جدیدترین مطالب

پشت پرده تنش دو کره بر سر بالن‌های زباله

شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بین‌الملل گفت: تنش‌ها و درگیری‌های لفظی میان کره شمالی و کره جنوبی بر سر بالن‌های زباله هر چند موضوع جدی نیست، اما چون در بستر یک تنش تاریخی و طولانی‌مدت روی می‌دهد، حائز اهمیت است.

تحلیلی بر تصویب قطعنامه اخیر شورای حکام علیه ایران

شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک حقوقدان و کارشناس ارشد مسائل بین‌الملل گفت: آراء ممتنع و منفی به قطعنامه شورای حکام درباره ایران نباید اهمیت اصل قطعنامه را تحت‌الشعاع قرار دهد. تجربه تصویب قطعنامه‌های قبلی نشان داده است که قطعنامه‌ها درنهایت تاثیر خود را بر جای می‌گذارند و مسیر پرونده هسته‌ای را به سمت نامطلوبی سوق می‌دهند.

تحلیلی بر اقدام مجلس نمایندگان آمریکا برای تحریم دیوان کیفری بین‌المللی

شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک پژوهشگر مسائل غرب آسیا گفت: مجلس نمایندگان آمریکا در پی صدور حکم دیوان کیفری بین‌المللی مبنی بر دستگیری مقامات رژیم اسرائیل، طرح تحریم این دیوان را در حمایت همه‌جانبه از تل آویو تصویب کرد. طرح تحریم مقامات دیوان کیفری بین المللی، اخیرا با ۲۴۷ رای موافق در مقابل ۱۵۵ رای مخالف در مجلس نمایندگان آمریکا به تصویب رسید و تقریبا همه جمهوری‌خواهان حاضر در این نشست رای مثبت دادند.

راهبرد روسیه در پاسخ به تحریم‌های غرب

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در پی تشدید تنش‌ها میان روسیه و کشورهای غربی به‌دلیل جنگ اوکراین، مسکو به دنبال راهکارهایی برای مقابله با تحریم‌های گسترده آمریکا و متحدانش است.

ابهامات و چشم‌انداز طرح جدید آمریکا برای پایان جنگ غزه

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اخیرا، جو بایدن رئیس جمهور آمریکا، طرح چهار و نیم صفحه‌ای را برای برقراری آتش‌بس و پایان جنگ غزه ارائه کرده است. رئیس جمهور آمریکا پس از سخنرانی در کاخ سفید اعلام کرد که این طرح پیشنهادی از طرف رژیم صهیونیستی پیشنهاد شده است.

تحلیلی بر طرح‌های صلح ارائه شده برای آتش‌بس در غزه

شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بین‌الملل گفت: طرح‌هایی که از سوی برخی دولت‌های عربی و آمریکا برای آتش‌بس در غزه و پایان جنگ مطرح می‌شود، عملیاتی نیستند و بیش از آنکه، نگاه به حل بحران در غزه و رفح داشته باشند، منافع ملی آنها را دنبال می‌کنند.

روند روبه رشد شناسایی دولت مستقل فلسطین در جهان

شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بین الملل گفت که موضع چین درباره موافقت با به رسمیت شناختن دولت فلسطین موضوع تازه‌ای نیست، اما این موافقت و همراهی در روند جهانی موجب تقویت موضع حمایت از فلسطین و تشکیل دولت مستقل فلسطینی می‌شود.

نقش آفرینی فرانسه در غرب آسیا

شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اروپا درباره تلاش فرانسه برای مذاکره با کشورهای منطقه درباره جنگ غزه گفت: غرب آسیا در حال پوست‌اندازی و دگردیسی است؛ نتانیاهو رفتنی است و همه برای یک تغییر بزرگ خود را آماده می‌کنند.

Loading

أحدث المقالات

پشت پرده تنش دو کره بر سر بالن‌های زباله

شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بین‌الملل گفت: تنش‌ها و درگیری‌های لفظی میان کره شمالی و کره جنوبی بر سر بالن‌های زباله هر چند موضوع جدی نیست، اما چون در بستر یک تنش تاریخی و طولانی‌مدت روی می‌دهد، حائز اهمیت است.

تحلیلی بر تصویب قطعنامه اخیر شورای حکام علیه ایران

شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک حقوقدان و کارشناس ارشد مسائل بین‌الملل گفت: آراء ممتنع و منفی به قطعنامه شورای حکام درباره ایران نباید اهمیت اصل قطعنامه را تحت‌الشعاع قرار دهد. تجربه تصویب قطعنامه‌های قبلی نشان داده است که قطعنامه‌ها درنهایت تاثیر خود را بر جای می‌گذارند و مسیر پرونده هسته‌ای را به سمت نامطلوبی سوق می‌دهند.

تحلیلی بر اقدام مجلس نمایندگان آمریکا برای تحریم دیوان کیفری بین‌المللی

شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک پژوهشگر مسائل غرب آسیا گفت: مجلس نمایندگان آمریکا در پی صدور حکم دیوان کیفری بین‌المللی مبنی بر دستگیری مقامات رژیم اسرائیل، طرح تحریم این دیوان را در حمایت همه‌جانبه از تل آویو تصویب کرد. طرح تحریم مقامات دیوان کیفری بین المللی، اخیرا با ۲۴۷ رای موافق در مقابل ۱۵۵ رای مخالف در مجلس نمایندگان آمریکا به تصویب رسید و تقریبا همه جمهوری‌خواهان حاضر در این نشست رای مثبت دادند.

راهبرد روسیه در پاسخ به تحریم‌های غرب

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در پی تشدید تنش‌ها میان روسیه و کشورهای غربی به‌دلیل جنگ اوکراین، مسکو به دنبال راهکارهایی برای مقابله با تحریم‌های گسترده آمریکا و متحدانش است.

ابهامات و چشم‌انداز طرح جدید آمریکا برای پایان جنگ غزه

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اخیرا، جو بایدن رئیس جمهور آمریکا، طرح چهار و نیم صفحه‌ای را برای برقراری آتش‌بس و پایان جنگ غزه ارائه کرده است. رئیس جمهور آمریکا پس از سخنرانی در کاخ سفید اعلام کرد که این طرح پیشنهادی از طرف رژیم صهیونیستی پیشنهاد شده است.

تحلیلی بر طرح‌های صلح ارائه شده برای آتش‌بس در غزه

شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بین‌الملل گفت: طرح‌هایی که از سوی برخی دولت‌های عربی و آمریکا برای آتش‌بس در غزه و پایان جنگ مطرح می‌شود، عملیاتی نیستند و بیش از آنکه، نگاه به حل بحران در غزه و رفح داشته باشند، منافع ملی آنها را دنبال می‌کنند.

پیشنهادهای ایران به گروه بریکس در عرصه حمل‌ونقل

مسکو- ایرنا- نخستین نشست وزرای حمل و نقل کشورهای عضو گروه بریکس با طرح پیشنهادهای مهرداد بذرپاش وزیر راه و شهرسازی جمهوری اسلامی ایران برای ارتقای همکاری‌ها در عرصه حمل‌ونقل و لجستیک همراه بود.

Loading

راهبرد فضایی چین و پیامدهای آن

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: هرچند که چین در رقابت میدانی خود در کره زمین به سمت جنگ تسلیحاتی گام برنداشته و بیشتر راهبرد وابسته‌سازی و بدهکارسازی را پیگیری کرده است، اما ماهیت رقابت در فضا به گونه‌ای است که دستکم تقابل یا جنگ غیرمستقیم یا حتی نرم را ایجاب می‌کند. رضا مجیدزاده - مدیر کارگروه سیمرغ توسعه، اندیشگاه طرح هزاره پاسارگاد

شاید بتوان قدم گذاشتن انسان به فضا را رخدادی مشابه خروج انسان اولیه از آفریقا و آغاز دوره جدیدی از تکامل انسان در روی کره زمین، قلمداد کرد؛ شروعی مبهم، به‌خاطر چشم‌انداز کاهش منابع و به سمت شگفتی‌های جدید؛ اما ماجرای خروج انسان از زمین به سمت فضا یا به بیان بهتر، امتداد قلمروی انسانی از زمین به فضا، همراه با رقابت و تبدیل به یک موضوع سیاسی نیز شده است.

این رقابت ابتدا در قالب جنگ سرد و بین شوروی سابق و ایالات متحده، در جریان بود. نیم قرن پیش، ابتدا شوروی اولین ماهواره خود را به فضا فرستاد، اما پس از آن، ایالات متحده گوی سبقت را از شوروی ربود. با این وجود، فروپاشی شوروی نیز به پایان رقابت فضایی منجر نشد.

امروزه اما دامنه این رقابت، گسترده‌تر شده است و از حالتی دوقطبی به حالتی چندقطبی می‌گراید. اگرچه ماهیت رقابت، همان رقابت بین دنیای توسعه‌یافته غرب و دنیای روبه‌توسعه شرق است، اما رقیب جدیدی پا به عرصه گذاشته است که حتی کیفیت حضور روسیه در آینده این رقابت نیز به کیفیت رقابت و قدرت فضایی آن بستگی دارد. آن رقیب، چین است.

راهبرد چین برای توسعه قدرت فضایی، همکاری با روسیه بوده است، اما فعالیت‌های خود را با شتاب بیشتری پیش می‌برد، به‌طوری که با وجود قانون مصوب 2011 کنگره آمریکا برای عدم همکاری ناسا با سازمان فضایی چین به دلیل خطر جاسوسی، برنامه‌های بلندپروازانه‌ای را دنبال می‌کند که ابتدا با خرید تجهیزات روسی برای ساخت ایستگاه فضایی، اجرا شده‌اند.

اکنون چین به دنبال تکمیل ایستگاه سوم خود با عنوان «قصر آسمانی» است که با 11 پرتاب، کامل خواهد شد و دستکم برای مدت یک دهه، به دور زمین خواهد چرخید.

معنای نکات بالا این است که زمین رقابت جدیدی بین آمریکا و چین شکل گرفته است و احتمال تقابل فضایی آن‌ها نیز بسیار بالاست. جنگ تجاری دو قدرت اقتصادی روی کره زمین می‌تواند به جنگ فضایی آن‌ها برای تصاحب قلمروهای فضایی، توسعه یابد.

هرچند که چین در رقابت میدانی خود در کره زمین به سمت جنگ تسلیحاتی، گام برنداشته و راهبرد وابسته‌سازی و بدهکارسازی را پیگیری کرده است، اما ماهیت رقابت در فضا به گونه‌ای است که دست کم تقابل یا جنگ غیرمستقیم یا حتی نرم را ایجاب می‌کند. از این رو می‌توان تا حدی احتمال داد جنگ‌های نرم فضایی یا حتی جنگ‌های محدود فضایی، در پیش باشد.

با این حال، چین اعلام کرده است که فضانوردان خارجی نیز می‌توانند از ایستگاهش استفاده کنند؛ گرچه چشم‌انداز تلاش گسترده برای سکونت انسان در فضا و تلاش‌هایی که برای این‌کار در مریخ شروع شده است، ماجرا را از برنامه‌های علمی ساده، پیچیده‌تر می‌کند.

جنبه دیگر برنامه فضایی چین در ایستگاه قصر فضایی کمک به توسعه منابع آبی، معدنی و انرژی است که امکان بقای کوتاه‌مدت فضانوردان و ایجاد پایگاهی برای اکتشاف ژرف‌تر فضایی را فراهم می‌سازد.

وجود مواد معدنی نظیر هلیوم3 در کره ماه که منبعی برای گداخت اتمی است، مصداقی از این محورهای توسعه به شمار می‌رود که در حال حاضر، آمریکا در آن، پیشتازی می‌کند.

این نکات، اگرچه رقابت برای کسب جایگاه انحصاری قدرت سیاسی و اقتصادی را نشان می‌دهد، اما به معنای ادامه راهبرد جنگ فناورانه و اقتصادی چین برای تسلط بر جهان نیز هست.

بدین ترتیب، چین از هزینه‌های گزاف توسعه تسلیحات نظامی، پرهیز می‌کند و زیرکانه برنامه‌های خود را بر محور فناوری و اقتصادی پیش می‌برد تا از رقبای خود پیشی بگیرد.

معاهده ماه سازمان ملل (1979) درباره عدم امکان ادعای مالکیت درباره اجرام آسمانی، در ظاهر احتمال بروز تقابل یا حتی جنگ فضایی را می‌کاهد، اما مهمترین تغییر نسبت به آن دوران، چشم‌انداز کنونی بشر برای گریز از فرسایش تدریجی کره زمین و جستجوی ادامه زیست در کرات دیگر است که چالش حقوق مالکیت فضایی را به چالشی جدی در آینده بسیار نزدیک، تبدیل می‌کند.

بنابراین، رقابت فضایی بین قدرت‌های بزرگ می‌تواند در دو مسیر کاملا متفاوت به پیش رود که می‌توان آن‌ها را به عنوان دو سر یک طیف نیز به حساب آورد.

یک مسیر، جنگ فضایی و تلاش برای ایجاد قطب انحصاری در تسلط بر منابع فضا (مواد معدنی یا حتی زمین) است و مسیر دیگر، همکاری یا رقابت سازنده برای توسعه فناوری زیست فضایی و کمک به حل معضلات روی کره زمین.

اگرچه رویکردی نزدیک به مسیر رقابت سازنده، محتمل‌تر به نظر می‌رسد، اما پیامدهای خارجی تقابل فضایی برای ساکنان کره زمین از نظر هزینه‌های جنگ یا کشتار، سبب می‌شود تا حتی مسیر جنگ نیز ولو در شکل محدود، نامحتمل نباشد.

0 Comments

یک دیدگاه بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *