مرتضی مکی در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی درباره نوع برخورد کشورهای اروپایی با مسلمانان و مسئله اسلام گفت: «در کشورهای اروپایی، در خصوص موضوع چگونگی برخورد با مسلمانان و در راستای اسلام‌ستیزی نگاهی تناقض‌آمیز و تبعیض‌آمیز در میان دولت‌ها و حتی در بسیاری از نهادهای مدافع حقوق بشر و حقوق شهروندی وجود دارد.»

مکی ادامه داد: «بسیاری از نهادهای سیاسی و قوانین دولت‌های اروپایی، به اسم مبارزه با تروریسم و افراط‌گرایی، قوانین محدودکننده‌ای را برای فعالیت‌های اجتماعی و فرهنگی مسلمانان ایجاد کرده‌اند و حتی برای پوشش بانوان محجبه مسلمان و آرایش صورت مردان مسلمان نیز محدودیت‌هایی به وجود آورده‌اند اما از طرف دیگر، برخی از نهادهای قضائی دولت‌های اروپایی را شاهد هستیم که در این زمینه سعی می‌کنند نظرات خود را بر اساس قوانین تصویب‌شده در قانون اساسی و یا بیانیه جهانی حقوق بشر اعلام کنند.»

وی در این خصوص گفت؛ علاوه بر اقدام اخیر اتریش در لغو ممنوعیت پوشش روسری در مدارس ابتدایی به دلیل مغایرت آن با قانون اساسی، در آلمان نیز شاهد بودیم که برخی از قضات چه در دادگاه‌های ایالتی و چه در دادگاه‌های فدرال به شکایت مسلمانان رسیدگی کرده و به نفع آن‌ها رأی داده‌اند.

این کارشناس مسائل اروپا با اشاره به اینکه متأسفانه جریان اسلام‌ستیزی در اروپا تبدیل به یک جریان نهادینه شده، ادامه داد: «به این دلیل، متأسفانه آراء این دسته از نهادهای قضائی اروپایی همچون دادگاه اتریش، به یک رویه در اروپا تبدیل نشده تا در پی آن، حذف قوانین محدودکننده برای حضور دختران و بانوان محجبه اسلامی به یک روال تبدیل شود.»

مکی در این خصوص مثال زد: «وقتی یک شهروند اروپایی چه با سلاح گرم و چه سرد موردحمله قرار گیرد اگر ضارب آن مسلمان باشد پوشش خبری رسمی و وسیعی درباره آن صورت می‌گیرد ولی در مقابل وقتی یک دادگاه اتریشی رأی به لغو ممنوعیت حجاب دانش‌آموزان مسلمان در مدارس ابتدایی صادر می‌کند هیچ بازتابی در سطح محافل رسانه‌ای و سیاسی این کشورها ندارد و به‌راحتی از کنار آن عبور می‌کنند. دلیل آن نیز رفتار تناقض‌آمیز و دوگانه احزاب و دولت‌های اروپایی در برخورد با مسلمانان ساکن در کشورهایی اروپایی است. »

این کارشناس مسائل اروپا در واکاوی رفتارهای اسلام‌ستیزانه در برخی کشورها چون فرانسه گفت: «رفتارهای اسلام‌ستیزانه مقامات و احزاب راست افراطی و اسلام‌ستیز فرانسه بازتاب وسیعی در سطح اروپا دارد که این مسئله به دو دلیل برمی‌گردد؛ نخست اینکه پرشمارترین تعداد مسلمانان اروپا در فرانسه هستند و حدود 10 درصد جمعیت این کشور را در برمی‌گیرند. لذا ما شاهد فعالیت‌ نهادهای اسلامی متعددی در فرانسه هستیم که این فعالیت‌ها در سطوح مختلف جامعه فرانسه بازتاب دارد. حتی سبک خوراک مسلمانان که به غذای حلال معروف شده نیز خیلی موردتوجه شهروندان غیرمسلمان این کشور قرار گرفته است. اما دلیل دوم به رویکرد دولت فرانسه در ایجاد محدودیت برای مسلمانان در اروپا بازمی‌گردد؛ زیرا فرانسه در این رابطه پیشتاز است و باقی کشورهای اروپایی در ایجاد محدودیت برای مسلمانان به‌خصوص بانوان محجبه از فرانسه الگو گرفته‌ و می‌گیرند.»

مکی با اشاره به اینکه هر زمان اقدامات تروریستی در فرانسه رخ داده و این اقدامات را به مسلمانان و اسلام ارتباط داده‌اند به همان اندازه در بسیاری از کشورهای اروپایی علیه مسلمانان واکنش‌های بدی شکل‌گرفته است، افزود: «در چنین مواردی شاهد هستیم که کشورهای دیگر نیز هرچند با شدت کمتری، مسلمانان را در مظان اقدام تروریستی قرار می‌دهند و محدودیت‌هایی را برای آن‌ها ایجاد می‌کنند. درواقع به مسلمانان به‌عنوان مظنون نگاه می‌کنند.»

مکی در نهایت درباره پیامدهای سیاست‌های اسلام‌ستیزانه برخی کشورهای اروپایی تأکید کرد: «تجربه نشان داده اقداماتی که دولت فرانسه و دیگر دولت‌های اروپایی در ایجاد محدودیت برای مسلمانان انجام داده‌اند نه‌تنها باعث سستی اعتقادات آنها نشده، بلکه برعکس فضای آشتی و مسالمت‌آمیز میان مسلمانان با دیگر شهروندان این کشورها را نیز مخدوش کرده است. در چنین شرایطی ایجاد جامعه چند فرهنگی به‌عنوان شعاری که طی چند دهه گذشته یکی از محوری‌ترین اصول حقوق شهروندی در فرانسه تلقی می‌شد به ابتذال و شکست کشانده شده است.»

وی افزود: «درحالی‌که بنا بر این بود که هر کس با هر باور و اندیشه‌ای و با هرگونه پوششی این آزادی را داشته باشد که در جامعه فرانسه زندگی کند؛ اما اکنون شاهد آن هستیم که برخوردهای تبعیض‌آمیز و نژادپرستانه با مسلمانان به افراط‌گرایی و رشد جریان راست افراطی دامن زده است.»