جدیدترین مطالب
بازآرایی نقشه ترانزیت آسیای مرکزی از طریق ایران و چین
شورای راهبردی آنلاین-رصد: تشدید تنشهای امنیتی میان پاکستان و افغانستان، اسلامآباد و کشورهای آسیای مرکزی را به سمت کریدورهای جایگزین از طریق چین و ایران سوق داده است. موفقیت مسیر جدید قرقیزستان–چین–پاکستان و توسعه مسیرهای ترانزیتی از طریق ایران، نشان میدهد که افغانستان بهتدریج در حال از دست دادن جایگاه سنتی خود بهعنوان حلقه اتصال آسیای مرکزی به آبهای آزاد است.
تاثیر رقابت در شرق آسیا بر شکلگیری نظم جدید جهانی
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نظم جهانی معمولاً با مفاهیم مکانی و جغرافیایی توصیف میشود؛ دولتها از مرزهای خود دفاع میکنند، حوزههای نفوذ میسازند، بر سر مناطق دریایی رقابت میکنند و برای کنترل زنجیرههای تأمین و نهادهای بینالمللی تلاش میکنند. اما سیاست بینالملل تنها در فضا شکل نمیگیرد، بلکه زمان نیز در آن نقشی اساسی دارد. مفاهیمی مانند قدرت، نظم، بحران و راهبرد بر تصورات خاصی از زمان سیاسی استوارند، هرچند این تصورات اغلب نادیده گرفته میشوند.»
توقف کامل جنگ تنها راه ممکن برای عادیسازی شرایط در تنگه هرمز
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «زمانی که آمریکا و اسرائیل در ۲۸ فوریه به ایران حمله کردند، ایران با تهدید کشتیرانی در تنگه هرمز واکنش نشان داد. از آن زمان، توجه جهان به چگونگی بازگشایی این گذرگاه حیاتی معطوف شده است. دولت آمریکا حتی یک طرح بیمه برای کشتیهایی که مایل به عبور از تنگه بودند ایجاد کرد، اما تقریباً هیچ کشتیای از آن استفاده نکرد. دلیل این امر آن است که مشکل اصلی بیمه نیست، بلکه جان دریانوردان است.»
ماده ۴۲.۷ پیمان لیسبون در مورد دفاع مشترک در اتحادیه اروپا؛ مکمل ماده ۵ ناتو و نه جایگزین آن
شورای راهبردی آنلاین-رصد: مقامات اتحادیه اروپا در بروکسل در حال بررسی نحوه اجرای ماده ۴۲.۷ پیمان لیسبون هستند؛ بندی که تعهد دفاع مشترک میان اعضای این اتحادیه را پیشبینی میکند. اگرچه این بند از نظر مفهومی شباهتهایی با ماده ۵ ناتو دارد، اما تاکنون در حاشیه ناتو قرار داشته و از نظر عملیاتی توسعه چندانی نیافته است. اکنون با افزایش نگرانیهای امنیتی اروپا و تردیدها درباره میزان تعهد آمریکا به امنیت این قاره، اتحادیه اروپا درصدد فعالتر کردن این سازوکار است.
أحدث المقالات
بازآرایی نقشه ترانزیت آسیای مرکزی از طریق ایران و چین
شورای راهبردی آنلاین-رصد: تشدید تنشهای امنیتی میان پاکستان و افغانستان، اسلامآباد و کشورهای آسیای مرکزی را به سمت کریدورهای جایگزین از طریق چین و ایران سوق داده است. موفقیت مسیر جدید قرقیزستان–چین–پاکستان و توسعه مسیرهای ترانزیتی از طریق ایران، نشان میدهد که افغانستان بهتدریج در حال از دست دادن جایگاه سنتی خود بهعنوان حلقه اتصال آسیای مرکزی به آبهای آزاد است.
تاثیر رقابت در شرق آسیا بر شکلگیری نظم جدید جهانی
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نظم جهانی معمولاً با مفاهیم مکانی و جغرافیایی توصیف میشود؛ دولتها از مرزهای خود دفاع میکنند، حوزههای نفوذ میسازند، بر سر مناطق دریایی رقابت میکنند و برای کنترل زنجیرههای تأمین و نهادهای بینالمللی تلاش میکنند. اما سیاست بینالملل تنها در فضا شکل نمیگیرد، بلکه زمان نیز در آن نقشی اساسی دارد. مفاهیمی مانند قدرت، نظم، بحران و راهبرد بر تصورات خاصی از زمان سیاسی استوارند، هرچند این تصورات اغلب نادیده گرفته میشوند.»
توقف کامل جنگ تنها راه ممکن برای عادیسازی شرایط در تنگه هرمز
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «زمانی که آمریکا و اسرائیل در ۲۸ فوریه به ایران حمله کردند، ایران با تهدید کشتیرانی در تنگه هرمز واکنش نشان داد. از آن زمان، توجه جهان به چگونگی بازگشایی این گذرگاه حیاتی معطوف شده است. دولت آمریکا حتی یک طرح بیمه برای کشتیهایی که مایل به عبور از تنگه بودند ایجاد کرد، اما تقریباً هیچ کشتیای از آن استفاده نکرد. دلیل این امر آن است که مشکل اصلی بیمه نیست، بلکه جان دریانوردان است.»
ماده ۴۲.۷ پیمان لیسبون در مورد دفاع مشترک در اتحادیه اروپا؛ مکمل ماده ۵ ناتو و نه جایگزین آن
شورای راهبردی آنلاین-رصد: مقامات اتحادیه اروپا در بروکسل در حال بررسی نحوه اجرای ماده ۴۲.۷ پیمان لیسبون هستند؛ بندی که تعهد دفاع مشترک میان اعضای این اتحادیه را پیشبینی میکند. اگرچه این بند از نظر مفهومی شباهتهایی با ماده ۵ ناتو دارد، اما تاکنون در حاشیه ناتو قرار داشته و از نظر عملیاتی توسعه چندانی نیافته است. اکنون با افزایش نگرانیهای امنیتی اروپا و تردیدها درباره میزان تعهد آمریکا به امنیت این قاره، اتحادیه اروپا درصدد فعالتر کردن این سازوکار است.
چشمانداز همکاریهای نظامی – امنیتی ایران و جمهوری آذربایجان
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: پژوهشگر مسائل اوراسیا با اشاره به سفر هیاتی متشکل از نمایندگان بخشهای مختلف نیروهای مسلح کشورمان به جمهوری آذربایجان گفت: اگرچه زمینههای تقویت روابط نظامی – امنیتی ایران و جمهوری آذربایجان وجود دارد، اما برخی عوامل خارجی از جمله رژیم صهیونیستی مانع از توسعه آن شدهاند.
مهدی خورسند در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی درباره اهمیت و ابعاد نقشه راه همکاری دفاعی امنیتی ایران و جمهوری آذربایجان گفت: «روابط ایران و جمهوری آذربایجان عمری به درازای استقلال این کشور از اتحاد جماهیر شوروی دارد و ایران جزو اولین کشورهایی بود که استقلال آن را به رسمیت شناخت.»
خورسند در ادامه توضیح داد: «تاریخ روابط و البته قرابتهای ایدئولوژیک و ژئوپلیتیک دو کشور سبب شده است تا منافع امنیتی، سیاسی، اقتصادی و اجتماعی فراوانی برای دو طرف در روابط فیمابین قابل تعریف باشد.»
به گفته این کارشناس، اوج این رابطه را در جنگ دو کشور جمهوری آذربایجان و ارمنستان در موضوع قره باغ میتوان دید که در سالهای 1991 و 1992 بین دو طرف درگرفت و ایران به گواه مواضع نظامیان کشورمان، کمکهای مستشاری بسیار زیادی به باکو داشت و همین قضیه سبب شد جمهوری آذربایجان شکست سنگینی متحمل نشود.
خورسند با بیان اینکه در طول 30 سال گذشته روابط دو کشور تحت الشعاع متغیرهای مداخلهگری چون رژیم صهیونیستی و کشورهای غربی قرار گرفته است، گفت: «این مسائل سبب شده که جمهوری آذربایجان همواره در روابط خود با جمهوری اسلامی ایران در سوءتفاهمات امنیتی باشد. متاسفانه بعضا ادعاهایی مطرح است که زمینه تعرض به جغرافیای ایران از خاک جمهوری آذربایجان فراهم شده و سبب تعمیق سوءتفاهمها بین دو طرف شده است.»
وی افزود: «اما بعد از مواضع صریح و شفاف ایران در جنگ قرهباغ 2020 که مجددا از جمهوری آذربایجان و آزادسازی سرزمینهای اشغالی قرهباغ حمایت شد، باکو تلاش دارد مسیر تخاصم خود را به کمترین سطح ممکن برساند؛ اما همچنان روابط دو کشور بعضا تحتالشعاع عوامل و متغیرهای خارجی و مداخلهگر چون رژیم صهیونیستی میباشد.»
این کارشناس مسائل اوراسیا درباره اهمیت همکاری نظامی امنیتی تهران و باکو توضیح داد: «جمهوری آذربایجان به دلیل موقعیت خاص ژئوپلیتیکی و در تنش بودن با ارمنستان و جدا افتادن منطقه نخجوان از سرزمین اصلی در طول 30 سال استقلال خود همواره با دغدغههای امنیتی روبرو بوده و علیرغم این که ایران دست دوستی و برادری خود در توسعه روابط امنیتی و اقتصادی را به سمت باکو دراز کرده، اما همواره این دست دوستی با بیتدبیری طرف مقابل مواجه شده است.»
وی افزود: «ولی در یکی دو سال گذشته به دلیل تغییر معادلات منطقهای و تمرکز ایران و توجه بیشتر تهران به مرزهای شمال غربی خود و تاکید رهبر معظم انقلاب بر لزوم عدم تغییر مرزهای منطقه در قفقاز جنوبی، جمهوری آذربایجان متوجه میزان نفوذ و تاثیرگذاری جمهوری اسلامی ایران شده و به این درک رسیده که اگر منافع ایران در این منطقه مورد تهدید قرار گیرد، هرگز ایران این مسئله را نخواهد پذیرفت و منافع باکو که از ژئوپلیتیک سستی رنج میبرد و همواره تحت تهدیدات ژئوپلتیکی است، ایجاب میکند که با همسایه بزرگتر یعنی ایران تعاملات جدیتری داشته باشد.»
به گفته این کارشناس، همین مسئله مهم سبب شده که در انتهای سال 2021 و در سال 2022 شاهد تغییر رویکرد در باکو نسبت به تعامل با جمهوری اسلامی ایران باشیم و همین موضوع نیز باعث شد که شاهد افزایش همکاریها به خصوص در زمینه نظامی بین دو کشور باشیم.
خورسند در خصوص سابقه همکاریهای نظامی دو کشور نیز گفت: «اولین تجربه همکاری دو کشور در حوزه نظامی به جنگ خونین باکو و ایروان در قضیه قره باغ در سال 1991 بازمیگردد که پس از درخواست رسمی جمهوری آذربایجان، ایران به باکو کمک مستشاری کرد و از آن زمان تقریبا این همکاریها در سطوح مختلف و با فرازوفرود جریان داشته است.»
کارشناس مسائل اوراسیا درباره آینده روابط آذربایجان و ایران نیز توضیح داد: «ذکر این نکته بسیار مهم است که جمهوری آذربایجان به دلیل معطوف شدن نگاه تهران به توسعه روابط با همسایگان، تامین رفاه و پیشرفت خود را در جلب نظر همسایه بزرگتر یعنی ایران میبیند؛ بنابراین به دلیل نوع تعاملات اقتصادی تعریف شده بین ایران و جمهوری آذربایجان در آینده شاهد توسعه همکاریهای اقتصادی و دستیابی به همکاریهای قویتر در زمینههای امنیتی، اجتماعی و سیاسی بین دو طرف خواهیم بود.»
0 Comments