شورای راهبردی آنلاین-رصد: جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، روسیه را در برابر مجموعهای از فرصتها و مخاطرات قرار داده است. مسکو در حالی از افزایش قیمت نفت سود میبرد که ناچار است میان ایران، کشورهای عربی حاشیه خلیج (فارس)، اسرائیل و آمریکا موازنه برقرار کند؛ موازنهای که حفظ آن در شرایط بحران، دشوارتر از همیشه شده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: از نگاه رئیس شورای امور بینالملل روسیه، ترکیه نه یک دشمن و نه یک متحد کامل برای روسیه است؛ بلکه یک قدرت مستقل منطقهای است که مسکو باید همزمان با آن به همکاری و رقابت بپردازد. به همین دلیل روابط روسیه و ترکیه در آینده نیز بر پایه ترکیبی از گفتوگو، موازنه منافع و مدیریت اختلافات ادامه خواهد یافت.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: تشدید تنشهای امنیتی میان پاکستان و افغانستان، اسلامآباد و کشورهای آسیای مرکزی را به سمت کریدورهای جایگزین از طریق چین و ایران سوق داده است. موفقیت مسیر جدید قرقیزستان–چین–پاکستان و توسعه مسیرهای ترانزیتی از طریق ایران، نشان میدهد که افغانستان بهتدریج در حال از دست دادن جایگاه سنتی خود بهعنوان حلقه اتصال آسیای مرکزی به آبهای آزاد است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نظم جهانی معمولاً با مفاهیم مکانی و جغرافیایی توصیف میشود؛ دولتها از مرزهای خود دفاع میکنند، حوزههای نفوذ میسازند، بر سر مناطق دریایی رقابت میکنند و برای کنترل زنجیرههای تأمین و نهادهای بینالمللی تلاش میکنند. اما سیاست بینالملل تنها در فضا شکل نمیگیرد، بلکه زمان نیز در آن نقشی اساسی دارد. مفاهیمی مانند قدرت، نظم، بحران و راهبرد بر تصورات خاصی از زمان سیاسی استوارند، هرچند این تصورات اغلب نادیده گرفته میشوند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «زمانی که آمریکا و اسرائیل در ۲۸ فوریه به ایران حمله کردند، ایران با تهدید کشتیرانی در تنگه هرمز واکنش نشان داد. از آن زمان، توجه جهان به چگونگی بازگشایی این گذرگاه حیاتی معطوف شده است. دولت آمریکا حتی یک طرح بیمه برای کشتیهایی که مایل به عبور از تنگه بودند ایجاد کرد، اما تقریباً هیچ کشتیای از آن استفاده نکرد. دلیل این امر آن است که مشکل اصلی بیمه نیست، بلکه جان دریانوردان است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، روسیه را در برابر مجموعهای از فرصتها و مخاطرات قرار داده است. مسکو در حالی از افزایش قیمت نفت سود میبرد که ناچار است میان ایران، کشورهای عربی حاشیه خلیج (فارس)، اسرائیل و آمریکا موازنه برقرار کند؛ موازنهای که حفظ آن در شرایط بحران، دشوارتر از همیشه شده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: از نگاه رئیس شورای امور بینالملل روسیه، ترکیه نه یک دشمن و نه یک متحد کامل برای روسیه است؛ بلکه یک قدرت مستقل منطقهای است که مسکو باید همزمان با آن به همکاری و رقابت بپردازد. به همین دلیل روابط روسیه و ترکیه در آینده نیز بر پایه ترکیبی از گفتوگو، موازنه منافع و مدیریت اختلافات ادامه خواهد یافت.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: تشدید تنشهای امنیتی میان پاکستان و افغانستان، اسلامآباد و کشورهای آسیای مرکزی را به سمت کریدورهای جایگزین از طریق چین و ایران سوق داده است. موفقیت مسیر جدید قرقیزستان–چین–پاکستان و توسعه مسیرهای ترانزیتی از طریق ایران، نشان میدهد که افغانستان بهتدریج در حال از دست دادن جایگاه سنتی خود بهعنوان حلقه اتصال آسیای مرکزی به آبهای آزاد است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نظم جهانی معمولاً با مفاهیم مکانی و جغرافیایی توصیف میشود؛ دولتها از مرزهای خود دفاع میکنند، حوزههای نفوذ میسازند، بر سر مناطق دریایی رقابت میکنند و برای کنترل زنجیرههای تأمین و نهادهای بینالمللی تلاش میکنند. اما سیاست بینالملل تنها در فضا شکل نمیگیرد، بلکه زمان نیز در آن نقشی اساسی دارد. مفاهیمی مانند قدرت، نظم، بحران و راهبرد بر تصورات خاصی از زمان سیاسی استوارند، هرچند این تصورات اغلب نادیده گرفته میشوند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «زمانی که آمریکا و اسرائیل در ۲۸ فوریه به ایران حمله کردند، ایران با تهدید کشتیرانی در تنگه هرمز واکنش نشان داد. از آن زمان، توجه جهان به چگونگی بازگشایی این گذرگاه حیاتی معطوف شده است. دولت آمریکا حتی یک طرح بیمه برای کشتیهایی که مایل به عبور از تنگه بودند ایجاد کرد، اما تقریباً هیچ کشتیای از آن استفاده نکرد. دلیل این امر آن است که مشکل اصلی بیمه نیست، بلکه جان دریانوردان است.»
وبسایت شورای امور بینالملل روسیه در یادداشتی نوشت: در چنین شرایطی این پرسش مطرح میشود که هدف تحریمهای مدرن دقیقاً چیست و صحبت از تحریم کشورهای خاص درست است یا خیر. بهعنوانمثال، آیا تحریم علیه اشخاص شهروند روسیه را باید بهعنوان تحریمهای ضد روسیه قلمداد کرد؟
کارشناسان حقوقی اشاره میکنند که از دیدگاه رسمی، تحریمهای مدرن بهجای محدودسازی یک دولت بهطورکلی، به شکل فزایندهای حقوق شرکتهای قانونی و افراد خاص را محدود میسازد. همچنین، حقوق شهروندان کشورهای تحریم کننده نیز ضایع میشود چراکه این افراد برای مثال از ورود به معاملات تجاری با افراد تحت تحریم منع میشوند. این محدودیتها در مورد شهروندان دیگر کشورها نیز صدق میکند؛ بنابراین، به لحاظ فنی صحبت از تحریمها علیه شهروند X، سازمان Y یا شرکت Z درست است اما صحبت از تحریم علیه کشور متبوع آنها درست نیست.
آمریکا بزرگترین مجری تحریمهای «هدفمند» است. در گفتمان سیاسی آمریکا روندی برای تفکیک افراد تحت تحریم از کشور متبوع آنها اتخاذ شده است که ریشه در ایدئولوژی سیاست خارجی آمریکا دارد. ازنظر آمریکا، ذات دیکتاتوری سیستم سیاسی یکی از دلایل رفتار خصمانه یک کشور علیه آمریکا یا کشورهای دیگر و همچنین، نقض داخلی حقوق بشر است. سیاستمداران آمریکا معتقدند که رفتار شرورانه یک کشور ناشی از رژیم سیاسی آن کشور بوده و کلیت کشور مقصر نیست. ازاینرو، سیاستمداران آمریکا دولت را از جامعه تفکیک میکنند. تفکیک رژیم، افراد و سازمانها از کشور روشی مهم برای مشروعیت بخشی به تحریمهاست.
علاوه بر جنبه حقوقی رسمی، ابعاد سیاسی نیز حائز اهمیت است. روابط بینالمللی مدرن هنوز هم روابط بین کشورهاست. کشورها اهداف و منافع سیاسی خود را دنبال کرده و با همدیگر بر سر نفوذ و قدرت رقابت میکنند. تحریمهای «هوشمند» را باید در متن روابط بین کشورهای خاص بحث کرد زیرا تحریمهای «دقیق» یا «هوشمند» به دو دلیل علیه کشورها اعمال میشود.
نخست آنکه، آسیب تحریمها بر بخشهای اقتصادی، سازمانها، شرکتها یا حتی شخص شهروندان معمولاً به آنها محدود نشده بلکه اثرات وسیعتری دارد. تحریمهای آمریکا علیه نفت یا بخشهای مالی ایران را میتوان تحریمهای «دقیق» یا «هوشمند» نامید. آسیب این تحریمها بر بخش بزرگی از مردم تأثیر میگذارد؛ مثلاً، تحریم بانکها، خرید تجهیزات پزشکی را برای ایران دشوار ساخته و بهتبع آن، کیفیت زندگی را تحت تأثیر قرار میدهد.
همین امر در مورد تحریمها علیه یک دولت نیز صدق میکند. تفکیک دولت از کشور دشوار است.
تحریمهای هوشمند علیه افراد ظاهراً رژیمها را هدف قرار میدهند اما واقعیت این است که انتظار میرود این تحریمها به تغییر سیاست خارجی یا داخلی منجر شده و ساختار یا رفتار یک کشور را بهطورکلی تغییر دهند.
دوم آنکه، یک کشور نمیتواند خود را از اقدامات خصمانه علیه شهروندان یا سازمانهای خود مبرا کند. بهعنوانمثال، در ماده 2 قانون اساسی روسیه آمده است که «به رسمیت شناختن، نظارت و حفاظت از آزادی و حقوق مدنی و حقوق بشر جزو تعهدات دولت است». استفاده از اقدامات محدودکنندهی «دقیق» توسط کشورهای خارجی نقض آشکار این حقوق محسوب میشود. حال روسیه دقیقاً باید چه واکنشی به این اقدامات محدودکننده نشان دهد؟ این کشور میتواند با درخواست تحریم کنندهها موافقت کرده و شهروندان خود را به رعایت آن شرایط مجبور سازد (چنین امری غیرمعمول نیست) اما روسیه احتمالاً رویه خود را تغییر ندهد، دست به اقدامات تلافیجویانه بزند یا به روشی دیگر ازجمله قطع روابط با کشور تحریم کننده، واکنش نشان دهد.
بیشک، در فرایند اعمال تحریمها، در بسیاری از موارد تابعیت افراد چندان مهم تلقی نمیشود. این امر برای مثال در مورد تحریمها علیه تروریستها و سوداگران مواد مخدر صدق میکند.
برخلاف این حقیقت که تحریمهای مدرن بهطور فزایندهای، اشخاص، سازمانها یا تشکیلات را هدف قرار میدهد اما هدف نهایی آنها غالباً تغییر رویه سیاسی کشوری خاص است؛ بنابراین، تحریمها حتی تحریمهای هدفمند نیز منافع کشورهای تحت تحریم را تحت تأثیر قرار میدهد و این بدین معناست که هنوز نمیتوان اصطلاح تحریمهای ضد روسیه، ضد چین یا ضد هر کشور دیگر را منسوخ شده دانست.
0 Comments