برخی برآوردها حاکی از آن است که جو بایدن در آرای الکترال پیشتاز است و اختلاف رأی زیادی با دونالد ترامپ دارد. ازاین‌جهت حتی اگر ترامپ نسبت به نتیجه انتخابات شکایت حقوقی کند و حزب جمهوری‌خواه از او حمایت نکند برگزاری انتخابات و اعلام نتایج حالت طبیعی پیدا خواهد کرد. حالت طبیعی انتخابات یعنی رأی‌گیری انجام می‌شود، همان شب نامزد بازنده با کاندیدای برنده این کارزار تماس می‌گیرد و پیروزی او را تبریک می‌گوید و همه‌چیز تمام می‌شود؛ این سبک برگزاری انتخابات هر دوره در ایالات‌متحده است.

اما تفاوت این دوره با دوره‌های گذشته این است که ترامپ، انسان متفاوتی است و در صورت باخت، امکان درگیری، شکایت و دعوا از سوی او وجود دارد. این‌زمانی میسر است که اختلاف آرا بین این دو نامزد کم باشد.

اگر اختلاف آرای بایدن از ترامپ زیاد باشد و همان شب یا فردای انتخابات، او به‌عنوان پیروز معرفی شود و ترامپ هم این نتیجه را بپذیرد پرونده این دوره همان‌جا بسته خواهد شد؛ این نخستین سناریویی است که می‌توان از برگزاری انتخابات آمریکا متصور شد.

سناریوی دوم از این نظر قابل‌بحث است که نظرسنجی‌هایی که این روزها بایدن را پیروز میدان معرفی می‌کنند مشکلی را داشته باشند که نظرسنجی‌های چهار سال پیش در مورد هیلاری کلینتون داشتند و ازاین‌جهت ترامپ این دوره نیز برنده انتخابات شود. البته شرکت‌های نظرسنجی پس از انتخابات چهار سال پیش اعلام کردند اشتباهی در نظرسنجی‌ها در سطح ایالتی رخ داده و در آمار خود آن بخش از جامعه‌ را که در نظرسنجی‌ها شرکت نمی‌کنند در نظر نگرفته‌اند بنابراین این امکان وجود دارد این دوره نیز تا حدی همان مشکلات به قوت خود باقی‌مانده باشد.

بعضی از این نظرسنجی‌ها توسط شرکت‌ها و شبکه‌هایی انجام می‌شود که متمایل به حزب دموکرات هستند مثل سی‌ان‌ان که در حال حاضر به ستاد تبلیغاتی بایدن تبدیل شده است و به‌شدت علیه ترامپ فعالیت می‌کند بنابراین این دسته از نظرسنجی‌ها جهت گیری دارند و مشکل فقط در روند روش در نظرسنجی نیست بلکه بر سر این است که در این میان پروژه «نظرسازی» هم در حال اجرا باشد.

اما احتمال تشدید آشوب‌ها و اعتراض‌ها پس از برگزاری انتخابات در گروی وقوع سناریوی سوم است؛ به این معنا که رأی دو نامزد به یکدیگر نزدیک است، فرقی هم نمی‌کند این رأی از آن بایدن باشد یا ترامپ. از همین حالا دعواهای حقوقی میان انبوهی از وکلا و افراد حاضر در دو حزب شروع شده و دو سه مورد حتی به دادگاه عالی هم رسیده و امیدی که ترامپ دارد این است که در صورت باخت، اختلاف او با بایدن کم باشد تا بتواند وارد درگیری‌های حقوقی شود که اگر این اتفاق بیفتد به نفع ترامپ است چون 6 قاضی در دادگاه عالی از سوی حزب جمهوری‌خواه و سه قاضی از طرف دموکرات‌ها منصوب شده‌اند.

ممکن است پرسشی در اینجا مطرح شود که این افراد قاضی هستند و بر اساس اسناد و شواهد رأی می‌دهند اما واقعیت این است که در جدل سال 2000، قضات کاملاً به‌صورت حزبی رأی صادر کردند و چون قضات حزب «بوش پسر» نسبت به حزب «الگور» پنج به چهار بودند درنهایت «بوش پسر» برنده اعلام شد بنابراین هم در دادگاه عالی و هم در بین 9 ایالات اصلی خاکستری و بینابین، قوه مقننه ایالتی هشت ایالت دست جمهوری خواهان است بنابراین اینجا هم می‌توانند آرا را به سبد خود بیندازند و ازاین‌جهت باوجود برنده بودن بایدن در ایالت ممکن است دعوای حقوقی شود و افراد هم نامزد حزب خود را معرفی کنند؛ از حیث قانونی هم اقدام درستی است چراکه رأی‌گیری با نظر مردم نیست.

با این توضیحات، سه‌شنبه اگر انتخابات برگزار نشود مشکل قانون اساسی پیدا نمی‌کند. برخلاف قانون اساسی ایران که باید رئیس‌جمهوری بارأی مستقیم مردم انتخاب شود؛ بنابراین اگر انتخابات آمریکا طبق همین اختیار قانون اساسی هم انجام شود درنهایت به سود ترامپ است چون از 9 ایالت هشت ایالت به دست جمهوری‌خواهان است. با این توضیح که بسترهای موجود همه به نفع ترامپ است و در صورت برد بایدن و اختلاف کم آرا بین این دو نامزد، ترامپ می‌تواند اعلام تقلب کند و به‌صورت قانونی رئیس‌جمهوری ایالات‌متحده باقی بماند درحالی‌که رأی کمتری هم آورده است. در صورت وقوع این روند، ممکن است دموکرات‌ها دست به اعتراض بزنند و طرفداران دو حزب به خیابان‌ها بیایند و همین موجب آشوب شود.

از طرفی، با توجه به اینکه در ایالات‌متحده تعداد اسلحه از جمعیت آمریکایی‌ها بیشتر است و آزادی استفاده از آن را هم دارند همین مجوز، احتمال بروز درگیری را در این کشور افزایش می‌دهد. البته همه این‌ها منوط به درگیری و اعتراض به مدت طولانی است.

ذکر این نکته نیز ضروری است که نخبگان حزب جمهوری‌خواه دل خوشی از ترامپ ندارند بنابراین اگر اختلاف آرای او با بایدن زیاد باشد ممکن است ترامپ را در اعتراض همراهی نکنند. ضمن اینکه به‌هرحال این نخبگان هم آمریکایی هستند و احتمالاً تمایلی به بروز درگیری در کشورشان ندارند.

در جمع‌بندی این سناریوها می‌توان گفت مثل هر کشور دیگری که انتخابات ریاست‌جمهوری برگزار می‌شود و احتمال آشوب پس از اعلام نتیجه وجود دارد ایالات‌متحده نیز از این قاعده مستثنا نیست اما تفاوت این کشور با سایر کشورها در این است که استفاده از اسلحه از سوی مردم آزاد است و افراد می‌توانند مجهز به مسلسل در خیابان تردد کنند. این بدان معناست که بروز آشوب در آمریکا برابر با تیراندازی از طرف طرفداران دو حزب است؛ بنابراین تبعات درگیری در این کشور جدی‌تر است. همین حالا جنجال‌های سیاسی در رسانه‌های آمریکایی بسیار است و آن‌ها مدام برای هم خط‌ونشان می‌کشند.

من فکر می‌کنم مشکل آمریکا این است که هیچ نهاد ناظری نیست که حداقل «ژست بی‌طرفی» به خود بگیرد و بر انتخابات نظارت کند. افرادی که انتخابات را برگزار و نظارت می‌کنند همگی عقبه حزبی دارند و در عمل نیز تا جای ممکن علیه حزب مقابل صف‌آرایی می‌کنند، بنابراین در آمریکا به دلیل سیستمی که حاکم است بروز اعتراض، درگیری و آشوب راحت‌تر است.