محمود فاضلی در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی با اشاره به توافق 16 میلیارد دلاری دولت وفاق ملی لیبی با ترکیه با هدف تکمیل طرح‌های عظیم ساختمانی که به علت جنگ متوقف شده بود، خاطرنشان کرد: ترکیه به دنبال تحرکات جدید خود با لیبی توافقی با دولت وفاق ملی لیبی امضا کرده که به آنکارا امکان می‌دهد در‌های بازار لیبی را بر روی پیمانکاران ترکیه‌ای باز کند.

وی افزود: این توافق امکان ازسرگیری فعالیت‌های حدود صد شرکت را در لیبی فراهم می‌کند و غرامت زیان‌های آن‌ها از سال 2011 پرداخت خواهد شد که میلیارد‌ها دلار برآورد می‌شود. این همکاری‌ها به‌منزله گام مهمی است که لیبی برای اقتصادِ در نوسان ترکیه در اختیار آنکارا قرارداد. به‌ویژه با توجه به کاهشی که ارزش لیر ترکیه در برابر ارز‌های خارجی نشان می‌دهد، بی‌تردید آنکارا این معامله را به‌منزله فرصتی برای همکاری با طرابلس و افزایش نفوذ خود در پایتخت لیبی می‌داند.

امید آنکارا به تأثیرگذاری توافق با لیبی در اقتصاد ترکیه

این کارشناس مسائل بین‌الملل با تأکید بر اینکه رئیس‌جمهور ترکیه برای تثبیت جای پای نفوذ سیاسی و اقتصادی خود از دریای مدیترانه گرفته تا کشور‌های غربی، عربی، عمق آفریقا و به دست آوردن ثروت‌های منطقه پافشاری می‌کند، گفت: آنکارا بسیار امیدوار است این توافق بتواند در اقتصاد این کشور تأثیرگذار باشد.

فاضلی با اشاره به گزارش اردوغان در نشست شورای مدیریت مرکزی و شورای مدیریت و تصمیم‌گیری مرکزی حزب عدالت و توسعه در مورد وضعیت اقتصادی کشور، اضافه کرد: اردوغان مدعی شد میزان ذخایر طلای ترکیه بسیار بالا است و از کشورهای معدود در دنیا است که در وضعیت بسیار خوبی قرار دارد. به اعتقاد اردوغان، ترکیه در حال رشد و ارتقا بوده، اما بعضی‌ها نمی‌خواهند این را ببینند!

وی بابیان اینکه اردوغان میزان ذخایر ارزی ترکیه را 105 میلیارد دلار اعلام کرد، افزود: او در ارزیابی افزایش ارزش دلار در مقابل لیر ترک و قیمت طلا مدعی است ارزش لیر ترک، ارز و طلا به سطح مناسب خود خواهد رسید.

تلاش ترکیه برای ایجاد منطقه عاری از سلاح در لیبی

فاضلی گفت: ترکیه در کنار فعالیت‌های اقتصادی خود در لیبی، مدعی است برای تأمین و اجرای صحیح روند آتش‌بس در لیبی با مصر نیز به یک مرحله خاصی رسیده است. ترکیه اعلام کرده برای ایجاد منطقه عاری از سلاح بین «سرت – جفره» با مقامات اروپایی گفتگوهای مثبتی داشته است و با حمایت از پیشنهاد ایجاد منطقه عاری از سلاح در این منطقه، در صورت تهیه طرحی عادلانه و شفاف و پذیرش آن از سوی دولت وفاق ملی، این اقدام می‌تواند دریچه‌ای برای راه‌حل سیاسی در لیبی باشد.

برنامه‌های نظامی ترکیه و قطر در لیبی

وی بابیان اینکه ترکیه موضوع حفاظت از این منطقه و اینکه توسط چه کسی حفاظت خواهد شد را مهم می‌داند، ادامه داد: ترکیه در عرصه نظامی نیز قراردادی بین وزیر دفاع ملی ترکیه و همتای قطری وی در لیبی برای تأسیس یک پایگاه دریایی مشترک در مسراته، ایجاد تأسیسات نظامی به‌منظور آموزش نظامیان و اعزام مشاورین ارشد به لیبی امضا کرده است.

این کارشناس مسائل بین‌الملل بابیان اینکه ترکیه 192 دانشجوی آکادمی نظامی ‌لیبی را در کشور خود آموزش می‌دهد، افزود: کلیه تجهیزات نظامی، سلاح و مهمات موردنیاز در بدو تأسیس ارتش لیبی نیز توسط ترکیه تأمین خواهد شد. در چارچوب این قرارداد ترکیه و قطر به لیبی مشاور نظامی اعزام خواهند کرد و نظامیان دولت وفاق ملی لیبی را در آکادمی‌های نظامی تحت آموزش قرار خواهند داد.

افزایش تحرکات نظامی ترکیه در لیبی عامل تشدید تنش‌ها

وی با اشاره به پیامدهای این اقدامات ترکیه در لیبی تصریح کرد: تحرکات نظامی اخیر قطر و ترکیه بازتاب‌های منطقه‌ای زیادی داشته و با افزایش سطح تنش، احتمال مقابله نظامی را به‌ویژه پس از توافق سه‌جانبه لیبی، ترکیه و قطر برای ایجاد دو پایگاه دریایی ترکیه در شهر مصراته و شهر مدینه الخمس در غرب لیبی در سواحل مدیترانه افزایش داده است. این پایگاه در کنار پایگاه «الوطیه» در جنوب غربی پایتخت ساخته می‌شود.

انتقال همکاری‌های ترکیه و قطر از سوریه به لیبی

فاضلی در رابطه با پیام‌های این اقدامات ترکیه در لیبی اظهار داشت: سناریوی ترکیه و قطر که همواره در بحران سوریه تأثیرگذار بوده و هست، اکنون در چارچوب ائتلاف نظامی منطقه‌ای گسترده‌تری به بحران لیبی منتقل می‌شود و شاید به بحران‌های دیگری که هم‌اکنون به وجود آمده یا در آستانه به وجود آمدن است، منتقل شود. واضح است ترکیه و قطر دیپلماسی را کنار گذاشتند و از نظریه «جرات، سریع‌ترین راه برای رسیدن به پیروزی است» پیروی می‌کنند. این دوروی تردید طرف‌های درگیر و ترس آن‌ها از پیامد‌ها و هزینه‌های انسانی و مادی جنگ تکیه می‌کنند.

این دیپلمات پیشین کشورمان با اشاره به هشدارهای مکرر ترکیه به خلیفه حفتر، گفت: از نگاه ترکیه، خلیفه حفتر، رهبر نیروهای مسلح غیرمشروع در شرق لیبی که متحمل خسران بزرگ‌شده است، کاملاً در تنگنا قرار دارد. در پی این تحرکات، حفتر که تولید نفت در منطقه را از 214 روز پیش بلوکه کرده بود، از این تصمیم خود منصرف شد.

وی با اشاره به تنش‌های ترکیه در عرصه سیاسی با برخی از کشورهای منطقه به‌ویژه مصر، گفت: اظهارات چند روز اخیر اردوغان و سخنگو و مشاور او، نشان می‌دهد تیم اردوغان به دنبال کاهش تنش است. آن‌ها ضمن پیشبرد طرح‌های اقتصادی و نظامی در لیبی تأکید دارند به دنبال مواجه‌شدن با هیچ کشوری در لیبی نیستند و راه‌حل نظامی را در هیچ بخش از خاک آن ترجیح نمی‌دهند.