دکتر کیومرث یزدان پناه در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی با اشاره به اظهارات وزیر دفاع آمریکا در خصوص دستیابی به توافقی نزدیک با طالبان با هدف کاهش تنش‌ها، خاطرنشان کرد: در شرایط کنونی آمریکایی‌ها راهبرد دوگانه‌ای را در بحث صلح با طالبان دنبال می‌کنند که هم ابتدای آن معما به نظر می‌رسد و هم انتهایش.

وی افزود: تجربه ثابت کرده که ترامپ در فرایند بازی با اهرم‌های مؤثر خود در سیاست خارجی، افغانستان را طعمه‌ای برای رسیدن به دور دوم ریاست جمهوری در آمریکا قرار داده است، بنابراین اولین موضع از این رفتار دوگانه آمریکا، اهرم برتر و قدرت تبلیغ انتخابات 2020 محسوب می‌شود، زیرا کاهش نقش با افغانستان می‌تواند همچنان به‌عنوان موضوعی رای‌آور در حوزه سیاست خارجی برای ترامپ باشد.

 

تحقق صلح در افغانستان توسط آمریکا، امری انحرافی است

این استاد دانشگاه توجیه برای حضور بلندمدت در افغانستان را موضع دوم آمریکا در سیاست خارجی‌اش در رابطه با این افغانستان دانست و گفت: مسلماً تحقق صلح در افغانستان توسط آمریکا، امری بسیار انحرافی در حوزه صلح و ثبات در افغانستان به‌حساب می‌آید. اگر آمریکایی‌ها می‌خواستند در این کشور صلح برقرار کنند بیست سال زمان برای استقرار صلح و ثبات و از بین بردن عوامل ناامنی کفایت می‌کرد.

 

توافق صلح تاکتیکی برای فرار به جلو و ماندن طولانی‌مدت در افغانستان

یزدان پناه با بیان اینکه همه خروجی‌های رفتاری آمریکا نشان می‌دهد توافق صلح با طالبان صرفاً یک تاکتیک برای فرار به جلو و ماندگاری طولانی‌مدت در افغانستان است، تأکید کرد: از نگاه افغانستانی ها اگر جبر زمانی و جغرافیایی نباشد، به‌هیچ‌وجه مردم این کشور حاضر نیستند گروهی را در درون خود بپذیرند و با آن‌ها بیعت کنند که مسبب بسیاری از نابسامانی‌های این کشور و حتی عامل اشغال افغانستان توسط آمریکا و متحدان غربی‌اش بوده است.

وی با اشاره به روحیه تمامیت‌خواهانه طالبان نسبت به کسب قدرت در این کشور، اضافه کرد: مردم افغانستان به‌خوبی می‌دانند که صلح با طالبان به معنای استمرار تنش، بی‌ثباتی و ناامنی روحی و روانی در کشورشان است و مردم و به‌ویژه روشنفکران این کشور معتقدند که صلح با طالبان یعنی تمام مردم افغانستان بازیچه‌ای ابزاری برای سیاست‌های بلندمدت آمریکا هستند.

این تحلیلگر مسائل بین‌الملل یادآور شد: آمریکایی‌ها اخیراً در افغانستان با معضلات جدی در رابطه با عملیات نظامی طالبان مواجه شده‌اند، به‌ویژه سقوط هواپیمای فوق سری این کشور در آسمان افغانستان که منجر به کشته شدن تعدادی از نیروهای زبده سازمان جاسوسی و اطلاعاتی سیا و همچنین پنتاگون شد، برای آمریکایی‌ها و به‌خصوص ترامپ که داعیه ایجاد ثبات دائمی و مذاکره همراه با نتیجه با طالبان را دارد، ضعف مهمی بود.

 

طرح یک هفته کاهش خشونت تاکتیکی مقطعی است

یزدان پناه با تأکید بر اینکه اظهارات اخیر مقامات آمریکایی در رابطه با توافق با طالبان فرافکنی و فرار روبه‌جلو است تا آن‌ها به‌گونه‌ای از استمرار عملیات نظامی طالبان در افغانستان بگریزند، افزود: دو ماه گذشته، ماه‌های بسیار مرگ باری برای نیروهای آمریکایی در افغانستان بوده است، لذا این طرح یک هفته کاهش خشونت تاکتیکی مقطعی است. طالبان هم به دلیل موقعیت مقطعی افغانستان که گرفتار زمستان سخت است، در بسیاری از ولایت‌ها اساساً قدرت عملیات ندارد و شرایط محیطی مانع از عملیاتشان است.

وی با اشاره به اظهارات اخیر مقامات عالی‌رتبه نظامی و سیاسی چین و روسیه در انتقاد از سیاست‌های آمریکا در افغانستان، ادامه داد: به‌هرحال فشارهای دو قدرت جهانی دیگر، چین و روسیه، به آمریکا برای اینکه افغانستان از این وضعیت خارج شود، در اعلام این مسئله دخیل بوده است. مجموعه این عوامل باعث می‌شود ترامپ شرایط را در افغانستان به‌گونه‌ای پیش ببرد که با طراحی تاکتیک صلح موقت، خود را نسبت به آینده مذاکرات در افغانستان خوش‌بین نشان دهد و درعین‌حال آن را به‌عنوان دستاوردی برای خود تلقی کند، اما مسلماً افغانستان با این وضعیت و این اقدامات هرگز به صلح و ثبات نخواهد رسید.

 

صلح در افغانستان با محوریت آمریکا یعنی تداوم درگیری

این عضو هیئت‌علمی دانشگاه تهران در خصوص اظهارات رئیس‌جمهور آمریکا مبنی بر وقوع اتفاقات جدیدی در دو هفته آینده و اینکه شانس رسیدن به توافق با طالبان را دارد، تأکید کرد: موضوع صلح در افغانستان با محوریت آمریکا چیزی جز تداوم درگیری‌های نیروهای آمریکایی با گروه نظامی طالبان نیست.

وی دورنمای صلح در افغانستان را به‌هیچ‌وجه مثبت و امیدوارکننده ندانست و اضافه کرد: اظهارات ترامپ مؤید این واقعیت است که افغانستان به این سادگی صلح و آرامش را به روی خود نخواهد دید و این سخنان اهرم تاکتیکی کوتاه‌مدت برای فرار روبه‌جلو است که نشان می‌دهد استراتژی‌های آمریکا برای استقرار صلح و ثبات و حتی دموکراسی در افغانستان به‌هیچ‌وجه جواب نداده است. بن‌بست صلح و ثبات در افغانستان موضوع مهم‌تری است که شرایط افغانستان را پیچیده‌تر کرده است. وضعیت انتخابات را دیدیم که نشانگر هیچ‌گونه وحدت رویه‌ای برای استقرار دولت قدرتمند نمی باشد.

یزدان پناه تأکید کرد: موضوع دیگری که آمریکایی‌ها را در مخمصه قرار داده است عدم همکاری متحدان آمریکا در افغانستان است، زیرا آن‌ها دیگر هیچ توجیهی برای استمرار حضور در این کشور ندارند.