فرزاد رمضانی بونش در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی گفت: برخلاف انتظارات اولیه که به نظر می‌رسید جریان‌های تشکیل شده مردمی بتوانند مناطق بیشتری را از سیطره طالبان آزاد کنند، به دلیل نبود حمایت‌های کافی از سوی دولت و ناهماهنگی‌ها، این اتفاق نیفتاده است.

وی با بیان اینکه دولت افغانستان در شرایط کنونی به شدت دچار ناهماهنگی و سوءمدیریت در صحنه تحولات سیاسی – نظامی است، اظهار داشت: همچنان اختلافات میان شخصیت‌ها و مقامات سیاسی – نظامی از جمله در حوزه‌هایی مانند انتخاب فرماندهان محلی نظامی ادامه دارد و طالبان با بهره‌برداری از این وضعیت، بسیاری از مناطق را به دلیل عقب‌نشینی کامل نیروهای دولتی تصرف کرده است.

نارضایتی بدنه نیروهای نظامی افغانستان

وی افزود: نارضایتی در بدنه نیروهای نظامی افغانستان اعتماد به نفس طالبان را افزایش داده و برای حضور در مناطق گسترده‌تری از افغانستان برنامه‌ریزی کرده‌اند. کمیسیون دفاع مجلس افغانستان نیز عملکرد ضعیف در سطح وزارت دفاع افغانستان ظرف یک سال گذشته را عامل قدرت گرفتن دوباره طالبان دانسته است.

این کارشناس مسائل افغانستان با بیان اینکه آشفتگی نیروهای امنیتی افغانستان نشان می‌دهد که وزارت دفاع و ارتش این کشور، هیچ برنامه‌ای برای دوره خروج نیروهای خارجی نداشته‌اند، ادامه داد: طالبان از دو ماه پیش که سرعت پیشروی آن‌ها در مناطق مختلف غرب و شمال گسترش بیشتری یافت، توانست با ضدحملات و هماهنگی‌های بیشتر، مناطقی را از آن خود کند؛ اما اکنون نگاه تاکتیکی آن‌ها به حفظ مناطق پرجمعیت‌تر و دارای اهمیت راهبردی بیشتر، موجب شده تقریبا از برخی مناطق چشم‌پوشی کنند.

ضرورت ایجاد هماهنگی بیشتر از سوی دولت

رمضانی به فراخوان اشرف غنی، رئیس جمهور افغانستان برای بسیج ملی جهت مقابله با طالبان اشاره کرد و گفت: علاوه بر این، شاهد حضور نیروهای مردمی و چهره‌های مجاهدین سابق و گروه‌های قومی هستیم که تلاش کردند با تشکیل گروه‌های مردمی – نظامی به دفاع در برابر طالبان، به ویژه در غرب و شمال، بپردازند؛ اما این‌ها نیاز به هماهنگی بیشتر از سوی دولت و تامین سلاح و کمک‌های بیشتر درخصوص تبادل اطلاعات دارد. متاسفانه در این زمینه‌ها شاهد ناهماهنگی‌هایی با دولت هستیم تا جایی که فرماندهان محلی خواهان واگذاری مسئولیت‌ها به افراد شایسته در کشور شده‌اند.

وی با اشاره به اظهارات امیر محمد اسماعیل خان، از مجاهدین سرشناس و باسابقه افغانستان و انتقادات او از کمبود سلاح و تجهیزات و لزوم توجه دولت مرکزی به این مسئله اضافه کرد: انتشار تصاویر مربوط به حضور اسماعیل خان در خط اول نبرد با طالبان طی روزهای اخیر، ‌با استقبال گسترده مردم افغانستان روبرو شده است، اما به نظر می‌رسد حمایت‌های کافی در این زمینه‌ها از سوی دولت انجام نمی‌شود و برخلاف انتظارات اولیه که به نظر می‌رسید جریان‌های تشکیل شده مردمی بتوانند مناطق بیشتری را از سیطره طالبان آزاد کنند، تاکنون موفقیت حداکثری به دست نیامده است.

این پژوهشگر مسائل افغانستان با بیان اینکه در دو ماه آینده با سرد شدن هوا شاهد تغییراتی در وضعیت جغرافیایی نبردها خواهیم بود، توضیح داد: طالبان تلاش می‌کند تا یکی – دو ماه آینده با در اختیار گرفتن مناطق بیشتری از جغرافیای افغانستان، از حضور گسترده‌تر خود در صحنه میدانی به عنوان کارت بازی و یا اهرم قدرتمندی برای هر گونه مذاکره با دولت افغانستان و بازیگران خارجی و کسب امتیازات حداکثری استفاده کند. در این وضعیت باید دولت افغانستان هماهنگی بیشتری در بدنه خود ایجاد کند تا بتواند جلوی روند سقوط شهرستان‌ها و مناطق مختلف را بگیرد.

ترور هدفمند شخصیت‌های دولتی

رمضانی به تلاش برای ترورها شخصیت‌های دولتی از سوی طالبان در روزهای گذشته اشاره کرد و گفت: رویکرد ترورهای هدفمند از گذشته مدنظر طالبان بوده است، اما از آنجا که در شرایط فعلی در شهرهای بزرگ توان رزم کلاسیک و حضور گسترده میدانی را ندارد، ترور هدفمند شخصیت‌ها و مقامات دولتی را در دستور کار قرار داده است تا به نوعی راهبرد ارعاب و جنگ روانی را در پیش بگیرد و تلاش کند با ایجاد ترس در سایر مقامات، تاثیرگذار باشد و قدرت‌نمایی کند.

وی با اشاره به پیشروی‌های اخیر طالبان در شهرها و همچنین اخبار منتشر شده درباره ایفای نقش فعال‌تر مجاهدین در عرصه جنگ در افغانستان تصریح کرد: مسلما هر گونه تغییر در وضعیت میدانی و تمایل طالبان به حضور موثرتر در عرصه مذاکرات صلح، به متغیرهای داخلی، منطقه‌ای و بین‌المللی بستگی دارد. اگر نیروی هوایی افغانستان بتواند با هدفگیری مواضع طالبان تاثیری در عرصه نظامی ایجاد کند، احتمال دارد طالبان عقب‌نشینی‌هایی داشته باشد.

این تحلیلگر مسائل افغانستان به اظهارات مقامات نظامی افغانستان مبنی بر ورود نیروهای انسانی طالبان و همچنین اینکه تجهیزات مورد نیاز آن‌ها از مرزهای پاکستان صورت می‌گیرد و دولت باید علاوه بر ایجاد کمربندهای جدید امنیتی، به پاکستان برای دفاع از مرزهایش فشار وارد کند، گفت: در چند روز اخیر، اخبار منتشر شده درباره ورود شبه‌نظامیان طالبان از خاک پاکستان به داخل افغانستان با اظهارات تند از سوی مقام‌های رسمی افغانستان و واکنش افکار عمومی این کشور روبرو شده است و قطعاً دولت افغانستان باید علاوه بر توجه به میدان جنگ، توجه ویژه‌ای به مذاکرات با پاکستان داشته باشد.

رمضانی در عین حال گفت: البته مشاور امنیت ملی پاکستان با رد نفوذ گسترده پاکستان بر طالبان، از دولت افغانستان انتقاد کرده و گفته کابل باید تلاش برای پیروزی نظامی را متوقف کند و طیف گسترده‌تری از افغان‌ها را در مذاکرات صلح این کشور دخیل سازد.