جدیدترین مطالب

مولفه‌های قدرت بازدارندگی ایران

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحله‌ای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تل‌آویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتش‌های کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.

اعراب میان ایران و ناتو؛ بازتعریف سوال‌ برانگیز امنیت خلیج فارس

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعال‌تر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید به‌عنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.

خلیج فارس؛ میدان نبرد سرد پکن و واشنگتن

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سال‌های اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر می‌گیرد و هم در حوزه‌های مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزه‌های اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.

تنگه هرمز و تولد ژئوپلیتیک جدید در حوزه انرژی

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.

دستاورد نشست نمایشی سران آمریکا و چین در پکن؟

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کرده‌اند» اما به نظر نمی‌رسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال می‌شود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»

وابستگی پایدار تامین انرژی اروپا به خلیج فارس

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوع‌بخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژی‌های فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که به‌ویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا می‌تواند از طریق سرمایه‌گذاری در انرژی‌های تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساخت‌های جدید، خود را از آسیب‌پذیری‌های ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمین‌کنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیق‌تر داده‌های تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه می‌دهد. اروپا نه‌تنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را به‌طور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخش‌ها، به‌ویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیق‌تر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته می‌شود، پرسش‌های بنیادینی درباره پایداری استراتژی‌های امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقه‌ای مطرح می‌کند.

چالش پهپادهای ارزان قیمت “FPV” حزب‌الله برای رژیم صهیونیستی

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگ‌های مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گران‌تر و پیشرفته‌تر و متعلق به شرکت‌های معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعی‌تر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماه‌های اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفته‌ترین سامانه‌های پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگنده‌های نسل پنجم اف-۳۵ و تانک‌های مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزب‌الله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجه‌ای نامحدود به منظور یافتن راه‌حل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوری‌های گران‌قیمت به پایان رسیده است.

Loading

أحدث المقالات

مولفه‌های قدرت بازدارندگی ایران

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحله‌ای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تل‌آویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتش‌های کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.

اعراب میان ایران و ناتو؛ بازتعریف سوال‌ برانگیز امنیت خلیج فارس

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعال‌تر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید به‌عنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.

خلیج فارس؛ میدان نبرد سرد پکن و واشنگتن

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سال‌های اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر می‌گیرد و هم در حوزه‌های مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزه‌های اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.

تنگه هرمز و تولد ژئوپلیتیک جدید در حوزه انرژی

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.

دستاورد نشست نمایشی سران آمریکا و چین در پکن؟

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کرده‌اند» اما به نظر نمی‌رسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال می‌شود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»

وابستگی پایدار تامین انرژی اروپا به خلیج فارس

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوع‌بخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژی‌های فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که به‌ویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا می‌تواند از طریق سرمایه‌گذاری در انرژی‌های تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساخت‌های جدید، خود را از آسیب‌پذیری‌های ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمین‌کنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیق‌تر داده‌های تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه می‌دهد. اروپا نه‌تنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را به‌طور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخش‌ها، به‌ویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیق‌تر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته می‌شود، پرسش‌های بنیادینی درباره پایداری استراتژی‌های امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقه‌ای مطرح می‌کند.

چالش پهپادهای ارزان قیمت “FPV” حزب‌الله برای رژیم صهیونیستی

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگ‌های مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گران‌تر و پیشرفته‌تر و متعلق به شرکت‌های معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعی‌تر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماه‌های اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفته‌ترین سامانه‌های پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگنده‌های نسل پنجم اف-۳۵ و تانک‌های مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزب‌الله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجه‌ای نامحدود به منظور یافتن راه‌حل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوری‌های گران‌قیمت به پایان رسیده است.

Loading

اروپا و روابط بین‌الملل معاصر

شورای راهبردی آنلاین – رصد: پایان سال غم‌بار 2020 در حالی رقم خورد که همه‌گیری همچنان در بخش بزرگی از کره خاکی ما، به‌ویژه آمریکا و اروپا، جولان داد و هیچ چشم‌انداز امیدوارکننده‌ای جز واکسیناسیون به چشم نمی‌خورد.

وب‌سایت موسسه فرانسوی روابط بین‌الملل در یادداشتی نوشت: ازلحاظ بین‌المللی، دو واقعیت در ماه‌های اخیر موردتوجه بوده است. نخست، نقطه عطف مهم غرب در برابر چین پس از رویکرد تهاجمی دونالد ترامپ در برابر شی جین پینگ است. حتی در سال 2019، کشورهای اروپایی به فکر «تهدید چین» نبودند، هرچند که بسیاری از آن‌ها از تصرف تعداد فزاینده‌ای از شرکت‌های فن‌آوری توسط گروه‌های چینی در این قاره کهن نگران می‌شدند.

مسلماً، بروز این حس نگرانی از چین، ناشی از تغییر در لحن رهبران این کشور از زمان به قدرت رسیدن شی جین پینگ نیز بوده است. در کنار گفتمان نرم در مورد فضائل چندجانبه‌گرایی، رهبران چین با توجه به یک جانبه گرایی فزاینده آمریکا، دیگر تردیدی در اصرار بر آمال قدرت‌طلبی خود ندارند.

واقعیت دوم عبارت است از انتخاب بایدن – هریس به‌عنوان رئیس‌جمهور- معاون آمریکا که انتظار می‌رود عملکرد سیاست خارجی آمریکا را به روش مطلوب بازگرداند، اما یقیناً در قبال چین نرم‌تر نخواهد شد. برخی معتقدند که رویارویی چین-آمریکا در خصوص برخی مسائل (در رأس آن‌ها تایوان) احتمالاً رقابتی خواهد بود و جنگ مهمی به وقوع نخواهد پیوست. چنین اعتقادی ممکن است خیال خام باشد، به‌ویژه اگر ظهور فنّاورانه و اقتصادی چین تا جایی ادامه یابد که آمریکا را در جایگاه دوم قدرت جهانی پشت سر بگذارد. همین حالا نیز جدایی فنّاورانه این دو ابرقدرت آغاز شده است.

چشم‌انداز جنگ سرد فزاینده جدید صرفاً نگرانی برای اروپا نیست. در نشست‌های رده-بالای (مجازی) اخیر با شرکت کشورهای آسیایی، بسیاری از کشورهای شرق و جنوب شرق آسیا نمی‌خواهند که مجبور به انتخاب بین چین و آمریکا شوند. آن‌ها انتظار دارند که اروپا نیز همین نگرش را داشته باشد. هشدار واضح بوده و تحت این شرایط، در درجه اول متوجه واشنگتن است. همچنین، واقع‌گرایان در مورد تمایل شدید دموکرات‌های آمریکا (البته نه‌فقط آن‌ها) به اجرای ایده تغییر رژیم به بهانه دفاع از حقوق بشر محتاط هستند. در اروپا، این تمایل مسلماً مهم‌ترین دلیل شکست صلح با روسیه پس از فروپاشی شوروی بوده است.

هیچ شکی نیست که اعضای اتحادیه اروپا همچنان به ائتلاف ناتو متعهد هستند، هرچند که پس از فروپاشی شوروی، هدف این ائتلاف کلاً مبهم بوده است. زیر سؤال بردن ناتو در آلمان یک تابوست و این کشور تمایلی به «استقلال راهبردی» اروپا نشان نمی‌دهد. آلمان در مورد دیدگاه پاریس احتیاط کرده و ضعف‌های اقتصادی فرانسه را موردتوجه قرار داده که به‌واسطه همه‌گیری بدتر شده است. کشورهایی نظیر لهستان، تهدید را صرفاً از جانب روسیه دیده و ازنظر بسیاری از اعضای ناتو، هدف وجودی این ائتلاف با پایان جنگ سرد به پایان نرسیده است. بااین‌حال، اروپا از خطر تبدیل تدریجی ائتلاف آتلانتیک تحت‌فشار آمریکا به ائتلاف ضد چین آگاه است؛ به‌عبارت‌دیگر، کشورهای اروپایی نیز همانند کشورهای آسیایی نمی‌خواهند که مجبور به انتخاب بین چین و آمریکا شوند، هرچند که اروپا برای گرایش به آمریکا دلیل موجه دارد.

یقیناً، اروپا نمی‌خواهد که آمریکا تحریم‌های ثانویه مخرب را ادامه داده و از آن‌ها سوءاستفاده کند. اگر متحدان آمریکا باسیاست‌های این کشور کاملاً همسو نباشند (مثلاً در مورد تحریم ایران) این تحریم‌ها نفس آن‌ها را خواهد گرفت.

ساخت اروپا تلاشی بلندمدت است و نمی‌توان همه‌چیز را یک‌باره کامل کرد. در حال حاضر، ایده استقلال فنّاورانه گام بزرگی محسوب می‌شود که آلمان نیز از آن حمایت کرده و می‌تواند جایگزین استقلال راهبردی (که مضمون تفرقه‌آمیز دارد) شود. ازنظر فرانسوی‌ها، بهترین کار ایجاد پایه‌های ساختمان اروپا بر اساس پروژه‌هایی (جامعه فولاد و زغال‌سنگ اروپا) است که هدف آن‌ها کمک به ظهور ایده برتری منافع اروپا بر مفهوم کلاسیک منافع ملی است. در حال حاضر، آیا این دقیقاً همان هدفی نیست که کمیسیون اروپا با ریاست اورسلا فن در لاین با پیشبرد طرح‌های فنّاورانه مهم دنبال می‌کند؟ این وظیفه‌ای کاملاً مشخص بوده و برای هیچ کشوری مضر نبوده و پیش‌نیاز هر نوع بلندپروازی، حتی بلندمدت، است. بااین‌حال، موفقیت این طرح قابل‌دستیابی بوده و کمک به ایجاد توازن جهانی که کشورهای اروپایی و دیگران به دنبال آن هستند، برای منافع جمعی کشورهای غربی مطلوب خواهد بود.

0 Comments

Submit a Comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *