امیر دریادار شهرام ایرانی در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی با یادآوری اینکه فرمانده معظم کل قوا همواره تاکید دارند اگر می‌خواهیم مقتدر باشیم حتما باید در حوزه‌های دانشی به تسلط کافی برسیم، تصریح کرد: در حوزه تسلط بر دریا، خلاءهای بسیاری در دنیا وجود دارد؛ چرا که حوزه دریا با حوزه خشکی متفاوت است؛ در خشکی چهار محیط وجود دارد، اما در دریا این محیط‌ها ششگانه است. بنابراین دسترسی و دستیابی به شناخت آن‌ها، بسیار پرهزینه و پرمشقت است. قطعا اگر کشوری بتواند به این حوزه چیره شود، می‌تواند دست برتر داشته باشد.

فرمانده نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران، ادامه داد: توجه به ظرفیت شرکت‌های دانش بنیان و جوانان نخبه ما قطعاً می‌تواند برای مقابله با این عرصه‌ای که آمریکا پاگذاشته است، اثرگذار و اثربخش باشد؛ چرا که ما به عنوان یگان‌های نظامی که تجهیزات محور هستیم، این انتظار را داریم که کشور در همه عرصه ها، به ظرفیت نخبگان توجه ویژه‌ای داشته باشد.

 

بررسی راهبرد آمریکا در استفاده از سامانه‌های تجسسی

امیر ایرانی تسلط بر شرایط اقیانوسی و جوی را که هر دو در دریا اثربخشی دارند، دو مولفه مهم در این حوزه عنوان کرد و گفت: آمریکا در درجه اول تلاش می‌کند به داده‌های دریایی دسترسی داشته باشد و در این زمینه حرف اول را بزند. علاوه بر آن، راهبرد آمریکا این است که با وجودی که واحدهای سنگینشان را از منطقه خارج کرده‌اند، نمی‌خواهند مزایای حضورشان را از دست بدهند.

فرمانده نیروی دریایی ارتش با بیان اینکه آمریکا تحمل پذیرش نظامی مستقل مانند جمهوری اسلامی ایران و حضور آن در عرصه دریا را نیز ندارد، توضیح داد: آمریکا انتظار دارد تنها این کشور در عرصه تامین امنیت دریا حضور داشته و دیگر کشورها محتاج آن‌ها باشند، اما آن‌ها در این زمینه شکست خوردند، چرا که ایران توانست با استفاده از نیروی دریایی راهبردی خود، با قدرت، اسکورت کشتی‌های خودی را انجام دهد وعلاوه بر آن، امنیت را نه تنها برای کشتی‌ها و شاهرگ اقتصادی خود، بلکه برای شاهرگ اقتصادی منطقه و جهان نیز فراهم کند.

امیر ایرانی یادآورشد: به واسطه کمک‌هایی که به کشتی‌های درخواست‌کننده داشته ایم، دو مرحله از سوی سازمان ملل و سازمان جهانی دریانوردی مورد تشویق قرار گرفتیم. در این راستا، دیگر کشورهای منطقه نیز به این حضور امنیت بخش ایران اذعان داشته اند.

 

حضور مخاطره‌آمیز سامانه‌های تجسسی آمریکا

وی با تاکید بر اینکه راهبرد آمریکا این است که عدم حضور خود را با بهره گیری از شناورهای کوچک به گونه‌ای تدوام بخشد و ایمنی را نیز مختل کند، گفت: در دریا، ایمنی و امنیت دو مولفه مرتبط به یکدیگر هستند و اگر امنیت به خطر بیفتد، ایمنی شناورها هم به خطر خواهد افتاد. به خطر افتادن ایمنی شناورها، به واسطه این حضور غیرموجه، امنیت دریا را به مخاطره می‌اندازد؛ چرا که خصوصا در شب‌ها نمی‌توان ارزیابی کرد که چه اتفاقی برای شناورها افتاده است، ممکن است در روز دیده‌بان‌ها بتوانند این مسائل را ببینند، اما در شب، با توجه به شکل این شناورهای تجسس، آن‌ها اصلا دیده نمی‌شوند.

فرمانده نیروی دریایی راهبردی ارتش اضافه کرد: همه باید به این نکته مهم توجه کنند که همانطور که تصاویر هم نشان داد، آن‌ها حتی جرات قراردادن پرچمشان را هم ندارند؛ چرا که می‌دانند آن‌ها خطرآفرین هستند. با اینکه عزیزان ما در نیروی دریایی سپاه در خلیج فارس آن‌ها را یدک کردند، اما بعد به این نتیجه رسیدیم این اقدام مساله را حل نمی‌کند و تصمیم گرفتیم به طور کلی آن‌ها را جمع کنیم. با اینکه هیچ نام و نشانی روی این واحدها نبود، اما ناوشکن جماران بر اساس قوانین بین المللی، چندین بار با سامانه‌های ارتباط رادیویی خواستار پاسخگویی شناورهایی شد که این واحدها متعلق به آن‌ها است اما پاسخی دریافت نکرد.

امیر ایرانی با بیان اینکه آمریکا به دنبال اعلام تداوم حضورش در منطقه است و می‌خواهد با هزینه کمتر نقصان ناشی از عدم حضورش را جبران کند، افزود: با توجه به خطرآفرین بودن این واحدها برای امنیت دریا، این اقدام آمریکا غیرمسئولانه است. خوی و رویکرد آمریکا در طول تاریخ اینگونه بوده و تغییری نمی‌کند. ما با رویکردی آمرانه، اعتراض‌ها و هشدارهای خود را طی نوشتاری رسمی به سازمان جهانی دریانوردی و دیگر سازمان‌های مرتبط بین المللی اعلام و تاکید می‌کنیم با توجه به خدشه دار شدن ایمنی و امنیت در دریا، باید مشخص شود اگر کشتی صدمه ببیند، چه کسی در این رابطه مسئولیت دارد. ضمن اینکه این سامانه‌های تجسسی تحرک چندانی ندارند و از طریق رادارها نیز قابل رهگیری نیستند.

وی با بیان اینکه با توجه به تغییرات در هندسه قدرت جهانی، راهبرد جمهوری اسلامی ایران این است که در این حوزه ها دست بالاتر را داشته باشد، خاطرنشان کرد: ما به حضور مقتدرانه خود در دریا تداوم خواهیم داد و برایمان ایمنی و امنیت کشتی‌های ما و دیگر کشتی‌ها اهمیت زیادی دارد. این حضور مقتدرانه، به منطقه و جامعه بین المللی خودباوری و خوداتکایی منتقل می‌کند.

فرمانده نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران، توسعه دیپلماسی دریایی را از دیگر راهبردهای ایران برشمرد و گفت: نشست فرماندهان نیروی دریایی کشورهای حاشیه اقیانوس هند به طور دوسالانه برگزار می‌شود و سالیانه نیز نشست‌هایی دارد. ایران حضور فعالی در کمیته‌های آن دارد و برای دور دوم، مجددا مسئولیت کمیته امنیت آن برعهده ایران قرارداده شده است. در نشست اخیر نیز، مسئولیت کمیته بشردوستانه نیز به ایران سپرده شد و از سه کمیته، ایران مسئول راهبری و هدایت دو کمیته اصلی این سازوکار بین المللی است.

امیر ایرانی درخصوص ظرفیت این سامانه‌های تجسسی برای دستیابی به برتری در عرصه نظامی دریا و ایفای نقشی مانند پهپادها در آینده، تصریح کرد: تجهیزات بدون سرنشین می‌توانند در بعد نظامی اثرگذاری و اثربخشی داشته باشند و در آینده نیز این نقش افزایش خواهد یافت. ایران نیز به سمت هوشمندسازی تاسیسات و بهره گیری از ظرفیت هوش مصنوعی رفته است تا بتواند برخی از ماموریت‌ها را با هزینه‌های کمتری انجام دهد و در کنار آن اشراف خود را نیز داشته باشد. اما قطعا بهره گیری از این تجهیزات در دریا، نیازمند وجود سکویی است و با توجه به شرایط جوی اقیانوسی، حتما شناورهای سنگین در اولویت خواهد بود.

وی با بیان اینکه آمریکا فرماندهی جدیدی با عنوان تجهیزات بدون سرنشین ایجاد کرده است، اضافه کرد: با توجه به راهبرد دورایستا قرارگرفتن، آمریکا استفاده از این تجهیزات را در اولویت قرار داده و می‌خواهد امیال خود را به دولت‌ها و ملت‌ها در راستای کسب منافع سیاسی و اقتصادی، تحمیل کند و با به خطر انداختن امنیت کشورها، اقتصاد آن‌ها را تحت تاثیر قراردهد و ایران به این مسائل توجه جدی دارد.

فرمانده نیروی دریایی با اشاره به نقش و حضور موثر و پررنگ ایران در سازمان‌های بین المللی دریانوردی تاکید کرد: آمریکا پیش از این عضو اجلاس فرماندهان نیروهای دریایی اقیانوس هند (IONS) بود، با توجه به اینکه آمریکا سرزمینی در حاشیه این اقیانوس نداشت، ما آن‌ها را از حضور در این اجلاس حذف کردیم. تلاش‌های زیادی کردند و بدون اغراق، به طورغیرمستقیم و با واسطه کردن کشورهایی مانند آفریقای جنوبی، عمان، هند، سریلانکا و استرالیا التماس کردند حتی عضو ناظر باشند و ما تاکید کردیم حضور آن‌ها ضرورتی ندارد و دیگر کشورها نیز همراهی کردند.

وی با بیان اینکه اگر برای پیگیری قانونی مخاطراتی که سامانه‌های تجسسی آن‌ها در دریا دارند، کارشناسانه وارد شویم، کشورها خواهند پذیرفت، گفت: دو دوره است که آمریکا از حضور در اجلاس فرماندهای نیروهای دریایی اقیانوس هند حذف شده و برای دور جدید، نیز در نشستی به فرمانده نیروی دریایی فرانسه تاکید کردیم که ما همچنان مخالف عضویت ناظر آمریکا هستیم و اگر هم خواهان ارتباط با این اجلاس است، تنها درحد تبادل اطلاعات باشد و صندلی تعلق نگیرد.