دکتر علیرضا کوهکن در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی با اشاره به اظهارات وزیر امور خارجه آمریکا مبنی بر اینکه راهبرد ایالات متحده آمریکا تنها فشار اقتصادی نیست و تلاش برای انزوای سیاسی و دیپلماتیک ایران را هم پیگیری می‌کند، اظهار داشت: این اظهارات موضوع جدیدی در سیاست خارجی آمریکا محسوب نمی‌شود؛ دولت قبلی این کشور هم این سیاست را اعلام کرده بود، اما به نظر می‌رسد دولت آمریکا در سیاست انزوای دیپلماتیک ایران به اندازه تحریم اقتصادی موفق نبوده است.

 

آمریکا توان اجماع‌سازی را ندارد

وی افزود: موضوع مهم‌تر این است که دولت فعلی آمریکا توان مناسبی در عرصه بین‌المللی برای اجماع سازی لازم ندارد. آقای ترامپ و دولتش تا اینجا نشان داده‌اند که حتی آنجا که نیازمند همراهی سایر کشورها هستند، بیش‌تر تمایل دارند کار را به جای اینکه از طریق مذاکرات دیپلماتیک انجام دهند، از طریق اعمال قدرت پیش ببرند.

این استاد دانشگاه ادامه داد: این عملکرد را در زمینه تحریم‌ها به خوبی دیده‌ایم. با وجود نظرات مخالف اکثر متحدان آمریکا، این کشور تحریم‌ها را از سر گرفت و این کار را با استفاده از قدرت اقتصادی‌اش در عرصه بین‌المللی پیش برد. این کشور حتی به نظر نزدیک‌ترین متحدانش در آن زمان هم توجهی نشان نداد. از این جهت به نظر می‌رسد به دلیل ضعف دولت آمریکا در اجماع سازی محدودسازی فعالیت سیاسی و دیپلماتیک ایران از طرف آمریکایی‌ها ناموفق بوده است.

 

ظرفیت‌های ملی و بین‌المللی ایران مانع موفقیت ترامپ

کوهکن با بیان اینکه ایران هم با توجه به ظرفیت‌هایی که در بحث قدرت ملی و جایگاهی که در مناسبات بین‌المللی دارد و همچنین ظرفیت دیپلمات هایش، توانست به خوبی عمل کند، اضافه کرد: در عرصه بین‌المللی مشهور است که ایران جزو کشورهایی است که بهترین دیپلمات‌ها را دارد و به عنوان کشوری که دیپلمات‌هایش دیپلمات‌های برجسته‌ای هستند شناخته می‌شود. این موضوع هم در پیگیری اهداف سیاست خارجی ایران موفق بوده و باعث شده تلاش آمریکا به نتیجه نرسد.

 

فشار سیاسی اولویت جدید آمریکا

این تحلیلگر مسائل آمریکا گفت: با توجه به اینکه وزارت خارجه ایالات متحده در بحث فشار حداکثری که هدفش فلج کردن اقتصاد و زندگی روزمره مردم و ایجاد شورش همگانی و تغییر حکومت و یا تغییر سیاست‌های کلی حکومت بود، موفق نشده به نظر می‌رسد به آهستگی در حال تغییر راهبرد است و بحث فشار سیاسی را در اولویت بیشتری می‌گذارد.

کوهکن همچنین در رابطه با اینکه ایران چگونه باید از این وضعیت برای مقابله با یکجانبه‌گرایی آمریکا استفاده کند، توضیح داد: ایران در حوزه سیاسی می‌تواند از این شرایط بهره بگیرد، چرا که آمریکا در این زمینه هم ضعیف عمل کرده و هم به نظر می‌رسد توانایی اینکه آن نقش قبلی که خود را رهبر دنیای آزاد و نظام بین‌الملل تعریف می‌کرد، ندارد.

 

ضرورت شکل گیری اتحادی از کشورهای مخالف آمریکا

این استاد روابط بین‌الملل ادامه داد: این شرایط فرصتی را برای سایر کسانی که مخالف داشتن چنین نقشی توسط آمریکا هستند فراهم می‌کند که کنش‌هایی را داشته باشند، البته اگر ایران در این زمینه می‌خواهد موفق باشد باید در همراهی با کشورهایی که رقیب آمریکا در این زمینه محسوب می‌شوند، فعالیت کند. از آنجا که ایالات متحده دارای اهرم های قابل توجهی در عرصه بین‌المللی است ما به اتحادی از کشورها نیاز داریم که به دنبال حفظ منافع خود در مقابل سیاست‌های آمریکا باشند.

کوهکن در رابطه با امکان مانور در سیاست خارجی آمریکا، با توجه به نزدیک بودن انتخابات ریاست جمهوری در این کشور، خاطرنشان کرد: آمریکا در زمان باقی مانده تا انتخابات ریاست جمهوری حداکثر تلاش خود را برای این مسئله خواهد کرد و شاید اولویت این موضوع برای مقامات این کشور در شرایط فعلی خیلی بیش‌تر از بعد از انتخابات باشد.

وی افزود: آقای ترامپ در حوزه سیاست خارجی قطعا به شدت مورد شماتت قرار خواهد گرفت و با توجه به وضعیتی که اقتصاد داخلی بعد از کرونا خواهد داشت و پیش‌بینی‌ها درمورد زمان‌بر بودن بازگشت وضعیت اقتصاد به شرایط پیشین، برای اینکه انتخابات را از دست ندهند قطعا در حوزه سیاست خارجی باید برگ برنده‌ای داشته باشد و این موضوع می‌تواند ایران باشد. به همین جهت تلاش خود را برای اینکه در این زمینه دستاورد و نمودی داشته باشد قطعا به کار خواهد گرفت.

این تحلیل‌گر مسائل آمریکا در عین حال گفت: مسئله این است که آیا سایر کشورهای دنیا با این تلاش همراهی می‌کنند و یا نه؛ چرا که زمان زیادی تا انتخابات باقی نمانده و از طرف دیگر رقبای ترامپ هم، نه در داخل آمریکا حتی در خارج این کشور، به خوبی می‌دانند که اگر در این زمینه با او همراهی کنند امتیاز خیلی بزرگی در انتخابات به او داده‌اند به همین دلیل موفقیت ترامپ زیر سوال است.

کوهکن ادامه داد: قطعا کار ترامپ کار سختی است؛ چرا که رفتاری که با سایر کشورها حتی متحدانش در این سال‌ها انجام داد باعث شده که خیلی از آن‌ها تمایلی برای ادامه دولتش نداشته باشند. این موضوع باعث می‌شود که حداقل در کوتاه‌مدت آن همکاری را که ترامپ در نظر دارد، نداشته باشند؛ مگر اینکه امتیاز قابل توجهی از آمریکا بگیرند و آن زمان است که باید حساب کنیم که این موضوع برای ترامپ تا چه میزان اهمیت دارد و حاضر است امتیازی بدهد یا خیر.