مرتضی مکی در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی با اشاره به اعلام مخالفت صدراعظم آلمان از خروج بخشی از نیروهای نظامی آمریکا از این کشور خاطرنشان کرد: در بعد کلان، این خروج نشانه‌ای از تغییر رویکرد امنیتی آمریکا در اروپا است و دولت آلمان در فضای موجود جهانی، خواهان این تغییر رویکرد نیست و همچنان می‌خواهد محور و چتر ناتو در اروپا حفظ شود.

وی با بیان اینکه این تغییر رویکرد، شکاف سیاسی و امنیتی را در داخل اتحادیه اروپا افزایش می‌دهد و امکان اجماع‌سازی و اتخاذ سیاست‌های مشترک راهبردی را در سطح اتحادیه اروپا دشوار‌تر خواهد کرد، افزود: این خروج به منزله خروج نیروهای نظامی آمریکا از اروپا نیست، بلکه خروج نیروهای نظامی این کشور از آلمان است. لهستان و دیگر کشورهای شرق اروپا تلاش می‌کنند با حفظ چتر نظامی آمریکا در اروپا و دادن پایگاه‌هایی به آمریکا، در بلندمدت بتوانند خود را از تهدید امنیتی که از سوی روسیه، فرانسه و آلمان احساس می‌کنند دور و توازنی در اتحادیه اروپا با حفظ چتر امنیتی آمریکا ایجاد کنند.

این کارشناس مسائل اروپا گفت: این اقدام آمریکا می‌تواند شکاف و اختلاف در اتحادیه اروپا را حفظ کند و همچنین اختلافات میان آلمان و آمریکا را افزایش دهد.

مکی با اشاره به اظهارات هایکوماس، وزیر خارجه آلمان که حتی با رفتن ترامپ و آمدن یک رئیس جمهور دموکرات در کاخ سفید اختلافات آمریکا و آلمان به راحتی قابل حل نیست، اضافه کرد:  آنها می‌دانند که سیاستی که ترامپ در قبال اتحادیه اروپا و کشورهای محور اروپایی چون آلمان و فرانسه اجرا می‌کند، پیش از او توسط بوش پسر و اوباما هم به شکل دیگر دنبال می‌شد؛ اما ترامپ به حرکت این تغییر سیاست سرعت بخشیده است.

 

سیاست واحد آمریکا در قبال تضعیف اروپا

وی با اشاره به تنش‌های میان آمریکا و روسیه بر سر ایجاد سپر دفاع موشکی در اروپا در زمان اوباما که با تلاش اروپا، با تعدیل و تغییراتی انجام شد، گفت: در دولت‌های آمریکا تنها در شکل اجرای این سیاست تفاوت وجود دارد. در دوره اوباما تلاش می‌شد با سیاست چندجانبه‌گرایانه و نگاه بلند مدت این تغییرات صورت گیرد و نه با شتابی که ترامپ در پیش گرفته است. در مورد خروج بخشی از نظامیان آمریکا از آلمان هم تنها در شکل اجرا مخالفت‌هایی وجود دارد، ولی در اصل و ماهیت آن اختلاف جدی وجود ندارد.

مکی همچنین به زیر سوال رفتن فلسفه وجودی پیمان ناتو بعد از فروپاشی شوروی و لحن تند، شفاف و صریح ترامپ خطاب به آلمان در رابطه با ضرورت پرداخت هزینه‌های تامین امنیت و افزایش سهم این کشور در بودجه نظامی ناتو اشاره کرد و ادامه داد: اینکه آلمان‌ها در حد انتظار ترامپ بودجه نظامی خود را در ناتو افزایش ندادند هم می‌تواند یکی از ریشه‌ها و عوامل تصمیمات دولت ترامپ برای خروج بخشی از نظامیان آمریکا از آلمان باشد.

 

تلاش اروپا برای دستیابی به سازوکار جدید امنیتی با آمریکا

وی با اشاره به اظهارات جان بولتون که گفته بود اگر ترامپ دوباره درانتخابات پیروز شود، بحث خروج از ناتو را به اجرا خواهد گذاشت، تصریح کرد: این مسائل نشان می‌دهد در شرایطی که اروپایی‌ها خودشان هنوز به یک اجماع امنیتی دست پیدا نکرده‌اند، نمی خواهند چتر امنیتی ناتو از بین برود؛ چرا که به نوعی از بین رفتن این چتر شکاف و اختلاف سیاسی در اروپا را افزایش خواهد داد. آنها می‌خواهند ابتدا سازوکار و ترتیبات امنیتی اروپایی به یک سرانجامی برسد تا بتوانند بعد از آن در مورد مشارکت امنیتی خود با آمریکایی‌ها به جمع‌بندی جدیدی دست پیدا کنند.

این کارشناس مسائل بین‌الملل در خصوص دیگر دلایل مخالفت مرکل با تصمیم خروج نظامیان آمریکا از آلمان، اظهار داشت: حضور بلند مدت نظامیان آمریکا در خاک آلمان، زنجیره‌ای از مشاغل را در شهرهایی که آنها حضور داشتند، ایجاد کرده بود و با خروج بخشی از آنها، بسیاری از این مشاغل از بین می‌رود و از این جهت دولت آلمان دچار فشارهایی از سوی اتحادیه‌های کارگری و برخی جریانات سیاسی به دلیل رویکردهایش در عرصه سیاست خارجی خواهد شد.

 

تغییرات سیاسی – امنیتی در چهره اروپا با خروج نظامیان آمریکا از آلمان

مکی با بیان اینکه استقرار بخشی از نیروهای نظامی آمریکا در کشورهای شرق اروپا قطعا تغییراتی در چهره سیاسی – امنیتی آن ایجاد می‌کند، توضیح داد: آنچه موجب شد اتحادیه اروپا در شش دهه گذشته موفق‌ترین اتحاد هم‌گرایانه باشد بحث اجماع‌سازی بود که بر مبنای آن دولت‌های اروپایی به خصوص فرانسه و آلمان توانسته بودند روند همگرایی را با تمام ناکامی‌ها و شکست‌هایی که در بسیاری از روندها داشتند، به پیش ببرند و اتحادیه‌ای را با 27 عضو تشکیل دهند. اگر این سیاست آمریکا به خوبی پیش رود، کاملا در جهت ایجاد واگرایی در اتحادیه اروپا است.

 

خروج نظامیان آمریکا از آلمان در جهت تشدید سیاست واگرایی در اتحادیه اروپا

وی ادامه داد: اگر نظامیان آمریکا از اروپا خارج می‌شدند، شاید اروپایی‌ها می‌توانستند به راحتی اجماع‌سازی‌های بیشتری در عرصه سیاست خارجی ایجاد کنند؛ چرا که وقتی چتر امنیتی آمریکا و ناتو نباشد، کشورهای شرق اروپا قطعا تلاش خواهند کرد همسویی و همراهی بیشتری با کشورهای محور اروپا به خصوص آلمان و فرانسه داشته باشند؛ اما وقتی قرار است این نیروها به بخش دیگر اروپا متمرکز شوند و پیوندها و توافقات نظامی بلندمدتی با آمریکا بسته شود، وضعیت تفاوت خواهد کرد و این مسئله اختلافات و شکاف‌های سیاسی در داخل اتحادیه اروپا را افزایش خواهد داد.

مکی تاکید کرد: با افزایش شکاف‌ها قطعا از جایگاه اتحادیه اروپا، فرانسه و آلمان به عنوان قدرت‌های محور اروپا کاسته خواهد شد و توان و ظرفیت این دو کشور در اتحادیه اروپا کاهش خواهد یافت، ضمن اینکه با خروج انگلیس از اتحادیه اروپا قطعا ابعاد این آسیب بیشتر خواهد شد.