جدیدترین مطالب

مولفه‌های قدرت بازدارندگی ایران

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحله‌ای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تل‌آویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتش‌های کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.

اعراب میان ایران و ناتو؛ بازتعریف سوال‌ برانگیز امنیت خلیج فارس

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعال‌تر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید به‌عنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.

خلیج فارس؛ میدان نبرد سرد پکن و واشنگتن

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سال‌های اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر می‌گیرد و هم در حوزه‌های مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزه‌های اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.

تنگه هرمز و تولد ژئوپلیتیک جدید در حوزه انرژی

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.

دستاورد نشست نمایشی سران آمریکا و چین در پکن؟

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کرده‌اند» اما به نظر نمی‌رسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال می‌شود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»

وابستگی پایدار تامین انرژی اروپا به خلیج فارس

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوع‌بخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژی‌های فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که به‌ویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا می‌تواند از طریق سرمایه‌گذاری در انرژی‌های تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساخت‌های جدید، خود را از آسیب‌پذیری‌های ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمین‌کنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیق‌تر داده‌های تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه می‌دهد. اروپا نه‌تنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را به‌طور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخش‌ها، به‌ویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیق‌تر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته می‌شود، پرسش‌های بنیادینی درباره پایداری استراتژی‌های امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقه‌ای مطرح می‌کند.

چالش پهپادهای ارزان قیمت “FPV” حزب‌الله برای رژیم صهیونیستی

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگ‌های مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گران‌تر و پیشرفته‌تر و متعلق به شرکت‌های معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعی‌تر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماه‌های اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفته‌ترین سامانه‌های پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگنده‌های نسل پنجم اف-۳۵ و تانک‌های مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزب‌الله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجه‌ای نامحدود به منظور یافتن راه‌حل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوری‌های گران‌قیمت به پایان رسیده است.

Loading

أحدث المقالات

مولفه‌های قدرت بازدارندگی ایران

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحله‌ای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تل‌آویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتش‌های کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.

اعراب میان ایران و ناتو؛ بازتعریف سوال‌ برانگیز امنیت خلیج فارس

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعال‌تر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید به‌عنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.

خلیج فارس؛ میدان نبرد سرد پکن و واشنگتن

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سال‌های اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر می‌گیرد و هم در حوزه‌های مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزه‌های اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.

تنگه هرمز و تولد ژئوپلیتیک جدید در حوزه انرژی

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.

دستاورد نشست نمایشی سران آمریکا و چین در پکن؟

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کرده‌اند» اما به نظر نمی‌رسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال می‌شود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»

وابستگی پایدار تامین انرژی اروپا به خلیج فارس

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوع‌بخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژی‌های فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که به‌ویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا می‌تواند از طریق سرمایه‌گذاری در انرژی‌های تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساخت‌های جدید، خود را از آسیب‌پذیری‌های ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمین‌کنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیق‌تر داده‌های تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه می‌دهد. اروپا نه‌تنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را به‌طور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخش‌ها، به‌ویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیق‌تر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته می‌شود، پرسش‌های بنیادینی درباره پایداری استراتژی‌های امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقه‌ای مطرح می‌کند.

چالش پهپادهای ارزان قیمت “FPV” حزب‌الله برای رژیم صهیونیستی

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگ‌های مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گران‌تر و پیشرفته‌تر و متعلق به شرکت‌های معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعی‌تر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماه‌های اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفته‌ترین سامانه‌های پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگنده‌های نسل پنجم اف-۳۵ و تانک‌های مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزب‌الله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجه‌ای نامحدود به منظور یافتن راه‌حل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوری‌های گران‌قیمت به پایان رسیده است.

Loading

پیامدهای ترس آمریکا از قدرت فزاینده چین

شورای راهبردی آنلاین – رصد: چین به‌سرعت در حال رشد و قدرت‌نمایی است و در آستانه آن قرار گرفته که از آمریکای متزلزل سبقت بگیرد.

 وب‌سایت نشریه فارن افرز در یادداشتی نوشت: چین به بزرگ‌ترین موتور رشد اقتصادی جهان، بزرگ‌ترین قدرت تجاری و بزرگ‌ترین مقصد سرمایه‌گذاری خارجی تبدیل‌شده است. این کشور در آسیا و اروپا دارای موافقت‌نامه‌های تجاری و سرمایه‌گذاری عظیمی است و از طرح جاده و کمربند برای نفوذ هرچه بیشتر در سراسر جهان استفاده می‌کند. پیشرفت چین در شبکه‌های ارتباطات 5G زیاد بوده و از تجهیزات سایبری برای سرقت اطلاعات حساس و شکل‌دهی گفتمان سیاسی در خارج استفاده می‌کند. این کشور از سین کیانگ تا هنگ کنگ حقوق بشر را رعایت نکرده و از انتقادات آمریکا و دیگر دموکراسی‌ها هم واهمه چندانی ندارد.

رسانه‌های وابسته به دولت چین جزو مجریان مشتاق این داستان هستند. این رسانه‌ها برتری چین را به رخ کشیده و دستاوردهای چین را با ناکامی‌های آمریکا مقایسه می‌کنند. آن‌ها به تصاویر شورشیان در کنگره آمریکا و صف مردم آمریکا برای آب در زمان قطع برق تگزاس اشاره‌کرده و آن را سند فروپاشی «دموکراسی» غرب قلمداد می‌کنند. آن‌ها موفقیت چین در «کنترل» کووید-19 و بازگشایی کشور را جشن می‌گیرند درحالی‌که آمریکا و دیگر کشورهای غربی هنوز برای جلوگیری از شیوع این ویروس دست‌وپا می‌زنند.

نظام‌های اقتدارگرا در نقاط قوت خود مبالغه کرده و بر نقاط ضعف خویش سرپوش می‌گذارند؛ اما سیاستمداران واشنگتن باید بتوانند واقعیت را تشخیص دهند. چین دومین کشور قدرتمند جهان و بزرگ‌ترین رقیب آمریکاست. بااین‌حال، علیرغم بسیاری از نواقص مشهود آمریکا، این کشور در برابر چین همچنان قدرت برتر محسوب می‌شود و چنین تفکری دلایل موجهی دارد. موانع پیش روی چین بسیار بیشتر از موانع پیش روی آمریکاست.

طی جنگ سرد، جیمز شلسینگر، وزیر دفاع وقت آمریکا، نسبت به گرایش سیاستمداران آمریکا به بزرگ‌پنداری همتایان روس خود (ten-foot-tall syndrome) هشدار داده بود. امروز نیز سندرم مشابهی در آمریکا بروز کرده که عبارت است از تمرکز بر نقاط قوت چین بدون محاسبه نقاط ضعف این کشور. آسیب‌های این سندرم صرفاً نظری نیست چراکه نگرانی باعث تشدید ناامنی می‌شود، ناامنی به واکنش مفرط ختم می‌شود و واکنش مفرط هم به تصمیماتی منجر می‌شود که قدرت رقابت‌پذیری آمریکا را تضعیف می‌کند.

چین مهم‌ترین آزمون سیاست خارجی آمریکا طی دهه‌های گذشته است. از زمان جنگ سرد، هیچ کشوری رهبری آمریکا را به‌طورجدی هم‌زمان در مناطق مختلف جهان به چالش نکشیده است. ترکیب قدرت نظامی، وزنه اقتصادی و بلندپروازی‌های جهانی، چین را به چالشی متفاوت و پیچیده‌تر از اتحاد شوروی (در طول جنگ سرد) تبدیل کرده است.

در سال‌های اخیر، پکن اهداف اصلی خود را آشکار کرده است. این کشور به دنبال تغییر در توازن قدرت در سیستم بین‌المللی، نظم امنیتی آسیا، نهادهای بین‌المللی و نظم لیبرال بین‌المللی موجود است. چین می‌خواهد که مدل سیاسی لنینیستی خود و مدل اقتصادی دولتی خویش موردپذیرش قرار گیرد. این کشور از هدف ملی خود برای تبدیل‌شدن به قدرت پیشتاز جهان در تعدادی از فناوری‌های پیشرفته، از هوش مصنوعی گرفته تا وسایل نقلیه الکتریکی، خبر داده است.

با توجه به چالش‌های چین برای منافع آمریکا، نقاط قوت پکن باید توأم با نقاط ضعف آن موردبررسی قرار گیرد. اگر به رشد اقتصادی ظاهراً توقف‌ناپذیر چین بپردازیم، چالش‌های میان‌مدت اقتصاد این کشور قابل‌توجه است. جمعیت چین با خطر پیری مواجه بوده و تعداد افراد در سن کار رو به کاهش است. مناطق سودمند سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌ها برای چین رو به اتمام است و افزایش سطح بدهی این کشور، رشد اقتصادی آن را دشوار خواهد کرد. هم‌زمان، سیستم سیاسی چین نیز به‌طور فزاینده‌ای غیرقابل انعطاف شده و قدرت بیش‌ازپیش حول شی جین پینگ، رئیس‌جمهور این کشور، متمرکز می‌شود.

بر اساس نظرسنجی اکتبر 2020 موسسه پیو (Pew)، در بسیاری از کشورها تنفر از چین به سطح بی‌سابقه‌ای رسیده است. در سال‌های آتی، پکن احتمالاً در طرح‌های خارجی خود با محدودیت بودجه مواجه خواهد شد. از چشم‌انداز راهبردی، توانایی قدرت‌نمایی ارتش چین تا آینده قابل پیش‌بینی احتمالاً به پیرامون این کشور محدود خواهد شد چه برسد به اینکه قدرت نظامی را بانفوذ سیاسی و اقتصادی در مقیاس جهانی ترکیب کند، ترکیبی که از ویژگی‌های ابرقدرت‌هاست. چین به لحاظ امنیت انرژی و غذا نیز آسیب‌پذیر است.

اقدام دوحزبی واشنگتن در سال‌های اخیر و اتخاذ رویکرد افراط‌گرایانه در قبال چین، بیشتر توسط پکن تحریک‌شده است. این رویکرد واشنگتن از احساس فزاینده هراس از قدرت چین و تأثیر مخرب آن بر امنیت آمریکا سرچشمه می‌گیرد. چنین هراسی به اقدامی سازنده منجر نمی‌شود بلکه تمرکز هراسناک بر کاهش قدرت چین، مانع از تمرکز آمریکا بر تقویت شالوده‌های قدرت خویش می‌شود. توسل به تهدید چین برای غلبه بر اختلافات داخلی آمریکا، چیزی جز زیان نخواهد داشت.

آمریکا برای مقابله با چالش چین باید اعتمادبه‌نفس خود را بازیافته و به‌جای تمرکز بر کاهش قدرت چین به افزایش قدرت خویش متمرکز شود. برای رقابت مؤثر با چین، واشنگتن باید بر تقویت پویایی داخلی آمریکا، پرستیژ بین‌المللی آن و شبکه جهانی ائتلاف‌ها و شراکت‌های بی‌نظیر خویش بپردازد. این‌ها کلید اصلی قدرت آمریکا هستند و چین نمی‌تواند آن‌ها را برباید.

0 Comments

Submit a Comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *