شورای راهبردی آنلاین-رصد: «کاهش شدید صادرات مواد خام کمیاب از سوی چین به تقریباً همه کشورها در سال ۲۰۲۵، موقعیت اروپا، آمریکا و دیگر کشورها را در روابطشان با پکن بهشدت تضعیف کرده است. این مواد، پایه صنایع غیرنظامی و دفاعی محسوب میشوند و تولید تجهیزات پزشکی، شبکههای انرژی، سامانههای تسلیحاتی و بسیاری از کالاهای ضروری به آنها وابسته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: با توجه به گسترش اعضای بریکس و افزایش تردید در مورد نهادهای تحت رهبری غرب، بار دیگر در محافل سیاستگذاری، اندیشکدهها و مناظرات دانشگاهی پرسشی آشنا مطرح شده است: چه کسی باید رهبری جهان جنوب را بر عهده گیرد؟ این پرسش با ورود نظم لیبرال بینالمللی به یکی از عمیقترین بحرانهای دهههای اخیر، فوریت یافته است. بازگشت دونالد ترامپ به کاخ سفید فشار بر نهادهای چندجانبهای را که در پی سالها چندپارگی ژئوپلیتیک تضعیف شدهاند، تشدید کرده است. تحلیلگران بهطور فزایندهای هشدار میدهند که الگوی حکمرانی پس از جنگ سرد در حال فرسایش است؛ از فلج شدن مذاکرات اقلیمی جهانی گرفته تا احیای یکجانبهگرایی تجاری و کاهش اعتماد به نهادهای تحت رهبری غرب. اگر قدرتهای سنتی غربی در حال عقبنشینی از نهادهایی هستند که خودشان ساختهاند، پس چه کسی جای آنها را خواهد گرفت؟
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «اگر قرار باشد تنها یک رویداد نمایانگر دنیای جدیدی باشد که با فروپاشی تدریجی «نظم بینالمللی لیبرال» و تغییر موازنه قدرت جهانی در حال شکلگیری است — نظمی که بر قدرت نظامی آمریکا، اتحادهای غربی و تجارت آزاد مبتنی بر قواعد استوار بود — آن رویداد نه تنشهای مربوط به تنگه هرمز است و نه انتشار اسناد جنجالی دولت آمریکا درباره سفینههای فضایی؛ بلکه رونمایی ترکیه از یک موشک بالستیک قارهپیما در نمایشگاه دفاعی و هوافضای SAHA 2026 در استانبول است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات امنیتی و نظامی ماههای اخیر در منطقه نشان میدهد که بحرانها و جنگهای جاری در غزه، جنوب لبنان و بخشهایی از خاک سوریه، دربردارنده ابعاد گستردهتری از تحولات ژئوپلیتیکی و ژئواستراتژیکی است. در این میان، افزایش حضور و کنترل نظامی رژیم صهیونیستی بر بخشهایی از اراضی این مناطق و طرح ایدههایی درباره ایجاد مناطق حائل یا حتی گسترش مرزهای امنیتی، پرسشهای جدی درباره آینده نظم منطقهای و پیامدهای آن برای کشورهای غرب آسیا ایجاد کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «کاهش شدید صادرات مواد خام کمیاب از سوی چین به تقریباً همه کشورها در سال ۲۰۲۵، موقعیت اروپا، آمریکا و دیگر کشورها را در روابطشان با پکن بهشدت تضعیف کرده است. این مواد، پایه صنایع غیرنظامی و دفاعی محسوب میشوند و تولید تجهیزات پزشکی، شبکههای انرژی، سامانههای تسلیحاتی و بسیاری از کالاهای ضروری به آنها وابسته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: با توجه به گسترش اعضای بریکس و افزایش تردید در مورد نهادهای تحت رهبری غرب، بار دیگر در محافل سیاستگذاری، اندیشکدهها و مناظرات دانشگاهی پرسشی آشنا مطرح شده است: چه کسی باید رهبری جهان جنوب را بر عهده گیرد؟ این پرسش با ورود نظم لیبرال بینالمللی به یکی از عمیقترین بحرانهای دهههای اخیر، فوریت یافته است. بازگشت دونالد ترامپ به کاخ سفید فشار بر نهادهای چندجانبهای را که در پی سالها چندپارگی ژئوپلیتیک تضعیف شدهاند، تشدید کرده است. تحلیلگران بهطور فزایندهای هشدار میدهند که الگوی حکمرانی پس از جنگ سرد در حال فرسایش است؛ از فلج شدن مذاکرات اقلیمی جهانی گرفته تا احیای یکجانبهگرایی تجاری و کاهش اعتماد به نهادهای تحت رهبری غرب. اگر قدرتهای سنتی غربی در حال عقبنشینی از نهادهایی هستند که خودشان ساختهاند، پس چه کسی جای آنها را خواهد گرفت؟
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «اگر قرار باشد تنها یک رویداد نمایانگر دنیای جدیدی باشد که با فروپاشی تدریجی «نظم بینالمللی لیبرال» و تغییر موازنه قدرت جهانی در حال شکلگیری است — نظمی که بر قدرت نظامی آمریکا، اتحادهای غربی و تجارت آزاد مبتنی بر قواعد استوار بود — آن رویداد نه تنشهای مربوط به تنگه هرمز است و نه انتشار اسناد جنجالی دولت آمریکا درباره سفینههای فضایی؛ بلکه رونمایی ترکیه از یک موشک بالستیک قارهپیما در نمایشگاه دفاعی و هوافضای SAHA 2026 در استانبول است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات امنیتی و نظامی ماههای اخیر در منطقه نشان میدهد که بحرانها و جنگهای جاری در غزه، جنوب لبنان و بخشهایی از خاک سوریه، دربردارنده ابعاد گستردهتری از تحولات ژئوپلیتیکی و ژئواستراتژیکی است. در این میان، افزایش حضور و کنترل نظامی رژیم صهیونیستی بر بخشهایی از اراضی این مناطق و طرح ایدههایی درباره ایجاد مناطق حائل یا حتی گسترش مرزهای امنیتی، پرسشهای جدی درباره آینده نظم منطقهای و پیامدهای آن برای کشورهای غرب آسیا ایجاد کرده است.
آنچه در پی می آید، چکیده مقاله دکتر فرزاد رستمی، استادیار روابط بین الملل دانشگاه رازی است که در کارگروه دوم سمینار هویت های نوظهور و امنیت منطقه ای در غرب آسیا ارائه شد.
سیر تحول در مبانی و مفهوم امنیت در سیاست بین الملل و روندهای داخلی از دهه 90 تاکنون رشدی شتابان داشته و حوزه های امنیتی جدیدی مطرح گشته است. مرکز ثقل همه تحولات و تغییرات مذکور مواجهه با بعد نظامی امنیت به عنوان دال مرکزی رهیافت رئالیستی سیاست بین الملل بوده است. مکتب کپنهاگ ضمن ارائه تعریفی موسع از امنیت مبانی امنیتی منطبق با ضرورت های زیست جمعی و چالش های جدید را ارائه نمود. علاوه بر آن چه مکتب کپنهاگ تحت عنوان ابعاد موسع امنیت مبتنی بر امنیت اقتصادی، امنیت اجتماعی، امنیت فرهنگی، امنیت زیست محیطی و … مطرح نمود، امروزه در تعریف موسع تری از مفهوم کپنهاگی امنیت در برخی جوامع و مناطق، مقوله « امنیت مردم پایه» مطرح می شود. مقاله حاضر به دنبال بررسی جایگاه امنیت مردم پایه در استراتژی امنیت منطقه ای جمهوری اسلامی ایران است. اگرچه تحقق اقتدار منطقه ای ایران همواره در پرتو شاخص های محسوس قدرت از جمله توان نظامی، موقعیت استراتژیک، جمعیت و نیروی انسانی و … مورد تحلیل قرار گرفته است، مقاله حاضر با نگاهی متفاوت به دنبال نسبت سنجی میان مقوله امنیت مردم پایه و دکترین امنیتی جمهوری اسلامی ایران است. سوال اصلی مقاله حاضر این است که امنیت مردم پایه چه جایگاهی در دکترین امنیت منطقه ای جمهوری اسلامی ایران دارد؟ فرضیه مقاله هم به این شرح است که علیرغم برتری جمهوری اسلامی ایران به عنوان یک قدرت منطقه ای در شاخص های محسوس قدرت اعم از توان نظامی، موقعیت استراتژیک، جمعیت و … «امنیت مردم پایه» اساس و مقوم دکترین امنیت منطقه ای جمهوری اسلامی ایران بوده است. نگاه همدلانه به موضوعات کلان امنیت ملی، تجربه های سیاسی مردم محور، حضور موثر مردم در بزنگاه های حساس و تعیین کننده برای نظام، مبانی فرهنگی و ارزشی مقوم نظام سیاسی، مفروضه ها و شاخص های بیرونی اعم از منطقه ای و فرامنطقه ای و…. از جمله شاخص هایی است که در ارزیابی فرضیه مقاله مورد توجه قرار می گیرد.
0 Comments