تحولات سیاسی در ایالات‌متحده، دیگر فضاهای جهان را تحت تأثیر قرار خواهد داد. ایران نیز از این قاعده مستثنا نیست و هر کنش این دو نامزد در فردای انتخابات 3 نوامبر پیامدهایی خواهد اشت که لازم است مورد توجه قرار گرفته و راهکارهای مناسب برای آنها اندیشیده شود.

به دلیل پیچیدگی­های سیستم انتخاباتی ایالات‌متحده نمی­توان پیروزی هیچ‌یک از دو نامزد موردنظر را به‌صورت قطعی پیش ­بینی نمود. لیکن روندها و جریان رأی مبتنی بر اخبار و نظرسنجی­ های منتشرشده، حاکی از پیشی گرفتن حزب دموکرات و پیروزی نامزد این حزب در انتخابات پیش­رو است. چنانچه دونالد ترامپ مجدداً انتخاب گردد، کنش‌های دولت وی و تحولات پس‌ازآن تا حدود زیادی روشن است؛ اما انتخاب جوزف رابینت بایدن جونیور را با توجه به شرایط مبهم کنش‌های دولت وی و همچنین واکنش‌های ایران، فضای پس از انتخاب وی را دچار ابهام کرده است. با انتخاب بایدن ضرورت دارد موارد زیر مورد توجه قرار گرفته راهکارهای مناسب برای آنها اندیشیده شود:

  • با انتخاب بایدن و احتمال بازگشت دولت وی به برجام هرچند در کوتاه‌مدت این مسئله به نفع ایران خواهد بود، لیکن در بلندمدت پیامدهای هر کنش ایران که متعارض تشخیص داده شود با اجماع قدرت­ های جهانی چه وضعیتی را خواهند یافت؟
  • با انتخاب بایدن، دولت وی با کنش‌های منطقه­ ای ایران چه برخوردی خواهد کرد. مقابله با کنش‌های منطقه­ ای ایران در دولت بایدن احتمالاً افزایش خواهد یافت. شکل و الگوی این مقابله و ابزارها و تکنیک ­های آن چه خواهد بود؟
  • دولت بایدن با مسئله موشکی ایران و ترس منطقه ­ای شکل‌گرفته ناشی از آن چه رفتاری خواهد کرد؟ روند نظامی‌گری منطقه ­ای چه مسیری را طی خواهد کرد و ایالات‌متحده به‌عنوان صادرکننده اصلی تسلیحات نظامی چه نوع و سطحی از تسلیحات را به کشورهای منطقه گسیل خواهد کرد؟
  • دولت بایدن با گروه­ های موردحمایت ایران در منطقه چه رفتاری را خواهد داشت؟
  • دولت بایدن با ساختارهای سیاسی مستقر موردحمایت ایران در منطقه ازجمله دولت بشار اسد چه کنشی را خواهد داشت؟ سوریه­ ای که اکنون فضای رقابت­های ژئوپلیتیک منطقه­ ای و جهانی است چه سرنوشتی را در دولت بایدن تجربه خواهد کرد؟
  • با شتاب احتمالی برخی کشورهای عربی منطقه جهت عادی‌سازی روابط با اسراییل و با حمایت ایالات‌متحده، الگوی رقابت­‌های منطقه ­ای چه خواهد بود؟
  • دموکرات­ها و دولت بایدن در ارتباط با مسئله حقوق بشر در ایران چه کنشی را خواهند داشت؟ آیا فشار آمریکا و نهادهای جهانی بر مسائل حقوق بشر تمرکز خواهد یافت؟
  • با انتخاب بایدن، تحریم ­های قبلی بین ایران و ایالات‌متحده چه وضعیتی را خواهد یافت؟

گرچه پاسخ به موارد مذکور متأثر از شرایط ایران واکنشی خواهد بود، لیکن طراحی سناریوهای محتمل می­تواند فضای فکری بیشتری را در اختیار ساختار سیاسی قرار داده و در مواجهه با شرایط و مقتضیات پیش رو هزینه کمتری را متحمل گردد.

چنانچه طراحی سنجیده ای جهت مواجهه با چالش‌های پیش ­گفته اندیشیده نشود به نظر می‌رسد با انتخاب بایدن چالش‌های ایران و ایالات‌متحده وارد عرصه ­های جدیدی خواهد شد و ایران بیشتر در وضعیت واکنشی قرار خواهد گرفت.