بالاخره بریتانیایی‌ها علی‌رغم اینکه مشکلات بسیاری برای آینده آن‌ها پیش‌بینی می‌شود، از اتحادیه اروپا خارج شدند. پس از 31 ژانویه 2020، زندگی بریتانیایی‌ها با عدم قطعیت بی‌سابقه‌ای مواجه است و به باور کارشناسان، به‌زودی پیامدهای ملموس این انتخاب برای آن‌ها روشن خواهد شد. کماکان تا پایان سال 2020 که دوره گذار محسوب می‌شود، مذاکرات بریتانیا و اتحادیه اروپا برای رسیدن به توافق بر سر موضوعات مختلف ادامه خواهد داشت. در برخی موارد، کارشناسان پیش‌بینی می‌کنند که حتی توافق هم نتواند مانع بروز چالش‌های احتمالی برای بریتانیا شود. در ذیل به بررسی برخی از مشکلاتی پرداخته‌ می‌شود که به‌احتمال بسیار، توافق خوب نهایی با اتحادیه اروپا هم مانع وقوع آن‌ها نخواهد شد.

طوفان مالی در بریتانیا

بریتانیایی‌ها در کوتاه‌مدت مشکلات اقتصادی را درک خواهند کرد، اما در طولانی‌مدت این فشارها برای مردم طاقت‌فرسا خواهد شد. بریتانیا پنجمین قدرت اقتصادی جهانی است که خروج آن از اتحادیه بر سطح بین‌الملل هم اثرگذار بوده است. درحال‌حاضر، بورس اوراق بهادار در هنگ‌کنگ و توکیو سقوط کرده است، بازار لندن با 7% و بازار پاریس و فرانکفورت با 10% افت کرده‌اند. بازارها به سمت ارزش واقعی نهایی یعنی طلا حرکت داشته‌اند. ارزش پول کشور کاهش پیدا کرده و گفته می‌شود این اتفاقات هنوز پیش‌درآمد طوفان مالی در بریتانیا هستند.

سال‌های طولانی مذاکره با شرکای اقتصادی

ترک کردن اتحادیه اروپا ‌ساده نیست و هنوز برای سال‌های طولانی، مذاکرات پیچیده‌ای پیشِ روی بریتانیاست. بریتانیا منافعی را که در توافقات با اتحادیه اروپا و شرکای این اتحادیه داشته است از دست خواهد داد. طبق پیش‌بینی خود دولت بریتانیا، سال‌هایی طولانی برای مذاکره و چانه‌زنی با اتحادیه برای خروجی با حفظ برخی امتیازات پیش‌بینی می‌شود. همین مقدار سال یا بیشتر برای مذاکره با شرکای خارج از اتحادیه و برای مذاکره در مورد قراردادهای جدید با اتحادیه اروپا لازم است. ضمن آنکه تا زمان نهایی شدن گسست بریتانیا از اتحادیه، این کشور نمی‌تواند با شرکای خارج از اتحادیه‌اش قراردادی امضا کند.

فقیرتر شدن بریتانیایی‌ها

کارشناسان خزانه‌داری بریتانیا اعلام کرده‌اند که حوزه‌های مختلفی برای مذاکره در مورد پیمان‌های آتی وجود دارد. در آن دسته از سناریوهای مورد بررسی که بریتانیا با اتحادیه اروپا بر سر توافق تجارت آزاد، مشابه با توافق اتحادیه و کانادا به نتیجه رسیده باشد، هر خانوار بریتانیایی در حدود 4.300 پوند (حدود 5.400 یورو) از درامد سالانه خود را از دست می‌دهد. طبق این بررسی‌ها، تولید ناخالص داخلی این کشور از امروز تا 2030 در حدود 6% کمتر از تولید ناخالص داخلی‌ای خواهد بود که بریتانیا می‌توانست با حضور در اتحادیه به دست ‌آورد.

ظهور موانع گمرکی برای بریتانیا

با برگزیت دوره‌ای طولانی از عدم قطعیت همراه با پیامدهایی ناخواسته برای شرکت‌های بریتانیایی در خصوص اقتصاد و جذب سرمایه‌گذاری رخ خواهد داد. به نقل از سازمان تجارت جهانی در دوره گذار، موانع تجاری می‌توانند با پرداخت 5.6 میلیارد پوند (معادل 7.2 میلیارد یورو) سالانه حق گمرکی از طرف صادرکنندگان بریتانیایی رفع شوند. اگرچه مشخص نیست بخش‌های تولیدی کارخانه‌ای، مانند هوانوردی ایرباس و بی‌ام‌دبلیو چه برخوردی با این تعرفه‌های گمرکی جدید خواهند داشت.

کشوری با جذابیت اندک برای سرمایه‌گذاری

بسیاری از شرکت‌های بین‌المللی تا پیش‌ازاین، از بریتانیا به‌عنوان دروازه ورود به اتحادیه اروپا استفاده می‌کردند، حال بسیاری از این شرکت‌ها درصدد تغییر موقعیت مکانی خود و خروج از بریتانیا هستند. بانک آمریکایی‌ جی‌پی‌مورگان که شانزده هزار نفر را در بریتانیا استخدام کرده بود، قصد دارد هزار تا چهار هزار نفر از کارمندانش را جابه‌جا کند. بانک‌های دیگر هم احتمالاً همین روند را دنبال خواهند کرد. به‌طورکلی، برگزیت به معنای کاهش سرمایه‌گذاری آمریکایی و چینی در بریتانیاست.

چشم‌انداز رکود احتمالی آتی بریتانیا

احتمال دارد که باتوجه‌به کاهش مبادلات تجاری و سرعت افزایش بیکاری، رشد اقتصادی بریتانیا هم کاهش پیدا کند. صندوق بین‌المللی پول دو سناریو را ممکن دانسته است: سناریوی «محدود» و سناریوی «نامطلوب». در سناریوی اول، رشد تولید ناخالص داخلی بریتانیا به‌تدریج کاهش پیدا می‌کند. در سناریوی دوم، رکود اقتصادی شدیدی بریتانیا را فرا گرفته و اقتصاد این کشور سقوط خواهد کرد. در این حالت تورم به‌شدت افزایش خواهد یافت.

بیکاری رو‌به رشد در بریتانیا

یکی دیگر از آثار برگزیت، افزایش نرخ بیکاری در این کشور خواهد بود. کاهش رشد اقتصادی، بر بازار کار اثرگذار است. در سناریوی «محدودِ» صندوق بین‌المللی پول، برای سال 2017، نرخ بیکاری 5 درصد پیش‌بینی می‌شد که تقریباً درست بود. برگزیت 129 میلیارد یورو هزینه کاهش فعالیت دربر داشته است که این مفهوم به معنای از دست رفتن حدود 950 هزار شغل تا پایان 2020 است که افزایش نرخ بیکاری بین 2 تا 3 درصد را به دنبال خواهد داشت. بخش مالی بخشی است که بیشترین بیکاری را پس از برگزیت تجربه خواهد کرد. فقط خروج بانک‌های شهر لندن برای از دست دادن هزاران شغل کافی است.

کاهش بُرد مالیاتی دولت بریتانیا

کاهش رشد اقتصادی، با کاهش درامدهای مالیاتی دولت همراه خواهد بود. مؤسسه مطالعات بودجه پیش‌بینی کرده است که دولت بریتانیا سالانه حدود 20 تا 30 میلیارد پوند از دست خواهد داد. حتی با احتساب توقف مشارکت بریتانیا در حساب‌های بروکسل (سهم حضور در اتحادیه اروپا)، بازهم ضربه‌ای سهمگین به بودجه دولت بریتانیا وارد می‌شود. رشد اقتصادی بیمار، کاهش درامدهای مالیاتی و مشکلات در مبادلات تجاری همه و همه نشان‌دهنده وضعیت آتی اقتصاد در این کشور هستند.

فرار استعدادها و مغزها از بریتانیا

اگر بریتانیا موفق نشود در برگزیت به توافقی برای رفت‌و‌آمد آزادانه افراد در فضای اروپایی برسد، برای مثال، بسیاری از بازیکنان اروپایی لیگ‌های برتر (به‌ویژه در بخش فوتبال انگلیس) این کشور را ترک خواهند کرد. درواقع، این به آن دلیل است که آن‌ها باید شمار مشخصی از بازی‌های خود را در یک یا چند سال در تیم‌های مشخصاً اروپایی بازی کنند، درحالی‌که بازی در تیم‌های بریتانیا آن‌ها را از جامعه اروپایی خارج می‌کند.

لزوم اخذ ویزا برای رفتن به لندن

اگر انگلیس موفق شود به توافقی با اتحادیه برسد که این کشور را در بازار مشترک اروپایی نگاه دارد، رفت‌و‌آمد آزادانه افراد در دو طرف دریای مانش مانعی نخواهد داشت؛ بنابراین، مسئله کاملاً به توافق آتی بستگی دارد. اگر توافقات به‌جایی نرسد، ازآنجاکه بریتانیا خارج از اعضای شینگن است، شهروندان اروپایی برای رفتن به بریتانیا و لندن به ویزا نیاز خواهند داشت.

زیر سؤال رفتن تمامیت ارضی بریتانیا

نتیجه رفراندوم برگزیت نشان داد که این کشور به لندن، اسکاتلند و ایرلند شمالی که مایل به ماندن در اتحادیه هستند و شمال انگلیس و ولز که عمدتاً مخالف آن بودند تقسیم‌شده است. در آینده این احتمال وجود دارد که تمامیت ارضی بریتانیا به‌چالش کشیده شود. رأی اسکاتلندی‌ها در انتخابات اخیر نیز این مسئله را پررنگ کرد. همه تصمیمات آتی در مورد برگزیت با هماهنگی بین نخست‌وزیر انگلیس و اسکاتلند انجام خواهد شد. نخست‌وزیر اسکاتلند اعلام کرده است که این منطقه آینده خود را در عضویت در اتحادیه اروپا می‌بیند و خواهان برگزاری رفراندومی دیگر در کشور بوده است. ازآنجاکه اکنون احتمال برگزاری رفراندوم کمرنگ‌تر شده است، بحث‌های استقلال‌طلبی پررنگ‌تر خواهند شد. در ایرلند شمالی، سین‌فین که موافق با ماندن در اتحادیه بوده‌اند، خواهان برگزاری همه‌پرسی در مورد اتحاد ایرلند شده‌اند.

کاهش شمار گردشگران بریتانیایی

با کاهش ارزش پول ملی بریتانیا درمقایسه‌با یورو و دلار، مردم در این کشور با مشکلاتی برای تبدیل واحد پولی روبه‌رو خواهند شد؛ بنابراین، ترجیح خواهند دارد مسافرت‌های گران‌تر به مقصد اروپایی خود را کاهش دهند. ضمن آنکه اگر افرادی از بریتانیا به اتحادیه اروپا سفر کنند، قطعاً توان خرید آن‌ها به‌شدت کاهش‌یافته است.