دیوید مدنیکف در مطلبی که اندیشکده آمریکایی نشنال اینترست آن را منتشر کرد، با این مقدمه، سوالاتی را در خصوص آثار این ترور برای آمریکا مطرح و تلاش کرد به آن‌ها پاسخ دهد. گزیده‌ای از این مقاله از نظرتان می‌گذرد.

 

1) در چنین درگیری، نقش و جایگاه حقوق بین‌الملل چیست؟

کشورهای بزرگ بعد از جنگ جهانی دوم، نظام کنونی دنیا را مبتنی‌بر حقوق بین‌الملل با سه هدف عمده بنا نهاده‌اند. اولین و مهم‌ترین هدف این است که حقوق بین‌الملل باید جنگ در مقیاس جهانی را به حداقل برساند.

دوم اینکه تنها دلایل و توجیهات مورد قبول در حقوق بین‌الملل برای راه‌اندازی جنگ، دفاع از خود و امنیت جمعی براساس ماموریت و مجوز سازمان ملل است.

سوم اینکه نظام حقوقی بین‌المللی از دولت‌ها انتظار دارد منافع راهبردی خود را مطابق با دو هدف مهم یعنی صلح و همکاری جهانی دنبال کنند.

 

2) چه کسی حقوق بین‌الملل را اجرا می‌کند؟

حقوق بین‌الملل براساس این ایده وضع شده‌ است که کشورها از اختیار و قدرت لازم برای اداره کشور متبوعشان برخوردار هستند و نباید تحت فشار و اجبار حکمرانی جهانی باشند. این امر بدان مفهوم است که اجرای حقوق بین‌الملل عمدتاً منوط به پذیرش دولت‌ها و تمکین آن‌ها است.

چنین پذیرشی به طور کلی صورت می‌گیرد، چراکه کشورها همچون انسان‌ها انگیزه‌های مختلفی برای رعایت قوانین دارند. حقوق بین‌الملل عمدتاً از طریق معاهدات وضع می‌شود که کشورها آن‌ها را (معاهدات) مذاکره و امضا می‌کنند. کشورها به معاهدات پایبند هستند، چراکه آن‌ها را سودمند می‌دانند.

نهایتاً اینکه سازمان‌های بین‌المللی بروکراسی‌های عظیمی برای اعمال فشار و حل‌وفصل اختلافات در چارچوب حقوق بین‌الملل به شمار می‌روند. دیوان بین‌المللی کیفری می‌تواند افرادی که جنایات سنگینی را مرتکب می‌شوند محاکمه و مجازات نماید.

در چنین چارچوبی، آمریکا با قلدری همواره میل به نقض حقوق بین‌الملل دارد و نقض حقوق بین‌الملل توسط این کشور دارای آثار و تبعاتی است.

 

3) حمله آمریکا به به یک مقام نظامی ایران نقض حقوق بین‌الملل است؟

حمله آمریکا به مقام نظامی ایران نقض حقوق بین‌الملل است. قتل یک مقام رسمی کشور دیگر توسط آمریکا بدون وجود یک تهدید آشکار یا نبود تهدید به حمله، اقدامی غیرقانونی و اقدام جنگی محسوب می‌شود.

انجام چنین حمله و به قتل رساندن مقام رسمی کشور دیگر در خاک عراق توسط آمریکا، بدون رضایت عراق مشکل دیگری است. اگرچه فعالیت آمریکا در خاک عراق براساس موافقتنامه دوجانبه است، اما این موافقتنامه به واشنگتن اجاره نمی‌دهد آزادانه به مقامات کشورهای دیگر در خاک عراق حمله کند.

توسل به زور در حقوق بین‌الملل باید با نظرداشت مسائلی همچون ضرورت، فوریت و تناسب باشد. اما جامعه جهانی در قتل مقام نظامی رسمی ایران در خاک عراق توسط آمریکا هیچیک از سه نکته یادشده را مشاهده نکرده است. به علاوه، شواهدی دال بر ضرورت و فوریت ترور یادشده برای دفاع مشروع آمریکا وجود نداشته است.

در حقیقت پایبندی ایران درچارچوب توافق هسته‌ای و مبارزه سردار سلیمانی برای نابودی داعش و القاعده حاکی از آن است که ایشان و دولت ایران تهدید اساسی برای آمریکا نبوده‌اند.

 

4) آیا پاسخ ایران به پایگاه‌های آمریکا در عراق در چارچوب حقوق بین‌الملل، قانونی بود؟

حقوق بین‌الملل عمل متقابل را مجاز می‌شمارد و پاسخ ایران نیز در این چارچوب قانونی بود. به علاوه، منطقی است که قتل عمد یک مقام رسمی توسط ترامپ را اقدام جنگی تفسیر کنیم. لذا چارچوب دفاع مشروع و دفاع از خود، اقدام متقابل را مجاز می‌شمارد و پاسخ ایران متناسب با حمله آمریکا و علیه اهداف نظامی این کشور صورت گرفت.

در چارچوب خروج آمریکا از توافق هسته‌ای که ایران همچنان به آن پایبند است و اقدام جنگی آمریکا در ترور مقام نظامی رسمی ایران، حملات موشکی ایران، پاسخ موجهی است.

 

5) چرا نقض حقوق بین الملل باید برای آمریکایی ها مهم باشد؟

آمریکایی‌ها، ازجمله ترامپ وقتی که اقدامات آن‌ها علیه حقوق بین‌الملل باشد، نقض حقوق بین‌الملل را نادیده می‌گیرند. نقض حقوق بین‌الملل توسط آمریکا، اعتماد دیگر کشورها را به واشنگتن شدیداً کاهش می‌دهد.

پیامدهای عملی ناشی از نقض حقوق بین‌الملل از سوی ترامپ در توسل به زور علیه کشورهای دیگر بروز کرده است. اقدام جنگی آمریکا، دیگران و رقبا را خشمگین ساخته و عزم آن‌ها را راسخ خواهد ساخت.

ایرانی‌ها از اقشار مختلف گردهم آمده‌اند تا یک صدا به ترور سردار سلیمانی اعتراض کنند. ایرانی‌ها سطح بی‌نظیری از همبستگی و خشم علیه آمریکا را به نمایش گذاشتند.

به علاوه، وقتی کشوری حقوق بین‌الملل را نقض می‌کند، دیگر کشورها خشمگین و عصبانی می‌شوند. نظم بین‌الملل به تشریک مساعی متقابل و اعتماد نیاز دارد.

نقض حقوق بین‌الملل توسط آمریکا موجب گردیده تا دیگر کشورها میلی به همکاری با واشنگتن در موضوعاتی همچون مهاجرت، تجارت و جنایات بین‌المللی نداشته باشند.