سجاد محسنی در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی اظهار کرد: اگرچه توجه گسترده‌ای در جهان اسلام به برنامه‌های شبکه تلویزیونی سعودی MBC به‌خصوص دو برنامه‌ ماه مبارک رمضان یعنی «ام هارون» و «مخرج 7» شده است که حکایت از تلاش عینی رسانه‌های غیررسمی عربستان و رضایت ضمنی دولت سعودی برای عادی‌سازی روابط با رژیم صهیونیستی دارد، اما به نظر می‌رسد که ریشه‌های این روابط پیش از این در سیاست عربستان ریشه دوانیده و اکنون زمان بروز و ظهور نتایج آن فرا رسیده است.

وی افزود: نگاهی تاریخی به روابط عربستان سعودی و رژیم صهیونیستی نشان می‌دهد که سعودی‌ها در درگیری‌های جهان اسلام و رژیم صهیونیستی هم هرگز موضع قوی اتخاذ نکرده‌اند و بلکه تلاش کرده‌اند تا با حمایت‌های مالی و جلوگیری از افزایش تنش با رژیم صهیونیستی دو طرف درگیری را راضی نگه دارند.

این تحلیلگر مسائل خاورمیانه ارتباط عمیق عربستان سعودی با ایالات‌متحده را بر رویکرد مقامات عربستان نسبت به رژیم صهیونیستی تأثیرگذار ارزیابی کرد و گفت: در این شرایط حتی اگر سعودی‌ها تمایل به رویارویی با رژیم صهیونیستی هم داشته باشند، از انجام آن خودداری می‌کنند. درعین‌حال اوج‌گیری تنش با ایران نیز نقش مؤثری در تمایل عربستان به رژیم صهیونیستی داشته است؛ بنابراین متغیرهای «جلب رضایت بیشتر ایالات‌متحده و حفظ ارتباط با این کشور»، «قطب‌بندی‌های منطقه‌ای» و «اولویت بازیگری سیاسی بر ایدئولوژیکی» دولت جدید عربستان را به‌سوی روابط با رژیم صهیونیستی سوق داده است.

محسنی روی کار آمدن محمد بن سلمان را نقطه عطفی در این رابطه دانست و توضیح داد: با توجه به شرایط وی و احتمال تصدی منصب پادشاهی برای مدت‌زمان طولانی، او می‌تواند تسهیل‌کننده روابط بین دو طرف باشد؛ بنابراین وضعیت کنونی روابط میان ریاض و تل‌آویو سیاست تازه‌ای نیست و تنها بعد رسانه‌ای آن بیش‌ازپیش بروز کرده است.

 

عربستان و رژیم صهیونیستی در مراحل اولیه عادی‌سازی روابط

وی در رابطه با آینده‌ای که این تلاش‌ها برای عادی‌سازی روابط با رژیم صهیونیستی می‌تواند داشته باشد نیز گفت: به نظر می‌رسد برنامه‌ریزی‌های اولیه برای تسهیل روابط انجام‌شده و اکنون دو طرف در مراحل اولیه عادی‌سازی روابط به‌صورت علنی هستند. این تمایل در کادرهای سیاسی هر دو طرف وجود دارد که در نگاه اولیه می‌تواند این ذهنیت را ایجاد کند که به‌سرعت به سمت عادی‌سازی روابط حرکت خواهند کرد.

 

جایگاه مسلمانان منطقه مانع تثبیت روابط با رژیم صهیونیستی

محسنی درعین‌حال تأکید کرد: اما در اینجا یک متغیر خارجی هم وجود دارد و آن‌هم جایگاه مسلمانان منطقه است که می‌تواند مانع از تثبیت روابط شود. البته در خود این موضوع نیز بحث‌های زیادی نهفته است. عدم انسجام در جهان اسلام از یک‌سو و دغدغه‌های درونی هرکدام از این کشورها فضا را برای مخالفت‌های هدفمند، به حداقل کاهش داده است.

 

عادی‌سازی روابط با رژیم صهیونیستی از منظر افکار عمومی عربستان

این کارشناس مسائل خاورمیانه در خصوص فضای افکار عمومی مردم عربستان برای پذیرفتن این سیاست، گفت: با توجه به شرایط داخلی عربستان و افزایش روند سکولاریزاسیون در این کشور، باوجوداینکه ممکن است حتی اسلام‌گراها نیز رویکردهای شدیدتری اتخاذ کنند، به نظر نمی‌‌رسد حداقل در نسل جوان و تحصیل‌کرده عربستان چندان مخالفتی با این موضوع صورت بگیرد. عمده نگرانی عربستان سعودی در برقراری ارتباط با رژیم صهیونیستی اقدامات مسلمانان خارج از عربستان است تا خود عربستان.

محسنی افزود: اساساً موضوع فلسطین چندان دغدغه و اولویت مردم عربستان تلقی نمی‌شود؛ به‌خصوص اینکه اکنون دغدغه‌های اقتصادی، افزایش تنش با ایران و قطر و جنگ یمن نیز تهدیدات جاری این کشور به‌حساب می‌آیند. در کنار این مسائل باید این را هم در نظر گرفت که حداقل یک‌سوم جمعیت عربستان که عمدتاً مهاجران خارجی هستند، تمایلی برای ورود به موضوعات سیاسی ندارند و این مسئله نیز به‌خودی‌خود به افزایش انفعال سیاسی سعودی‌ها کمک می‌کند.