علیرضا رجایی در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی با اشاره به تلاش‌های مردم افغانستان برای خروج از این کشور و پناه بردن به کشورهای دیگر از طرق مختلف اظهار داشت: کشورهای همسایه افغانستان در قبال این پناه‌جویان مسئولیت‌هایی دارند و باید متناسب با ظرفیت‌های خود از آن‌ها میزبانی کنند. ایران نیز در حدی که ظرفیت دارد از این افراد میزبانی می‌کند.

وی با بیان اینکه قطعاً این اقدام در خاطره مردم افغانستان باقی خواهد ماند و ما نمی‌توانیم مشکلات و خشونتی را که در این کشور شکل‌گرفته است، نادیده بگیریم، ادامه داد: جامعه بین‌الملل، خصوصاً 36 کشوری که طالبان از آن‌ها نام می‌برد که در 20 سال گذشته باعث تخریب افغانستان شده‌اند، ازجمله آمریکا، اروپا، ناتو و سازمان ملل، باید هزینه اقامت و پذیرایی این تعداد افراد را در ایران تقبل کنند؛ و یا شرایط انتقال و اسکان این پناهجویان را در کشورهایشان فراهم و تسهیل کنند.

 

گزینش مهندسی‌شده پناه‌جویان افغان توسط کشورهای غربی

این تحلیلگر مسائل افغانستان با اشاره به برخی سیاست‌های کشورهای غربی، خصوصاً آمریکا در رابطه با خروج برخی از مردم افغانستان از این کشور گفت: متأسفانه ما شاهد اقداماتی از سوی این کشورها هستیم که اهداف خیرخواهانه‌ای ندارد. درواقع با گزینش پناه‌جویان، در انتقال آن‌ها مهندسی می‌کنند و تعدادی از آن‌ها در مجموعه‌هایی قرار می‌گیرند که به جریان‌های تروریستی متصل می‌شوند؛ عملاً حضور آمریکا در افغانستان و یا حضور نیابتی آن، تشویق و ترغیب تروریسم را به همراه داشته و در راستای امنیت‌‌آفرینی نبوده است.

رجایی بابیان اینکه آمریکایی‌ها امنیت مردم را گروگان گرفته‌اند، گفت: تاکنون سابقه نداشت که دولت‌ها با تبلیغ حمله‌های تروریستی رعب‌آفرینی کنند، اما اکنون شاهد هستیم جو بایدن، رئیس‌جمهور آمریکا، رسماً اعلام کرده که حملات تروریستی در افغانستان افزایش پیدا می‌کند و مردم از این شرایط فرار کنند! درواقع آن‌ها در این سرزمین رعب و وحشت ایجاد می‌کنند.

 

نقش و مسئولیت کشورها و سازمان‌های بین‌المللی

رجایی اضافه کرد: نباید مردم افغانستان به‌عنوان کالا دیده شوند و در هر حجمی که ممکن است همه کشورهای همسایه باید از آن‌ها میزبانی کنند. در این راستا سازمان‌های بین‌المللی ازجمله کمیساریای عالی پناهندگان نیز نقش و مسئولیت مهمی دارند؛ چراکه قطعاً این بحرانی محلی نیست، بلکه بحرانی جهانی است که پیامدهای آن به همه کشورها خصوصاً کشورهای اروپایی تسری پیدا خواهد کرد.

رئیس پیشین ستاد پشتیبانی افغانستان در وزارت امور خارجه با بیان اینکه ایران اکنون میزبان 3 میلیون پناه‌جوی افغان است که انتظار می‌رود مجموعه جدیدی از آن‌ها هم به این میزان افزوده شود، به تجمع اتباع افغان در مقابل سفارتخانه‌های برخی کشورهای اروپایی برای اخذ ویزا و پناهندگی اشاره کرد و گفت: متأسفانه شاهد برخوردهای تحقیرآمیزی با این افراد هستیم. جامعه جهانی باید بپذیرد اگر نمی‌خواهد از آن‌ها میزبانی کند حداقل قدرالسهم خود را از این ناهنجاری‌ که خودش مسئول آن بوده است، بپردازد و زیاده‌خواهی‌ها و جنگ‌های نیابتی را متوقف کند. آمریکا اعلام می‌کند ما از افغانستان خارج شدیم، اما همچنان جایگاه نیابتی خود را حفظ کرده است.

رئیس پیشین ستاد پشتیبانی افغانستان در وزارت امور خارجه تصریح کرد: آمریکایی‌ها تاکنون 105 هزار نفر را از افغانستان خارج کرده‌اند و علاوه بر آن، 120 هزار نفر از نخبگان، خبرنگاران، مفاخر، اساتید و تجار را هم از این کشور انتقال داده‌اند.

 

هجوم گسترده پناه‌جوها به سمت ایران

وی با بیان اینکه کشورهای اروپایی هم ادعا می‌کنند بیش از 30 هزار نفر از پناه‌جوها را منتقل کرده‌ایم، اما این حجم از انتقال در این مدت کوتاه بعید به نظر می‌رسد، توضیح داد: ما شاهد هجوم گسترده این پناه‌جویان به سمت ایران هستیم و متأسفانه تعدادی از این عزیزان غیرمجاز وارد کشور شده‌اند و در راه آسیب‌هایی دیده‌اند. بخشی از آن‌ها به ترکیه گریخته‌اند، اما ترک‌ها آن‌ها را برگردانده‌اند و مجدداً به جمهوری اسلامی ایران پناه آورده‌اند.

وی با انتقاد از اقدام ترکیه در ایجاد دیواری در مرز با ایران برای جلوگیری از ورود پناهجویان افغان به خاک این کشورگفت: جامعه افغانستان، جامعه زحمت‌کش و اهل کار و خدمت است. متأسفانه کشورهای غربی با متفرق کردن همین افراد در برخی مجموعه‌هایی که زیر نظر خود دارند، خشونت را سازمان‌دهی می‌کند.

 

ورود روزانه 30 هزار تبعه افغان به ایران

رجایی تأکید کرد: این پناه آوردن نباید به شکلی باشد که تمام بار آن به دوش ایران باشد و سایر کشورها و سازمان‌های بین‌المللی باید در این رابطه مشارکت کنند. ما روزانه شاهد ورود 30 هزار نفر از اتباع افغانستان به کشورمان هستیم. مسائل آن‌ها بر اقتصاد تحریم شده ایران تحمیل می‌شود. بر اساس آمار رسمی بیش از 3 میلیون و بر اساس آمار غیررسمی بیش از 6 میلیون نفر به ایران ورود کرده‌اند. البته باید پرسید چرا ما برای جذب سرمایه‌ها و نخبگان افغان تعلل می‌کنیم و اجازه می‌دهیم آن‌ها جذب ترکیه، هند و یا امارات و دیگر کشورها شوند!

وی به مشکلات ناشی از شیوع کرونا در ایران و پیامدهای هجوم پناه‌جویان بر تشدید این همه‌گیری در شرایط اعمال تحریم‌های گسترده غرب علیه ایران اشاره و اضافه کرد: کشورها و سازمان‌های بین‌المللی در این زمینه باید با تمام توان از ایران حمایت کنند. میزبانی ایران از آن‌ها درواقع باعث می‌شود آن‌ها به سمت مناطق دیگر و کشورهای اروپایی گسیل و هدایت نشوند. لذا بایستی هزینه اقامت و پذیرایی پناهجویان افغان در ایران را به عهده بگیرند.

رئیس پیشین ستاد پشتیبانی افغانستان در وزارت امور خارجه تأکید کرد: مسائل بهداشتی و درمانی آن‌ها و همچنین مسائل امنیتی که این حجم گسترده پناه‌جویان ایجاد می‌کند، باید مدنظر این کشورها و سازمان‌ها باشد.

رجایی درعین‌حال یادآور شد: مردم افغانستان مردم شریفی هستند و نباید وجه‌المصالحه قرار گیرند.