جو بایدن، رئیس جمهور آمریکا، یکشنبه 18 تیر در مصاحبه با فرید زکریا، تحلیلگر سیاسی و مجری برنامه  GPS  در شبکه سی ان ان، در اظهارات تندی گفت: «نمی‌گوییم که همه مشکلات کرانه باختری به‌دلیل اسرائیل است، اما نظرات برخی اعضای دولت نتانیاهو درباره شهرک‌سازی در کرانه باختری بخشی از مشکل است. دولت نتانیاهو شامل تندروترین افرادی است که در عمرم دیدم، منظورم از زمان “گولدا مایر” تا کنون است. وزیر دارایی اسرائیل و وزیر امنیت ملی اسرائیل، بخشی از مشکل کرانه باختری اشغالی هستند». بایدن در این گفتگو، اظهار امیدواری کرده که «نتانیاهو در مسیر اعتدال گام بر‌دارد».

سخنان بایدن علیه دولت نتانیاهو با واکنش برخی مقامات کابینه رژیم صهیونیستی مواجه شده است. یکی از مشاوران ننانیاهو فاش کرده که او (نتانیاهو) در واکنش به اظهارات رئیس جمهور آمریکا گفته است: «بایدن خیلی وقیح است، حتی وقیح‌تر از اوباما، اوباما حتی این‌گونه صحبت نمی‌کرد».

درخصوص پیامدهای اظهارات اخیر بایدن که در محافل سیاسی و رسانه‌ای منطقه و رژیم صهیونیستی و در داخل آمریکا انعکاس گسترده‌ای یافته است، نکات «قابل تأملی» وجود دارد که به مهمترین آن‌ها پرداخته می‌شود:

یک؛ مطالبی که بین سران رژیم صهیونیستی و آمریکا رد و بدل می‌شود را نباید به تنش در روابط آمریکا و رژیم صهیونیستی تعبیر یا تفسیر کرد. در سه سال گذشته و زمانی که نتانیاهو بر سر کار بود، رئیس جمهور ایالات متحده چندین بار نسبت به نتانیاهو و رویکردهای وی، اظهارات انتقادی و بعضاً تندی داشته است.

اظهارات اخیر رئیس جمهور آمریکا عمدتاً علیه نتانیاهو و سیاست‌های افراطی کابینه او است. بایدن معتقد به پیشبرد تدریجی و آرام سیاست‌های صهیونیستی در فلسطین اشغالی است و رویه تند و بدون ملاحظه نتانیاهو را نمی‌پسندد. ضمن اینکه بایدن از زمانی که معاون اوباما بود، با نتانیاهو که اقداماتش علیه اوباما بود، اختلاف‌نظر داشته است. علاوه‌براین، اتحاد نتانیاهو در انتخابات ریاست جمهوری 2020 با جمهور‌خواهان علیه بایدن، باعث بدبینی او به نتانیاهو شده است.

با همه این‌ها، بگومگوهای این‌چنینی در بلندمدت باعث تضعیف روابط واشنگتن – تل‌آویو در سطح «ساختاری» نمی‌شود و در خطوط و جهت‌گیری کلان سیاست خارجی آمریکا در قبال رژیم صهیونیستی هیچ اثری نمی‌گذارد، اگرچه برخی روابط ویژه‌ کاخ سفید با رژیم صهیونیستی را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد.

دو؛ با اینکه اظهارات بایدن تندترین سخنان علیه نتانیاهو از سوی رئیس جمهور آمریکا در 75 سال گذشته محسوب می‌شود، اما به‌معنای زیر سوال رفتن «ابعاد استراتژیک» مناسبات دو طرف نیست. آمریکا امروز هم مهم‌ترین همکاری‌های سیاسی، امنیتی، نظامی، اقتصادی و … در منطقه غرب آسیا را با رژیم صهیونیستی دارد.

مشکل بایدن با شخص نتانیاهو است نه اسرائیل، لذا بسیار بعید است این درگیری‌های لفظی به فراتر از سطح سیاستمداران تسری پیدا کند. بنابراین، دعوای اصلی بین بایدن – نتانیاهو است نه آمریکا – اسرائیل!

سه؛ برخلاف دوران جنگ سرد، در دنیای کنونی، دیگر شاهد «ائتلاف‌های راهبردی» میان آمریکا با سایر کشور حتی متحدان اروپایی و منطقه‌ای آن نیستیم. عصر چنین ائتلاف‌هایی به پایان رسیده است، اما رژیم صهیونیستی از این قاعده مستثناست.

اسرائیل تنها رژیمی است که واشنگتن با آن «ائتلاف استراتژیک» دارد. حتی تغییر دولت‌ها در آمریکا هم نتوانسته است، خللی در تعهدات امنیتی، سیاسی، اقتصادی و نظامی آمریکا در قبال رژیم صهیونیستی به‌وجود بیاورد.

بایدن و دولت دموکرات او همچنان خود را متعهد به تأمین و تضمین امنیت رژیم صهیونیستی می‌داند. بایدن امروز هم بر همان عقیده است که در دوره نمایندگی در مجلس سنا و دولت اوباما داشت؛ جمله معروف او مبنی بر اینکه «وقتی که یک سناتور جوان بودم می‌گفتم که اگر یهودی بودم صهیونیست می‌شدم، ولی من یک صهیونیست هستم و نیازی نیست که حتماً یهودی باشم» قابل توجه است.

چهار؛ اظهارات اخیر بایدن علیه نتانیاهو، بی‌ارتباط با سفر آتی نتانیاهو به «چین» نیست. بایدن از این موضوع «عصبانی» است. یکی از اهداف اصلی این سفر که هنوز تاریخی برای آن تعیین نشده، ارسال این پیام به واشنگتن است که اسرائیل، برای مواجهه با انتقادات دولت بایدن و دموکرات‌ها گزینه‌های دیپلماتیک دیگری نیز در اختیار دارد. این همان مسأله‌ای است که بر عصبانیت بایدن از نتانیاهو افزوده است.

نکته پایانی؛ کاملاً واضح است که دولت آمریکا «محتاط» است که مبادا انتقادات آن از سیاست‌های افراطی در رژیم صهیونیستی معطوف به کلیتِ رژیم اسرائیل شود. رژیم صهیوینستی برای پیشبرد اهداف استراتژیک خود به دولت آمریکا «متکی» است و دولت‌های مختلف در آمریکا نیز همیشه با وجود اختلاف سلیقه‌ها، از سیاست‌های استراتژیک رژیم صهیونیستی در منطقه حمایت کرده‌اند. به‌نحوی‌که گفته می‌شود، آمریکا بدون اسرائیل شرایط متفاوت و بغرنجی داشت! به قول بایدن، «اسرائیل اگر هم وجود نداشت، آمریکا آن را ایجاد می کرد!»

«بتسلئیل سموتریچ»، وزیر امور مالی رژیم صهیونیستی که بایدن او را در کنار ایتمار بن غفیر، وزیر امنیت داخلی، بخشی از مشکل افراطی‌گری و درگیری‌ها در کرانه باختری می‌داند، در واکنش به اظهارات بایدن گفته است «من به رئیس جمهور آمریکا احترام می‌گذارم. همکاری و روابط میان آمریکا و اسرائیل قدرتمندتر از گذشته است و اختلاف دیدگاه‌ها نیز وجود دارد».

اسرائیل همچنان بزرگ‌ترین دریافت کننده کمک‌های نظامی از آمریکاست (4 میلیارد دلار در سال). بایدن در مارس 2022 یعنی در سال دوم دولتش، بودجه اضافی به ارزش حدود 2 میلیارد دلار برای سامانه دفاع موشکی «گنبد آهنین» تخصیص داد!

هیچ گروهی در آمریکا به‌اندازه «لابی صهیونیستی» در «تصمیم‌سازی و تصمیم‌گیری» و تدوین سیاست‌های منطقه‌ای و جهانی آمریکا مؤثر نیستند. وجود لابی صهیونیستی در صحنه‌های مختلف «سیاست و قدرت» در آمریکا یک عامل «بازدارنده قوی» در جلوگیری از تضعیف روابط دو طرف است.

بنابراین ساده‌انگاری است اگر تنش‌های لفظی میان بایدن و نتانیاهو به‌عنوان تنش در روابط آمریکا و رژیم صهیونیستی تفسیر شود. چنین برداشتی از اظهارات بایدن، ناصحیح و برخلاف واقعیات حاکم بر «روابط راهبردی» آنهاست.