دکتر رضا عابدی گناباد در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی با اشاره به اخبار منتشرشده مبنی بر ورود ستون نظامی جدید ارتش ترکیه به ادلب شامل 70 خودروی نظامی، خاطرنشان کرد: زمانی که توافق میان روسیه و ترکیه شکل گرفت تحلیل‌ها این بود که این آتش‌بس شکننده خواهد بود.

وی توضیح داد: بخشی از علت آن به ماهیت گروه‌های تروریستی برمی‌گردد، چراکه آن‌ها یک دسته، یک گروه و یکپارچه نیستند. بخشی از علل هم به بلندپروازی‌ها و تلاش‌های ترکیه در سوریه برمی‌گردد از طرف دیگر دولت روسیه و سوریه به این نتیجه رسیده‌اند که باید آخرین دژها و پایگاه‌های جریان‌های تروریستی در سوریه که در ادلب قرار گرفته‌اند، فتح شود.

هیچ اجماعی بر سر حفظ آتش‌بس بلندمدت در ادلب وجود ندارد

این تحلیلگر تحولات منطقه با اشاره به بیانیه وزارت خارجه روسیه مبنی بر اینکه تروریست‌های حاضر در استان ادلب با استفاده از فرصت آرامش، خود را بار دیگر مسلح کرده و حملاتی را علیه نیروهای نظامی سوریه انجام می‌دهند، گفت: پیش‌بینی می‌شود در شرایط کنونی در دوره آرامشی قرارگرفته‌ایم، اما در ماه‌های آینده قطعاً بحث ادلب دوباره داغ خواهد شد. چراکه ترکیه همچنان در ادلب منافع خود را دنبال می‌کند، بازی گروه‌های تروریستی، منافعی که آمریکایی‌ها دارند و اقداماتی که دنبال می‌کنند و همچنین نوع نگاهی که روسیه و به‌ویژه حکومت بشار اسد دارد نشان می‌دهد هیچ اجماعی بر سر حفظ این وضعیت در بلندمدت وجود ندارد. دیر یا زود این آتش‌بس شکننده در ادلب فرو خواهد پاشید.

هیچ‌کدام از شروط ترکیه در توافق با روسیه تحقق نیافت

عابدی گناباد در رابطه با اقداماتی که ارتش ترکیه در شمال سوریه دنبال می‌کند، تصریح کرد: زمانی که بحث پیشروی‌های گسترده در ادلب صورت گرفت آقای اردوغان در اولتیماتومی اعلام کرد اگر عقب‌نشینی صورت نگیرد تا پایان فوریه حمله می‌کنند! اما عملاً اتفاق خاصی نیفتاد و به لحاظ نظامی تلفات سنگینی هم دادند. این ابهت ارتش ترکیه را شکست چراکه آن‌ها همیشه از ارتششان ابهت و قدرتی را در داخل و منطقه ترسیم و آن را با نام ارتش محمد و ارتش اسلام مطرح می‌کنند. بااین‌حال حتی هیچ‌کدام از شروطشان در توافق با روسیه تحقق نیافت و حتی شاهد بودیم پوتین، چگونه اردوغان را تحقیر کرد.

وی با تأکید بر اینکه چندان نمی‌شود بر ثبات وضعیت ادلب در سوریه حساب کرد، اضافه کرد: باید در نظر داشت بین روسیه و ترکیه در بحث لیبی شکاف جدی شکل‌گرفته و حوادث لیبی می‌تواند در بحث ادلب و شمال سوریه هم اثرگذار باشد.

این استاد دانشگاه با بیان اینکه ترکیه از گذشته به لحاظ تاریخی سلسله ادعاهایی را بر شمال سوریه داشته است، اضافه کرد: این کشور همیشه به دنبال این بوده که نفوذ تاریخی خود را در مناطقی که از امپراتوری عثمانی جدا شد داشته باشد. ترک‌ها این نگرش را بر شمال عراق و حتی بخشی از شمال آفریقا هم دارند. مباحثی که ادامه بحث‌های مربوط به «عمق راهبردی» احمد داوود اوغلو و نوعثمانی گری است.

وی با بیان اینکه آن‌ها از بوسنی تا چین را منطقه نفوذ خود می‌دانند، افزود: ترک‌ها بعد از اتفاقاتی که با بحران سوریه در سال 2011 افتاد تمام تلاششان سرنگونی رژیم بشار اسد در سوریه بود. آن‌ها حمایت‌های گسترده‌ای از معارضین حکومت اسد داشتند، بارها این بحث در داخل ترکیه باعث چالش شد و برخی روزنامه‌نگاران و جریان‌هایی که منتقد مداخله آقای اردوغان در قالب تئوری عثمانی گری بودند بارها افشاگری کردند. فیلم‌ها و اسنادی منتشر کردند که سازمان اطلاعات و امنیت ترکیه و نظامی‌های ترکیه به گروه‌های تروریستی کمک می‌کنند. در این مسئله برخی از روزنامه‌نگاران ترکیه به دادگاه فراخوانده و به خیانت به کشور متهم شدند و احکام سنگین 10 و یا 15 سال زندان گرفتند.

ترکیه به دنبال برگ برنده در سوریه

این استاد دانشگاه با بیان اینکه بعد از حضور جدی ایران و روسیه از سال 2015، برنامه‌های ترکیه برای سرنگونی بشار اسد نقش بر آب شد، ادامه داد: بنابراین ترک‌ها به دنبال این هستند که در آینده سوریه امتیاز بگیرند. آن‌ها متوجه شده‌اند آقای بشار اسد و ساختار حکومت علوی در سوریه ماندنی است و باید بتوانند برگ برنده‌ای را در سوریه داشته باشند تا زمانی که مذاکرات تقسیم قدرت و صلح شکل گرفت، منافع ترکیه حفظ شود و بتوانند از طرفین امتیاز سیاسی و اقتصادی بگیرند و دغدغه‌هایشان درباره کردها هم مرتفع شود.

عابدی گناباد همچنین بخشی از علت اقدامات ترکیه را باج خواهی اردوغان از کشورهای غربی و اروپایی دانست و گفت: او تلاش می‌کند خود را مدافع منافع اتحادیه اروپا نشان دهد و درعین‌حال از بحث آوارگان و مهاجرین از اتحادیه اروپا امتیاز بگیرد. ضمن اینکه آن‌ها می‌خواهند از یونانی‌ها و بلغاری‌ها هم امتیازهای سیاسی و اقتصادی بگیرند. برای اتباع خودشان لغو ویزای اروپا را به دست آورند و موقعیت ایران و روسیه را هم در سوریه تحت‌الشعاع قرار دهند.