هسیو پینگ بائو[1]  در مقاله‌ای که گروه تاریخ، دانشگاه ملی چنگچی[2] تایوان منتشر کرد، نوشت: به ویژه، به دنبال ظهور انتفاضه قدس (2000-2006)، قدرت‌گیری حماس در غزه (از سال 2006)، سه حمله بزرگ نیروهای اسرائیلی به غزه (2009، 2012، 2014) و تجزیه چند باره کرانه باختری، منازعه اسرائیل و فلسطین ادامه داشته و شاید حتی بدتر هم شده است؛ این تحولات راه‌حل دو دولتی را زیر سوال برده است.

در مقابل، به نظر می‌رسد «راه‌حل تک دولتی»، که به بحث علمی داغ در غرب تبدیل شده، راه‌حلی جایگزین ارائه می‌کند. بنابراین، هدف این مقاله تجزیه و تحلیل دلایل ظهور الگوی تک‌دولتی به عنوان جایگزینی برای منازعه اسرائیل و فلسطین در سال‌های اخیر است. در اینجا پرسش‌هایی چون، ایده پشت راه‌حل تک دولتی چیست؟ طرفداران دانشگاهی این راه حل چه کسانی هستند؟ و این طرح چیست؟ مطرح است.

راه‌حل تک دولتی در سال‌های اخیر به یکی از موضوعات بحث برانگیز محافل دانشگاهی غرب تبدیل شده است، زیرا فلسطینیان براساس اصل راه‌حل دو دولتی، موفق به تشکیل کشور مستقل خود در کنار اسرائیل نشده‌اند. با گسترش شهرک‌سازی‌های اسرائیلی در کرانه باختری، جان کری، وزیر امور خارجه وقت آمریکا، پیش از پایان مسئولیتش در 28 دسامبر 2016، به اسرائیل هشدار داد که راه‌حل دو دولتی به طور جدی به خطر افتاده است.

در واقع، طی دهه‌های گذشته، روند صلح بین اسرائیل و فلسطین به دلیل محاصره و بمباران غزه و تجزیه سرزمین‌های کرانه باختری توسط اسرائیلی‌ها دچار چالش شده است، لذا بحث در مورد راه‌حل تک دولتی به عنوان رویکردی جایگزین برای منازعه اسرائیل و فلسطین مطرح می‌باشد.

برخی از محققان حامی راه‌حل تک دولتی، ادعا می‌کنند که راه‌حل دو دولتی فقط به تقویت اشغالگری اسرائیل در سرزمین‌های اشغالی و الحاق بقیه سرزمین فلسطین به اسرائیل منجر می‌شود. آنها همچنین استدلال می‌کنند که اختلاف بین اسرائیل و فلسطین به ایدئولوژی صهیونیسم به عنوان بنیان اسرائیل برمی‌گردد.

ایلان پاپه، یکی از فعال‌ترین طرفداران راه‌حل تک دولتی، بیان می‌کند که از زمان تاسیس اسرائیل در سال 1948 و با پاکسازی قومی فلسطین، اسرائیل هرگز حقوق اساسی فلسطینیان را به رسمیت نشناخته است. بنابراین، وی پیشنهاد می‌کند که ما باید روابط اسرائیل و فلسطین را در طول شش دهه تحت الگوی «استعمار مستقر» بررسی کنیم. بدون درک صحیح این الگو، دستیابی به آشتی واقعی بین یهودیان و فلسطینیان دشوار خواهد بود.

طرفداران راه‌حل تک دولتی، بن‌بست اساسی راه‌حل دو دولتی را با دقت بررسی می‌کنند. آن‌ها قاطعانه بر این باورند که راه‌حل تک دولتی، تنها درمان همزیستی امن بین یهودیان و فلسطینیان است. در سال‌های اخیر، این راه‌حل به‌طور گسترده از طریق جنبش‌های مردمی در غرب ترویج شده است.

با این حال، تحقق راه‌حل تک دولتی ممکن است موانع زیادی در برداشته باشد. اکثر دانشگاهیان غربی، محافل سیاسی و جامعه محلی هنوز این راه‌حل را نپذیرفته‌اند. علاوه بر این، راه‌حل دو دولتی، تاکنون تنها گزینه مورد اجماع بین‌المللی بوده است. با این وجود، راه‌حل تک دولتی، حداقل یک رویکرد جایگزین برای بررسی رابطه اسرائیل و فلسطین فراهم کرده و همچنین سیاستمداران، روشنفکران و عموم مردم را تهییج به تجدید نظر در مورد مفهوم صلح در این سرزمین مورد مناقشه می‌کند.

متن کامل این مقاله را با کلیک روی این لینک دریافت کنید. انتشار متن کامل این مقاله به معنای تایید دیدگاه نویسنده از سوی سایت شورای راهبردی روابط خارجی نیست.


[1] Hsiu-Ping  Bao

[2] National Chengchi University