دکتر سید رضی عمادی در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی با اشاره به وضعیت سیاسی فعلی و مشکلات برای تشکیل کابینه در لبنان، خاطرنشان کرد: شرایط فعلی در لبنان، شرایط جدیدی نیست، شرایطی است که از قبل هم پیش‌بینی می‌شد؛ مثلاً بعدازاین که آقای حسان دیاب نخست‌وزیر شد قابل پیش‌بینی بود که کابینه او با مشکلات جدی مواجه است، اما مهم‌ترین مسئله این بود که مخالفان داخلی قوی و مخالفان خارجی پروپاقرصی داشت.

وی به مامور شدن سعد حریری به تشکیل کابینه پس از استعفای حسان دیاب اشاره کرد و افزود: اگرچه در شرایط فعلی کابینه آقای حسان دیاب دیگر روی کار نیست و سرنگون شده است، اما مسئله اینجاست که آقای سعد حریری وقتی می‌خواهد کابینه جدید را تشکیل دهد باید یک سری شرایط را به ساختار سیاسی لبنان تحمیل کند.

این کارشناس تحولات غرب آسیا توضیح داد: همان شرایطی که با نخست‌وزیری حسان دیاب در لبنان تأمین نمی‌شد، نخست‌وزیری که روی کار می‌آید باید بتواند آن اهداف را تأمین کند، مثلاً آقای سعد حریری اعلام کرده که بر تشکیل «کابینه غیرسیاسی» تأکید دارد. کابینه غیرسیاسی یعنی کابینه‌ای که در آن سهم‌بندی گروه‌ها رعایت نشده باشد؛ اما این اساساً تناقض دارد.

عمادی ادامه داد: وقتی ائتلاف پیروز در انتخابات مجلس نمی‌تواند نخست‌وزیر را انتخاب کند و شخص نخست‌وزیر بر اساس نظام سهمیه‌بندی تعیین می‌شود چگونه ممکن است در کابینه نظام سهمیه‌بندی نادیده گرفته شود. این‌یک تناقض است؛ چراکه اگر این‌طور نبود اساساً نباید سعد حریری نخست‌وزیر می‌شد و باید نخست‌وزیر را هم «ائتلاف مقاومت» تعیین می‌کرد که 68 کرسی مجلس را در اختیار گرفته است.

 

شعار «کابینه تخصصی» به معنای کابینه بدون حزب‌الله است

وی گفت: نکته بعد این است که هم سعد حریری و هم بازیگران خارجی، نقطه تمرکزشان روی حزب‌الله لبنان است. اساساً وقتی بحث «کابینه تخصصی» یا «کابینه بروکرات» مطرح می‌شود منظورش این است که نباید کابینه‌ای تشکیل شود که در آن حزب‌الله مشارکت داشته باشد، اکنون شاهد ایجاد این شرایط در لبنان هستیم.

این استاد دانشگاه با بیان اینکه دلیل مخالفت با حسان دیاب این بود که بیشتر حزب‌الله و ائتلاف مقاومت او را به نخست‌وزیری رسانده بود و از کابینه‌اش حمایت کرده بود، تصریح کرد: امروز هم باید به سمتی حرکت بکنند که حزب‌الله در آن پیروز نشود، اما این هدفی است که از درون صندوق‌های رأی سال 2018 تأمین نشده، بنابراین وقتی از درون صندوق‌های رأی تأمین نشده باید با تظاهرات خیابانی، با ممانعت در تشکیل کابینه و با اعمال فشارهای این‌چنینی مواجه شود.

عمادی با اشاره به اظهارات مایک پمپئو، وزیر خارجه آمریکا، مبنی بر اینکه تحریم در انتظار کسانی که در دولتی با حضور حزب‌الله لبنان شرکت کنند، گفت: در شرایط فعلی این فشارها شدت پیدا کرده و دلیلش هم این است ریاست جمهوری آقای ترامپ در حال پایان یافتن است و ائتلاف همراه با ترامپ، یعنی عربستان و رژیم صهیونیستی و امارات در روزهای آخر امید دارند که از طریق ترامپ بتوانند فشارها را بیشتر کنند تا کابینه لبنان، کابینه‌ای باب میلشان تشکیل شود.

 

تداوم فشارها بر حزب‌الله با روی کار آمدن بایدن

وی ادامه داد: متقابلاً حزب‌الله هم با توجه به پشتیبانی مردمی و همچنین اکثریتی که در مجلس لبنان دارد، مقاومت می‌کند و اجازه تشکیل چنین کابینه‌ای را در لبنان نخواهد داد، اما به این منزله نیست که با آمدن بایدن این فشار ادامه پیدا نکند؛ معتقدم با روی کار آمدن دولت جدید در آمریکا همچنان این فشار ادامه پیدا می‌کند؛ اما نه به این شکل که امروز وجود دارد.

عمادی تأکید کرد: به نظر می‌رسد که دولت جدید آمریکا واقعیت‌های سیاسی در این کشور را می‌پذیرد اگرچه اعمال فشار بر حزب‌الله را هم ادامه می‌دهد چون حقیقت امر این است که حزب‌الله یک جریانی است که در لبنان پشتوانه مردمی دارد. نشانه پشتوانه مردمی‌اش هم در صندوق‌های رأی مشخص شد. برای اولین بار بود که یک ائتلافی موفق شد اکثریت مطلق به دست بیاورد، نه اکثریت کرسی‌ها، بلکه اکثریت مطلق کرسی‌ها، یعنی پنجاه به‌علاوه یک درصد!

 

سعد حریری نمی‌تواند فشارهای خارجی را نادیده بگیرد

این تحلیلگر مسائل غرب آسیا با اشاره به تلاش‌ها برای محدود کردن حزب‌الله در لبنان، ریشه آن‌ها را بیشتر فشارهای خارجی دانست و گفت: بیشتر از این‌که این موضوع ریشه داخلی داشته باشد، یعنی شخص حریری و جریان متعلق به او این موضوع را پیگیری کند، ریشه خارجی دارد، فشار ایالات متحده آمریکا، فشار عربستان و تا حدودی فرانسه. سعد حریری هم نمی‌تواند با نادیده گرفتن این فشارها حرکت کند، یعنی اگر بخواهد این فشارها و خواسته‌ها را نادیده بگیرد، خودش نمی‌تواند نخست‌وزیر شود و نخست‌وزیر شدن او به حمایت این بازیگران وابسته بوده است.

وی در خصوص برخی تحلیل‌ها مبنی بر اینکه برای تشکیل دولت لبنان باید منتظر تشکیل دولت بایدن بود، اظهار داشت: بازیگران خارجی تلاش می‌کنند کابینه قبل از اینکه ترامپ از کاخ سفید برود، تشکیل شود؛ اما به باور من اگر منافع حزب‌الله و متحدانش در تشکیل کابینه نادیده گرفته شود، کابینه لبنان در دو – سه ماه آینده تشکیل نخواهد شد.

عمادی تأخیر در تشکیل کابینه را مسبوق به سابقه عنوان کرد و افزود: سال 2018 هم تشکیل کابینه آقای سعد حریری هشت – نه ماه طول کشید؛ اما این بار هم علیرغم فشاری که از خارج به سعد حریری و ساختار قدرت در لبنان تحمیل می‌شود، این احتمال وجود دارد که تا زمان نقل‌وانتقال قدرت در کاخ سفید هم کابینه در لبنان تشکیل نشود. چراکه سعد حریری جایگاه حزب‌الله در ساختار قدرت را می‌داند و درک می‌کند. اینکه این میزان پافشاری می‌کند بیشتر از همه ناشی از فشاری است که حامیان خارجی وی به او وارد می‌کنند.