امین پرتو در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی، ضمن اشاره به اظهارات ولیعهد عربستان درخصوص اینکه بهتر است اختلافات با ایران را حل کنیم و باید راه‌هایی پیدا کنیم که توان همزیستی داشته باشیم، تصریح کرد: عربستان مدتی است تلاش دارد نشان دهد حاضر است با ایران فضای جدیدی تعریف کند و در این راستا مشکلاتش با یمن حل شود، اما در یک ماه گذشته برخی مسائل باعث شده این بیان شکلی نرم‌تر به خود بگیرد.

 

ناامیدی عربستان از جلب توجه آمریکا به خاورمیانه

این کارشناس مسائل غرب آسیا با اشاره به تلاش آمریکا و غرب برای ترغیب کشورهای تولید کننده نفت و گاز برای افزایش تولید پس از حمله روسیه به اوکراین با هدف کاهش قیمت این حامل‌های انرژی، گفت: براساس گزارش‌ها، عربستان برای افزایش 2 میلیونی تولید نفت خود و خروج از توافق اوپک پلاس، سه شرط قرارگرفتن انصارلله در لیست سیاه و تروریستی آمریکا، لغو تحریم تسلیحات تهاجمی عربستان از سوی بایدن و ارائه امتیازی مشابه قطر به عربستان و متحد استراتژیک خواندن ریاض را مطرح کرده است.

پرتو با بیان اینکه آمریکا تاکنون با هیچ یک از این سه شرط موافقت نکرده و بنا هم نیست در این تصمیم خود تغییری اعمال کند، ادامه داد: در این شرایط عربستان که خود را از کمک‌های آمریکا برای حل مسئله یمن ناکام دیده، برای تعامل با ایران جدی‌تر شده است؛ به همین دلیل ما این قبیل مواضع را از سوی عربستان دریافت می‌کنیم.

وی افزود: عربستان می‌داند با توجه به تمرکز توان آمریکا در مسئله اوکراین و همچنین تمرکز این کشور بر فشار بر چین به واسطه تایوان، آن‌ها توجهی به خاورمیانه نخواهند داشت. از سوی دیگر رای ممتنع امارات به روسیه در شورای امنیت، این پیام را برای عربستان داشته که آن‌ها در این شرایط از مدار توجه آمریکا خارج هستند. به همین دلیل ریاض به دنبال راه حلی سعودی برای حل مشکلش است.

این تحلیلگر مسائل عربستان به بخشی از سخنان ولیعهد عربستان اشاره کرد که گفته بود؛ اسرائیل دشمن نیست، متحد احتمالی است و درخصوص امکان آشتی با ایران و دوستی با رژیم صهیونیستی، و تاکید ایران مبنی بر اینکه رژیم صهیونیستی بزرگترین دشمن جهان اسلام و جهان عرب است، گفت: عربستان خود را در منازعه و مخاصمه با رژیم اسرائیل نمی‌بیند و روابط اقتصادی، تجاری و پنهان اطلاعاتی میان آن‌ها وجود دارد. در واقع خواهان این است که ایران، عربستان را مانند کشورهای دیگری ببیند که همزمان با اسرائیل رابطه دارد و با ایران نیز همکاری می‌کنند، مانند آنچه درخصوص روابط ایران با ترکیه، روسیه و یا هند شاهد هستیم.

وی یادآور شد: ایران و عربستان رویکرد استراتژیک و خط مشترکی درخصوص مسئله فلسطین با یکدیگر ندارند و عربستان دهه‌ها است که اعتقادی به تقابل با رژیم اسرائیل ندارد و تنها در رای دادن به نفع فلسطین تشریک مساعی می‌کند.

وی افزود: ما تغییر سیاستی از سوی عربستان در قبال منطقه نمی‌بینیم. در واقع عربستان می‌خواهد هزینه سنگینی که درجنگ یمن در حال متحمل شدن است، متوقف شود.

پرتو با بیان اینکه عربستان و غرب در هر حال انصارلله را به ایران نسبت می‌دهند، گفت: در شرایط فعلی مسائل میان ایران و عربستان بسیار پیچیده شده و نبود روابط اقتصادی و سیاسی در طول سال‌های اخیر به نوعی این شرایط را تثبیت کرده است، اکنون انتظار جدی عربستان از انجام هر نوع گفتگو، حل مسئله یمن و جنگ با این کشور است. در واقع عربستان می‌خواهد ایران در این رابطه تاثیرگذار باشد.

این کارشناس مسائل غرب آسیا به سخنان دبیر شورای عالی امنیت ملی کشورمان که حضور فعال و با برنامه ایران در گفتگوهای دوجانبه با عربستان سعودی را نشات گرفته از راهبرد اصولی جمهوری اسلامی در زمینه همکاری و مودت با همسایگان عنوان کرده بود، اشاره کرد و افزود: عربستان به عنوان کشوری محافظه کار به این نتیجه رسیده است که هر گونه تنش نظامی، مانند دیگر جنگ‌های خاورمیانه، هیچ ثمره‌ای نخواهد داشت و کشورهای غربی تنها نظاره‌گر خواهند بود و هیچ ورودی نخواهند داشت. بنابراین در این شرایط باید قدرت‌های اصلی خاورمیانه خودشان مشکلاتشان را حل کنند.