کمیسیون امنیت، عدالت و حکمرانی جهانی مرکز استیمسون با حمایت موسسه عدالت جهانی لاهه با انتشار گزارشی با عنوان مواجهه با بحران حکمرانی جهانی نوشت: این مسائل از جنگ های متعدد و حملات تروریستی، سرکوب رژیم های مستبد و تنش‌های آفریقا، اروپای شرقی، خاورمیانه و مناطق دیگر گرفته تا رشد فزاینده خطر جهانی تغییرات اقلیمی، رکود اقتصادی و تهدیدات روزافزون سایبری را شامل می شود. مقابله با این مسائل درهم پیچیده کار یک دولت یا گروهی از دولت ها نیست، بلکه همه ما به طور اجتناب ناپذیر سهمی در امنیت یکدیگر داریم. با این حال، حل این چالش ها که امنیت بشر، توسعه بشری و حقوق بشر را تهدید می کند، از ظرفیت های سیاسی و عملیاتی نهادهای حاکم بر جهان که در اواسط قرن بیستم برای رفع اضطرار و با هدف های مختلف ایجاد شده اند، بسیار فراتر است.

ما در دوره همگرایی زندگی می کنیم. توسعه ارتباطات جهانی هم به توانایی نیروهای آشوب طلب می افزاید و هم فرصت های جدیدی را برای مقابله با مشکلاتی با قدمت یک قرن، نظیر فقر جهانی، تبعیض جنسیتی و گسترش بیماری، به روی ما می گشاید.

کمیسیون جهانی امنیت، عدالت و حاکمیت، با استفاده از ابزار و شبکه های جدید، اصلاحات عملی را برای ایجاد نهادهای بهتر جهانی و آیین جدید جهانی با تمرکز بر سیاستگذاران، صاحبنظران و جوامع مدنی بین المللی برای پرداختن به راه حل های خلاق و پویای حل چالش های جهانی ارائه می کند. پاسخ به تهدیدها و فرصت های جدید مستلزم این است که ما به اختلافات ریشه ای که عامل بحران کنونی حکمرانی جهانی است، غلبه کنیم.

نقطه تقاطع عدالت و امنیت در درک چالش ها و تهدیدهای حکمرانی جهانی امروز و پرداختن به آنها بسیار حیاتی است. اجرای عدالت از طریق حاکمیت قانون در تضمین امنیت بشر در سطح فردی و اجتماعی اساسی است. برعکس، جامعه عادل بدون امنیت، توهمی بیش نیست. هدف از امنیت منصفانه عبارتست از ایجاد نظام حکمرانی جهانی پاسخگو، منصف، موثر و حامی صلح پایدار.

این دیدگاه ریشه در تعهدات بین المللی در خصوص حقوق بشر، حقوق بین الملل و نقش حیاتی دولت ها، فعالان غیر دولتی و نهادهای چندجانبه انعطاف پذیر و پویا در حکمرانی جهانی دارد.

سه چالش و فرصت های عمده حکمرانی جهانی عبارتند از محیط شکننده و جنگ زده، انسان و آب و هوا و اقتصاد جهانی بهم پیوسته. اولا، در مناطق و کشورهای شکننده، شکاف های عظیمی در امنیت و عدالت و حاکمیت شناسایی شده اند که پر کردن آنها مشکل است. درگیری های داخلی متعدد موجب تغییر جهت روند نزولی خشونت سیاسی شده است که از زمان جنگ سرد شاهد آن بودیم. برای پاسخ به این تهدیدها، چالش ها و فرصت ها، توصیه های این کمسیون شامل موارد زیر است:

  • ایجاد نسل جدید ظرفیت عملیاتی صلح سازمان ملل و ظرفیت میانجیگری آن در منازعات: ایجاد ظرفیت پاسخگویی و معرفی میانجی‌گرهای باتجربه با سهم بیشتری از زنان برای جلوگیری از مناقشات و ایجاد صلح. ایجاد ظرفیت اسقرار پلیس، نیروهای مدنی و پرسنل نظامی برای پرداختن به نیازهای اضطراری صلح.
  • تقویت مسئولیت پذیری برای جلوگیری، حفاظت و بازسازی: سرمایه گذاری در توانمندی های هشدار زودهنگام و مسئولیت برنامه ریزی برای جلوگیری از خصومت ها که شامل کلیه برنامه ها و آژانس های سازمان ملل می شود.

ثانیا، گزارش های مداوم هیئت بین دولتی تغییرات آب و هوا (IPCC)، لزوم اقدامات فوق العاده و سرنوشت ساز «برای پرداختن به علل و پیامدهای تغییرات آب و هوا» را بیش از پیش آشکار می کند و همینطور نیاز به رویکردهای موثر جدید برای حل چالش های تغییرات آب و هوایی از جمله همکاری بیشتر بین دولتی- خصوصی احساس می شود. در این رابطه هم کمسیون موارد مهم زیر را پیشنهاد می کند:

  • نوآوری در کنترل آب و هوا: ایجاد و تسهیل مشارکت های جدید بین کنوانسیون سازمان ملل در مورد تغییرات اقلیمی (UNFCCC) و سایر نظام های بین المللی، مقامات محلی، جامعه مدنی و گروه های تجاری.
  • ایجاد فن آوری سبز و ایجاد امکانات صدور مجوز در صندوق اقلیم سبز: تجهیز بخش خصوصی به نوآوری های سازگار با محیط زیست به ویژه در حمایت از جمعیت آسیب پذیر کشورهای درحال توسعه.

ثالثا، جهانی شدن اقتصاد و فن آوری موجب پیدایش اقتصادی جهانی بهم پیوسته ای شده است که برای بسیاری منافع زیادی داشته، اما موجب وخیم تر شدن نابرابرای اقتصادی در سایر مناطق شده و نیز تهدیدهای تازه ای را هم برای ثبات اقتصاد جهانی و هم برای امنیت فردی، عمومی و شرکت‌ها به بار آورده است. توصیه های کمسیون در این باره شامل موارد زیر می باشد:

  • تاسیس G20 در چارچوبی جدید برای همکاری اقتصادی جهانی در جلوگیری از شوک های مالی و ارائه آن به عنوان دستور کار توسعه بعد از 2015: تقویت هماهنگی های نهادی جی20- سازمان ملل – برتون وودز برای جلوگیری از شوک های مالی و ارتقای اصلاحات فراگیر اقتصادی.
  • ایجاد شبکه جهانی مراکز جرایم سایبری و افزایش دسترسی به اینترنت در نیمکره جنوبی جهان از طریق ارتقای ظرفیت سازی: تقویت واکنش جهانی به حملات سایبری از طریق اینترپل و افزایش دسترسی به اینترنت توسط اتحادیه بین المللی مخابرات.
  • مجموعه اصلاحات منسجم حکمرانی جهانی برای بهبود امنیت منصفانه مستلزم نوسازی و کارآمد سازی نهادهای بین المللی است. ناکامی های مکرر در اصلاحات درون سازمان ملل و سایر نهادها، بحران حکمرانی جهانی را عمیق تر کرده که این امر برای امنیت و عدالت هم پیامدهایی داشته است. پیشرفت در این زمینه مستلزم فهمی عمیق از موانع پیش روی اقدامات اصلاح طلبانه قبلی است. این موانع عبارتند از: الف) فقدان اراده سیاسی برای تغییر به ویژه در بین قدرت های بزرگ، ب) طراحی و طرفداری ضعیف از اصلاحات نهاد یا سیاستی خاص و ج) مهارت محدود و تلاش ناکافی در اجرای برنامه اصلاحی. در این مورد هم کمیسیون توصیه های زیر را ارائه می کند:
  • ایجاد مشارکت جهانی سازمان ملل
  • گسترش اعضای شورای امنیت سازمان ملل و تعامل غیرسنتی
  • تاسیس شورای صلح سازمان ملل
  • تقویت و استفاده تمام وکمال از دیوان دادگستری بین المللی
  • بهبود روابط کاری بین شورای امنیت سازمان ملل، دیوان کیفری بین المللی و شورای حقوق بشر سازمان ملل
  • راه اندازیشبکهپارلمانیسازمان ملل.

هنگامی که امنیت و عدالت تواما به عنوان محور حکمرانی جهانی شناخته شود، بسیاری از چالش های حیاتی امروزی حل وفصل خواهد شد. عدالت منصفانه نوید از برنامه اصلاحات عملی می دهد که نهادهای جهانی، قوانین، ابزار سیاسی و روابط ما را نوسازی می کند.