جدیدترین مطالب
بهرهبرداری تجاری از صلح؛ هیئت غزه در تقابل با مشروعیت بینالمللی
شورای راهبردی آنلاین – گزارش: در حالی که مرحله دوم اجرای آتشبس غزه آغاز شده، تأسیس «هیئت صلح» به ریاست دونالد ترامپ در حاشیه نشست داووس (22 ژانویه 2026) بیش از یک سازوکار فنی برای بازسازی، به آزمونی برای آینده نظم بینالمللی تبدیل شده است.
با وجود امضای منشور توسط 22 کشور از 60 دعوتشده، حضور محدود رهبران جهانی در مراسم داووس و عدم پذیرش این نهاد توسط اتحادیه اروپا و کشورهای کلیدی غربی، نشاندهنده شکاف عمیق در ادراک جهانی از مشروعیت این سازوکار است.
در این گزارش، با بهرهگیری از تحلیل هادی برهانی، کارشناس مسائل منطقه و دادههای بینالمللی، به سه سؤال راهبردی پرداخته میشود که آیا هیئت صلح ابزاری برای اجرای قطعنامه 2803 شورای امنیت است یا جایگزینی برای سازمان ملل؟ چگونه معماری سلسلهمراتبی این هیئت چالشهای اجرایی در غزه را تشدید میکند؟ و در نهایت، آیا این نهاد میتواند بدون همکاری فلسطینیان و با تمرکز قدرت در دست یک فرد، صلح پایداری ایجاد کند؟
بازی با حاصل جمع صفر آمریکا در عراق
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: انتخاب سریع نوری مالکی برای نخست وزیری نصاب جدیدی در سپهر سیاسی عراق محسوب میشود. عوامل متعددی در این روند نقش داشته که مهمترین آنها، شرایط حاکم بر عراق و منطقه است. در چنین شرایطی عراق نیازمند یک نخستوزیر مقتدر و با تجربه است که بتواند این کشور را از خطر جنگها و بحرانها دور نگه دارد.
فروپاشی توهم امنیت اروپایی با تداوم جنگ اوکراین؟
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: جنگ اوکراین به نقطه عطف جدیدی در مناسبات سیاسی، امنیتی و حتی تجاری متحدان دو سوی آتلانتیک تبدیل شده است. درحالیکه این جنگ به چهارمین سال خود نزدیک میشود، اما همچنان پرسشهای زیادی در خصوص آینده آن و پیامدهایش مطرح است؛ از جمله اینکه آیا تداوم جنگ اوکراین به فروپاشی توهم امنیت اروپایی منجر خواهد شد؟
زنگ خطر احیای داعش در سوریه برای عراق و غرب آسیا
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اسناد و قرائن متعدد نشان میدهد داعش که در سالهای گذشته، بعد از رژیم صهیونیستی، بزرگترین تهدید علیه امنیت و ثبات منطقه بوده است، دوباره در ماههای اخیر برای بهرهبرداریهای سیاسی و امنیتی در کانون توجه محافل امنیتی، اطلاعاتی و سیاسی آمریکا و رژیم صهیونیستی قرار گرفته است.
أحدث المقالات
بهرهبرداری تجاری از صلح؛ هیئت غزه در تقابل با مشروعیت بینالمللی
شورای راهبردی آنلاین – گزارش: در حالی که مرحله دوم اجرای آتشبس غزه آغاز شده، تأسیس «هیئت صلح» به ریاست دونالد ترامپ در حاشیه نشست داووس (22 ژانویه 2026) بیش از یک سازوکار فنی برای بازسازی، به آزمونی برای آینده نظم بینالمللی تبدیل شده است.
با وجود امضای منشور توسط 22 کشور از 60 دعوتشده، حضور محدود رهبران جهانی در مراسم داووس و عدم پذیرش این نهاد توسط اتحادیه اروپا و کشورهای کلیدی غربی، نشاندهنده شکاف عمیق در ادراک جهانی از مشروعیت این سازوکار است.
در این گزارش، با بهرهگیری از تحلیل هادی برهانی، کارشناس مسائل منطقه و دادههای بینالمللی، به سه سؤال راهبردی پرداخته میشود که آیا هیئت صلح ابزاری برای اجرای قطعنامه 2803 شورای امنیت است یا جایگزینی برای سازمان ملل؟ چگونه معماری سلسلهمراتبی این هیئت چالشهای اجرایی در غزه را تشدید میکند؟ و در نهایت، آیا این نهاد میتواند بدون همکاری فلسطینیان و با تمرکز قدرت در دست یک فرد، صلح پایداری ایجاد کند؟
بازی با حاصل جمع صفر آمریکا در عراق
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: انتخاب سریع نوری مالکی برای نخست وزیری نصاب جدیدی در سپهر سیاسی عراق محسوب میشود. عوامل متعددی در این روند نقش داشته که مهمترین آنها، شرایط حاکم بر عراق و منطقه است. در چنین شرایطی عراق نیازمند یک نخستوزیر مقتدر و با تجربه است که بتواند این کشور را از خطر جنگها و بحرانها دور نگه دارد.
فروپاشی توهم امنیت اروپایی با تداوم جنگ اوکراین؟
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: جنگ اوکراین به نقطه عطف جدیدی در مناسبات سیاسی، امنیتی و حتی تجاری متحدان دو سوی آتلانتیک تبدیل شده است. درحالیکه این جنگ به چهارمین سال خود نزدیک میشود، اما همچنان پرسشهای زیادی در خصوص آینده آن و پیامدهایش مطرح است؛ از جمله اینکه آیا تداوم جنگ اوکراین به فروپاشی توهم امنیت اروپایی منجر خواهد شد؟
زنگ خطر احیای داعش در سوریه برای عراق و غرب آسیا
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اسناد و قرائن متعدد نشان میدهد داعش که در سالهای گذشته، بعد از رژیم صهیونیستی، بزرگترین تهدید علیه امنیت و ثبات منطقه بوده است، دوباره در ماههای اخیر برای بهرهبرداریهای سیاسی و امنیتی در کانون توجه محافل امنیتی، اطلاعاتی و سیاسی آمریکا و رژیم صهیونیستی قرار گرفته است.
آینده مذاکرات کنترل تسلیحات هستهای آمریکا – روسیه

رز گاتمولر در یادداشتی که وب سایت اندیشکده کارنگی آن را منتشر کرد؛ نوشت: در این حوزه، الزامات بینالمللی وجود ندارد، بلکه تعهدات مربوط به ماده 6 ان.پی.تی برای کاهش و نابودی تسلیحات هستهای، مهمترین الزام بینالمللی است که دیگر کشورهای هستهای عضو این معاهده (نظیر فرانسه، انگلیس، روسیه و چین) نیز در آن مشارکت دارند. این تعهدات بینالمللی حائز اهمیت هستند، اما ازنظر آمریکا، این کشور باید نخست و در درجه اول به منافع امنیت ملی خود بیندیشد.
در حال حاضر، چین نسبت به آمریکا و روسیه سلاح هستهای کمتری دارد و تابهحال تمایلی به مذاکرات و کاهش آنها نشان نداده است. دکترین چین این تسلیحات را محدود و مقرر کرده است که چین به حمله نخست هستهای اقدام نخواهد کرد و تنها به تأمین تسلیحات هستهای کافی برای پاسخ به حمله هستهای نخست کشوری دیگر، خواهد پرداخت. ازنظر چین، دکترین این کشور موجب اطمینان خاطر جامعه بینالمللی است، اما ازآنجاکه چین به ساخت سامانههای تحویل هستهای بیشتری (ازجمله موشکهای بالستیک دوربرد پرتابشونده از زیردریایی) مبادرت کرده است، بیم آن میرود که دکترین این کشور تغییر کند.
از میان کشورهایی که سلاح هستهای آزمایش کردهاند، کشمکش بین آمریکا و اتحاد شوروی سابق بسیار شدید بوده است، زیرا آنها بیشترین آزمایشها را انجام داده و دارای بزرگترین زرادخانهها هستند.
نشست «گلسبورو» یکی از مهمترین تحولات در تاریخ کنترل تسلیحات است که 25-23 ژوئن 1967 در کالج ایالتی گلسبورو در نیوجرسی اتفاق افتاد. در این دیدار آمریکا برای اولین بار پیشنهادی به رهبران شوروی ارائه کرد که در کاهش موشکهای بالستیک دفاعی و سامانههای تسلیحات هستهای تهاجمی حائز اهمیت بوده است. در مه 1972 شوروی متقاعد شد که محدودیت سامانههای دفاعی و تهاجمی ضروری است، بهطوریکه این دو کشور پیمان موشکهای ضد بالستیک و پیمان کنترل تسلیحات راهبردی (سالت 1) را امضا کردند. چیزی نگذشت که در سال 1979 پیمان سالت 2 هم تکمیل شد که اولین پیمان کاهش سلاحهای راهبردی تهاجمی محسوب میشود، هرچند که این پیمان به خاطر حمله شوروی به افغانستان اجرایی نشد.
تولید موشکهای میانبرد زمین پایه (موشکهای بالستیک و کروز) در اواخر دهه 1970 و اوایل دهه 1980 پدیدهای بیثبات کننده به شمار میرفت. این موشکها ازاینجهت بیثباتکننده بودند که زمان پروازی کوتاهی داشته و بهسرعت به هدف میرسیدند (موشکهای بالستیک) و یا پرتابههایی پنهانکار بودند (سامانههای کروز قادر به پرواز پایینتر از خط پوشش راداری هستند). در هر دو حالت، این موشکها فرصت تصمیمگیری در موردحمله هستهای را از رهبران سلب میکرد؛ بنابراین، در تئوری، این موشکها میتوانستند برای یک ضربه نخست «فلجکننده» به کار گرفته شوند و پتانسیل کنترل و فرماندهی کشور دیگر را نابود و توان حمله متقابل را از طرف مقابل سلب کنند.
امضای پیمان سلاحهای هستهای میان برد (آی ان اف) توسط آمریکا و شوروی در سال 1987 این تسلیحات را در جهان ممنوع ساخت. اجرای موفقیتآمیز این پیمان ازآنجهت بود که استقرار این تسلیحات در اروپای ناتو، شوروی را با تهدید نابودی اهداف کنترل و فرماندهی در مسکو بهواسطه یک حمله ناگهانی مواجه میساخت. این پیمان به مدت بیش از سه دهه برقرار بود تا اینکه دولت دونالد ترامپ در اوت 2019 در حمایت از متحدان خود از آن خارج شد.
و در آخر اینکه، بررسی پیمانهای کاهش تسلیحات راهبردی (استارت، سورت و استارت نو) نیز حائز اهمیت است. پیشبینی مفاد لازم برای بازرسی و نظارت بر کاهش تسلیحات موضوع این پیمانها (ازجمله بازرسی از سایتها، اطلاعرسانی، مکاتبه و استفاده از فنآوریهای رادار و ماهواره)، موفقیت اجرای آنها را تضمین کرد. بااینحال، این پیمانها بر نابودی وسایل تحویل (مانند موشکها) و لانچرها متمرکز شدند، زیرا مشاهده آنها توسط ابزار تکنیکی ملی و شمارش حذف آنها آسان بود؛ اما اگر کلاهکها از وسایل تحویل برچیده شوند، انبار شده و دیگر موضوع این پیمانها نخواهند بود.
ما در طول زمان روشهای بهینه بررسی و بازبینی را یاد گرفتهایم. اکنون میتوانیم کلاهکها را نیز کنترل و محدودسازیم، زیرا از توان بازرسی این فرایند برخوردار هستیم، چراکه هوشمندی و دامنه پوشش ابزار تکنیکی ملی، ماهوارهها و رادارها که در کنترل دولت هستند، بسیار پیشرفت کرده است. اکنون میتوانیم پیمانهایی منعقد سازیم که محدودیت واقعی و نابودی سامانههای موشکی، بمبافکنها و زیردریاییهای تسلیحات هستهای را تضمین کند.
اکنون زمان آن است که تجربه طولانی خود در عرصه کنترل تسلیحات هستهای را به کار بگیریم و به پیمانهایی بهتر در آینده بیندیشیم. علیرغم چالشهای موجود، آینده مذاکرات هستهای چندان تیرهوتار نیست. این مذاکرات هنگامی پیچیدهتر میشود که کشورهای بیشتری، نظیر چین، به میز کنترل تسلیحات دعوت شود. در ابتدا، باید پکن را متقاعد کرد که پیوستن به این مذاکرات در راستای منافع چین است. در نهایت، تأثیر مذاکرات کنترل تسلیحات بر منافع امنیت ملی آمریکا، همواره یک عامل تعیینکننده خواهد بود. پیمانهای کنترل تسلیحات هستهای تنها راه استقرار باثبات و قابلکنترل این سلاحهای مهیب بوده و تنها راه جلوگیری از ورشکستگی ناشی از مسابقه تسلیحات هستهای است.
0 Comments