محمد قاسم محبعلی در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی با اشاره به اعلام حمایت وزارت خارجه آمریکا از فروش موشک‌های هوا به هوا به عربستان به ارزش ۶۵۰ میلیون دلار با هدف دفاع در مقابل حملات پهپادی فرامرزی خاطرنشان کرد: یک سخنگوی وزارت خارجه آمریکا گفته است دولت بایدن به دنبال کمک به عربستان سعودی برای تکمیل ذخایر موشکی است و از این موشک‌ها برای درگیری با اهداف بر روی زمین استفاده نمی‌شود.

وی افزود: آمریکا و عربستان دو متحد هستند و آمریکا عربستان را نه در اندازه اسرائیل، اما جزو متحدان سنتی خود می‌داند و تغییر دولت‌ها تاثیری در این سیاست ندارد. بنابراین طبیعی است که آمریکا در هر شرایطی از عربستان حمایت خواهند کرد.

 

عدول بایدن از شعارهای حقوق بشری

این تحلیلگر مسائل خاورمیانه ادامه داد: بایدن در ابتدا بیشتر به دنبال این بود که به جنگ یمن پایان دهد، اما به نظر می‌رسد همان‌طور که در موافقت‌نامه ترامپ با طالبان تجدیدنظر نکرد، در این مورد هم دنباله‌رو همان سیاست دوره ترامپ است. با توجه به نیاز متقابلی که آمریکا و عربستان به یکدیگر دارند، بایدن هم سیاست‌های حاکمیتی آمریکا را دنبال خواهد کرد.

محبعلی با اشاره به بیانیه آژانس همکاری امنیت دفاعی آمریکا که فروش این تجهیزات به عربستان را در راستای تقویت سیاست خارجی و امنیت ملی آمریکا دانسته و عربستان سعودی را کشور دوست و نیروی مهمی برای پیشرفت‌های اقتصادی و سیاسی در خاورمیانه عنوان کرده است، گفت: عربستان و آمریکا توافقات بسیاری برای فروش سلاح دارند و در دوره ترامپ هم موافقتنامه‌های بسیاری برای فروش سلاح میان دو کشور امضا شد. عربستان سالی حدود 80 میلیارد دلار برای خرید تسلیحات هزینه می‌کند و این خرید هم یکی از این موارد است. در واقع عربستان با توجه به شرایطی که در منطقه می‌بیند به دنبال تقویت قدرت نظامی‌اش است.

وی به پیشروی‌های انصارالله در جبهه‌های مأرب و آزادی آخرین نقطه تحت سیطره نیروهای دولت مستعفی یمن در جنوب آن اشاره کرد و در عین حال افزود: سلاح‌هایی که آمریکا به دنبال فروش آن به عربستان است، تاثیرات چندانی در ارتباط با جنگ یمن نخواهد داشت. عربستان در جنگ یمن همواره برتری هوایی داشته است. این تجهیزات در جلوگیری از پیشروی‌ها موثر بوده، اما تعیین کننده سرنوشت جنگ نیست.

محبعلی توضیح داد: متحدان ریاض در جنگ زمینی یمن، قبایل اهل سنت یمن هستند که بسیاری از آن‌ها در شرایط خاصی با عربستان همکاری می‌کنند؛ قدرت نظامی عربستان بیشتر به‌واسطه نیروی هوایی این کشور است و برخلاف آن، قدرت انصارالله و زیدی‌ها روی زمین است. به نظر می‌رسد وضعیت جنگ بر روی زمین عربستان و حامیان آن، چندان مناسب نیست.

 

بن‌بست در جنگ یمن

وی ادامه داد: با این حال، جنگ یمن از ابتدا فراز و نشیب‌های متعددی داشته و به نظر نمی‌رسد با این تسلیحات چندان تغییری در وضعیت جنگ ایجاد شود. شهری توسط متحدان عربستان سعودی تصرف می‌شود و شهری دیگر توسط متحدان انصارلله. جنگ یمن به بن بست رسیده و به نظر نمی‌رسد در کوتاه مدت، آینده روشنی داشته باشد. مگر اینکه توافق سیاسی میان طرف‌های یمنی روی دهد و عربستان هم از آن توافق رضایت داشته باشد و جنگ پایان یابد.

 

راه حل جنگ یمن، سیاسی است

مدیر کل پیشین خاورمیانه وزارت امور خارجه با بیان اینکه جنگ یمن سال‌هاست که طول کشیده و برخلاف انتظاری که عربستان و حامیان آن داشتند، نتوانستند به سرعت به آن پایان دهند، تصریح کرد: با توجه به شرایطی که یمن دارد، این جنگ، جنگی قبیله‌ای است. یک طرف قبایل زیدی حضور دارند که حدود 40 درصد جمعیت را تشکیل می‌دهند.

محبعلی اضافه کرد: مناطقی که آن‌ها حضور دارند مناطقی کوهستانی و بسیار صعب العبور است و در چنین موقعیت جغرافیایی به سادگی نمی‌توان آن‌ها را شکست داد، سوی دیگر هم قبایل سنی هستند که منطقه بزرگی در جنوب یمن و سواحل یمن را در اختیار دارند. هیچ کدام نمی‌توانند در جنگِ قبایلی کاملا یکدیگر را شکست دهند. بنابراین راه حل جنگ یمن، سیاسی است.

این تحلیلگر مسائل خاورمیانه در عین حال گفت: اینکه اکنون عربستان به دنبال خرید سلاح‌های جنگی بیشتر است و به تقویت نظامی خود می‌پردازد، تنها به دلیل جنگ در یمن نیست. عربستان این هزینه‌ها را در راستای بلندپروازی هایش و آنچه که با عنوان رقابت نظامی با ایران مدنظر دارد انجام می‌دهد.