ناتالیا تراوکینا در یادداشتی که وب‌سایت شورای روابط بین‌الملل روسیه (ریاک) آن را منتشر کرد؛ نوشت: شکی نیست که این آشوب نژادی در این انتخابات2020، تأثیری شگرف و حتی تعیین‌کننده در کمپین انتخاباتی و نتیجه آن خواهد داشت.

«اوباما دلیل وجود ترامپ است» این عبارت مختصر و مفید «نل اروین پینتر» مورخ آمریکایی که در کمپین انتخاباتی 2016 بیان شده است، به‌وضوح مبین پدیده دونالد ترامپ و حتی ترامپیسم به‌عنوان ایدئولوژی زمان ما است که اساساً «محصول نژادپرستی و بازتابی از وخامت روابط نژادی در جامعه امروزی آمریکا است». ترامپ در طول دوره ریاست جمهوری خود موضعی «ضد اوباما» در پیش گرفته و به برچیدن میراث رئیس‌جمهور قبلی، ازجمله در سیاست خارجی و روابط آمریکا – روسیه، پرداخته است.

به‌طور متناقضی، تعصب نژادپرستانه ترامپ نقش مثبت خاصی در گفتمان سیاسی آمریکا ایفا کرده است. به‌عنوان‌مثال، مریام وبستر، منتشرکننده معتبرترین دیکشنری آمریکا، رسماً اعلام کرد که سخنرانی‌ها و توئیت‌های نژادپرستانه آشکار ترامپ در ژوئیه 2019 باعث افزایش شدید در جستجوی واژه «نژادپرستی» توسط مردم شده است.

در سال‌های اخیر، به‌ویژه در دوره اوباما، محققان آمریکایی تلاش کردند تا ثابت کنند که جامعه آمریکا به آهستگی اما یقیناً در حال تغییر مفهوم عمومی از نژادپرستی و نمود آن در زندگی روزانه و در میان مردم است. بااین‌حال، مهم‌ترین نکته و جوهره استدلال آن‌ها را می‌توان چنین فرض کرد که «فقدان مصداق بیانگر فقدان مشکل» است.

 

فهم دانشگاهی و فهم روزمره از نژادپرستی

در اواخر دهه 1990، دولت دموکرات کلینتون گام لرزانی برای ریشه‌کنی نژادپرستی از جامعه آمریکا برداشت تا مبارزه با نژادپرستی و تعصب نژادی را به اولویت مهم سیاست داخلی آمریکا تبدیل کند. مبارزه با نژادپرستی مستلزم برنامه‌ای عملی است که بر تحقیقات درست استوار باشد. ازاین‌رو، دولت کلینتون دست به دامن پژوهشگران و متفکران در آکادمی ملی علوم [آمریکا] شد و اعضای آن نیز پیشنهادهایی ارائه کردند که در سال 2001 و پس از جایگزینی دولت جمهوری‌خواه جرج دبلیو بوش منتشر شد. بااین‌حال، دولت بوش پیرو فلسفه تقریباً متضادی بود که در مواجهه با «زخم‌ها و توهین‌های» جامعه آمریکا بر «دلسوزی محافظه‌کارانه» استوار بود. درواقع، «دلسوزی به‌جای ریشه‌کنی» تفاوت اساسی بین رویکرد‌های دموکرات‌ها و جمهوری خواهان در قبال مشکلات نژادپرستی آمریکا محسوب می‌شود و این تفاوت ریشه در تجربه تاریخی آن‌ها در مبارزات علیه برده‌داری و نژادپرستی در آمریکا دارد.

از آنجائی که ریشه تعصب و نژادپرستی در آمریکا حدود 250 سال عمیق‌تر از بستر ایده آل‌های قانون اساسی است، بنابراین نمی‌توان انتظار داشت که این میراث صرفاً در یکی دو نسل از بین برود و زخم‌هایش التیام یابد.

امروزه نژادپرستی در جامعه آمریکا ریشه دوانده است. بخش بزرگی از جامعه آمریکا دارای تفاوت‌های اقتصادی- اجتماعی زیادی با جمعیت سیاه‌پوستان است و این تفاوت‌ها از نسلی به نسل دیگر منتقل می‌شود. به‌طورکلی، تبعیض درآمدی دلیل اصلی فقر سیاه‌پوستان آمریکا در مقایسه با دیگر قومیت‌هاست. در سال 2018، نزدیک به 21 درصد از کل جمعیت سیاه‌پوست آمریکا، تقریباً 9 میلیون نفر، زیرخط فقر زندگی می‌کردند. این شکاف درآمدی ناشی از تبعیض در حقوق و دستمزدهاست به‌طوری‌که در همین سال، متوسط دریافتی سیاه‌پوستان آمریکا 27.5 درصد کمتر از همتایان سفیدپوست آن‌ها بوده است. این شکاف فزاینده دریافتی مستقیماً تفاوت عظیم در فقر بین سفیدپوستان و سیاه‌پوستان آمریکا را توجیه می‌کند.

نژادپرستی در آمریکا هرروز شکل متفاوتی به خود می‌گیرد. درک و فهم اعتراضات سیاه‌پوستان آمریکا به قتل عمدی یا تصادفی سیاه‌پوستان توسط مأموران اجرای قانون، جز با درک کلی «مجرم انگاری» سیاه‌پوستان در آمریکا ممکن نیست. احتمال کشته شدن سیاه‌پوستان آمریکا توسط امور اجرای قانون سه برابر بیشتر از سفیدپوستان این کشور است. سطح نسبی استفاده از مواد مخدر بین سفیدپوستان و سیاه‌پوستان آمریکا تقریباً یکسان است، اما در سال 2018، به ازای هر 100 هزار نفر، تعداد کسانی که به خاطر همراه داشتن مواد مخدر دستگیرشده بودند در سیاه‌پوستان 750 نفر و در سفیدپوستان 350 نفر بوده است. درنتیجه، درصد سیاه‌پوستان در جمعیت زندان‌های آمریکا پنج برابر بیش از درصد سفیدپوستان است.

به نظر می‌رسد که با انتشار آمار مرگ‌ومیر در میان سیاه‌پوستان آمریکا، کاسه صبر سیاه‌پوستان لبریز شده و آن‌ها سرانجام در 25 می‌2020 در سراسر کشور به خیابان‌ها ریختند. در همین حال، همه‌گیری کرونا ویروس در ژانویه 2020 به آمریکا رسید و تا اواخر می ‌تقریباً جان 100 هزار آمریکایی را گرفت که 26.3 درصد آن‌ها سیاه‌پوست بودند.

صدها سال تلاش برای ریشه‌کنی نژادپرستی و نمود زشت آن در آمریکا نتوانسته است ابزاری کارآمد برای همسان‌سازی روابط بین قومی ایجاد کند. حتی امروز نیز مشکل روابط نژادی در آمریکا آتشی زیر خاکستر است که هرلحظه امکان دارد فوران کرده و همه‌چیز را در مسیر خود ببلعد.