جدیدترین مطالب

بهره‌برداری تجاری از صلح؛ هیئت غزه در تقابل با مشروعیت بین‌المللی

شورای راهبردی آنلاین – گزارش: در حالی که مرحله دوم اجرای آتش‌بس غزه آغاز شده، تأسیس «هیئت صلح» به ریاست دونالد ترامپ در حاشیه نشست داووس (22 ژانویه 2026) بیش از یک سازوکار فنی برای بازسازی، به آزمونی برای آینده نظم بین‌المللی تبدیل شده است.
با وجود امضای منشور توسط 22 کشور از 60 دعوت‌شده، حضور محدود رهبران جهانی در مراسم داووس و عدم پذیرش این نهاد توسط اتحادیه اروپا و کشورهای کلیدی غربی، نشان‌دهنده شکاف عمیق در ادراک جهانی از مشروعیت این سازوکار است.
در این گزارش، با بهره‌گیری از تحلیل هادی برهانی، کارشناس مسائل منطقه و داده‌های بین‌المللی، به سه سؤال راهبردی پرداخته می‌شود که آیا هیئت صلح ابزاری برای اجرای قطعنامه 2803 شورای امنیت است یا جایگزینی برای سازمان ملل؟ چگونه معماری سلسله‌مراتبی این هیئت چالش‌های اجرایی در غزه را تشدید می‌کند؟ و در نهایت، آیا این نهاد می‌تواند بدون همکاری فلسطینیان و با تمرکز قدرت در دست یک فرد، صلح پایداری ایجاد کند؟

بازی با حاصل جمع صفر آمریکا در عراق

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: انتخاب سریع نوری مالکی برای نخست وزیری نصاب جدیدی در سپهر سیاسی عراق محسوب می‌شود. عوامل متعددی در این روند نقش داشته که مهم‌ترین آن‌ها، شرایط حاکم بر عراق و منطقه است. در چنین شرایطی عراق نیازمند یک نخست‌وزیر مقتدر و با تجربه است که بتواند این کشور را از خطر جنگ‌ها و بحران‌ها دور نگه دارد.

راهبرد آمریکا برای تنش‌آفرینی در آسیا-اقیانوسیه

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روابط بین برخی از کشورهای منطقه آسیا-اقیانوسیه مانند چین و ژاپن یا چین و استرالیا که قبلا نسبتا عادی بود، رو به وخامت سوق گذاشته و دلیل آن عمدتا سیاست‌های تهاجمی ایالات متحده آمریکاست.

فروپاشی توهم امنیت اروپایی با تداوم جنگ اوکراین؟

شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: جنگ اوکراین به نقطه عطف جدیدی در مناسبات سیاسی، امنیتی و حتی تجاری متحدان دو سوی آتلانتیک تبدیل شده است. درحالی‌که این جنگ به چهارمین سال خود نزدیک می‌شود، اما همچنان پرسش‌های زیادی در خصوص آینده آن و پیامدهایش مطرح است؛ از جمله اینکه آیا تداوم جنگ اوکراین به فروپاشی توهم امنیت اروپایی منجر خواهد شد؟

زنگ خطر احیای داعش در سوریه برای عراق و غرب آسیا

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اسناد و قرائن متعدد نشان می‌دهد داعش که در سال‌های گذشته، بعد از رژیم صهیونیستی، بزرگ‌ترین تهدید علیه امنیت و ثبات منطقه بوده است، دوباره در ماه‌های اخیر برای بهره‌برداری‌های سیاسی و امنیتی در کانون توجه محافل امنیتی، اطلاعاتی و سیاسی آمریکا و رژیم صهیونیستی قرار گرفته است.

گرینلند اروپا را به سوی چین سوق می‌دهد؟

شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اروپا معتقد است تصرف گرینلند حتما روابط آمریکا را با اروپا و متحدانش تضعیف می‌کند. نظر دونالد ترامپ این است که به این کشورها نیاز ندارد، اما اروپا اگر با فشار زیادی از سوی آمریکا روبرو شود، طبیعی است به سمت چین حرکت کند.

شکل‌گیری آرام نظم نوین بین‌الملل بر پایه رقابت بین قدرت‌های بزرگ

شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بین‌الملل با بیان اینکه افول نظم بین‌المللی لیبرال از 2008 شروع شده، گفت: گرچه هنوز نظم بین‌الملل لیبرال بر روابط بین‌الملل حاکم است، اما نظمی در حال جایگزینی آن است که مبتنی بر رقابت بین قدرت‌های بزرگ خواهد بود.

بیانیه شورای راهبردی روابط خارجی درباره حضور میلیونی مردم در صحنه در پی اغتشاشات اخیر

شورای راهبردی آنلاین: شورای راهبردی روابط خارجی با صدور بیانیه‌ای ضمن قدردانی و تشکر از ملت عظیم‌الشان ایران بابت حضور میلیونی در صحنه و شناختی که نسبت به توطئه اخیر علیه کشور از خود نشان دادند و عرض تسلیت به خانواده‌های مصیبت‌دیده و داغدار، به ترامپ توصیه کرد با اطلاعاتی که اطرافیان و مراجع اطلاعاتی او در خصوص ایران و ایرانی به او می‌دهند، با تردید برخورد کند.

Loading

أحدث المقالات

بهره‌برداری تجاری از صلح؛ هیئت غزه در تقابل با مشروعیت بین‌المللی

شورای راهبردی آنلاین – گزارش: در حالی که مرحله دوم اجرای آتش‌بس غزه آغاز شده، تأسیس «هیئت صلح» به ریاست دونالد ترامپ در حاشیه نشست داووس (22 ژانویه 2026) بیش از یک سازوکار فنی برای بازسازی، به آزمونی برای آینده نظم بین‌المللی تبدیل شده است.
با وجود امضای منشور توسط 22 کشور از 60 دعوت‌شده، حضور محدود رهبران جهانی در مراسم داووس و عدم پذیرش این نهاد توسط اتحادیه اروپا و کشورهای کلیدی غربی، نشان‌دهنده شکاف عمیق در ادراک جهانی از مشروعیت این سازوکار است.
در این گزارش، با بهره‌گیری از تحلیل هادی برهانی، کارشناس مسائل منطقه و داده‌های بین‌المللی، به سه سؤال راهبردی پرداخته می‌شود که آیا هیئت صلح ابزاری برای اجرای قطعنامه 2803 شورای امنیت است یا جایگزینی برای سازمان ملل؟ چگونه معماری سلسله‌مراتبی این هیئت چالش‌های اجرایی در غزه را تشدید می‌کند؟ و در نهایت، آیا این نهاد می‌تواند بدون همکاری فلسطینیان و با تمرکز قدرت در دست یک فرد، صلح پایداری ایجاد کند؟

بازی با حاصل جمع صفر آمریکا در عراق

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: انتخاب سریع نوری مالکی برای نخست وزیری نصاب جدیدی در سپهر سیاسی عراق محسوب می‌شود. عوامل متعددی در این روند نقش داشته که مهم‌ترین آن‌ها، شرایط حاکم بر عراق و منطقه است. در چنین شرایطی عراق نیازمند یک نخست‌وزیر مقتدر و با تجربه است که بتواند این کشور را از خطر جنگ‌ها و بحران‌ها دور نگه دارد.

راهبرد آمریکا برای تنش‌آفرینی در آسیا-اقیانوسیه

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روابط بین برخی از کشورهای منطقه آسیا-اقیانوسیه مانند چین و ژاپن یا چین و استرالیا که قبلا نسبتا عادی بود، رو به وخامت سوق گذاشته و دلیل آن عمدتا سیاست‌های تهاجمی ایالات متحده آمریکاست.

فروپاشی توهم امنیت اروپایی با تداوم جنگ اوکراین؟

شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: جنگ اوکراین به نقطه عطف جدیدی در مناسبات سیاسی، امنیتی و حتی تجاری متحدان دو سوی آتلانتیک تبدیل شده است. درحالی‌که این جنگ به چهارمین سال خود نزدیک می‌شود، اما همچنان پرسش‌های زیادی در خصوص آینده آن و پیامدهایش مطرح است؛ از جمله اینکه آیا تداوم جنگ اوکراین به فروپاشی توهم امنیت اروپایی منجر خواهد شد؟

زنگ خطر احیای داعش در سوریه برای عراق و غرب آسیا

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اسناد و قرائن متعدد نشان می‌دهد داعش که در سال‌های گذشته، بعد از رژیم صهیونیستی، بزرگ‌ترین تهدید علیه امنیت و ثبات منطقه بوده است، دوباره در ماه‌های اخیر برای بهره‌برداری‌های سیاسی و امنیتی در کانون توجه محافل امنیتی، اطلاعاتی و سیاسی آمریکا و رژیم صهیونیستی قرار گرفته است.

گرینلند اروپا را به سوی چین سوق می‌دهد؟

شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اروپا معتقد است تصرف گرینلند حتما روابط آمریکا را با اروپا و متحدانش تضعیف می‌کند. نظر دونالد ترامپ این است که به این کشورها نیاز ندارد، اما اروپا اگر با فشار زیادی از سوی آمریکا روبرو شود، طبیعی است به سمت چین حرکت کند.

شکل‌گیری آرام نظم نوین بین‌الملل بر پایه رقابت بین قدرت‌های بزرگ

شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بین‌الملل با بیان اینکه افول نظم بین‌المللی لیبرال از 2008 شروع شده، گفت: گرچه هنوز نظم بین‌الملل لیبرال بر روابط بین‌الملل حاکم است، اما نظمی در حال جایگزینی آن است که مبتنی بر رقابت بین قدرت‌های بزرگ خواهد بود.

بیانیه شورای راهبردی روابط خارجی درباره حضور میلیونی مردم در صحنه در پی اغتشاشات اخیر

شورای راهبردی آنلاین: شورای راهبردی روابط خارجی با صدور بیانیه‌ای ضمن قدردانی و تشکر از ملت عظیم‌الشان ایران بابت حضور میلیونی در صحنه و شناختی که نسبت به توطئه اخیر علیه کشور از خود نشان دادند و عرض تسلیت به خانواده‌های مصیبت‌دیده و داغدار، به ترامپ توصیه کرد با اطلاعاتی که اطرافیان و مراجع اطلاعاتی او در خصوص ایران و ایرانی به او می‌دهند، با تردید برخورد کند.

Loading

الزامات و ملزومات دیپلماسی فضایی دولت بایدن

شورای راهبردی آنلاین – رصد: پتانسیل بروز جنگ آتی در فضای بیرونی یا کشیده شدن مناقشات ارضی به این حوزه، به واسطه مبادرت کشورهای مختلف به توسعه طیفی از سلاح‌های جنگ فضایی افزایش یافته است. همچنین، انفجار فعالیت تجاری فضایی، خطر حوادث مخرب در فضا را بالا برده است.

وب سایت اندیشکده آمریکایی رند در گزارشی نوشت: این تحولات تاییدی مجدد بر سودمندی نقشی است که قوانین رفتار مسئولانه بین‌المللی در ارتقای امنیت و ایمنی حوزه فضایی ایفا می‌کند. این قوانین می‌تواند از هنجارهای غیررسمی «قوانین راه» گرفته تا موافقتنامه‌های سیاسی بین‌المللی یا حتی اقدامات حقوقی الزام آور را دربرگیرد.

با این حال، تلاش‌های قبلی برای برقراری قوانین نتایج چندانی نداشته است. دولت بایدن با همکاری متحدان و شرکای همفکر فرصتی در اختیار دارد تا تلاش‌های نوپای بین‌المللی را تقویت کند. آخرین «سیاست ملی فضایی» آمریکا که در اوایل دسامبر منتشر شده است، خواستار رهبری آمریکا در «پیشبرد چهارچوب رفتار مسئولانه در فضای بیرونی، از جمله پیگیری و اجرای موثر هنجارها، معیارها، و قوانین» شده است.

سیاست ملی فضایی بازتابی از «چکیده راهبرد دفاع فضایی» آمریکاست که در ژوئن 2020 منتشر شده است. بر اساس این راهبرد دفاع فضایی، یکی از چالش‌ها در پیشبرد قوانین فضایی این است که «اتفاق نظر و درک بین‌المللی از رفتار ناامن، غیرمسئولانه و تهدیدآمیز در فضا نوپاست». گفتگوهای اخیر بین آمریکا و روسیه در خصوص ثبات فضا موید آن است که قدرت‌های اصلی فضا در مورد قوانین آن اتفاق نظر ندارند.

اگرچه قوانین ناقص و فاقد قدرت اجرایی هستند، اما بررسی‌ها و هشدارهای موسسه رند (RAND) حاکی از آن است که قوانین رفتارهای فضایی می‌تواند به ایجاد اعتماد بین کشورهای فعال در فضا و کنترل بحران کمک می‌کند و از طریق ایجاد قوانین راه و شفافیت در تشخیص نیات خصمانه، سبب بهبود بازدارندگی می‌شود. همکاری با متحدان و شرکا برای پیشبرد قوانین بین‌المللی می‌تواند بازدارندگی و مقاومت فضایی را بهبود بخشد.

شرکای بااراده در حال افزایش هستند. 7 دسامبر، مجمع عمومی سازمان ملل به اتفاق آرا قطعنامه‌ای تصویب کرد که توسط انگلیس و با حمایت 21 کشور دیگر ارائه شد و از کشورهای عضو درخواست می‌کرد تا در مورد سیاست‌های امنیت فضایی خود، فعالیت‌های فضایی مسئولانه، غیرمسئولانه یا تهدیدآمیز از نظر آنان و همچنین دیدگاه خود درباره قوانین رفتارهای فضایی مسئولانه، با همدیگر تشریک مساعی اطلاعاتی داشته باشند.

همچنین، این قطعنامه از دبیرکل سازمان ملل درخواست می‌کند تا گزارش جامعی در این خصوص، ازجمله دیدگاه‌های جمعی کشورهای عضو، برای بحث و بررسی در جلسه مجمع عمومی در پاییز 2021 ارائه نماید. این طرح به دنبال گشایش در بن بست بحث‌های بین‌المللی در مورد مسائل امنیتی فضایی است.

یکی از قوانین برخوردار از حمایت گسترده این است که کشورها آزمایش‌های مخرب سلاح‌های عمودپرتاپ ضدماهواره و دیگر فعالیت‌ها را کنار بگذارند که به زباله‌های فضایی می‌افزاید. سایر قوانینی که در جامعه بین‌المللی مورد بحث و بررسی قرار گرفته عبارتند از: (1) دستورالعمل هرچه بیشتر برای کاهش زباله‌های فضایی ازجمله زباله ماهواره‌هایی که عمر مفید آن‌ها به پایان رسیده است؛ (2) شفافیت هرچه بیشتر در خصوص فعالیت‌های فضایی؛ و (3) قوانینی برای خدمات ماهواره‌ها در مدار که نه تنها برای تعمیر ماهواره‌های دیگر، بلکه برای تخریب آن‌ها نیز به کار می‌رود. برای همکاری در امنیت فضایی نقشه راه‌های متعددی وجود دارد که به دهه‌ها قبل بازمی‌گردد.

پیمان فضای ماورای جو (1967)، کشورهای عضو این معاهده (ازجمله آمریکا، روسیه و چین) را از استقرار تسلیحات کشتار جمعی در مدار زمین و در فضای بیرون و همچنین، استقرار آن‌ها در اجرام آسمانی منع کرده و این کشورها را به استفاده از فضا برای «اهداف صلح آمیز» متعهد می‌سازد. این پیمان تسلیحات متعارف با قابلیت حمله به سامانه‌های فضایی را محدود نکرده است، اما ماده 4 این پیمان تصریح کرده است که همه کشورهای عضو «باید همه فعالیت‌های فضایی خود را با رعایت منافع همه کشورهای عضو این پیمان انجام دهند». طی چندین دهه، برای تقویت این اصول تلاش‌های زیادی در سازمان ملل و دیگر مجامع بین‌المللی صورت گرفته است تا هنجارهای غیرحقوقی الزام‌آوری برای تعریف و قانونمندسازی فعالیت‌های فضایی صلح امیز و مسئولانه ارائه شود.

سیاست ملی فضایی 2010 آمریکا «همه کشورها را به همکاری برای اتخاذ رویکردی مسئولانه در فعالیت فضایی دعوت کرده است». این دستورالعمل باعث تعامل (نه لزوما رهبری) آمریکا در تعدادی از طرح‌های بین‌المللی در دهه‌های گذشته شده است. واشنگتن از طرح اتحادیه اروپا در سال 2008 برای ارائه «قانون بین‌المللی فعالیت‌های فضای بیرونی» حمایت کرد که در نهایت ناکام ماند. سال 2013 گروه کارشناسان دولتی مجمع عمومی سازمان ملل گزارش مشترکی ارائه دادند که اقدامات شفاف‌ساز و اعتمادساز ارزشمندی پیشنهاد داده بود. سال 2019، کارگروه کمیته سازمان ملل در مورد استفاده صلح آمیز از فضای بیرونی، به اتفاق نظر بین 84 کشور عضو در خصوص بیست و یک «دستورالعمل پایداری بلندمدت فعالیت‌های فضای بیرونی» دست یافت.

روسیه و چین به این قوانین علاقه چندانی نداشته و برای پیشبرد پیمان منع استقرار تسلیحات در فضای بیرونی، همکاری با کمیته سازمان ملل برای خلع سلاح را ترجیح می‌دهند. آمریکا و غالب کشورهای غربی با این پیمان مخالف هستند، زیرا این پیمان تهدیدهای تقابل فضایی را رفع نکرده و ظاهرا قابل ارزیابی و تایید نیست.

عصر جدید فضایی نیازمند بهبود رفتار مسئولانه در فضاست. دولت بایدن فرصتی در اختیار دارد تا در مورد قوانین ارتقای امنیت و ایمنی در فضای بیرون، یک اتفاق نظر بین‌المللی ایجاد کند.

0 Comments

Submit a Comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *