیبی برای اهداف اقتصادی و امنیتی آنها حیاتی است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با اشاره به جنگ لفظی میان ترکیه و امارات بر سر لیبی گفت: رقابتی که میان دو گروه در لیبی شکل گرفته، بازی بیپایانی را آغاز کرده که هیچ یک از دو طرف موفق نمیشوند نه تنها در منطقه خاورمیانه و مدیترانه به قدرت تعیین کننده تبدیل شوند، بلکه با ادامه این روند در لیبی هم پیروز مطلق نخواهند شد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در سال 2011، ایالات متحده آمریکا از قطعنامه 1973 شورای امنیت سازمان ملل متحد برای اعلام و اجرای یك منطقه پرواز ممنوع بر فراز لیبی حمایت كرد. پس از آن، ائتلاف به رهبری آمریكا با اجرای منطقه پرواز ممنوع، نیروهای وفادار به قذافی را نابود كرد و به مخالفان اجازه داد كه دیكتاتور قدیمی را حذف كنند. پیش فرض قدرت های مداخله گر این بود كه به محض حذف دیكتاتوری ظالمانه قذافی، مردم لیبی یك دولت منتخب و نهادهای ملی جدید را ایجاد خواهند کرد و با استفاده از منابع عظیم سوخت فسیلی به سمت ملت سازی در لیبی حرکت خواهند کرد. اما آنچه در لیبی رخ داد، مطابق این فرض نبود و پس از سقوط قذافی، هرگز یک دولت مرکزی کارآمد تشکیل نشد و قدرت های همسایه به دلیل پیامدهای تجزیه لیبی، آسیب دیدند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: ابراز نگرانی پنتاگون از وضعیت وخیم افغانستان، سقوط 9 ولایت دیگر افغانستان،تصرف پایگاه هوایی «شیندند» در غرب افغانستان توسط طالبان، احتمال دیدار اردوغان با رهبر طالبان، اعلام آمادگی عمرانخان برای پادرمیانی بین آنکارا و طالبان، دیدار وزرای دفاع ارمنستان و روسیه، گفتگوی وزرای دفاع روسیه و آمریکا درباره مسائل امنیتی جهانی ،استقرار افسران اطلاعاتی و هوایی رژیم صهیونیستی در ستاد فرماندهی آمریکا، واکنش مینسک به تحریم های جدیدآمریکا، اعتراض شدید کانادا به چین به خاطر محکومیت شهروند کانادایی، رکورد 10 ساله نرخ رشد تجارت خارجی چین، ادامه تخریب خانه های فلسطینیان برای شهرک سازی توسط رژیم صهیونیستی، تصمیم وزارت خارجه سودان برای تحویل «عمر البشیر» به دیوان بینالمللی کیفری و صدور حکم بازداشت سیف الاسلام قذافی در لیبی از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین-گفتگو: یک کارشناس مسائل آفریقا درباره آخرین تحولات لیبی گفت؛ بعد از نشست دوم برلین که در نخستین روزهای تیرماه برگزار شد، به نظر میرسد که روند دولتسازی آن هم از سوی سازمان ملل متحد در این کشور شتاب تازهای گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دهمین سالگرد خیزش مردم لیبی علیه معمر قذافی در حالی است که در سال 2014 با سقوط این کشور به اختلاف و جنگ داخلی، دیگر امیدی باقی نمانده است. 5 فوریه، هیئت اعزامی سازمان ملل گفتگوی سیاسی در لیبی را تسهیل کرده و مقامات اجرایی موقتی جدیدی انتخاب کرد؛ اما شرایط شکننده بوده و چند هفته آتی، حیاتی محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با اشاره به توافق صلح و آشتی ملی در لیبی گفت: متأسفانه به دلیل اینکه وزن و سهم گروهها در توافقات بهدرستی مشخص نشده، شرایط توافق صلح در لیبی شکننده است و این موارد در دوران پسا انتخابات در این کشور اثرگذار خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بسیار خوشبینانه است که تصور کنیم مذاکرات مراکش، هرچند که جدی و با حمایتهای سازمان ملل و دیگر سازمانهای بینالمللی برگزار شود، نتیجه مطلوب خواهد داشت، اما اگر پس از انتخابات 24 دسامبر 2021، رهبران داخلی لیبی به نتایج آن احترام بگذارند، میتوان گفت این کشور یک مرحله دیگر به صلح پایدار نزدیکتر شده است.
دکتر حسین ابراهیم نیا – استاد دانشگاه و تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بازیگران منطقهای مانند عربستان، امارات و ترکیه تلاش میکنند تا لیبی تجزیه شود و دو حاکمیت مختلف در این کشور برقرار شود؛ لذا اگر جنگ تداوم داشته باشد ممکن است لیبی نیز مانند سودان به دو بخش شرقی و غربی تقسیم شود.
حسن هانیزاده – کارشناس مسائل آسیا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: راهبرد روسیه در لیبی از زمان انقلاب فوریه 2011 این کشور تا حدی متناقض بوده است. بااینحال، خودداری کرملین از حمایت از یکی از طرفین جنگ و تغییر رویکرد مداوم آن در میدان لیبی، درنهایت سود غیرمنتظرهای برای روسیه ایجاد کرده است بهطوریکه این راهبرد به روسیه امکان داده است تا به همراه ترکیه، فرایند صلح بحران لیبی را هدایت کنند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: از زمان سرنگونی معمر قذافی، رهبر سابق لیبی در سال 2011، لیبی گرفتار خشونت بین نیروهای رقیب، شبهنظامیان و گروههای بهاصطلاح جهادی بوده است. تلاشهای سازمان ملل برای پیشبرد صلح شکستخورده و بازیگران خارجی زیادی وارد صحنه شده و به حمایت از جناحهای مختلف پرداختهاند بهزعم اینکه آینده لیبی برای اهداف اقتصادی و امنیتی آنها حیاتی است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با اشاره به جنگ لفظی میان ترکیه و امارات بر سر لیبی گفت: رقابتی که میان دو گروه در لیبی شکل گرفته، بازی بیپایانی را آغاز کرده که هیچ یک از دو طرف موفق نمیشوند نه تنها در منطقه خاورمیانه و مدیترانه به قدرت تعیین کننده تبدیل شوند، بلکه با ادامه این روند در لیبی هم پیروز مطلق نخواهند شد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در سال 2011، ایالات متحده آمریکا از قطعنامه 1973 شورای امنیت سازمان ملل متحد برای اعلام و اجرای یك منطقه پرواز ممنوع بر فراز لیبی حمایت كرد. پس از آن، ائتلاف به رهبری آمریكا با اجرای منطقه پرواز ممنوع، نیروهای وفادار به قذافی را نابود كرد و به مخالفان اجازه داد كه دیكتاتور قدیمی را حذف كنند. پیش فرض قدرت های مداخله گر این بود كه به محض حذف دیكتاتوری ظالمانه قذافی، مردم لیبی یك دولت منتخب و نهادهای ملی جدید را ایجاد خواهند کرد و با استفاده از منابع عظیم سوخت فسیلی به سمت ملت سازی در لیبی حرکت خواهند کرد. اما آنچه در لیبی رخ داد، مطابق این فرض نبود و پس از سقوط قذافی، هرگز یک دولت مرکزی کارآمد تشکیل نشد و قدرت های همسایه به دلیل پیامدهای تجزیه لیبی، آسیب دیدند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: ابراز نگرانی پنتاگون از وضعیت وخیم افغانستان، سقوط 9 ولایت دیگر افغانستان،تصرف پایگاه هوایی «شیندند» در غرب افغانستان توسط طالبان، احتمال دیدار اردوغان با رهبر طالبان، اعلام آمادگی عمرانخان برای پادرمیانی بین آنکارا و طالبان، دیدار وزرای دفاع ارمنستان و روسیه، گفتگوی وزرای دفاع روسیه و آمریکا درباره مسائل امنیتی جهانی ،استقرار افسران اطلاعاتی و هوایی رژیم صهیونیستی در ستاد فرماندهی آمریکا، واکنش مینسک به تحریم های جدیدآمریکا، اعتراض شدید کانادا به چین به خاطر محکومیت شهروند کانادایی، رکورد 10 ساله نرخ رشد تجارت خارجی چین، ادامه تخریب خانه های فلسطینیان برای شهرک سازی توسط رژیم صهیونیستی، تصمیم وزارت خارجه سودان برای تحویل «عمر البشیر» به دیوان بینالمللی کیفری و صدور حکم بازداشت سیف الاسلام قذافی در لیبی از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین-گفتگو: یک کارشناس مسائل آفریقا درباره آخرین تحولات لیبی گفت؛ بعد از نشست دوم برلین که در نخستین روزهای تیرماه برگزار شد، به نظر میرسد که روند دولتسازی آن هم از سوی سازمان ملل متحد در این کشور شتاب تازهای گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دهمین سالگرد خیزش مردم لیبی علیه معمر قذافی در حالی است که در سال 2014 با سقوط این کشور به اختلاف و جنگ داخلی، دیگر امیدی باقی نمانده است. 5 فوریه، هیئت اعزامی سازمان ملل گفتگوی سیاسی در لیبی را تسهیل کرده و مقامات اجرایی موقتی جدیدی انتخاب کرد؛ اما شرایط شکننده بوده و چند هفته آتی، حیاتی محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با اشاره به توافق صلح و آشتی ملی در لیبی گفت: متأسفانه به دلیل اینکه وزن و سهم گروهها در توافقات بهدرستی مشخص نشده، شرایط توافق صلح در لیبی شکننده است و این موارد در دوران پسا انتخابات در این کشور اثرگذار خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بسیار خوشبینانه است که تصور کنیم مذاکرات مراکش، هرچند که جدی و با حمایتهای سازمان ملل و دیگر سازمانهای بینالمللی برگزار شود، نتیجه مطلوب خواهد داشت، اما اگر پس از انتخابات 24 دسامبر 2021، رهبران داخلی لیبی به نتایج آن احترام بگذارند، میتوان گفت این کشور یک مرحله دیگر به صلح پایدار نزدیکتر شده است.
دکتر حسین ابراهیم نیا – استاد دانشگاه و تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بازیگران منطقهای مانند عربستان، امارات و ترکیه تلاش میکنند تا لیبی تجزیه شود و دو حاکمیت مختلف در این کشور برقرار شود؛ لذا اگر جنگ تداوم داشته باشد ممکن است لیبی نیز مانند سودان به دو بخش شرقی و غربی تقسیم شود.
حسن هانیزاده – کارشناس مسائل آسیا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: راهبرد روسیه در لیبی از زمان انقلاب فوریه 2011 این کشور تا حدی متناقض بوده است. بااینحال، خودداری کرملین از حمایت از یکی از طرفین جنگ و تغییر رویکرد مداوم آن در میدان لیبی، درنهایت سود غیرمنتظرهای برای روسیه ایجاد کرده است بهطوریکه این راهبرد به روسیه امکان داده است تا به همراه ترکیه، فرایند صلح بحران لیبی را هدایت کنند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: از زمان سرنگونی معمر قذافی، رهبر سابق لیبی در سال 2011، لیبی گرفتار خشونت بین نیروهای رقیب، شبهنظامیان و گروههای بهاصطلاح جهادی بوده است. تلاشهای سازمان ملل برای پیشبرد صلح شکستخورده و بازیگران خارجی زیادی وارد صحنه شده و به حمایت از جناحهای مختلف پرداختهاند بهزعم اینکه آینده لیبی برای اهداف اقتصادی و امنیتی آنها حیاتی است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با اشاره به جنگ لفظی میان ترکیه و امارات بر سر لیبی گفت: رقابتی که میان دو گروه در لیبی شکل گرفته، بازی بیپایانی را آغاز کرده که هیچ یک از دو طرف موفق نمیشوند نه تنها در منطقه خاورمیانه و مدیترانه به قدرت تعیین کننده تبدیل شوند، بلکه با ادامه این روند در لیبی هم پیروز مطلق نخواهند شد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در سال 2011، ایالات متحده آمریکا از قطعنامه 1973 شورای امنیت سازمان ملل متحد برای اعلام و اجرای یك منطقه پرواز ممنوع بر فراز لیبی حمایت كرد. پس از آن، ائتلاف به رهبری آمریكا با اجرای منطقه پرواز ممنوع، نیروهای وفادار به قذافی را نابود كرد و به مخالفان اجازه داد كه دیكتاتور قدیمی را حذف كنند. پیش فرض قدرت های مداخله گر این بود كه به محض حذف دیكتاتوری ظالمانه قذافی، مردم لیبی یك دولت منتخب و نهادهای ملی جدید را ایجاد خواهند کرد و با استفاده از منابع عظیم سوخت فسیلی به سمت ملت سازی در لیبی حرکت خواهند کرد. اما آنچه در لیبی رخ داد، مطابق این فرض نبود و پس از سقوط قذافی، هرگز یک دولت مرکزی کارآمد تشکیل نشد و قدرت های همسایه به دلیل پیامدهای تجزیه لیبی، آسیب دیدند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: ابراز نگرانی پنتاگون از وضعیت وخیم افغانستان، سقوط 9 ولایت دیگر افغانستان،تصرف پایگاه هوایی «شیندند» در غرب افغانستان توسط طالبان، احتمال دیدار اردوغان با رهبر طالبان، اعلام آمادگی عمرانخان برای پادرمیانی بین آنکارا و طالبان، دیدار وزرای دفاع ارمنستان و روسیه، گفتگوی وزرای دفاع روسیه و آمریکا درباره مسائل امنیتی جهانی ،استقرار افسران اطلاعاتی و هوایی رژیم صهیونیستی در ستاد فرماندهی آمریکا، واکنش مینسک به تحریم های جدیدآمریکا، اعتراض شدید کانادا به چین به خاطر محکومیت شهروند کانادایی، رکورد 10 ساله نرخ رشد تجارت خارجی چین، ادامه تخریب خانه های فلسطینیان برای شهرک سازی توسط رژیم صهیونیستی، تصمیم وزارت خارجه سودان برای تحویل «عمر البشیر» به دیوان بینالمللی کیفری و صدور حکم بازداشت سیف الاسلام قذافی در لیبی از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین-گفتگو: یک کارشناس مسائل آفریقا درباره آخرین تحولات لیبی گفت؛ بعد از نشست دوم برلین که در نخستین روزهای تیرماه برگزار شد، به نظر میرسد که روند دولتسازی آن هم از سوی سازمان ملل متحد در این کشور شتاب تازهای گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دهمین سالگرد خیزش مردم لیبی علیه معمر قذافی در حالی است که در سال 2014 با سقوط این کشور به اختلاف و جنگ داخلی، دیگر امیدی باقی نمانده است. 5 فوریه، هیئت اعزامی سازمان ملل گفتگوی سیاسی در لیبی را تسهیل کرده و مقامات اجرایی موقتی جدیدی انتخاب کرد؛ اما شرایط شکننده بوده و چند هفته آتی، حیاتی محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با اشاره به توافق صلح و آشتی ملی در لیبی گفت: متأسفانه به دلیل اینکه وزن و سهم گروهها در توافقات بهدرستی مشخص نشده، شرایط توافق صلح در لیبی شکننده است و این موارد در دوران پسا انتخابات در این کشور اثرگذار خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بسیار خوشبینانه است که تصور کنیم مذاکرات مراکش، هرچند که جدی و با حمایتهای سازمان ملل و دیگر سازمانهای بینالمللی برگزار شود، نتیجه مطلوب خواهد داشت، اما اگر پس از انتخابات 24 دسامبر 2021، رهبران داخلی لیبی به نتایج آن احترام بگذارند، میتوان گفت این کشور یک مرحله دیگر به صلح پایدار نزدیکتر شده است.
دکتر حسین ابراهیم نیا – استاد دانشگاه و تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بازیگران منطقهای مانند عربستان، امارات و ترکیه تلاش میکنند تا لیبی تجزیه شود و دو حاکمیت مختلف در این کشور برقرار شود؛ لذا اگر جنگ تداوم داشته باشد ممکن است لیبی نیز مانند سودان به دو بخش شرقی و غربی تقسیم شود.
حسن هانیزاده – کارشناس مسائل آسیا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: راهبرد روسیه در لیبی از زمان انقلاب فوریه 2011 این کشور تا حدی متناقض بوده است. بااینحال، خودداری کرملین از حمایت از یکی از طرفین جنگ و تغییر رویکرد مداوم آن در میدان لیبی، درنهایت سود غیرمنتظرهای برای روسیه ایجاد کرده است بهطوریکه این راهبرد به روسیه امکان داده است تا به همراه ترکیه، فرایند صلح بحران لیبی را هدایت کنند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: از زمان سرنگونی معمر قذافی، رهبر سابق لیبی در سال 2011، لیبی گرفتار خشونت بین نیروهای رقیب، شبهنظامیان و گروههای بهاصطلاح جهادی بوده است. تلاشهای سازمان ملل برای پیشبرد صلح شکستخورده و بازیگران خارجی زیادی وارد صحنه شده و به حمایت از جناحهای مختلف پرداختهاند بهزعم اینکه آینده لیبی برای اهداف اقتصادی و امنیتی آنها حیاتی است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با اشاره به جنگ لفظی میان ترکیه و امارات بر سر لیبی گفت: رقابتی که میان دو گروه در لیبی شکل گرفته، بازی بیپایانی را آغاز کرده که هیچ یک از دو طرف موفق نمیشوند نه تنها در منطقه خاورمیانه و مدیترانه به قدرت تعیین کننده تبدیل شوند، بلکه با ادامه این روند در لیبی هم پیروز مطلق نخواهند شد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در سال 2011، ایالات متحده آمریکا از قطعنامه 1973 شورای امنیت سازمان ملل متحد برای اعلام و اجرای یك منطقه پرواز ممنوع بر فراز لیبی حمایت كرد. پس از آن، ائتلاف به رهبری آمریكا با اجرای منطقه پرواز ممنوع، نیروهای وفادار به قذافی را نابود كرد و به مخالفان اجازه داد كه دیكتاتور قدیمی را حذف كنند. پیش فرض قدرت های مداخله گر این بود كه به محض حذف دیكتاتوری ظالمانه قذافی، مردم لیبی یك دولت منتخب و نهادهای ملی جدید را ایجاد خواهند کرد و با استفاده از منابع عظیم سوخت فسیلی به سمت ملت سازی در لیبی حرکت خواهند کرد. اما آنچه در لیبی رخ داد، مطابق این فرض نبود و پس از سقوط قذافی، هرگز یک دولت مرکزی کارآمد تشکیل نشد و قدرت های همسایه به دلیل پیامدهای تجزیه لیبی، آسیب دیدند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.