بحران هرمز فرصتی برای برقراری گفتگوی سازنده بین چین و آ.سه.آن
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل شبه قاره در ارتباط با انفجار اخیر مقابل یک مدرسه دخترانه در کابل که منجر به شهید و زخمی شدن تعداد زیادی از مردم و کودکان بیگناه افغان شد، گفت هنوز هیچ گروهی مسئولیت این حملات را بر عهده نگرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: انتشار پیشنویسی از قرارداد 25 ساله ایران و چین ازجمله موضوعات بسیار مهم در سال گذشته بود که هم در محافل داخلی و هم در محافل خارجی توجه زیادی را به خود جلب کرد. محقق شدن آنچه در پیشنویس این قرارداد آمده میتواند پیامدهای بسیار مثبتی حداقل در حوزه اقتصاد، نهتنها برای ایران که برای چین به همراه داشته باشد.
محمدجواد قهرمانی- کارشناس روابط بینالملل
شورای راهبردی آنلاین: ابراز ناامیدی آمریکا در پی امتناع ایران از مذاکرات مستقیم، نشست شورای حکام آژانس، صحنه راستی آزمایی دولت بایدن، برگزاری نشست تجاری سه روزه اروپا و ایران، نخستین سخنرانی ترامپ بعد از انتخاب بایدن به ریاست جمهوری، اعتراض باکو به ادامه استقرار نیروهای ارمنی در خاک آذربایجان، انتشار تصویر پایگاه سری اتمی رژیم صهیونیستی، اعتراضات گسترده در اسپانیا، افزایش بحران سیاسی در تونس، کشته شدن بیش از ۱۰ نفر در تظاهرات میانمار، کاخ سفید در تدارک تحریم های بیشتر علیه میانمار، درگیری پلیس و معترضان تایلند در نزدیکی یک پایگاه نظامی تحت کنترل پادشاه، تلاش سئول برای احیای مذاکرات آمریکا و کره شمالی، رشد تولید ناخالص داخلی چین در سال 2020 علیرغم شیوع کرونا، هشدار درباره انتقال فعالیتهای تروریستی به آسیای مرکزی و بستری شدن بیش از ۲۱ میلیون بیمار کرونایی در جهان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: افغانستان بار دیگر در برهه نامشخصی قرار گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: جمهوری اسلامی ایران میتواند با استفاده از اصل توازنبخشی و تنوعبخشی برای افزایش حضور خود در منطقه آسیای مرکزی استفاده کند.
ولی کوزهگر کالجی- پژوهشگر ارشد مرکز بررسیهای استراتژیک ریاستجمهوری
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: عضو هیئتعلمی دانشگاه تربیت مدرس با بیان اینکه ترکیه با طرح ایده همگرایی منطقهای به دنبال احیای قدرت نرم خود است، گفت: جزئیات این طرح، منافع و تهدیدات مشترک آن روشن نیست و این ابهام وجود دارد که اساساً جمعکردن این کشورها تا چه حد میتواند واقعبینانه و عملی باشد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل ترکیه با اشاره به برخی سیاستهای متضاد ترکیه و اتحادیه اروپا خصوصاً در قبال انرژی که منجر به تشدید تنشها و تهدید به تحریم شده است، گفت: زبان تهدید و تحریم نمیتواند ترکیه را از اقداماتش در شرق مدیترانه بازدارد؛ بهعلاوه نظامی شدن مدیترانه نه به نفع ترکیه است و نه اتحادیه اروپا.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: سرور دانش، معاون دوم ریاست جمهوری افغانستان از دولت بعدی آمریکا خواسته که درروند مذاکرات با گروه طالبان بازنگری کند. دانش همچنین با انتقاد از افزایش خشونت و همکاری نکردن طالبان درروند صلح گفت اکثر اعضای طالبان که از زندانهای دولت افغانستان آزاد شدند برخلاف تعهدشان به میدانهای جنگ برگشتهاند. حال این موضوع مطرح است که آیا به دنبال پیروزی جو بایدن در انتخابات آمریکا سیاستهای این کشور در قبال افغانستان تغییری خواهد کرد؟
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دولت هند با شامهای قوی، آثار توافق امارات و بحرین با اسرائیل، آغاز مذاکرات بین الافغانی و توافق ایران و چین را بر منافع خود مورد ارزیابی قرار داده و در تلاش است از تاثیرات منفی آن بر منافع خود بکاهد.
ماشاالله شاکری – سفیر پیشین ایران در پاکستان و کارشناس مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: منازعه افغانستان تبدیل به جنگی شده است که اکثر آمریکاییها به دلایل مختلف در حال فراموش کردن آن هستند. هنگامیکه آمریکاییها با شنیدن خبری در مورد افغانستان مجبور هستند جنگ افغانستان را به یاد بیاورند، به دلیل آنکه یکروند صلح در این کشور در حال اجراشدن است و به امید اینکه در آینده این مشکل حل خواهد شد، فکر کردن به موضوع افغانستان را کنار میگذارند. ازآنجاییکه این جنگ جان هیچ آمریکایی را تهدید نمیکند و هزینههای جنگ نیز برای آمریکا کاهشیافته است، موضوع افغانستان دیگر بیاهمیت شده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل شبه قاره در ارتباط با انفجار اخیر مقابل یک مدرسه دخترانه در کابل که منجر به شهید و زخمی شدن تعداد زیادی از مردم و کودکان بیگناه افغان شد، گفت هنوز هیچ گروهی مسئولیت این حملات را بر عهده نگرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: انتشار پیشنویسی از قرارداد 25 ساله ایران و چین ازجمله موضوعات بسیار مهم در سال گذشته بود که هم در محافل داخلی و هم در محافل خارجی توجه زیادی را به خود جلب کرد. محقق شدن آنچه در پیشنویس این قرارداد آمده میتواند پیامدهای بسیار مثبتی حداقل در حوزه اقتصاد، نهتنها برای ایران که برای چین به همراه داشته باشد.
محمدجواد قهرمانی- کارشناس روابط بینالملل
شورای راهبردی آنلاین: ابراز ناامیدی آمریکا در پی امتناع ایران از مذاکرات مستقیم، نشست شورای حکام آژانس، صحنه راستی آزمایی دولت بایدن، برگزاری نشست تجاری سه روزه اروپا و ایران، نخستین سخنرانی ترامپ بعد از انتخاب بایدن به ریاست جمهوری، اعتراض باکو به ادامه استقرار نیروهای ارمنی در خاک آذربایجان، انتشار تصویر پایگاه سری اتمی رژیم صهیونیستی، اعتراضات گسترده در اسپانیا، افزایش بحران سیاسی در تونس، کشته شدن بیش از ۱۰ نفر در تظاهرات میانمار، کاخ سفید در تدارک تحریم های بیشتر علیه میانمار، درگیری پلیس و معترضان تایلند در نزدیکی یک پایگاه نظامی تحت کنترل پادشاه، تلاش سئول برای احیای مذاکرات آمریکا و کره شمالی، رشد تولید ناخالص داخلی چین در سال 2020 علیرغم شیوع کرونا، هشدار درباره انتقال فعالیتهای تروریستی به آسیای مرکزی و بستری شدن بیش از ۲۱ میلیون بیمار کرونایی در جهان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: افغانستان بار دیگر در برهه نامشخصی قرار گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: جمهوری اسلامی ایران میتواند با استفاده از اصل توازنبخشی و تنوعبخشی برای افزایش حضور خود در منطقه آسیای مرکزی استفاده کند.
ولی کوزهگر کالجی- پژوهشگر ارشد مرکز بررسیهای استراتژیک ریاستجمهوری
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: عضو هیئتعلمی دانشگاه تربیت مدرس با بیان اینکه ترکیه با طرح ایده همگرایی منطقهای به دنبال احیای قدرت نرم خود است، گفت: جزئیات این طرح، منافع و تهدیدات مشترک آن روشن نیست و این ابهام وجود دارد که اساساً جمعکردن این کشورها تا چه حد میتواند واقعبینانه و عملی باشد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل ترکیه با اشاره به برخی سیاستهای متضاد ترکیه و اتحادیه اروپا خصوصاً در قبال انرژی که منجر به تشدید تنشها و تهدید به تحریم شده است، گفت: زبان تهدید و تحریم نمیتواند ترکیه را از اقداماتش در شرق مدیترانه بازدارد؛ بهعلاوه نظامی شدن مدیترانه نه به نفع ترکیه است و نه اتحادیه اروپا.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: سرور دانش، معاون دوم ریاست جمهوری افغانستان از دولت بعدی آمریکا خواسته که درروند مذاکرات با گروه طالبان بازنگری کند. دانش همچنین با انتقاد از افزایش خشونت و همکاری نکردن طالبان درروند صلح گفت اکثر اعضای طالبان که از زندانهای دولت افغانستان آزاد شدند برخلاف تعهدشان به میدانهای جنگ برگشتهاند. حال این موضوع مطرح است که آیا به دنبال پیروزی جو بایدن در انتخابات آمریکا سیاستهای این کشور در قبال افغانستان تغییری خواهد کرد؟
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دولت هند با شامهای قوی، آثار توافق امارات و بحرین با اسرائیل، آغاز مذاکرات بین الافغانی و توافق ایران و چین را بر منافع خود مورد ارزیابی قرار داده و در تلاش است از تاثیرات منفی آن بر منافع خود بکاهد.
ماشاالله شاکری – سفیر پیشین ایران در پاکستان و کارشناس مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: منازعه افغانستان تبدیل به جنگی شده است که اکثر آمریکاییها به دلایل مختلف در حال فراموش کردن آن هستند. هنگامیکه آمریکاییها با شنیدن خبری در مورد افغانستان مجبور هستند جنگ افغانستان را به یاد بیاورند، به دلیل آنکه یکروند صلح در این کشور در حال اجراشدن است و به امید اینکه در آینده این مشکل حل خواهد شد، فکر کردن به موضوع افغانستان را کنار میگذارند. ازآنجاییکه این جنگ جان هیچ آمریکایی را تهدید نمیکند و هزینههای جنگ نیز برای آمریکا کاهشیافته است، موضوع افغانستان دیگر بیاهمیت شده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل شبه قاره در ارتباط با انفجار اخیر مقابل یک مدرسه دخترانه در کابل که منجر به شهید و زخمی شدن تعداد زیادی از مردم و کودکان بیگناه افغان شد، گفت هنوز هیچ گروهی مسئولیت این حملات را بر عهده نگرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: انتشار پیشنویسی از قرارداد 25 ساله ایران و چین ازجمله موضوعات بسیار مهم در سال گذشته بود که هم در محافل داخلی و هم در محافل خارجی توجه زیادی را به خود جلب کرد. محقق شدن آنچه در پیشنویس این قرارداد آمده میتواند پیامدهای بسیار مثبتی حداقل در حوزه اقتصاد، نهتنها برای ایران که برای چین به همراه داشته باشد.
محمدجواد قهرمانی- کارشناس روابط بینالملل
شورای راهبردی آنلاین: ابراز ناامیدی آمریکا در پی امتناع ایران از مذاکرات مستقیم، نشست شورای حکام آژانس، صحنه راستی آزمایی دولت بایدن، برگزاری نشست تجاری سه روزه اروپا و ایران، نخستین سخنرانی ترامپ بعد از انتخاب بایدن به ریاست جمهوری، اعتراض باکو به ادامه استقرار نیروهای ارمنی در خاک آذربایجان، انتشار تصویر پایگاه سری اتمی رژیم صهیونیستی، اعتراضات گسترده در اسپانیا، افزایش بحران سیاسی در تونس، کشته شدن بیش از ۱۰ نفر در تظاهرات میانمار، کاخ سفید در تدارک تحریم های بیشتر علیه میانمار، درگیری پلیس و معترضان تایلند در نزدیکی یک پایگاه نظامی تحت کنترل پادشاه، تلاش سئول برای احیای مذاکرات آمریکا و کره شمالی، رشد تولید ناخالص داخلی چین در سال 2020 علیرغم شیوع کرونا، هشدار درباره انتقال فعالیتهای تروریستی به آسیای مرکزی و بستری شدن بیش از ۲۱ میلیون بیمار کرونایی در جهان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: افغانستان بار دیگر در برهه نامشخصی قرار گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: جمهوری اسلامی ایران میتواند با استفاده از اصل توازنبخشی و تنوعبخشی برای افزایش حضور خود در منطقه آسیای مرکزی استفاده کند.
ولی کوزهگر کالجی- پژوهشگر ارشد مرکز بررسیهای استراتژیک ریاستجمهوری
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: عضو هیئتعلمی دانشگاه تربیت مدرس با بیان اینکه ترکیه با طرح ایده همگرایی منطقهای به دنبال احیای قدرت نرم خود است، گفت: جزئیات این طرح، منافع و تهدیدات مشترک آن روشن نیست و این ابهام وجود دارد که اساساً جمعکردن این کشورها تا چه حد میتواند واقعبینانه و عملی باشد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل ترکیه با اشاره به برخی سیاستهای متضاد ترکیه و اتحادیه اروپا خصوصاً در قبال انرژی که منجر به تشدید تنشها و تهدید به تحریم شده است، گفت: زبان تهدید و تحریم نمیتواند ترکیه را از اقداماتش در شرق مدیترانه بازدارد؛ بهعلاوه نظامی شدن مدیترانه نه به نفع ترکیه است و نه اتحادیه اروپا.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: سرور دانش، معاون دوم ریاست جمهوری افغانستان از دولت بعدی آمریکا خواسته که درروند مذاکرات با گروه طالبان بازنگری کند. دانش همچنین با انتقاد از افزایش خشونت و همکاری نکردن طالبان درروند صلح گفت اکثر اعضای طالبان که از زندانهای دولت افغانستان آزاد شدند برخلاف تعهدشان به میدانهای جنگ برگشتهاند. حال این موضوع مطرح است که آیا به دنبال پیروزی جو بایدن در انتخابات آمریکا سیاستهای این کشور در قبال افغانستان تغییری خواهد کرد؟
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دولت هند با شامهای قوی، آثار توافق امارات و بحرین با اسرائیل، آغاز مذاکرات بین الافغانی و توافق ایران و چین را بر منافع خود مورد ارزیابی قرار داده و در تلاش است از تاثیرات منفی آن بر منافع خود بکاهد.
ماشاالله شاکری – سفیر پیشین ایران در پاکستان و کارشناس مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: منازعه افغانستان تبدیل به جنگی شده است که اکثر آمریکاییها به دلایل مختلف در حال فراموش کردن آن هستند. هنگامیکه آمریکاییها با شنیدن خبری در مورد افغانستان مجبور هستند جنگ افغانستان را به یاد بیاورند، به دلیل آنکه یکروند صلح در این کشور در حال اجراشدن است و به امید اینکه در آینده این مشکل حل خواهد شد، فکر کردن به موضوع افغانستان را کنار میگذارند. ازآنجاییکه این جنگ جان هیچ آمریکایی را تهدید نمیکند و هزینههای جنگ نیز برای آمریکا کاهشیافته است، موضوع افغانستان دیگر بیاهمیت شده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل شبه قاره در ارتباط با انفجار اخیر مقابل یک مدرسه دخترانه در کابل که منجر به شهید و زخمی شدن تعداد زیادی از مردم و کودکان بیگناه افغان شد، گفت هنوز هیچ گروهی مسئولیت این حملات را بر عهده نگرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: انتشار پیشنویسی از قرارداد 25 ساله ایران و چین ازجمله موضوعات بسیار مهم در سال گذشته بود که هم در محافل داخلی و هم در محافل خارجی توجه زیادی را به خود جلب کرد. محقق شدن آنچه در پیشنویس این قرارداد آمده میتواند پیامدهای بسیار مثبتی حداقل در حوزه اقتصاد، نهتنها برای ایران که برای چین به همراه داشته باشد.
محمدجواد قهرمانی- کارشناس روابط بینالملل
شورای راهبردی آنلاین: ابراز ناامیدی آمریکا در پی امتناع ایران از مذاکرات مستقیم، نشست شورای حکام آژانس، صحنه راستی آزمایی دولت بایدن، برگزاری نشست تجاری سه روزه اروپا و ایران، نخستین سخنرانی ترامپ بعد از انتخاب بایدن به ریاست جمهوری، اعتراض باکو به ادامه استقرار نیروهای ارمنی در خاک آذربایجان، انتشار تصویر پایگاه سری اتمی رژیم صهیونیستی، اعتراضات گسترده در اسپانیا، افزایش بحران سیاسی در تونس، کشته شدن بیش از ۱۰ نفر در تظاهرات میانمار، کاخ سفید در تدارک تحریم های بیشتر علیه میانمار، درگیری پلیس و معترضان تایلند در نزدیکی یک پایگاه نظامی تحت کنترل پادشاه، تلاش سئول برای احیای مذاکرات آمریکا و کره شمالی، رشد تولید ناخالص داخلی چین در سال 2020 علیرغم شیوع کرونا، هشدار درباره انتقال فعالیتهای تروریستی به آسیای مرکزی و بستری شدن بیش از ۲۱ میلیون بیمار کرونایی در جهان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: افغانستان بار دیگر در برهه نامشخصی قرار گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: جمهوری اسلامی ایران میتواند با استفاده از اصل توازنبخشی و تنوعبخشی برای افزایش حضور خود در منطقه آسیای مرکزی استفاده کند.
ولی کوزهگر کالجی- پژوهشگر ارشد مرکز بررسیهای استراتژیک ریاستجمهوری
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: عضو هیئتعلمی دانشگاه تربیت مدرس با بیان اینکه ترکیه با طرح ایده همگرایی منطقهای به دنبال احیای قدرت نرم خود است، گفت: جزئیات این طرح، منافع و تهدیدات مشترک آن روشن نیست و این ابهام وجود دارد که اساساً جمعکردن این کشورها تا چه حد میتواند واقعبینانه و عملی باشد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل ترکیه با اشاره به برخی سیاستهای متضاد ترکیه و اتحادیه اروپا خصوصاً در قبال انرژی که منجر به تشدید تنشها و تهدید به تحریم شده است، گفت: زبان تهدید و تحریم نمیتواند ترکیه را از اقداماتش در شرق مدیترانه بازدارد؛ بهعلاوه نظامی شدن مدیترانه نه به نفع ترکیه است و نه اتحادیه اروپا.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: سرور دانش، معاون دوم ریاست جمهوری افغانستان از دولت بعدی آمریکا خواسته که درروند مذاکرات با گروه طالبان بازنگری کند. دانش همچنین با انتقاد از افزایش خشونت و همکاری نکردن طالبان درروند صلح گفت اکثر اعضای طالبان که از زندانهای دولت افغانستان آزاد شدند برخلاف تعهدشان به میدانهای جنگ برگشتهاند. حال این موضوع مطرح است که آیا به دنبال پیروزی جو بایدن در انتخابات آمریکا سیاستهای این کشور در قبال افغانستان تغییری خواهد کرد؟
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دولت هند با شامهای قوی، آثار توافق امارات و بحرین با اسرائیل، آغاز مذاکرات بین الافغانی و توافق ایران و چین را بر منافع خود مورد ارزیابی قرار داده و در تلاش است از تاثیرات منفی آن بر منافع خود بکاهد.
ماشاالله شاکری – سفیر پیشین ایران در پاکستان و کارشناس مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: منازعه افغانستان تبدیل به جنگی شده است که اکثر آمریکاییها به دلایل مختلف در حال فراموش کردن آن هستند. هنگامیکه آمریکاییها با شنیدن خبری در مورد افغانستان مجبور هستند جنگ افغانستان را به یاد بیاورند، به دلیل آنکه یکروند صلح در این کشور در حال اجراشدن است و به امید اینکه در آینده این مشکل حل خواهد شد، فکر کردن به موضوع افغانستان را کنار میگذارند. ازآنجاییکه این جنگ جان هیچ آمریکایی را تهدید نمیکند و هزینههای جنگ نیز برای آمریکا کاهشیافته است، موضوع افغانستان دیگر بیاهمیت شده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل شبه قاره در ارتباط با انفجار اخیر مقابل یک مدرسه دخترانه در کابل که منجر به شهید و زخمی شدن تعداد زیادی از مردم و کودکان بیگناه افغان شد، گفت هنوز هیچ گروهی مسئولیت این حملات را بر عهده نگرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: انتشار پیشنویسی از قرارداد 25 ساله ایران و چین ازجمله موضوعات بسیار مهم در سال گذشته بود که هم در محافل داخلی و هم در محافل خارجی توجه زیادی را به خود جلب کرد. محقق شدن آنچه در پیشنویس این قرارداد آمده میتواند پیامدهای بسیار مثبتی حداقل در حوزه اقتصاد، نهتنها برای ایران که برای چین به همراه داشته باشد.
محمدجواد قهرمانی- کارشناس روابط بینالملل
شورای راهبردی آنلاین: ابراز ناامیدی آمریکا در پی امتناع ایران از مذاکرات مستقیم، نشست شورای حکام آژانس، صحنه راستی آزمایی دولت بایدن، برگزاری نشست تجاری سه روزه اروپا و ایران، نخستین سخنرانی ترامپ بعد از انتخاب بایدن به ریاست جمهوری، اعتراض باکو به ادامه استقرار نیروهای ارمنی در خاک آذربایجان، انتشار تصویر پایگاه سری اتمی رژیم صهیونیستی، اعتراضات گسترده در اسپانیا، افزایش بحران سیاسی در تونس، کشته شدن بیش از ۱۰ نفر در تظاهرات میانمار، کاخ سفید در تدارک تحریم های بیشتر علیه میانمار، درگیری پلیس و معترضان تایلند در نزدیکی یک پایگاه نظامی تحت کنترل پادشاه، تلاش سئول برای احیای مذاکرات آمریکا و کره شمالی، رشد تولید ناخالص داخلی چین در سال 2020 علیرغم شیوع کرونا، هشدار درباره انتقال فعالیتهای تروریستی به آسیای مرکزی و بستری شدن بیش از ۲۱ میلیون بیمار کرونایی در جهان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: افغانستان بار دیگر در برهه نامشخصی قرار گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: جمهوری اسلامی ایران میتواند با استفاده از اصل توازنبخشی و تنوعبخشی برای افزایش حضور خود در منطقه آسیای مرکزی استفاده کند.
ولی کوزهگر کالجی- پژوهشگر ارشد مرکز بررسیهای استراتژیک ریاستجمهوری
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: عضو هیئتعلمی دانشگاه تربیت مدرس با بیان اینکه ترکیه با طرح ایده همگرایی منطقهای به دنبال احیای قدرت نرم خود است، گفت: جزئیات این طرح، منافع و تهدیدات مشترک آن روشن نیست و این ابهام وجود دارد که اساساً جمعکردن این کشورها تا چه حد میتواند واقعبینانه و عملی باشد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل ترکیه با اشاره به برخی سیاستهای متضاد ترکیه و اتحادیه اروپا خصوصاً در قبال انرژی که منجر به تشدید تنشها و تهدید به تحریم شده است، گفت: زبان تهدید و تحریم نمیتواند ترکیه را از اقداماتش در شرق مدیترانه بازدارد؛ بهعلاوه نظامی شدن مدیترانه نه به نفع ترکیه است و نه اتحادیه اروپا.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: سرور دانش، معاون دوم ریاست جمهوری افغانستان از دولت بعدی آمریکا خواسته که درروند مذاکرات با گروه طالبان بازنگری کند. دانش همچنین با انتقاد از افزایش خشونت و همکاری نکردن طالبان درروند صلح گفت اکثر اعضای طالبان که از زندانهای دولت افغانستان آزاد شدند برخلاف تعهدشان به میدانهای جنگ برگشتهاند. حال این موضوع مطرح است که آیا به دنبال پیروزی جو بایدن در انتخابات آمریکا سیاستهای این کشور در قبال افغانستان تغییری خواهد کرد؟
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دولت هند با شامهای قوی، آثار توافق امارات و بحرین با اسرائیل، آغاز مذاکرات بین الافغانی و توافق ایران و چین را بر منافع خود مورد ارزیابی قرار داده و در تلاش است از تاثیرات منفی آن بر منافع خود بکاهد.
ماشاالله شاکری – سفیر پیشین ایران در پاکستان و کارشناس مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: منازعه افغانستان تبدیل به جنگی شده است که اکثر آمریکاییها به دلایل مختلف در حال فراموش کردن آن هستند. هنگامیکه آمریکاییها با شنیدن خبری در مورد افغانستان مجبور هستند جنگ افغانستان را به یاد بیاورند، به دلیل آنکه یکروند صلح در این کشور در حال اجراشدن است و به امید اینکه در آینده این مشکل حل خواهد شد، فکر کردن به موضوع افغانستان را کنار میگذارند. ازآنجاییکه این جنگ جان هیچ آمریکایی را تهدید نمیکند و هزینههای جنگ نیز برای آمریکا کاهشیافته است، موضوع افغانستان دیگر بیاهمیت شده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل شبه قاره در ارتباط با انفجار اخیر مقابل یک مدرسه دخترانه در کابل که منجر به شهید و زخمی شدن تعداد زیادی از مردم و کودکان بیگناه افغان شد، گفت هنوز هیچ گروهی مسئولیت این حملات را بر عهده نگرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: انتشار پیشنویسی از قرارداد 25 ساله ایران و چین ازجمله موضوعات بسیار مهم در سال گذشته بود که هم در محافل داخلی و هم در محافل خارجی توجه زیادی را به خود جلب کرد. محقق شدن آنچه در پیشنویس این قرارداد آمده میتواند پیامدهای بسیار مثبتی حداقل در حوزه اقتصاد، نهتنها برای ایران که برای چین به همراه داشته باشد.
محمدجواد قهرمانی- کارشناس روابط بینالملل
شورای راهبردی آنلاین: ابراز ناامیدی آمریکا در پی امتناع ایران از مذاکرات مستقیم، نشست شورای حکام آژانس، صحنه راستی آزمایی دولت بایدن، برگزاری نشست تجاری سه روزه اروپا و ایران، نخستین سخنرانی ترامپ بعد از انتخاب بایدن به ریاست جمهوری، اعتراض باکو به ادامه استقرار نیروهای ارمنی در خاک آذربایجان، انتشار تصویر پایگاه سری اتمی رژیم صهیونیستی، اعتراضات گسترده در اسپانیا، افزایش بحران سیاسی در تونس، کشته شدن بیش از ۱۰ نفر در تظاهرات میانمار، کاخ سفید در تدارک تحریم های بیشتر علیه میانمار، درگیری پلیس و معترضان تایلند در نزدیکی یک پایگاه نظامی تحت کنترل پادشاه، تلاش سئول برای احیای مذاکرات آمریکا و کره شمالی، رشد تولید ناخالص داخلی چین در سال 2020 علیرغم شیوع کرونا، هشدار درباره انتقال فعالیتهای تروریستی به آسیای مرکزی و بستری شدن بیش از ۲۱ میلیون بیمار کرونایی در جهان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: افغانستان بار دیگر در برهه نامشخصی قرار گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: جمهوری اسلامی ایران میتواند با استفاده از اصل توازنبخشی و تنوعبخشی برای افزایش حضور خود در منطقه آسیای مرکزی استفاده کند.
ولی کوزهگر کالجی- پژوهشگر ارشد مرکز بررسیهای استراتژیک ریاستجمهوری
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: عضو هیئتعلمی دانشگاه تربیت مدرس با بیان اینکه ترکیه با طرح ایده همگرایی منطقهای به دنبال احیای قدرت نرم خود است، گفت: جزئیات این طرح، منافع و تهدیدات مشترک آن روشن نیست و این ابهام وجود دارد که اساساً جمعکردن این کشورها تا چه حد میتواند واقعبینانه و عملی باشد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل ترکیه با اشاره به برخی سیاستهای متضاد ترکیه و اتحادیه اروپا خصوصاً در قبال انرژی که منجر به تشدید تنشها و تهدید به تحریم شده است، گفت: زبان تهدید و تحریم نمیتواند ترکیه را از اقداماتش در شرق مدیترانه بازدارد؛ بهعلاوه نظامی شدن مدیترانه نه به نفع ترکیه است و نه اتحادیه اروپا.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: سرور دانش، معاون دوم ریاست جمهوری افغانستان از دولت بعدی آمریکا خواسته که درروند مذاکرات با گروه طالبان بازنگری کند. دانش همچنین با انتقاد از افزایش خشونت و همکاری نکردن طالبان درروند صلح گفت اکثر اعضای طالبان که از زندانهای دولت افغانستان آزاد شدند برخلاف تعهدشان به میدانهای جنگ برگشتهاند. حال این موضوع مطرح است که آیا به دنبال پیروزی جو بایدن در انتخابات آمریکا سیاستهای این کشور در قبال افغانستان تغییری خواهد کرد؟
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دولت هند با شامهای قوی، آثار توافق امارات و بحرین با اسرائیل، آغاز مذاکرات بین الافغانی و توافق ایران و چین را بر منافع خود مورد ارزیابی قرار داده و در تلاش است از تاثیرات منفی آن بر منافع خود بکاهد.
ماشاالله شاکری – سفیر پیشین ایران در پاکستان و کارشناس مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: منازعه افغانستان تبدیل به جنگی شده است که اکثر آمریکاییها به دلایل مختلف در حال فراموش کردن آن هستند. هنگامیکه آمریکاییها با شنیدن خبری در مورد افغانستان مجبور هستند جنگ افغانستان را به یاد بیاورند، به دلیل آنکه یکروند صلح در این کشور در حال اجراشدن است و به امید اینکه در آینده این مشکل حل خواهد شد، فکر کردن به موضوع افغانستان را کنار میگذارند. ازآنجاییکه این جنگ جان هیچ آمریکایی را تهدید نمیکند و هزینههای جنگ نیز برای آمریکا کاهشیافته است، موضوع افغانستان دیگر بیاهمیت شده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل شبه قاره در ارتباط با انفجار اخیر مقابل یک مدرسه دخترانه در کابل که منجر به شهید و زخمی شدن تعداد زیادی از مردم و کودکان بیگناه افغان شد، گفت هنوز هیچ گروهی مسئولیت این حملات را بر عهده نگرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: انتشار پیشنویسی از قرارداد 25 ساله ایران و چین ازجمله موضوعات بسیار مهم در سال گذشته بود که هم در محافل داخلی و هم در محافل خارجی توجه زیادی را به خود جلب کرد. محقق شدن آنچه در پیشنویس این قرارداد آمده میتواند پیامدهای بسیار مثبتی حداقل در حوزه اقتصاد، نهتنها برای ایران که برای چین به همراه داشته باشد.
محمدجواد قهرمانی- کارشناس روابط بینالملل
شورای راهبردی آنلاین: ابراز ناامیدی آمریکا در پی امتناع ایران از مذاکرات مستقیم، نشست شورای حکام آژانس، صحنه راستی آزمایی دولت بایدن، برگزاری نشست تجاری سه روزه اروپا و ایران، نخستین سخنرانی ترامپ بعد از انتخاب بایدن به ریاست جمهوری، اعتراض باکو به ادامه استقرار نیروهای ارمنی در خاک آذربایجان، انتشار تصویر پایگاه سری اتمی رژیم صهیونیستی، اعتراضات گسترده در اسپانیا، افزایش بحران سیاسی در تونس، کشته شدن بیش از ۱۰ نفر در تظاهرات میانمار، کاخ سفید در تدارک تحریم های بیشتر علیه میانمار، درگیری پلیس و معترضان تایلند در نزدیکی یک پایگاه نظامی تحت کنترل پادشاه، تلاش سئول برای احیای مذاکرات آمریکا و کره شمالی، رشد تولید ناخالص داخلی چین در سال 2020 علیرغم شیوع کرونا، هشدار درباره انتقال فعالیتهای تروریستی به آسیای مرکزی و بستری شدن بیش از ۲۱ میلیون بیمار کرونایی در جهان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: افغانستان بار دیگر در برهه نامشخصی قرار گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: جمهوری اسلامی ایران میتواند با استفاده از اصل توازنبخشی و تنوعبخشی برای افزایش حضور خود در منطقه آسیای مرکزی استفاده کند.
ولی کوزهگر کالجی- پژوهشگر ارشد مرکز بررسیهای استراتژیک ریاستجمهوری
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: عضو هیئتعلمی دانشگاه تربیت مدرس با بیان اینکه ترکیه با طرح ایده همگرایی منطقهای به دنبال احیای قدرت نرم خود است، گفت: جزئیات این طرح، منافع و تهدیدات مشترک آن روشن نیست و این ابهام وجود دارد که اساساً جمعکردن این کشورها تا چه حد میتواند واقعبینانه و عملی باشد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل ترکیه با اشاره به برخی سیاستهای متضاد ترکیه و اتحادیه اروپا خصوصاً در قبال انرژی که منجر به تشدید تنشها و تهدید به تحریم شده است، گفت: زبان تهدید و تحریم نمیتواند ترکیه را از اقداماتش در شرق مدیترانه بازدارد؛ بهعلاوه نظامی شدن مدیترانه نه به نفع ترکیه است و نه اتحادیه اروپا.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: سرور دانش، معاون دوم ریاست جمهوری افغانستان از دولت بعدی آمریکا خواسته که درروند مذاکرات با گروه طالبان بازنگری کند. دانش همچنین با انتقاد از افزایش خشونت و همکاری نکردن طالبان درروند صلح گفت اکثر اعضای طالبان که از زندانهای دولت افغانستان آزاد شدند برخلاف تعهدشان به میدانهای جنگ برگشتهاند. حال این موضوع مطرح است که آیا به دنبال پیروزی جو بایدن در انتخابات آمریکا سیاستهای این کشور در قبال افغانستان تغییری خواهد کرد؟
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دولت هند با شامهای قوی، آثار توافق امارات و بحرین با اسرائیل، آغاز مذاکرات بین الافغانی و توافق ایران و چین را بر منافع خود مورد ارزیابی قرار داده و در تلاش است از تاثیرات منفی آن بر منافع خود بکاهد.
ماشاالله شاکری – سفیر پیشین ایران در پاکستان و کارشناس مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: منازعه افغانستان تبدیل به جنگی شده است که اکثر آمریکاییها به دلایل مختلف در حال فراموش کردن آن هستند. هنگامیکه آمریکاییها با شنیدن خبری در مورد افغانستان مجبور هستند جنگ افغانستان را به یاد بیاورند، به دلیل آنکه یکروند صلح در این کشور در حال اجراشدن است و به امید اینکه در آینده این مشکل حل خواهد شد، فکر کردن به موضوع افغانستان را کنار میگذارند. ازآنجاییکه این جنگ جان هیچ آمریکایی را تهدید نمیکند و هزینههای جنگ نیز برای آمریکا کاهشیافته است، موضوع افغانستان دیگر بیاهمیت شده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.