وب‌سایت شورای آتلانتیک آمریکا در یادداشتی نوشت: حزب جمهوری‌خواه پساترامپ احتمالاً بی‌تفاوتی به ارزش‌های نهادهای بین‌المللی را ادامه داده و در سودمندی توافق‌های چندجانبه در موضوعاتی نظیر تغییرات اقلیمی و کنترل تسلیحات تردید خواهد داشت. چه تغییرات چشمگیری باید از دولت بایدن انتظار داشت؟ کارشناسان پژوهشکده «شورای آتلانتیک» تأثیر پیروزی بایدن در انتخابات 2020 بر سیاست خارجی و نقش آمریکا در جهان را بررسی کرده‌اند:

سیاست خارجی آمریکا

انتخاب بایدن بیانگر پیروزی اصول بنیادین آمریکا یعنی ارزش‌های زیربنایی جمهوری آمریکا و ارزش‌های مشترک بین این کشور با شرکا و متحدان دموکراتیک نزدیک آمریکاست. همچنین، انتخاب بایدن پیام مهمی به دوستان آمریکا در مورد تجدید تعهد این کشور برای همکاری با یکدیگر، سرمایه‌گذاری مجدد در همکاری‌های چندجانبه، هنجارهای بین‌المللی و نظم جهانی است که تنها ابزار مؤثر برای حل‌وفصل چالش‌های عاجل فراروی همه جهان است.

چیزی که آمریکا اکنون بدان نیازمند است، یک متحد کننده یا کسی است که شکاف بی‌سابقه در جامعه و سیاست این کشور را برطرف کرده و اصول بنیادین آمریکا را برای دنیای مدرن بازسازی کند. بایدن قبل از همه به دنبال تجدید سیاست در داخل و بازسازی ائتلاف‌های آمریکا در خارج خواهد بود؛ ائتلاف‌هایی که مهم‌ترین دارایی آمریکا در هدایت جهان به شمار می‌روند. در مواجهه با بحران‌های متعدد داخلی و خارجی، اکنون دقیقاً وقت آن است که رئیس‌جمهور جدید آمریکا دیدگاه واضحی برای پیشبرد ارزش‌های آمریکا در داخل و شکوفایی دنیای دموکراتیک در خارج ارائه کند. در حال حاضر یک‌چیز روشن است؛ آمریکا برای تقویت رهبری خود در خارج، باید به داخل رجوع کند.

 

چین

متحدان و شرکای آمریکا باید موضع بایدن در قبال پکن را بدانند. بایدن بلافاصله باید هدف، راهبرد و نقشه راه روشنی از سیاست خویش در قبال چین ارائه کند تا نه‌تنها با کنگره بلکه با کشورهای همفکر اتفاق‌نظر سیاسی ایجاد کند. نخست، ازآنجایی‌که کمپین بایدن رقابت و همکاری با چین را وعده داده است، شرکا و متحدان آمریکا می‌خواهند بدانند که دولت بایدن حوزه‌های مقابله و حوزه‌های منافع مشترک در قبال چین را چگونه تبیین می‌کند. دوم، دولت بایدن باید رویکرد و موضع خود در خصوص اختلافات چین-آمریکا را تصریح کند. تفاوت‌ها و تشابهات سیاست‌های دولت بایدن در قبال چین با دولت اوباما، کلید بازسازی اتفاق‌نظر سیاسی ازنظر داخلی و خارجی خواهد بود.

 

ناتو و بازسازی اعتماد اروپا

انتخاب بایدن موجب آرامش خاطر بسیاری از کشورهای اروپایی شده و متحدان و شرکای اروپایی آمریکا به دنبال چرخش سریع به سمت روابط «عادی جدید» با آمریکا برای ترمیم شکاف فرا آتلانتیک خواهند بود. بی‌شک تیم بایدن تعهد پایدار برای همکاری با اروپا در مسائل مهم را به نمایش خواهد گذاشت اما بازسازی اعتماد اروپا مستلزم روابط سازنده با دولت‌های متوالی خواهد بود. در خصوص ناتو، موضع دوپهلوی آمریکا ریشه در بحث غیرسازنده در مورد تقسیم هزینه‌ها (به‌ویژه در پرتو فشار فزاینده ناشی از کووید-19 بر بودجه دفاعی) داشته و باید حل‌وفصل شود. رویکرد بایدن در سیاست خارجی، تأکیدی بر رهبری بین‌المللی آمریکا خواهد بود و ائتلاف‌ها را محور قدرت جهانی آمریکا قلمداد خواهد کرد.

 

اقتصاد

دستور کار اقتصادی برای چهار سال آتی همان‌قدر که به انتخابات ریاست جمهوری بستگی دارد به ساختار سنا نیز وابسته است. دولت بایدن به دنبال پیشبرد اولویت‌های خود در ایجاد اقتصاد سبز و بهبود مراقبت‌های بهداشتی، مراقبت از اطفال، آموزش و تأمین برنامه فراگیر پیش‌دبستانی برای همه خانواده‌هاست. اگرچه همه این برنامه‌ها در سنا (که جمهوری‌خواهان در آن اکثریت دارند) موردبحث قرار خواهد گرفت اما تصویب لوایح نیازمند موافقت نیمی از سناتورهای جمهوری‌خواه بوده و چنین امری غیرممکن نیست. در عرصه جهانی، انتظار می‌رود که دولت بایدن در رویارویی با بسیاری از چالش‌های اقتصادی برخاسته از چین، از متحدان سنتی آمریکا کمک بگیرد. درواقع، بلندپروازی دستور کار بایدن به کنگره وابسته است.

 

روسیه

پیروزی بایدن برای اوکراین و گرجستان خوشایند اما برای مسکو ناخوشایند است. بایدن طرفدار تقویت اتحاد فراآتلانتیک بوده و برای تقویت ناتو و بهبود روابط با اتحادیه اروپا تلاش خواهد کرد که برای مقابله با چالش‌های تجدیدنظرطلبانه چین و روسیه ضروری است. همچنین، بایدن در رویارویی اوکراین با کرملین و جنگ جاری در دنباس، حمایت قوی آمریکا از اوکراین را ادامه خواهد داد. همین امر در مورد گرجستان نیز صدق می‌کند. علیرغم تغییر لحن، سیاست واقعی آمریکا در قبال روسیه چندان تغییر نخواهد کرد.

 

آفریقا و خاورمیانه

جنگ با تروریسم تقریباً پایان‌یافته و ماجراجویی نظامی برای آمریکا منافعی ندارد. هم‌زمان روابط تجاری هرچه بیشتر از طریق ترمیم روابط دیپلماتیک با کشورهای آفریقا و خاورمیانه ضروری است. بااین‌حال، قدرت نرم آمریکا در آفریقا به تحلیل رفته است. برای تقویت روابط تجاری، آمریکا باید بر سیاست خود در آفریقا و ترمیم این روابط حیاتی بپردازد.

از سوی دیگر، دولت بایدن فرصتی در اختیار رهبران خاورمیانه، به‌ویژه عربستان و اسرائیل، قرار خواهد داد تا پیامدهای منفی رویکرد سیاسی خود در واشنگتن را درک کرده و در راستای منافع مشترک دیرینه، ازجمله مقابله با تهدیدها به «بازتنظیم» روابط خود بپردازند. انتخاب جو بایدن تغییرات چشمگیری در مسیر سیاست خارجی آمریکا ازجمله با شرکا و متحدان خود ایجاد خواهد کرد.