جدیدترین مطالب

پشت پرده تنش دو کره بر سر بالن‌های زباله

شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بین‌الملل گفت: تنش‌ها و درگیری‌های لفظی میان کره شمالی و کره جنوبی بر سر بالن‌های زباله هر چند موضوع جدی نیست، اما چون در بستر یک تنش تاریخی و طولانی‌مدت روی می‌دهد، حائز اهمیت است.

تحلیلی بر تصویب قطعنامه اخیر شورای حکام علیه ایران

شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک حقوقدان و کارشناس ارشد مسائل بین‌الملل گفت: آراء ممتنع و منفی به قطعنامه شورای حکام درباره ایران نباید اهمیت اصل قطعنامه را تحت‌الشعاع قرار دهد. تجربه تصویب قطعنامه‌های قبلی نشان داده است که قطعنامه‌ها درنهایت تاثیر خود را بر جای می‌گذارند و مسیر پرونده هسته‌ای را به سمت نامطلوبی سوق می‌دهند.

تحلیلی بر اقدام مجلس نمایندگان آمریکا برای تحریم دیوان کیفری بین‌المللی

شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک پژوهشگر مسائل غرب آسیا گفت: مجلس نمایندگان آمریکا در پی صدور حکم دیوان کیفری بین‌المللی مبنی بر دستگیری مقامات رژیم اسرائیل، طرح تحریم این دیوان را در حمایت همه‌جانبه از تل آویو تصویب کرد. طرح تحریم مقامات دیوان کیفری بین المللی، اخیرا با ۲۴۷ رای موافق در مقابل ۱۵۵ رای مخالف در مجلس نمایندگان آمریکا به تصویب رسید و تقریبا همه جمهوری‌خواهان حاضر در این نشست رای مثبت دادند.

راهبرد روسیه در پاسخ به تحریم‌های غرب

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در پی تشدید تنش‌ها میان روسیه و کشورهای غربی به‌دلیل جنگ اوکراین، مسکو به دنبال راهکارهایی برای مقابله با تحریم‌های گسترده آمریکا و متحدانش است.

ابهامات و چشم‌انداز طرح جدید آمریکا برای پایان جنگ غزه

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اخیرا، جو بایدن رئیس جمهور آمریکا، طرح چهار و نیم صفحه‌ای را برای برقراری آتش‌بس و پایان جنگ غزه ارائه کرده است. رئیس جمهور آمریکا پس از سخنرانی در کاخ سفید اعلام کرد که این طرح پیشنهادی از طرف رژیم صهیونیستی پیشنهاد شده است.

تحلیلی بر طرح‌های صلح ارائه شده برای آتش‌بس در غزه

شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بین‌الملل گفت: طرح‌هایی که از سوی برخی دولت‌های عربی و آمریکا برای آتش‌بس در غزه و پایان جنگ مطرح می‌شود، عملیاتی نیستند و بیش از آنکه، نگاه به حل بحران در غزه و رفح داشته باشند، منافع ملی آنها را دنبال می‌کنند.

روند روبه رشد شناسایی دولت مستقل فلسطین در جهان

شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بین الملل گفت که موضع چین درباره موافقت با به رسمیت شناختن دولت فلسطین موضوع تازه‌ای نیست، اما این موافقت و همراهی در روند جهانی موجب تقویت موضع حمایت از فلسطین و تشکیل دولت مستقل فلسطینی می‌شود.

نقش آفرینی فرانسه در غرب آسیا

شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اروپا درباره تلاش فرانسه برای مذاکره با کشورهای منطقه درباره جنگ غزه گفت: غرب آسیا در حال پوست‌اندازی و دگردیسی است؛ نتانیاهو رفتنی است و همه برای یک تغییر بزرگ خود را آماده می‌کنند.

Loading

أحدث المقالات

پشت پرده تنش دو کره بر سر بالن‌های زباله

شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بین‌الملل گفت: تنش‌ها و درگیری‌های لفظی میان کره شمالی و کره جنوبی بر سر بالن‌های زباله هر چند موضوع جدی نیست، اما چون در بستر یک تنش تاریخی و طولانی‌مدت روی می‌دهد، حائز اهمیت است.

تحلیلی بر تصویب قطعنامه اخیر شورای حکام علیه ایران

شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک حقوقدان و کارشناس ارشد مسائل بین‌الملل گفت: آراء ممتنع و منفی به قطعنامه شورای حکام درباره ایران نباید اهمیت اصل قطعنامه را تحت‌الشعاع قرار دهد. تجربه تصویب قطعنامه‌های قبلی نشان داده است که قطعنامه‌ها درنهایت تاثیر خود را بر جای می‌گذارند و مسیر پرونده هسته‌ای را به سمت نامطلوبی سوق می‌دهند.

تحلیلی بر اقدام مجلس نمایندگان آمریکا برای تحریم دیوان کیفری بین‌المللی

شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک پژوهشگر مسائل غرب آسیا گفت: مجلس نمایندگان آمریکا در پی صدور حکم دیوان کیفری بین‌المللی مبنی بر دستگیری مقامات رژیم اسرائیل، طرح تحریم این دیوان را در حمایت همه‌جانبه از تل آویو تصویب کرد. طرح تحریم مقامات دیوان کیفری بین المللی، اخیرا با ۲۴۷ رای موافق در مقابل ۱۵۵ رای مخالف در مجلس نمایندگان آمریکا به تصویب رسید و تقریبا همه جمهوری‌خواهان حاضر در این نشست رای مثبت دادند.

راهبرد روسیه در پاسخ به تحریم‌های غرب

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در پی تشدید تنش‌ها میان روسیه و کشورهای غربی به‌دلیل جنگ اوکراین، مسکو به دنبال راهکارهایی برای مقابله با تحریم‌های گسترده آمریکا و متحدانش است.

ابهامات و چشم‌انداز طرح جدید آمریکا برای پایان جنگ غزه

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اخیرا، جو بایدن رئیس جمهور آمریکا، طرح چهار و نیم صفحه‌ای را برای برقراری آتش‌بس و پایان جنگ غزه ارائه کرده است. رئیس جمهور آمریکا پس از سخنرانی در کاخ سفید اعلام کرد که این طرح پیشنهادی از طرف رژیم صهیونیستی پیشنهاد شده است.

تحلیلی بر طرح‌های صلح ارائه شده برای آتش‌بس در غزه

شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بین‌الملل گفت: طرح‌هایی که از سوی برخی دولت‌های عربی و آمریکا برای آتش‌بس در غزه و پایان جنگ مطرح می‌شود، عملیاتی نیستند و بیش از آنکه، نگاه به حل بحران در غزه و رفح داشته باشند، منافع ملی آنها را دنبال می‌کنند.

پیشنهادهای ایران به گروه بریکس در عرصه حمل‌ونقل

مسکو- ایرنا- نخستین نشست وزرای حمل و نقل کشورهای عضو گروه بریکس با طرح پیشنهادهای مهرداد بذرپاش وزیر راه و شهرسازی جمهوری اسلامی ایران برای ارتقای همکاری‌ها در عرصه حمل‌ونقل و لجستیک همراه بود.

Loading

اختلاف قطر و عربستان و تأثیر آن بر امنیت انرژی در خلیج‌فارس

۱۳۹۶/۰۳/۲۰ | موضوعات

شورای راهبردی آنلاین - یادداشت: به دنبال تشدید تنش اخیر میان عربستان و قطر، این سوال در ذهن کارشناسان و ناظران بین المللی مطرح شده است که آیا تنش منطقه ای که میان عربستان و قطر صورت گرفته، بر امنیت عرضه انرژی از منطقه خلیج فارس تأثیرگذار است یا نه؟

*سعید نادری

یکی از دغدغه ‌های قدرت‌ های بزرگ در مناطق انرژی خیز، امنیت عرضه انرژی در زمان وقوع اختلافات و بروز چالش بین کشورهای این مناطق است. عربستان و قطر دو کشور عرب حاشیه جنوبی خلیج‌فارس و از کشورهای دارای منابع انرژی در سطح منطقه و جهان هستند. در وقایع روزهای اخیر به یکباره اختلافات قبلی بالاگرفته و عربستان روابط خود را با قطر قطع و صادرات و واردات به این کشور را از تنها راه زمینی به قطر متوقف نمود. اختلافاتی که هرچند در جهان عرب سابقه داشته اما در میان کشورهای همراه غرب بی‌سابقه بوده است. عربستان برای نشان دادن شدت ناراحتی خود سایر کشورهای عرب متحدش مانند امارات، بحرین، مصر و لیبی را نیز وادار نمود تا روابط سیاسی و اقتصادی شان را با قطر قطع کنند. با توجه به منابع عظیم انرژی در این دو کشور،‌ تأثیر این اختلاف بر امنیت انتقال انرژی از خلیج‌فارس نیز موضوع مهم و قابل‌توجهی است که باید مورد کنکاش قرار گیرد.

عربستان دارای 267 میلیارد بشکه ذخایر نفتی است که 1/16% ذخایر جهان محسوب می‌شود و تولید روزانه حدود 11میلیون بشکه نفت در روز دارد که این کشور را به بزرگ‌ترین صادرکننده نفت جهان تبدیل کرده است. حدود 75% از این تولید از تنگه هرمز عبور می‌کند و بخش کمتری از طریق لوله به دریای سرخ منتقل و از آنجا به اروپا انتقال می‌یابد. از سوی دیگر قطر نیز دارای منابع عظیم گاز طبیعی بوده و سومین ذخایر گاز جهان را بعد از روسیه و ایران در اختیار دارد. حجم ذخایر آن بالغ بر 5/24 هزار میلیارد مترمکعب برآورد شده است که 12% ذخایر جهانی را شامل می شود و به ‌صورت گاز مایع (ال.ن.جی) از طریق تنگه هرمز به سراسر جهان صادر می‌شود. در سال 2016 قطر سالانه 6/79 میلیون تن گاز مایع صادر کرده است که 7/52 میلیون تن به آسیا و 9/17 میلیون تن به اروپا بوده است که این مقدار 30% از تبادلات گاز مایع جهانی است. جایگزینی این مقدار برای در کوتاه‌ مدت برای هیچ صادرکننده دیگری امکان‌پذیر نیست.

لذا به نظر می رسد تنش پیش آمده به دلایلی که در ذیل به آن اشاره می شود تأثیری بر امنیت عرضه انرژی منطقه نداشته باشد.

  1. با توجه به تبعیت سیاست های این دو کشور از امریکا و حساسیت ایالات متحده به تداوم انتقال انرژی از منطقه، دولت آمریکا نخواهد گذاشت این‌گونه اختلاف‌ها در عرضه انرژی منطقه مشکلی ایجاد کند.
  2. اختلاف قطر و عربستان از نوع ایدئولوژیک و راهبردی نیست بلکه اختلافاتی از جنس حوزه نفوذ است؛ که معمولاً با وساطت قدرت های بزرگتر صاحب نفوذ حل خواهد شد. کما اینکه وزیر خارجه قطر اعلام کرده است به اختلافات دامن نخواهند زد و وساطت کشورهای دیگر را می‌پذیرند.
  3. یکی از موانع انتقال انرژی درگیری‌های نظامی است. هر دو کشور وابستگی نظامی به آمریکا دارند و پایگاه‌های نظامی آمریکا در خاک آن‌ها وجود دارد و این مانع از درگیری نظامی دو کشور شده و لذا درگیری نظامی که در انتقال انرژی تأثیر بگذارد به وجود نخواهد آمد.
  4. هر دو کشور دارای بلندپروازی‌های اقتصادی هستند و به لحاظ اقتصادی به عرضه انرژی کشور خود وابسته بوده و بودجه خود را بر اساس فروش نفت و گاز پیش‌بینی کرده‌اند لذا به این درآمدها نیاز شدیدی دارند پس از هر عاملی که در انتقال انرژی از خلیج‌فارس خدشه وارد کند پرهیز می‌کنند.
  5. در صورت وقوع تنش در انتقال انرژی از منطقه خلیج فارس، عربستان و متحدان عربی منطقه­ ای آن به دلیل حجم بالای صادرات نفتی که از منطقه خلیج فارس دارند، بیشتر از قطر متضرر می شوند و لذا آنها تلاش خواهند کرد تا خدشه ای به انتقال انرژی از منطقه وارد نشود.

اما آنچه احتمال آن می‌رود این است که دولت سعودی و متحدان آن استفاده از بندرها و پایانه‌های خود را برای قطر محدود کنند مثلاً استفاده از بندر و پایانه نفتی فجیره را برای قطر ممنوع نمایند و اینکه خط لوله گاز به امارات را مسدود کنند که البته هر دو تهدید نیز اکنون شکل عملی به خود گرفته است. همچنین مصر علیرغم تعهدات بین‌المللی استفاده از کانال سوئز، عبور کشتی‌های حامل گاز مایع به اروپا را از این کانال مانع شود؛ اما با توجه به حجم بالای صادرات گاز مایع قطر به شرق آسیا که حدود 75% این صادرات را شامل می‌شود و همچنین استفاده قطر از آب ‌های ایران و عمان، به نظر نمی‌رسد تهدیدات و محدودیت‌های به وجود آمده مشکلی برای صادرات گاز مایع قطر ایجاد کند.

با توجه به مواردی که در بالا به آن اشاره شد به نظر می ‌رسد ایالات متحده آمریکا در تلاش است تا با مدیریت تنش صورت گرفته در منطقه، عرضه انرژی از سوی کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس را کنترل کند تا خدشه‌ای به انتقال انرژی نفت و گاز از این منطقه وارد نشود.

* کارشناس مسائل امنیت انرژی

0 Comments

یک دیدگاه بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *