علیرضا ثمودی در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی در خصوص سطح و اهداف همکاری نظامی روسیه و چین، اظهار داشت: «از گذشته تا کنون، یک رقابت راهبردی بین چین و آمریکا وجود داشته که در حوزه های مختلف نیز قابل مشاهده است و امروز، با توجه به توانمند شدن چین در حوزه اقتصادی، سرریز این رقابت در موضوعات نظامی- امنیتی خود را نشان می دهد.  این رقابت در منطقه هندوپاسیفیک و خلیج فارس وجود دارد و در حوزه‌ها و موضوعات مختلف مثل جنگ تعرفه‌ها، تایوان و دریای چین جنوبی قابل مشاهده است.»

وی افزود: «بعد از جنگ اوکراین، با توجه به تحریم‌هایی که اتحادیه اروپا علیه روسیه وضع کرد، یک چرخش راهبردی از طرف روسیه به سمت چین شکل گرفت. البته این روند در دوره سوم ریاست جمهوری ولادیمیر پوتین شروع شده بود، ولی جنگ اوکراین آن را تشدید کرد و به تبع آن، روابط اقتصادی، امنیتی و نظامی چین و روسیه هم گسترش پیدا کرد.»

به گفته ثمودی، سال گذشته رقمی بین ۲۴۰ تا ۲۷۰ میلیارد دلار روابط تجاری بین دو کشور بود که این رقم نسبت به سال‌های گذشته افزایش قابل توجهی داشت.

ثمودی به برخی رقابت ها در عین همکاری بین پکن و مسکو اشاره کرد و گفت: «از دوره اتحاد جماهیر شوروی یک رقابت ایدئولوژیک و راهبردی بین دو طرف وجود داشت، اما در واقع بحران اوکراین باعث شد که دو کشور به همدیگر نزدیک شوند و برخی اختلافات مرزی یا سیاسی در موضوعات مختلف را کنار بگذارند. لذا جنگ اوکراین کمک کرد که روابط چین و روسیه گسترش یابد.»

این کارشناس با اشاره به نزدیکی مواضع روسیه و چین در اجلاس اخیر سازمان همکاری شانگهای اظهار داشت: «در حقیقت می‌توان گفت که روابط روسیه و چین در همه ابعاد گسترش پیدا کرده و به نوعی مناسبات راهبردی نامحدود بین طرفین شکل گرفته است. هر چند این روابط هنوز به سمت ائتلاف و اتحاد نرفته، ولی روسای دو کشور تا به امروز بیشترین سفرهایی که داشته اند به کشورهای همدیگر بوده و روابط آنها به شدت دوستانه است.»

ثمودی ادامه داد: «حتی برخی معتقدند که پوتین قبل از حمله به اوکراین، چین را در جریان این حمله قرار داده بود.، زیرا چند روز قبل از آن، مهمان افتتاحیه المپیک زمستانی چین بود و احتمالا در آنجا پکن را در جریان حمله قرار داده بود.» این کارشناس با بیان اینکه چند عامل باعث شده دو کشور در سال‌های اخیر به یکدیگر نزدیک‌تر شوند، گفت: طرفین در موضوعات امنیتی و دفاعی نیز تفاهماتی دارند و با توجه به نگاه چین به نظم جهانی و نگاه روس‌ها که به دنبال تغییر نظم هستند، شاهد آن هستیم که همچنان همکاری بین آنها رو به گسترش و افزایش است.

البته ثمودی معتقد است که اختلافاتی بین رهبران دو کشور در مورد نحوه تغییر نظم جهانی وجود دارد، ولی عامل جنگ اوکراین در کنار رقابت راهبردی چین و آمریکا باعث شده که روابط پکن و مسکو گسترش پیدا کند که سرریز روابط اقتصادی طبیعتا در حوزه امنیتی و دفاعی خواهد بود و شاهد آن نیز گشت مشترک زیردریایی های آنها در منطقه آسیا-اقیانوسیه است.

کارشناس مسائل چین در خصوص تبعات و واکنش‌های احتمالی کشورهای درگیر در همکاری‌های چین و روسیه نیز توضیح داد: «اگر بروز و نمود این همکاری‌ها در اقیانوس آرام و هندوپاسیفیک باشد، روسیه و چین با واکنش کشورهای متحد آمریکا مانند ژاپن، کره جنوبی و فیلیپین یا کشورهایی که با چین اختلافات مرزی و سرزمینی دارند، مواجه خواهند شد. البته آمریکا نیز بدون شک یکی از مخالفان اصلی چنین همکاری هایی است.

به گفته ثمودی، از سال‌های گذشته، هم اتحادیه اروپا و هم آمریکا در منطقه هندوپاسیفیک یک سری برنامه‌های راهبردی را اعلام کردند و تمرکز زیادی بر این منطقه دارند. لذا محل رقابت بعدی بین چین و روسیه با متحدان آمریکا و اروپا، هندوپاسیفیک است و هرگونه افزایش همکاری امنیتی و دفاعی بین چین و روسیه با واکنش آمریکا مواجه خواهد شد.

پژوهشگر مسائل چین با اشاره به اینکه واکنش آمریکا طبیعتا نظامی نخواهد بود، توضیح داد: این واکنش می‌تواند در قالب کواد که قبلا شکل گرفته بود یا پیمان آکوس، همکاری های امنیتی و دفاعی را بین این کشورها افزایش دهد.

وی با اشاره به جنگ تعرفه‌ها بین چین و آمریکا گفت: از سال 2022 تنش در روابط دو کشور تقریبا بالا گرفت؛ هر چند در مقطعی بین جو بایدن و شی جین پینگ نشستی در آمریکا برگزار شد، اما این روابط همچنان در حوزه‌های مختلف با تنش همراه خواهد بود که یکی از نمودهایش همین همکاری راهبردی چین و روسیه در حوزه دفاعی است و تا زمانی هم که بحران اوکراین حل نشود و تحریم های غرب علیه روسیه در جریان باشد، شاهد نزدیکی هر چه بیشتر پکن و مسکو در حوزه های گوناگون خواهیم بود.

وی افزود: به بیان دیگر هر چقدر مسکو از غرب دور باشد، روابط چین و روسیه شکوفاتر خواهد شد.

ثمودی درباره چشم‌انداز روابط روسیه و چین با وجود همکاری در عین رقابت گفت: «هم در چین و هم در روسیه، بین اندیشمندان و صاحب نظران بدبینی نسبت به طرف دیگر وجود دارد.. به عنوان مثال، وقتی جنگ اوکراین شروع شد، یک سری اندیشمندان چینی معتقد بودند که اساساً نباید وارد ماجراجویی روسیه شد.، بنابراین یک سری شکاف‌ها و اختلافات قابل توجه بین طرفین وجود دارد، اما عاملی مانند ضدیت با آمریکا باعث شده که این روابط نزدیک شود.»

این کارشناس با بیان اینکه امروز روسیه چاره‌ای جز همکاری با چین ندارد، افزود: «زیرا می تواند در ازای انتقال انرژی، تجهیزات با کاربرد دوگانه دریافت کند و در جنگ اوکراین آنها را بکار گیرد. در یک جمع‌بندی کلی می‌توان گفت اگرچه برخی اختلافات بین چین و روسیه وجود دارد، اما این اختلافات باعث نمی شود که دو طرف بهم نزدیک نشوند.، یعنی همکاری‌ها به صورت نامحدود ادامه پیداخواهد کرد، اما اتحاد و ائتلاف نظامی مانند آنچه که در غرب وجود دارد، بین پکن و مسکو شکل نخواهد گرفت.»