جانکار اورتل در گزارشی مفصل در این‌باره که اندیشکده شورای روابط خارجی اروپا در وب‌سایتش منتشر کرد، نوشت: کشورها در سراسر اروپا بیش‌ازپیش به نیات چین تردید پیدا کرده‌اند. این کشورها در حال بحث درباره کاهش وابستگی به چین برای کالاهای مهم و بیشتر نگران آینده این رابطه در فضای ژئوپلیتیکی هستند که به‌سرعت در حال تغییر است.

کرونا بحث درباره چین را که به‌شدت تحت نفوذ ملاحظات سیاسی داخلی دولت‌های عضو اتحادیه اروپا قرار دارد، به مرکز تصمیم‌گیری‌های ملی و اروپایی نزدیک‌تر ساخته است.

درحالی‌که رویکرد دولت‌های عضو در قبال چین با سرعت‌های مختلفی در حال تغییر است، اجماع گسترده‌ای میان آن‌ها دراین‌باره وجود دارد که اتحادیه اروپا برای رفع چالش‌های ایجادشده توسط الگوی استبدادی و اقتصاد سرمایه‌داری دولتی چین به‌قدر کافی مجهز نیست.

 

اعمال محدودیت برای سرمایه گذاری چین در حوزه‌های راهبردی اروپا

بر اساس داده‌های شورای روابط خارجی اروپا دولت‌های عضو اتحادیه در حال حاضر چین را به‌عنوان یک شریک می‌بینند، اما درعین‌حال به‌طور هم‌زمان در همه‌جا به این کشور به‌عنوان یک رقیب نگاه می‌شود. آن‌ها با انتظاراتی محدود توافق دارند که اتحادیه اروپا باید سرمایه‌گذاری‌های چین در بخش‌های راهبردی را محدود کند و درباره احتیاط رو به رشد خود در قبال وابستگی بیش‌ازحد به چین و قرار گرفتن در معرض خطرات سیاسی و اقتصادی ناشی از پکن توافق دارند.

داده‌ها همچنین نشان می‌دهد که در بیشتر دولت‌های عضو میان احزاب سیاسی توافقی کلی درباره سیاست در قبال چین وجود دارد. این امر باعث می‌شود که چرخش‌های ناگهانی در روندهای کنونی نسبتاً بعید باشد و به اتحادیه اروپا اجازه می‌دهد با اطمینانی نسبی در برنامه‌ریزی‌های بلندمدت‌تر دراین‌باره مشارکت کند.

روابط اقتصادی دولت‌های عضو با چین بسیار متنوع است البته معدودی از آن‌ها مانند آلمان که بانفوذترین بازیگر اروپا در روابط اقتصادی اتحادیه اروپا با چین است، به لحاظ اقتصادی با این کشور درهم‌تنیده شده‌اند.

در این گزارش به استنباط‌ها و اولویت‌هایی اشاره می‌‌شود که رویکرد اروپا در قبال چین را در جهانی که با کرونا درگیر است، شکل خواهد داد. این گزارش بر اساس مطالعات موردی در بلغارستان، فرانسه، ایتالیا، لهستان و اسپانیا، نشان می‌دهد که دولت‌های عضو اتحادیه اروپا چطور با مناقشه ذاتی میان دستاوردهای اقتصادی کوتاه‌مدت و وابستگی‌های بلندمدت در رقابت ژئوپلیتیک شدید میان آمریکا و چین، دست‌به‌گریبان هستند.

روابط اتحادیه اروپا و چین همچنان به‌شدت ظریف و پر از اولویت‌های ملی ایجاد شده ناشی از تعاملات دوجانبه است. این گزارش درنتیجه این بررسی‌ها توصیه‌هایی را دراین‌باره که اتحادیه اروپا چطور باید خود را برای تعاملات و رقابت آینده با چین آماده سازد، ارائه می‌دهد.

اجماع در حال ظهور میان دولت‌های عضو اتحادیه اروپا در قبال چین نشانگر حس مشترک درباره عدم توازن اقتصادی، دلسردی و نارضایتی است. دولت‌های عضو از عدم تمایل این کشور به اقدام متقابل در قبال دسترسی به بازار اتحادیه اروپا ناراضی هستند.

خلاصه این گزارش به این شرح است:

  • از زمان شروع بحران کرونا همگرایی جدیدی در ارزیابی دولت‌های عضو اتحادیه اروپا از چالش‌های چین برای اروپا ایجاد شده است.
  • رابطه اقتصادی چین و اروپا متقابل نبوده است و نگرانی‌های رو به افزایشی درون اتحادیه درباره رویکرد چین در خارج از این کشور و نیز نقض تعهدات حقوقی بین‌المللی توسط این کشور و نقض‌های گسترده حقوق بشر در هنگ کنگ و سین کیانگ وجود دارد.
  • به‌طورکلی تردیدی رو به افزایش درباره مسیر این رابطه در آینده وجود دارد که فرصتی را برای اتخاذ یک سیاست قاطع‌تر و منسجم‌تر اتحادیه در قبال چین فراهم می‌کند.
  • آلمان، رئیس دوره‌ای اتحادیه اروپا می‌تواند در ماه‌های باقیمانده از این فرصت برای ایجاد ساختارهای نهادی به‌منظور بهبود ظرفیت اقدام اتحادیه اروپا استفاده کند.
  • برای انجام این کار ضروری است همه دولت‌های عضو قادر شوند در شکل دادن به رویکرد آتی اتحادیه اروپا در قبال چین مشارکت بیشتری داشته باشند.

کمیسیون اروپایی در مارس 2019 با انتشار سند چشم‌انداز راهبردی، مسیر رویکرد اروپا در قبال چین را تعیین کرد. چالش اروپا تدوین یک راهبرد جدید نیست، بلکه باید از محرک کنونی برای جان بخشیدن و اجرای چارچوب سیاسی اتحادیه اروپا استفاده کند. این امر مستلزم ارزیابی مجدد رویکرد اصولی اتحادیه در قبال حقوق بشر در هنگ کنگ و سین کیانگ و نیز ایجاد سازوکارهایی است که تمامی دولت‌های عضو را به تعامل و شکل دادن به سیاست در قبال چین ترغیب کند.

اتحادیه اروپا باید راه‌هایی جایگزین را برای تعامل اقتصادی قاطع‌تر با چین ایجاد کند که به نفع اروپا باشد، راه‌هایی که در آن به حسن نیت چین متکی نباشد، بلکه جایگاه خود در مذاکره را با بهبود تاب‌آوری و همکاری میان دولت‌های عضو تقویت و به‌این‌ترتیب پتانسیل کامل قدرت بازار اروپا را محقق کند.

اتحادیه اروپا باید یک نیروی ضربت چین را به‌عنوان یک کمیته موقت با یک دستور کار واضح و با اهدافی مشخص برپا کند که به‌طور مستقیم تحت نظارت کمیته نمایندگان دائم شورای اروپایی باشد. این نهاد می‌تواند متشکل از گروه‌هایی کاری باشد که بر موضوعاتی مهمی که باعث نگرانی هستند، تمرکز کنند.

دولت‌های عضو باید زمان بیشتری را به مذاکره درباره مسائل راهبردی مربوط به چین اختصاص دهند. دولت‌های عضو قادر نخواهند بود یک سیاست اروپایی منسجم را فقط از طریق بیانیه دادن ایجاد کنند، بلکه انجام این کار نیازمند اقدام مشترک و موفقیت‌های ملموس است. کارشناسان سیاسی در دولت‌های عضو به هم متصل بودن را ابزاری مهم برای شکل دادن به جهانی می‌دانند که در آن اتحادیه اروپا با چین و دیگر قدرت‌ها برای نفوذ جهانی رقابت می‌کند. راهبرد اتصال اتحادیه اروپا-آسیا یک گام اولیه در مسیر صحیح است اما به یک دامنه منطقه‌ای گسترده‌تر و سرمایه‌گذاری‌هایی هماهنگ‌تر برای پاسخ به بعد جهانی چالش چین نیازمند دارد.