محسن روحی صفت در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی با اشاره به تاکید وزیر خارجه جدید پاکستان بر ضرورت تعامل با دولت هند و برقراری رابطه مستقیم با مردم این کشور تصریح کرد: پاکستان با مشکلات متعدد اقتصادی مواجه است و همه آمارها بحرانی اقتصادی در این کشور را نشان می‌دهد؛ تورم به بالاترین میزان خود در سال‌های اخیر رسیده و بیکاری افزایش یافته است. در این شرایط، دولت مصمم است تحرکی در مسائل اقتصادی ایجاد کند.

 

توسعه اقتصادی، هدف دولت شهباز شریف

وی با بیان اینکه دولت پاکستان نیاز به ایجاد فضای سیاسی لازم برای تحرک اقتصادی دارد، افزود: زمانی که نواز شریف روی کار بود، هدف دولتش را توسعه اقتصادی گذاشته بود؛ اکنون نیز به نظر می‌رسد توسعه اقتصادی هدف اصلی دولت شهباز شریف باشد تا آثار خود را در انتخابات قریب الوقوع پاکستان نشان دهد.

این تحلیلگر مسائل بین‌الملل گفت: ما شاهد تحرکات سیاسی و تلاش‌های دولت جدید پاکستان هستیم. سفر به عربستان، چین و ایران از جمله این تحرکات بوده و پس از گرفتن وعده برای توسعه روابط، اکنون می‌خواهد با هند نیز مناسباتی شکل دهد. پیش از این با اینکه در شرایط آتش‌بس میان هند و پاکستان که قرارداد صلحی ایجاد نشده بود، رفت و آمد و گفتگو امر رایجی بود. حتی در دوره نواز شریف، نخست وزیر وقت هند با اتوبوس به لاهور سفر کرد و پس از شرکت در مراسمی از همان مسیر به کشورش بازگشت، آن‌ها یخ روابط را ذوب کردند و به تفاهماتی رسیدند که البته بعدها با کودتا، پرویز مشرف روی کار آمد.

روحی صفت با بیان اینکه هدف اصلی کودتا ممانعت از بهبود روابط پاکستان با هند بود، ادامه داد: از نظر ارتش پاکستان، هند مهم‌ترین دشمن کشور است و تاثیر، قداست و حضور ارتش که در همه امور داخلی و خارجی نقش دارد، وابسته به وجود این دشمن است.

 

تلاش شهباز شریف برای کاهش تنش‌های خارجی

وی اضافه کرد: نوازشریف به این مسئله رسیده بود که هیچ راه حلی برای توسعه و حفاظت از پاکستان در برابر هند نیست، جز اینکه اقتصاد کشورش را قوت ببخشد. او با ابتکار عمل موسوم به دیپلماسی اتوبوسی تلاش کرد روند را تغییر دهد و با کاهش تنش‌ها، پاکستان را در مسیر رشد اقتصادی قرار دهد. اکنون نیز شهباز شریف تلاش می‌کند راهی برای توسعه اقتصادی بیابد و برای رسیدن به آن نیازمند است فضای امنی در اطراف خود و پس از آن در سطح بین‌الملل به نفع پاکستان ایجاد کند.

این دیپلمات پیشین کشورمان با بیان اینکه شهباز شریف به دنبال ایجاد دیدگاه مثبت بین‌المللی نسبت به پاکستان و جذب اعتبارات و وام‌ها و سرمایه‌گذاری خارجی است، گفت: دولت جدید پاکستان سعی می‌کند چندان به مسئله افغانستان ورود نکند و درگیر موضوعات آن نشود و از طریق علمای پاکستان، کابل را مدیریت کند.

این کارشناس مسائل بین‌الملل به سفر هیئتی از علمای طالبان پاکستان به کابل اشاره کرد و اظهار داشت: پاکستان تلاش می‌کند طالبان پاکستان را به ایجاد آتش بس دائمی تشویق کند تا از این طریق مشکلاشان حل شود؛ ضمن اینکه تحرکات هند برای افزایش مناسبات با طالبان را نیز مدنظر دارد.

روحی صفت انتقادات تند شاه محمود قریشی، وزیر خارجه پیشین پاکستان، نسبت به مواضع وزیر خارجه جدید در رابطه با مناسبات با هند را در چارچوب رقابت احزاب در آستانه انتخابات توصیف کرد و ادامه داد: با وجود فشارهایی که به دولت پاکستان وارد می‌شود، مناسبات با هند تاحدی قابل تغییر است. دولت نواز شریف تلاش می‌کند در این مسیر گام بردارد و ارتش با این سیاست همراهی کند این امر به موفقیت می‌رسد.

وی با اشاره به بیانیه وزارت خارجه پاکستان که اعلام کرده بود تغییری در سیاست خارجی این کشور نسبت به هند ایجاد نشده و برداشت نامناسبی از سخنان وزیر خارجه صورت گرفته، تاکید کرد: در کنار فشارهای داخلی، باید تصمیم دولت هند برای آمادگی در بهبود مناسبات با پاکستان را هم درنظر گرفت. اتفاقا در هند نیز در مقایسه با سال‌های گذشته، شرایط اقتصادی مناسبی وجود ندارد؛ اما برای هند مسئله روابط با پاکستان چندان تاثیری در این شرایط ایجاد نمی‌کند، چرا که این دو کشور از مدت‌ها پیش مراوده اقتصادی با یکدیگر نداشته‌اند.

 

عدم آمادگی هند برای کاهش تنش‌ها با پاکستان

این تحلیلگر مسائل بین‌الملل کاهش تنش و اختلافات با پاکستان را به سود هند دانست و اضافه کرد: با این حال، به نظر می‌رسد هند در شرایط فعلی آمادگی برای کاهش تنش‌ها با پاکستان نداشته باشد. هندوهای تندرو و حزب بی.جی.پی، در تنش میان هندوها و مسلمانان منافعی دارند که در فضای آرامش و مسالمت‌آمیز این منافع تامین نمی‌شود. احزاب حامی دولت در هند نیز علاقه‌مند به گسترش قطب‌بندی‌ها و تشنج با مسلمانان هستند، هر چند که ممکن است برخی دولتمردان در کابینه هند نظر متفاوتی داشته باشند.

روحی صفت به افزایش خشونت‌ها در هند علیه مسلمانان و همچنین اخبار منتشر شده مبنی بر اینکه پاکستان و هند با هدف از میان برداشتن بن بست در روابطشان مذاکرات مخفیانه‌ای دارند، اشاره کرد و ادامه داد: با اینکه دولت جدید پاکستان تلاش دارد گام‌هایی در بهبود روابطش با هند و گشایش کانالهای رسمی ارتباط بردارد، اما فضای فعلی حاکم بر هند، چالش بزرگی در برابر سیاست این دولت است.