جدیدترین مطالب
بهرهبرداری تجاری از صلح؛ هیئت غزه در تقابل با مشروعیت بینالمللی
شورای راهبردی آنلاین – گزارش: در حالی که مرحله دوم اجرای آتشبس غزه آغاز شده، تأسیس «هیئت صلح» به ریاست دونالد ترامپ در حاشیه نشست داووس (22 ژانویه 2026) بیش از یک سازوکار فنی برای بازسازی، به آزمونی برای آینده نظم بینالمللی تبدیل شده است.
با وجود امضای منشور توسط 22 کشور از 60 دعوتشده، حضور محدود رهبران جهانی در مراسم داووس و عدم پذیرش این نهاد توسط اتحادیه اروپا و کشورهای کلیدی غربی، نشاندهنده شکاف عمیق در ادراک جهانی از مشروعیت این سازوکار است.
در این گزارش، با بهرهگیری از تحلیل هادی برهانی، کارشناس مسائل منطقه و دادههای بینالمللی، به سه سؤال راهبردی پرداخته میشود که آیا هیئت صلح ابزاری برای اجرای قطعنامه 2803 شورای امنیت است یا جایگزینی برای سازمان ملل؟ چگونه معماری سلسلهمراتبی این هیئت چالشهای اجرایی در غزه را تشدید میکند؟ و در نهایت، آیا این نهاد میتواند بدون همکاری فلسطینیان و با تمرکز قدرت در دست یک فرد، صلح پایداری ایجاد کند؟
بازی با حاصل جمع صفر آمریکا در عراق
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: انتخاب سریع نوری مالکی برای نخست وزیری نصاب جدیدی در سپهر سیاسی عراق محسوب میشود. عوامل متعددی در این روند نقش داشته که مهمترین آنها، شرایط حاکم بر عراق و منطقه است. در چنین شرایطی عراق نیازمند یک نخستوزیر مقتدر و با تجربه است که بتواند این کشور را از خطر جنگها و بحرانها دور نگه دارد.
فروپاشی توهم امنیت اروپایی با تداوم جنگ اوکراین؟
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: جنگ اوکراین به نقطه عطف جدیدی در مناسبات سیاسی، امنیتی و حتی تجاری متحدان دو سوی آتلانتیک تبدیل شده است. درحالیکه این جنگ به چهارمین سال خود نزدیک میشود، اما همچنان پرسشهای زیادی در خصوص آینده آن و پیامدهایش مطرح است؛ از جمله اینکه آیا تداوم جنگ اوکراین به فروپاشی توهم امنیت اروپایی منجر خواهد شد؟
أحدث المقالات
بهرهبرداری تجاری از صلح؛ هیئت غزه در تقابل با مشروعیت بینالمللی
شورای راهبردی آنلاین – گزارش: در حالی که مرحله دوم اجرای آتشبس غزه آغاز شده، تأسیس «هیئت صلح» به ریاست دونالد ترامپ در حاشیه نشست داووس (22 ژانویه 2026) بیش از یک سازوکار فنی برای بازسازی، به آزمونی برای آینده نظم بینالمللی تبدیل شده است.
با وجود امضای منشور توسط 22 کشور از 60 دعوتشده، حضور محدود رهبران جهانی در مراسم داووس و عدم پذیرش این نهاد توسط اتحادیه اروپا و کشورهای کلیدی غربی، نشاندهنده شکاف عمیق در ادراک جهانی از مشروعیت این سازوکار است.
در این گزارش، با بهرهگیری از تحلیل هادی برهانی، کارشناس مسائل منطقه و دادههای بینالمللی، به سه سؤال راهبردی پرداخته میشود که آیا هیئت صلح ابزاری برای اجرای قطعنامه 2803 شورای امنیت است یا جایگزینی برای سازمان ملل؟ چگونه معماری سلسلهمراتبی این هیئت چالشهای اجرایی در غزه را تشدید میکند؟ و در نهایت، آیا این نهاد میتواند بدون همکاری فلسطینیان و با تمرکز قدرت در دست یک فرد، صلح پایداری ایجاد کند؟
بازی با حاصل جمع صفر آمریکا در عراق
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: انتخاب سریع نوری مالکی برای نخست وزیری نصاب جدیدی در سپهر سیاسی عراق محسوب میشود. عوامل متعددی در این روند نقش داشته که مهمترین آنها، شرایط حاکم بر عراق و منطقه است. در چنین شرایطی عراق نیازمند یک نخستوزیر مقتدر و با تجربه است که بتواند این کشور را از خطر جنگها و بحرانها دور نگه دارد.
فروپاشی توهم امنیت اروپایی با تداوم جنگ اوکراین؟
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: جنگ اوکراین به نقطه عطف جدیدی در مناسبات سیاسی، امنیتی و حتی تجاری متحدان دو سوی آتلانتیک تبدیل شده است. درحالیکه این جنگ به چهارمین سال خود نزدیک میشود، اما همچنان پرسشهای زیادی در خصوص آینده آن و پیامدهایش مطرح است؛ از جمله اینکه آیا تداوم جنگ اوکراین به فروپاشی توهم امنیت اروپایی منجر خواهد شد؟
تداوم تنش میان یونان، لیبی و ترکیه در منطقه اقتصادی شرق مدیترانه

بزعم طرف یونانی، این امر در عمل موجب لغو توافقنامه امضا شده بین ترکیه و لیبی پیرامون تحدید مناطق دریایی بین دو کشور خواهد شد. البته انجام آن فقط پس از برگزاری انتخابات و تشکیل دولت در لیبی امکان پذیر خواهد بود. با توجه به نفوذ ترکیه در طرابلس، هرگونه مذاکره با دولت انتقالی طرابلس غیر ممکن است و اساسا دولت کنونی لیبی فاقد صلاحیت و اختیارات لازم برای امضای توافقنامههای تعهدآور است.
لیبی نیز متقابلا از فعالیت اکتشافی یونان در زمینه هیدروکربن در جنوب و جنوب غربی کرت ابراز نارضایتی کرده و این کشور را به سوء استفاده از بحران داخلی لیبی متهم میکند. لیبی مدعی است یونان تلاش دارد از بحران لیبی سو استفاده کرده و با انعقاد قراردادهای تحقیقات هیدروکربنی در جنوب غربی کرت در داخل مناطق مورد مناقشه، لیبی را در زمینه تحدید مناطق دریایی بین دو کشور در مقابل عمل انجام شده قرار دهد. بهدنبال تایید اطلاعات مربوط به آغاز فعالیت اکتشافی کشتی Sanco Swift به نمایندگی از شرکتهای خارجی که با یونان قرارداد امضا کردهاند، لیبی تاکید دارد که با استفاده از تمامی ابزارهای حقوقی و دیپلماتیک ممکن، با تمامی قوا به دفاع از مرزهای دریایی و حقوق حاکمیتی خود در مناطق دریایی کشور ادامه خواهد داد.
اما یونان در واکنش به مواضع لیبی اعلام کرد «برخلاف کسانی که «یادداشتهای» غیرقانونی و بیاثری منعقد میکنند که قواعد اساسی حقوق بینالملل و حقوق بینالمللی دریاها را نادیده گرفته و نقض کرده است، یونان حقوق حاکمیتی خود را با احترام کامل به حقوق بینالملل و حقوق دریاها اعمال میکند. این همان کاری است که در تحدید منطقه انحصاری اقتصادی با مصر و ایتالیا نیز انجام گرفته است. آتن اعلام داشته: «وظیفه دولت انتقالی لیبی این است که این کشور را فورا بهسمت انتخابات هدایت نماید و ما در چارچوب قواعد حقوق بینالمللی دریاها، با یک دولت منتخب در لیبی که مشروعیت و اختیارات لازم برای انعقاد توافقنامههای معتبر بینالمللی را داشته باشد، کار میکنیم. توافق نامههایی که مطابق با نقشه راه تعیین شده توسط مجمع گفتگوی سیاسی لیبی (LPDF) در سال 2020 باشد.»
در حالی که هیچ نشانهای از کاهش تنش بین ترکیه و یونان دیده نمیشود، آتن نتوانسته توافق همکاری در استخراج هیدروکربن دریایی ترکیه و لیبی را تحمل کند و با ارسال نامهای به سازمان ملل مدعی شده است که قرارداد ترکیه و لیبی ناقض حقوق و حق حاکمیت یونان در دریای مدیترانه است. آتن هشدار میدهد هرگونه تلاش برای اجرای یادداشت تفاهم فعالیت اکتشافی در زمینه هیدروکربنی امضا شده بین ترکیه و لیبی، که حقوق حاکمیتی یونان را نقض کند، منجر به تنش و بیثباتی در منطقه خواهد شد. یونان این یادداشت تفاهم را مانند توافقنامه سال 2019، فاقد اعتبار میداند و از لیبی و ترکیه میخواهد از هرگونه اقدامی که حقوق یونان در مورد فلات قاره و منطقه انحصاری اقتصادی را بطور بالفعل نقض میکند، خودداری کنند. از نگاه آتن، دولت لیبی صلاحیت امضای قراردادهایی که در روابط این کشور با سایر کشورها ایجاد مشکل میکند و برای این کشور تعهدآور باشد را ندارد و امضای یادداشت تفاهم ترکیه و لیبی چنین قراردادی است.
متقابلا ترکیه و لیبی نیز با ارسال نامه مشترکی در مورد یادداشت تفاهم امضای شده بین طرفین به سازمان ملل، به یونان توصیه کردهاند «به لفاظیهای تهاجمی و تشدید اقدامات خود خاتمه داده و به تصمیمات حاکمیتی دو کشور همسایه احترام بگذارد. دولت وفاق ملی لیبی اختیارات لازم برای انعقاد توافقنامههای بینالمللی و امضای توافقنامه با کشورهای دیگر را دارد و این یونان است که امضای توافقنامههای مختلف بین کشورهای عضو اتحادیه اروپا با دولت لیبی در زمینه انرژی، زیرساختی و فعالیتهای اقتصادی را عمدا نادیده میگیرد.»
از طرف دیگر، از سوی آنکارا، کشتی حفاری «عبدالحمید خان» فعالیتهای حفاری جدیدی را در منطقه شرق مدیترانه آغاز کرده است. قرار است این کشتی بهسمت منطقه انحصاری اقتصادی لیبی که در گذشته فعالیت زمین لرزه نگاری در آن انجام شده است حرکت کند. مصر و یونان از زمانی که ترکیه قرارداد اولیه دریایی و گازی را با دولت مستقر در طرابلس لیبی در ماه اکتبر امضا کرد، بهدنبال هماهنگی بیشتر در مقابله با سیاستهای آنکارا هستند. هر دو کشور آنکارا را به سوء استفاده از این قرارداد برای گسترش نفوذ خود در دریای مدیترانه متهم میکنند.
تنشها بین آتن و آنکارا از سال ۲۰۱۹ و زمانی که ترکیه قراردادی را با دولت مستقر در طرابلس لیبی امضا کرد و به ترکیه اجازه دسترسی به یک منطقه اقتصادی مورد مناقشه در شرق مدیترانه داده شد، افزایش یافته است.
0 Comments