قیمت های جهانی نفت طی شش ماه گذشته حدود 30 درصد کاهش یافته است و ناظران بازار معتقدند اگر کشورهای عضو اوپک نتوانند درباره کاهش قابل توجه تولید نفت خود به توافق برسند، قیمت ها احتمالا به 60 دلار در هر بشکه سقوط خواهد کرد. کارشناسان انرژی پیش بینی کرده اند در شرایط فعلی یک میلیون بشکه مازاد عرضه در جهان وجود دارد که اگر همین رویه برای سال 2015 ادامه یابد، به دلیل کاهش تقاضا بیش از 2 میلیون بشکه مازاد عرضه وجود خواهد داشت که این مهم‌ترین علت در کاهش قیمت جهانی نفت برای سال آینده خواهد بود. البته تاثیر کشورهای غیر عضو اوپک بر تعیین قیمت این کالای راهبردی نیز قابل توجه است.

پس از نشست اوپک، آنتون سیلوانف وزیر دارایی روسیه گفت، لازم است مسکو وضعیت بودجه خود را در چارچوبی بازنگری کند که در آن قیمت نفت ظرف چند سال آینده احتمالا حول و حوش ۸۰ دلار در هر بشکه باشد، نه ۱۰۰ دلار در هر بشکه.

اما آنچه مسلم است قیمت نفت حتی می تواند به کمتر از سطح ۷۰ دلار در هر بشکه نیز کاهش یابد که این امر بر روسیه تاثیر منفی بیشتری خواهد گذاشت. روسیه یکی از بزرگترین تولید کنندگان نفت در جهان محسوب می شود به طوری که فروش نفت و گاز طبیعی این کشور نیمی از بودجه آن را به خود اختصاص می دهد.

درهمین حال، ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه در دیدار با مسئولان شرکت نفتی توتال در مسکو گفت سقوط بهای نفت پاسخ اجتناب ناپذیر بازار به تصمیم اخیر اوپک برای حفظ سقف تولید فعلی است. پوتین افزود تصمیم اوپک برای نکاستن از سقف تولید فعلی خود، برای روسیه غافلگیر کننده نبود.

پوتین حتی گفت در این نشست اوپک هیچیک از کشورهای تولید کننده بزرگ انرژی که روسیه هم جزو آنها است، بر اتخاذ تدابیر ویژه‌ای برای اصلاح قیمت‌ها اصرار نکردند و در اصل روسیه به وضع موجود راضی است!

این درحالیست که کارشناسان می‌گویند تصمیم اخیر اوپک در تعیین قیمت نفت و میزان تولید ۳۰ میلیون بشکه در روز به ضرر روسیه است. تجزیه و تحلیل بازار نیز اثبات می کند که در شرایط کنونی امکانی برای رشد دوباره قیمت نفت وجود ندارد.

روسیه که بزرگ‌ترین کشور تولیدکننده غیراوپک به شمار می رود، پس از افت شدید قیمت نفت، سیاست خود را تغییر داده و روند همگرایی با 12 عضو این سازمان را در پیش گرفته و به طور تلویحی اعلام کرده که از سیاست هایی که منجر به افزایش قیمت نفت شود، حمایت می کند.

روسیه در سال های گذشته، در اغلب موارد ساز ناسازگاری با اوپک زده و با صادرات گسترده تلاش می‌کرد که به درآمد حداکثری نفتی دست پیدا کند. پیش از این، روسیه در صورت کاهش عرضه توسط اعضای اوپک، نه تنها تولید خود را کاهش نمی داد، بلکه با افزایش صادرات نفت خام سعی در تقویت جایگاه خود در بازار جهانی نفت داشت.

اما کاهش بی سابقه قیمت نفت خام و تحریم‌های اروپا و آمریکا برسرموضوع اوکراین، این تولیدکننده بزرگ نفت خام را دچار چالش و با کاهش درآمدهای نفتی مواجه کرده است. به همین خاطر دولتمردان این کشور ناچار شده‌اند به همگرایی با اوپک روی بیاورند.

هم اکنون قیمت نفت طی ماه‌های اخیر سیر نزولی شدیدی داشته و به پائین ترین قیمت نفت در دهه دوم قرن 21 رسیده است. در به وجود آمدن این شرایط علل گوناگون اقتصادی و سیاسی نقش داشته است.

به لحاظ اقتصادی، افزایش میزان تولید نفت آمریکا و عربستان و کاهش رشد اقتصادی قدرت های بزرگ از جمله چین و ژاپن در کاهش تقاضا برای نفت و در نتیجه کاهش قیمت این طلای سیاه نقش داشته است.

عربستان که پس از تحریم ایران و مشکلات امنیتی لیبی تعهد داده بود کاهش تولید نفت را جبران کند، اکنون مخالف کاهش تولید خود است. به لحاظ سیاسی نیز اختلاف آمریکا با روسیه در بحران اوکراین ، نگرانی عربستان از تغییر توازن قدرت در منطقه به نفع ایران و شکست در بحران سوریه سبب شد ریاض و واشنگتن در اقدامی هماهنگ سیاست کاهش قیمت نفت برای افزایش فشار بر رقبای خود را در دستور کار قرار دهند.