رور سفیر روسیه در قلب آنکار، آخرین چیزی است که رئیس جمهور اردوغان به آن نیاز داشت . مهم بودن ماجرا در این جا است که عامل آن یکی از نیروهای امنیتی ترکیه بوده است. قصد ارسال چه پیام هایی داشت؟چگونه می توان محتوای آن را تحلیل کرد؟

ترور آندری کارلوف، سفیر روسیه در آنکارا با هشت گلوله که از سوی یک نیروی امنیتی ترکیه شلیک شد در حالی که با صدای بلند کلمات “حلب”، “انتقام” “خون خواهی” را فریاد می زد و با هر گلوله ای که از اسلحه خود شلیک می کرد ندای “الله اکبر”، “الله اکبر” سر می داد. بنابراین این ترور و به روشی که صورت گرفت مصیبت ترکیه و مصیبت تمام منطقه را بازتاب می دهد و انچه که احتمالا در ماه ها یا سال های آینده با آن روبرو خواهد شد.
این گلوله ها که سفیر روسیه را از پای درآورد پیام اعتراضی است از جانب بخشی از جامعه ترکیه که از ابعاد آن بی خبریم ، علیه نزدیک شدن هر چه بیشتر روسیه و ترکیه به یکیدیگر که منجر به وقوع تغییر تقریبا بنیادین در موضع ترکیه در قبال بحران سوریه شد که در خودداری از مداخله نظامی برای کمک به پیروزی مخالفان مسلح در حلب شرقی و مشارکت بیشتر اردوغان و دولت او و دستگاه امنیتی این کشور در جنگ علیه گروه های تندرو اسلامی در سوریه و عراق نمود یافته است.
کارلوف یک سفیر معمولی نبود و نقش فراوانی در نزدیک کردن ترکیه و روسیه طی ماه های گذشته ایفا کرد و از وی به عنوان “مهندس” توافقی یاد می شود که به بیرون راندن افراد مسلح از شرق حلب منجر شد و نیز مامور تماس میان دولت روسیه و همتای ترک آن بود و تجربه دیپلماتیک وی از سی سال فراتر می رفت به همین علت زیان ترکیه از ترور او مشخصا در چنین زمانی بسیار فراوان خواهد بود.
این که یک مامور امنیتی بیست و چند ساله ترکیه به چنین حمله تروری دست می زند و با این اقدام گرایش های جهادی و افراط گرایی اسلامی خود را افشا می کند، نفوذ فراوان گروه های تندرو در دو نهاد نظامی و امنیتی ترکیه و چه بسا وجود هسته های نرم در لایه های این دو نهاد را تایید می کند هسته هایی که آماده اجرای عملیات بمب گذاری و ترور هستند. این مسئله نگرانی فراوانی در دولت ترکیه را شکل خواهد داد در زمانی که با بمب گذاری های تروریستی از سوی چندین طرف، برخی اسلامگرای تندرو برخی دیگر کردها در داخل و خارج، روبرو است.
مطمئنا این گلوله ها که سفیر روسیه را از پای درآورد، تاثیر منفی محدودی بر روابط روسیه و ترکیه خواهد داشت اما بعید نیست که باعث نزدیک تر شدن دو کشور به ویژه در موضوع سوریه به یکدیگر شود.
چه بسا روی آوردن تندروهای سوری به بمب گذاری و ترور در عمق خاک ترکیه به عنوان اعتراض به عدم وفای به عهد رئیس جمهور ترکیه در جانبداری از افراد مسلح محاصره شده در شرق حلب، قابل فهم باشد اما این که این عملیات ترور از سوی یک نیروی امنیتی جوان صورت بگیرد، این پدیده برای دولت ترکیه بسیار نگران کننده است به ویژه این که مولود چاوش اوغلو وزیر امور خارجه این کشور قرار بود عصر روز دوشنبه برای شرکت در نشست سه جانبه با همتایان روسی و ایرانی خود به مسکو پرواز کند تا طرح هایی را برای از میان بردن گروه های جهادی در سوریه تدوین و مذاکراتی را تحت حمایت این سه کشور میان دولت سوریه و مخالفان میانه رو برای رسیدن به راه حل سیاسی ساماندهی کنند که به دولت وحدت ملی و راه حل سیاسی دائمی بدون مشارکت آمریکا،اروپا و کشورهای عربی منجر می شود.
خطرناک بودن این ترور که در مرکز آنکارا، صورت گرفت و سفیر کشوری ابر قدرت را هدف قرار داد در ضربه شدید وارد آوردن بر چهره ترکیه و هیبت امنیتی این کشور نهفته است، مسئله ای که احتمالا تاثیر منفی بر اقتصاد این کشور خواهد گذاشت که از کاهش میانگین تولید ملی به پایین ترین میزان خود در طی بیست گذشته و افزایش نرخ بیکاری و کاهش ارزش پول ملی به نصف اگر بیشتر نباشد، رنج می برد.
گمان نمی کنیم این ترور به عقب نشینی رئیس جمهور ترکیه از نزدیک شدن به روسیه منجر شود شاید کاملا عکس این مسئله اتفاق افتد یعنی بیش از پیش به مسکو نزدیک شود و به برقراری تماس ها و چه بسا هماهنگی با دولت سوریه برای مقابله با تروریسم دست زند که به صورت تدریجی تبدیل به دشمن مشترک دو کشور می شود.
سه سال پیش رئیس جمهور بشار اسد در مصاحبه با روزنامه ای غربی گفت هر کس که در جیب خود عقربی بگذارد باید انتظار داشته باشد روزی آن عقرب وی را نیش بزند. به نظر می رسد جیب رئیس جمهور اردوغان این روز ها پر از عقرب، افعی و رطیل سمی است نکته ای که بسیاری از کارشناسان امور منطقه آن را عنوان می کنند و از این رو نیش ها و منشا آن ها افزایش یافته است.

 

منبع: اداره کل رسانه های خارجی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی