شورای راهبردی آنلاین-رصد: اروپا در میانه یک دگرگونی بنیادین قرار گرفته است؛ جایی که افکار عمومی و جریانهای سیاسی، خواهان فاصلهگیری از واشنگتن و ساختن هویت مستقل دفاعی، اقتصادی و فناوری هستند. این روند که با اولویتزدایی آمریکا از امنیت اروپا شتاب گرفته، آینده روابط فراآتلانتیک را با پرسشهای بیسابقهای روبهرو کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: رهبران غربی به رقابت آمریکا و چین بهعنوان یک رقابت برای برتری در عرصه هوش مصنوعی نگاه میکنند؛ به این معنا که چه کسی میتواند قدرتمندترین مدل زبانی بزرگ را آموزش دهد، به هوش عمومی مصنوعی نزدیکتر شود و سامانه بعدی را با تریلیونها پارامتر بسازد. از رؤسایجمهور آمریکا تا مدیران سیلیکونولی، همگی یک ترجیعبند واحد را تکرار کردهاند و آن این است که «کشورهای غربی باید در نوآوری هوش مصنوعی از چین پیشی بگیرند وگرنه با شکست راهبردی موجودیتی روبهرو خواهند شد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: اروپا در میانه یک دگرگونی بنیادین قرار گرفته است؛ جایی که افکار عمومی و جریانهای سیاسی، خواهان فاصلهگیری از واشنگتن و ساختن هویت مستقل دفاعی، اقتصادی و فناوری هستند. این روند که با اولویتزدایی آمریکا از امنیت اروپا شتاب گرفته، آینده روابط فراآتلانتیک را با پرسشهای بیسابقهای روبهرو کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: رهبران غربی به رقابت آمریکا و چین بهعنوان یک رقابت برای برتری در عرصه هوش مصنوعی نگاه میکنند؛ به این معنا که چه کسی میتواند قدرتمندترین مدل زبانی بزرگ را آموزش دهد، به هوش عمومی مصنوعی نزدیکتر شود و سامانه بعدی را با تریلیونها پارامتر بسازد. از رؤسایجمهور آمریکا تا مدیران سیلیکونولی، همگی یک ترجیعبند واحد را تکرار کردهاند و آن این است که «کشورهای غربی باید در نوآوری هوش مصنوعی از چین پیشی بگیرند وگرنه با شکست راهبردی موجودیتی روبهرو خواهند شد.»
سیامک کاکایی در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی ادامه داد: «اردوغان پیشنهاد داد ترکیه میتواند میزبان نشستی در سطح رهبران و یا در سطح فنی بین روسیه و اوکراین باهدف کاهش تنش طرفین باشد.»
وی در پاسخ به این پرسش که ترکیه چه جایگاه و نقشی در حوزه آناتولی و دریای سیاه دارد که مایل به میانجیگری فعال در این زمینه شده، توضیح داد: «یکی از اهداف مهمی که میتوان دراینباره به بحث گذاشت، موقعیت ژئوپلیتیکی ترکیه بهعنوان یک بازیگر دووجهی است. بدان معنا که ترکیه یکی از اعضای ناتو به شمار میآید؛ سازمانی که ازنظر روسیه در ارتباط با مسئله اوکراین و تشویق این کشور به تنش بیشتر مداخلهگر محسوب میشود. مسئله دیگر آنکه آنکارا روابط بسیار خوبی هم با کیف هم با مسکو دارد. ازاینجهت اردوغان خود را در وضعیتی دیده است که میتواند نقش میانجی را بازی کند.»
به گفته این کارشناس، این در حالی است که استقبال گرمی از این میانجیگری نه از سوی غرب و نه از سوی روسیه دیده نشده است؛ اما آنها نسبت به چنین رایزنیهایی بیمیل هم نیستند.
کاکایی در ادامه به رابطه نسبتاً استراتژیک ترکیه با اوکراین اشاره کرد و گفت که حتی این نوع رابطه آنکارا-کیف موردانتقاد روسیه قرارگرفته است. وی تأکید کرد: «در جریان فروش پهپادهای ترکیهای به اوکراین شاهد بودیم که این مسئله به مناقشهای بین پوتین و اردوغان تبدیل شد. حتی پوتین اعلام کرده بود که ترکیه قصد برهم زدن توافقنامههای صلح در شرق اوکراین را دارد.»
کارشناس مسائل ترکیه با تأکید بر این موضوع که ترکیه روابط اقتصادی خوبی با اوکراین دارد و در سالهای اخیر نیز بر حجم تجارت دو کشور افزودهشده است، گفت: «حجم تجارت در سال ۲۰۲۱ به هفت و نیم میلیارد دلار رسید و طرفین بحث از ۱۰ میلیاردی شدن این رقم دارند.»
وی همچنین گفت ترکیه یکی از مکانهای قابلتوجه توریستهای اوکراینی است و در سال گذشته میلادی حدود ۲ میلیون توریست اوکراینی به ترکیه سفر کرد؛ بنابراین از منظر اقتصادی ترکیه اصلاً مایل نیست که بین دو کشور دوست خود جنگی دربگیرد.
کاکایی با اشاره به اینکه آنکارا از سال ۲۰۱۴ و در جریان تنش بین کیف و مسکو و حمله روسیه به کریمه هیچگاه از اقدام روسها حمایت نکرد، ادامه داد: «در این بحران، آنکارا همواره منتقد رویکرد روسیه بوده است.»
وی ادامه داد البته با وجودی که ترکیه از مواضع اوکراین حمایت کرده اما در مقابل مخالف برنامه تحریمی اروپا علیه روسیه است.
این کارشناس با اشاره به رابطه نسبتا استراتژیک بین ترکیه و روسیه توضیح داد: «در سالهای اخیر با فروش سامانههای اس ۴۰۰ روسیه به ترکیه، این روابط به سطح بالایی گسترش پیدا کرده و عمیقتر شده، تا جایی که موجب دلخوری آمریکا و ناتو از آنکارا شده است.»
وی ادامه داد: «در این رابطه حتی ناتو این نزدیکی مسکو-آنکارا بهویژه از جنبه همکاریهای نظامی و موشکی را مغایر اهداف این سازمان عنوان کرد؛ اما ترکیه روابط خود با روسیه را با قوت ادامه داده است.»
کاکایی معتقد است که با توجه به نوع رابطه ترکیه با روسیه و اوکراین که روابطی کاملاً متفاوت از همدیگر است قابل پیشبینی بود که آنکارا وارد عرصه میانجیگری بین کیف و مسکو شود.
وی تأکید کرد: «در این راستا یک هدف ساختاری ترکیه آن است که بتواند با یک سیاست بینابین، هم نقش و اهمیت بازیگری خود را به رخ ناتو بکشد و هم آنکه بتواند راه میانهای را برای استمرار رابطه با روسیه پیدا کند.»
کارشناس مسائل ترکیه ادامه داد: «ولی درعینحال چون سیاست روسیه نسبت به اوکراین میتواند به لحاظ راهبردی به زیان ترکیه باشد لذا این کشور اعلام کرده که با طرحهای ناتو در ارتباط با وضعیت اوکراین همراهی خواهد کرد. اگرچه رابطه گرم و عمیقی نیز با روسیه دارد.»
کاکایی در پاسخ به این پرسش که آیا سیاست بینابینی ترکیه در قبال بحران اوکراین و روسیه میتواند پاسخگوی انتظارات مسکو باشد، گفت: «به نظر میرسد اینگونه نیست. هرچند نوع روابط اقتصادی-انرژی ترکیه با روسیه بهخصوص در مورد خط گازی ترک استریم با انتقاد شدید اوکراین مواجه بوده اما بههرحال آنکارا در این رابطه مایل است که یک نقش نسبتاً مستقلی را ایفا کند تا بتواند همه طرفها (ناتو، روسیه و اوکراین) را نسبت به خود راضی نگه دارد.»
وی درنهایت گفت: «بهاستثنای اوکراین که نسبت به نقشآفرینی ترکیه و حمایتهای این کشور از کریمه استقبال کرده است، دو طرف دیگر یعنی روسیه و ناتو چندان دل به تحرکات میانجیگرایانه اردوغان نبستهاند و یا نمیخواهند چنین نقشی را برای ترکیه به رسمیت بشناسند.»
0 Comments