جعفر قنادباشی در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی اظهار داشت: ایالات متحده با ابزارهای غیرمستقیم و تکیه بر متحدان عرب خود، در پی بازتعریف جایگاه رژیم اسرائیل در نظم جدید منطقه است؛ اما واقعیت‌های میدانی مانع تحقق این هدف شده است.

تغییر شکل بازیگری آمریکا در غرب آسیا

قنادباشی تصریح کرد: ایالات متحده در دهه اخیر نقش خود در منطقه را از مشارکت مستقیم نظامی به مدیریت غیرمستقیم از طریق شرکای منطقه‌ای تغییر داده است. واشنگتن تلاش دارد به‌جای حضور پرهزینه نظامی، بار هزینه‌های امنیتی رژیم اسرائیل را بر دوش متحدان عرب خود بیندازد.

به گفته وی، تداوم جنگ و تنش در منطقه مانع بهره‌برداری کوتاه‌مدت و میان‌مدت آمریکا از ظرفیت‌های انرژی و تجارت منطقه می‌شود.

او افزود: رقابت فزاینده آمریکا با چین و روسیه در حوزه‌های ژئواکونومیک انگیزه‌ مضاعفی برای واشنگتن جهت حفظ نفوذ خود در غرب آسیا ایجاد کرده است. کاهش تسلط بر منابع انرژی و خطوط انتقال آن، پیامد مستقیمی بر موقعیت جهانی ایالات متحده دارد و می‌تواند بر توان آن در نقاط بحران‌زا مانند تایوان و اوکراین اثرگذار باشد.

قنادباشی همچنین به بعد تمدنی و ایدئولوژیک تقابل آمریکا با غرب آسیای اسلامی اشاره کرد و یادآور شد: اندیشکده‌های آمریکایی از دهه ۱۹۹۰ تاکنون رشد تمدن اسلامی را تهدیدی برای مشروعیت حضور آمریکا در منطقه توصیف کرده‌اند.

از «معامله قرن» تا «پیمان ابراهیم»؛ تلاشی برای تثبیت رژیم اسرائیل

قنادباشی خاطرنشان کرد: دولت ترامپ با هدف نهایی تثبیت موقعیت رژیم اسرائیل، تلاش دارد در قالب برنامه‌هایی مانند «معامله قرن»، «پیمان ابراهیم» و «طرح صلح ترامپ» برای پایان جنایت در غزه، کشورهای عربی به عادی‌سازی روابط با تل‌آویو ترغیب شوند و رژیم اسرائیل از حاشیه به متن تعاملات سیاسی منطقه بازگردد.

وی افزود: واشنگتن می‌کوشد روابط رژیم اسرائیل با کشورهای عربی را بازسازی کند؛ اما کشتار گسترده مردم غزه و واکنش افکار عمومی در منطقه، چنین نتیجه‌ای را غیرممکن ساخته است. هیچ دولتی حاضر نیست میزبان نخست‌وزیر رژیم اسرائیل باشد و این موج نفرت در حافظه تاریخی جهان عرب و اسلام و افکار عمومی جهانی ثبت شده است. حتی رؤسای کشورهای میزبان نشست‌های منطقه‌ای، از جمله اردوغان و السیسی از دیدار مستقیم با مقامات رژیم اسرائیل خودداری کردند.

نظم پس از غزه؛ واکنش به بحران

قنادباشی تصریح کرد: نشست‌های پس از جنگ غزه، به‌ویژه اجلاس شرم‌الشیخ، نه نقطه عطف سیاسی و دیپلماتیک بوده و نه نشانه شکل‌گیری نظم جدید به نفع آمریکا یا رژیم اسرائیل است؛ بلکه واکنشی اضطراری برای جلوگیری از فروپاشی کابینه نتانیاهو و بی‌ثباتی در اردوگاه غرب بود. حضور شتاب‌زده رهبران غربی در آن هم به همین دلیل بود.

او افزود: تجربه تاریخی نشان می‌دهد پایان جنگ‌های شکست‌خورده در غرب آسیا اغلب آغاز بحران‌های سیاسی جدید در کشورهای مهاجم است؛ مشابه شکست نظامی رژیم اسرائیل در جنگ ۳۳ روزه لبنان که به تحولات سیاسی در تل‌آویو انجامید. اکنون رژیم اسرائیل در  باتلاقی از بحران مشروعیت و ناکامی نظامی گرفتار شده و هیچ توان یا تمایلی برای آغاز جنگ جدید ندارد.

جایگاه ایران در معادلات جدید منطقه‌ای

قنادباشی تأکید کرد: ایران در تمام این معادلات نقطه ثقل سیاست‌های بازدارنده واشنگتن است. از آغاز پیروزی انقلاب اسلامی تاکنون، ایالات متحده هیچ پیروزی پایداری در تقابل با ایران کسب نکرده و در پی بازتعریف روابط از مسیر فشارهای ترکیبی و طرح‌های ظاهراً صلح‌طلبانه است.

وی افزود: ایران با گسترش روابط راهبردی با روسیه و چین، فضای جدیدی از همکاری‌های منطقه‌ای و بین‌المللی ایجاد کرده است.

قنادباشی تأکید کرد: راهبرد ایران مبتنی بر حفظ موازنه قوا، تقویت محور مقاومت و حضور فعال در معادلات ژئواکونومیک است. مهندسی امنیتی جدید آمریکا باوجود تلاش برای بازسازی نظم وابسته به تل‌آویو، با مقاومت مردمی، واقعیت‌های میدانی و ائتلاف‌های نوظهور منطقه‌ای روبه‌روست که اجازه تحقق کامل آن را نخواهد داد.

در جمع‌بندی، جعفر قنادباشی تأکید کرد: مهندسی جدید منطقه‌ای آمریکا بیش از آنکه پروژه‌ای برای صلح باشد، تلاشی برای بازسازی سلطه است. تحولات اخیر نه‌تنها موجب تقویت رژیم اسرائیل نشده، بلکه می‌تواند موقعیت مقاومت و نقش ایران در معادلات امنیتی غرب آسیا را برجسته‌تر نماید.