بحران هرمز فرصتی برای برقراری گفتگوی سازنده بین چین و آ.سه.آن
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: یک کارشناس مسائل منطقه گفت: مقامات قطر به طور حتم در برابر فشار غربیها برای اخراج رهبران حماس از خاک خود مقاومت میکنند و احتمالا آمریکا هم در این رابطه به سمت معادله صفر و صد حرکت نخواهد کرد، چراکه ماندن رهبران حماس در قطر که متحد آمریکا است، بهتر از این است که حماس در کشوری خارج از قدرت اعمال فشار آمریکا قرار گیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: دیپلماسی هند در صورتی که جنگ غزه برای مدت نامحدود ادامه یابد یا روابط بین اسرائیل (رژیم صهیونیستی) و کشورهای عربی رو به وخامت بیشتری بگذارد، در بوته آزمایش قرار خواهد گرفت.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: طی روزهای گذشته نوار غزه شاهد آتش بسی موقت برای آزادی متقابل اسرا و زندانیان صهیونیستی و فلسطینی و امداد رسانی محدود به غزه بود؛ آتش بسی که نهایتاً نه به دلیل احترام به رأی مجمع عمومی سازمان ملل و یا قطعنامه شورای امنیت، بلکه به واسطه چانه زنی های سیاسی و میانجیگری قطر و چراغ سبز آمریکا عملیاتی شد.
دکتر محمد مهدی مظاهری – استاد دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: شرکای عرب آمریکا در حال همکاری با واشنگتن برای محدود کردن جنگ اسرائیل-غزه، آزادی گروگانها و کاهش آلام غیرنظامیان هستند. در حالی که اسرائیل برای حمله گسترده زمینی به غزه آماده می شود، دولتهای عربی منطقه نگران آثار متزلزل کننده این اقدام در سراسر خاورمیانه هستند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل غرب آسیا با بیان اینکه نشست کمیته پنججانبه در نیویورک با شکست مواجه شده است، گفت: شکستی که مکرون، رئیس جمهور فرانسه، بعد از حوادث مربوط به انفجار بندر بیروت، داشت، نشان داد فرانسه با اینکه تلاش میکند مانند گذشته، در لبنان ایفای نقش کند، جایگاه لازم را برای برای حل و فصل اختلافات، در افکارعمومی این کشور ندارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در اواخر مرداد سال جاری بود که عربستان سعودی اعلام کرد نخستین سفیر خود را در تشکیلات خودگردان فلسطین تعیین کرده است. بر مبنای این تصمیم، «نایف بن بندر السدیری» به عنوان سفیر فوقالعاده، تامالاختیار و غیرمقیم (آکردیته) عربستان در رامالله و سرکنسول سعودی در قدس اشغالی، استوارنامه خود را به مجدی الخالدی، مشاور دیپلماتیک محمود عباس رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین تحویل داد. حال با گذشت کمتر از دوماه از این تصمیمات و اقدامات، دولت عربستان اعلام کرده یک هیئت رسمی از این کشور به ریاست نایف بن بندر السدیری، قرار است ظرف روزهای آتی به رام الله سفر و به مناسبت جشن سالروز میلاد پیامبر اسلام (ص) در مسجد الاقصی نماز اقامه کند؛ اقدامی بیسابقه از زمان اشغال قدس در سال ۱۹۶۷، که فصل جدیدی در تحرکات دیپلماتیک و نقشآفرینی عربستان سعودی در منطقه غرب آسیا خواهد گشود.
دکتر محمد مهدی مظاهری – استاد دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جریان سفر اخیر رئیس جمهور ترکیه به عربستان، قطر و امارات، توافقنامههای متعددی بین سه کشور خلیجفارس و ترکیه به امضا رسید. جنبه اقتصادی این سفر در رسانهها بیشتر مورد توجه قرار گرفته و هدف اصلی سفر از نگاه آنکارا جذب سرمایه کشورهای عربی حاشیه خلیجفارس عنوان شده است.
محمود فاضلی – تحلیگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: از سرگیری روابط عربستان سعودی و کانادا، خسارت هنگفت شرکتهای فناوری آمریکایی در جنگ تراشهها با چین، استعفای «ولید جنبلاط» از ریاست حزب سوسیالیست ترقیخواه لبنان، اخراج ۵ دیپلمات سوئدی از روسیه، رزمایش واشنگتن-سئول در نزدیکی مرز کره شمالی، مذاکرات عربستان سعودی و مصر با چین برای خرید جنگنده، تاکید پوتین بر ضرورت همکاری اعضای شورای اقتصادی اوآراسیا، اظهارات طالبان درباره اینکه بازدید ایران از سدهای افغانستان جزء معاهده هیرمند نیست، ورود اقتصاد آلمان به رکود، از سرگیری پرواز مستقیم بحرین و قطر پس از ۶ سال، آغاز آموزش جنگنده اف ۱۶ به خلبانان اوکراینی در هفتههای آینده، تاکید ایران براینکه هیئت حاکمه فعلی افغانستان را به رسمیت نمیشناسد، دودستگی در حزب اردوغان، در آستانه دور دوم انتخابات، هشدار رییس واگنر درباره قدرت ارتش اوکراین، تهدید فرمانده گروه شبهنظامی ضد روسیه به انجام حملات جدید، احتمال تبادل سفرای مصر و ایران در سال جاری، ادامه درگیریهای خونین در سودان و نقض آتشبس از سوی طرفین متخاصم، مارین لوپن نتیجه همهپرسی کریمه را مشروع دانست، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها مورد توجه قرار گرفت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: انهدام هسته جاسوسی موساد در ترکیه، مصر آماده ارتقای روابط با ایران، گفتوگوی تلفنی نتانیاهو و بن سلمان درباره عادیسازی، درخواست استولتنبرگ از کشورهای ناتو برای افزایش تولید تسلیحاتی خود، آغاز رزمایش نظامی کشور عضو شورای همکاری خلیج فارس با آمریکا، بررسی همکاریهای نظامی ایران و روسیه، دستورکار جلسه وزرای دفاع اتحادیه اروپا، سفر وزیر کشور تحریمشده روسیه به عربستان، راز غیبت «بن زاید» در اجلاس جده، برنامه چین برای توسعه سازمان همکاری شانگهای به همراه روسیه، دعوت امارات از هرتزوگ و نتانیاهو برای سفر به ابوظبی، کارشکنی مزدوران مأرب در اجرای توافق تبادل اسرای یمنی، کمک نظامی ۱۰ میلیارد یورویی به اوکراین، تکرار پیشنهاد صلح پاشینیان به علی اف، آغاز آموزش خلبانان اوکراینی جنگندههای اف-16، هشدار وزیر انرژی قطر نسبت به کمبود بدتر نفت و گاز برای اروپا، پیامدهای مخالفت کنگره آمریکا با افزایش سقف بدهی دولت بر اقتصاد داخلی و جهانی، تاکید اردوغان با عدم سازش با اوغان درباره حمایت از او در دور دوم انتخابات، حمله پهپادی مجدد ترکیه به شمال عراق، و اتهام ارمنستان به نیروهای جمهوری آذربایجان برای انجام حملهای جدید، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها مورد توجه قرار گرفت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: موافقت البرهان با آتش بس ۲۴ساعته در سودان، پیشنهاد چین برای میانجیگری میان فلسطین و رژیم صهیونیستی، کاهش توانایی کمک به اوکراین در ۱۰ کشور اروپایی، برنامه ارمنستان برای تقویت ارتش، 90 درصد شهر باخموت در کنترل نیروهای واگنر، تاکید بن فرحان بر ضرورت حفظ تمامیت ارضی سوریه، حمله به کاروان دیپلماتیک آمریکا در سودان، توطئه آمریکا برای اخراج الحشد الشعبی از غرب عراق، آماده شدن طرح فرانسه برای مذاکره بین روسیه و اوکراین، قصد کشورهای گروه 7 برای تشدید تحریم ها علیه روسیه، از سرگیری روابط امارات و قطر در آینده نزدیک، اسناد فاششده آمریکا حاکی از توقف ارائه موشک توسط مصر به روسیه و تولید مهمات توپخانه برای اوکراین، فرصت ۱۰۰ روزه ماکرون به دولت برای آرام کردن کشور، تصمیم ولیعهد کویت برای انحلال پارلمان، دفاع رقیب اصلی اردوغان از کردهای ترکیه، و برگزاری سومین کنفرانس بین المللی آب در بغداد با حضور همسایگان عراق، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها مورد توجه قرار گرفت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: یک کارشناس مسائل منطقه گفت: مقامات قطر به طور حتم در برابر فشار غربیها برای اخراج رهبران حماس از خاک خود مقاومت میکنند و احتمالا آمریکا هم در این رابطه به سمت معادله صفر و صد حرکت نخواهد کرد، چراکه ماندن رهبران حماس در قطر که متحد آمریکا است، بهتر از این است که حماس در کشوری خارج از قدرت اعمال فشار آمریکا قرار گیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: دیپلماسی هند در صورتی که جنگ غزه برای مدت نامحدود ادامه یابد یا روابط بین اسرائیل (رژیم صهیونیستی) و کشورهای عربی رو به وخامت بیشتری بگذارد، در بوته آزمایش قرار خواهد گرفت.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: طی روزهای گذشته نوار غزه شاهد آتش بسی موقت برای آزادی متقابل اسرا و زندانیان صهیونیستی و فلسطینی و امداد رسانی محدود به غزه بود؛ آتش بسی که نهایتاً نه به دلیل احترام به رأی مجمع عمومی سازمان ملل و یا قطعنامه شورای امنیت، بلکه به واسطه چانه زنی های سیاسی و میانجیگری قطر و چراغ سبز آمریکا عملیاتی شد.
دکتر محمد مهدی مظاهری – استاد دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: شرکای عرب آمریکا در حال همکاری با واشنگتن برای محدود کردن جنگ اسرائیل-غزه، آزادی گروگانها و کاهش آلام غیرنظامیان هستند. در حالی که اسرائیل برای حمله گسترده زمینی به غزه آماده می شود، دولتهای عربی منطقه نگران آثار متزلزل کننده این اقدام در سراسر خاورمیانه هستند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل غرب آسیا با بیان اینکه نشست کمیته پنججانبه در نیویورک با شکست مواجه شده است، گفت: شکستی که مکرون، رئیس جمهور فرانسه، بعد از حوادث مربوط به انفجار بندر بیروت، داشت، نشان داد فرانسه با اینکه تلاش میکند مانند گذشته، در لبنان ایفای نقش کند، جایگاه لازم را برای برای حل و فصل اختلافات، در افکارعمومی این کشور ندارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در اواخر مرداد سال جاری بود که عربستان سعودی اعلام کرد نخستین سفیر خود را در تشکیلات خودگردان فلسطین تعیین کرده است. بر مبنای این تصمیم، «نایف بن بندر السدیری» به عنوان سفیر فوقالعاده، تامالاختیار و غیرمقیم (آکردیته) عربستان در رامالله و سرکنسول سعودی در قدس اشغالی، استوارنامه خود را به مجدی الخالدی، مشاور دیپلماتیک محمود عباس رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین تحویل داد. حال با گذشت کمتر از دوماه از این تصمیمات و اقدامات، دولت عربستان اعلام کرده یک هیئت رسمی از این کشور به ریاست نایف بن بندر السدیری، قرار است ظرف روزهای آتی به رام الله سفر و به مناسبت جشن سالروز میلاد پیامبر اسلام (ص) در مسجد الاقصی نماز اقامه کند؛ اقدامی بیسابقه از زمان اشغال قدس در سال ۱۹۶۷، که فصل جدیدی در تحرکات دیپلماتیک و نقشآفرینی عربستان سعودی در منطقه غرب آسیا خواهد گشود.
دکتر محمد مهدی مظاهری – استاد دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جریان سفر اخیر رئیس جمهور ترکیه به عربستان، قطر و امارات، توافقنامههای متعددی بین سه کشور خلیجفارس و ترکیه به امضا رسید. جنبه اقتصادی این سفر در رسانهها بیشتر مورد توجه قرار گرفته و هدف اصلی سفر از نگاه آنکارا جذب سرمایه کشورهای عربی حاشیه خلیجفارس عنوان شده است.
محمود فاضلی – تحلیگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: از سرگیری روابط عربستان سعودی و کانادا، خسارت هنگفت شرکتهای فناوری آمریکایی در جنگ تراشهها با چین، استعفای «ولید جنبلاط» از ریاست حزب سوسیالیست ترقیخواه لبنان، اخراج ۵ دیپلمات سوئدی از روسیه، رزمایش واشنگتن-سئول در نزدیکی مرز کره شمالی، مذاکرات عربستان سعودی و مصر با چین برای خرید جنگنده، تاکید پوتین بر ضرورت همکاری اعضای شورای اقتصادی اوآراسیا، اظهارات طالبان درباره اینکه بازدید ایران از سدهای افغانستان جزء معاهده هیرمند نیست، ورود اقتصاد آلمان به رکود، از سرگیری پرواز مستقیم بحرین و قطر پس از ۶ سال، آغاز آموزش جنگنده اف ۱۶ به خلبانان اوکراینی در هفتههای آینده، تاکید ایران براینکه هیئت حاکمه فعلی افغانستان را به رسمیت نمیشناسد، دودستگی در حزب اردوغان، در آستانه دور دوم انتخابات، هشدار رییس واگنر درباره قدرت ارتش اوکراین، تهدید فرمانده گروه شبهنظامی ضد روسیه به انجام حملات جدید، احتمال تبادل سفرای مصر و ایران در سال جاری، ادامه درگیریهای خونین در سودان و نقض آتشبس از سوی طرفین متخاصم، مارین لوپن نتیجه همهپرسی کریمه را مشروع دانست، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها مورد توجه قرار گرفت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: انهدام هسته جاسوسی موساد در ترکیه، مصر آماده ارتقای روابط با ایران، گفتوگوی تلفنی نتانیاهو و بن سلمان درباره عادیسازی، درخواست استولتنبرگ از کشورهای ناتو برای افزایش تولید تسلیحاتی خود، آغاز رزمایش نظامی کشور عضو شورای همکاری خلیج فارس با آمریکا، بررسی همکاریهای نظامی ایران و روسیه، دستورکار جلسه وزرای دفاع اتحادیه اروپا، سفر وزیر کشور تحریمشده روسیه به عربستان، راز غیبت «بن زاید» در اجلاس جده، برنامه چین برای توسعه سازمان همکاری شانگهای به همراه روسیه، دعوت امارات از هرتزوگ و نتانیاهو برای سفر به ابوظبی، کارشکنی مزدوران مأرب در اجرای توافق تبادل اسرای یمنی، کمک نظامی ۱۰ میلیارد یورویی به اوکراین، تکرار پیشنهاد صلح پاشینیان به علی اف، آغاز آموزش خلبانان اوکراینی جنگندههای اف-16، هشدار وزیر انرژی قطر نسبت به کمبود بدتر نفت و گاز برای اروپا، پیامدهای مخالفت کنگره آمریکا با افزایش سقف بدهی دولت بر اقتصاد داخلی و جهانی، تاکید اردوغان با عدم سازش با اوغان درباره حمایت از او در دور دوم انتخابات، حمله پهپادی مجدد ترکیه به شمال عراق، و اتهام ارمنستان به نیروهای جمهوری آذربایجان برای انجام حملهای جدید، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها مورد توجه قرار گرفت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: موافقت البرهان با آتش بس ۲۴ساعته در سودان، پیشنهاد چین برای میانجیگری میان فلسطین و رژیم صهیونیستی، کاهش توانایی کمک به اوکراین در ۱۰ کشور اروپایی، برنامه ارمنستان برای تقویت ارتش، 90 درصد شهر باخموت در کنترل نیروهای واگنر، تاکید بن فرحان بر ضرورت حفظ تمامیت ارضی سوریه، حمله به کاروان دیپلماتیک آمریکا در سودان، توطئه آمریکا برای اخراج الحشد الشعبی از غرب عراق، آماده شدن طرح فرانسه برای مذاکره بین روسیه و اوکراین، قصد کشورهای گروه 7 برای تشدید تحریم ها علیه روسیه، از سرگیری روابط امارات و قطر در آینده نزدیک، اسناد فاششده آمریکا حاکی از توقف ارائه موشک توسط مصر به روسیه و تولید مهمات توپخانه برای اوکراین، فرصت ۱۰۰ روزه ماکرون به دولت برای آرام کردن کشور، تصمیم ولیعهد کویت برای انحلال پارلمان، دفاع رقیب اصلی اردوغان از کردهای ترکیه، و برگزاری سومین کنفرانس بین المللی آب در بغداد با حضور همسایگان عراق، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها مورد توجه قرار گرفت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: یک کارشناس مسائل منطقه گفت: مقامات قطر به طور حتم در برابر فشار غربیها برای اخراج رهبران حماس از خاک خود مقاومت میکنند و احتمالا آمریکا هم در این رابطه به سمت معادله صفر و صد حرکت نخواهد کرد، چراکه ماندن رهبران حماس در قطر که متحد آمریکا است، بهتر از این است که حماس در کشوری خارج از قدرت اعمال فشار آمریکا قرار گیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: دیپلماسی هند در صورتی که جنگ غزه برای مدت نامحدود ادامه یابد یا روابط بین اسرائیل (رژیم صهیونیستی) و کشورهای عربی رو به وخامت بیشتری بگذارد، در بوته آزمایش قرار خواهد گرفت.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: طی روزهای گذشته نوار غزه شاهد آتش بسی موقت برای آزادی متقابل اسرا و زندانیان صهیونیستی و فلسطینی و امداد رسانی محدود به غزه بود؛ آتش بسی که نهایتاً نه به دلیل احترام به رأی مجمع عمومی سازمان ملل و یا قطعنامه شورای امنیت، بلکه به واسطه چانه زنی های سیاسی و میانجیگری قطر و چراغ سبز آمریکا عملیاتی شد.
دکتر محمد مهدی مظاهری – استاد دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: شرکای عرب آمریکا در حال همکاری با واشنگتن برای محدود کردن جنگ اسرائیل-غزه، آزادی گروگانها و کاهش آلام غیرنظامیان هستند. در حالی که اسرائیل برای حمله گسترده زمینی به غزه آماده می شود، دولتهای عربی منطقه نگران آثار متزلزل کننده این اقدام در سراسر خاورمیانه هستند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل غرب آسیا با بیان اینکه نشست کمیته پنججانبه در نیویورک با شکست مواجه شده است، گفت: شکستی که مکرون، رئیس جمهور فرانسه، بعد از حوادث مربوط به انفجار بندر بیروت، داشت، نشان داد فرانسه با اینکه تلاش میکند مانند گذشته، در لبنان ایفای نقش کند، جایگاه لازم را برای برای حل و فصل اختلافات، در افکارعمومی این کشور ندارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در اواخر مرداد سال جاری بود که عربستان سعودی اعلام کرد نخستین سفیر خود را در تشکیلات خودگردان فلسطین تعیین کرده است. بر مبنای این تصمیم، «نایف بن بندر السدیری» به عنوان سفیر فوقالعاده، تامالاختیار و غیرمقیم (آکردیته) عربستان در رامالله و سرکنسول سعودی در قدس اشغالی، استوارنامه خود را به مجدی الخالدی، مشاور دیپلماتیک محمود عباس رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین تحویل داد. حال با گذشت کمتر از دوماه از این تصمیمات و اقدامات، دولت عربستان اعلام کرده یک هیئت رسمی از این کشور به ریاست نایف بن بندر السدیری، قرار است ظرف روزهای آتی به رام الله سفر و به مناسبت جشن سالروز میلاد پیامبر اسلام (ص) در مسجد الاقصی نماز اقامه کند؛ اقدامی بیسابقه از زمان اشغال قدس در سال ۱۹۶۷، که فصل جدیدی در تحرکات دیپلماتیک و نقشآفرینی عربستان سعودی در منطقه غرب آسیا خواهد گشود.
دکتر محمد مهدی مظاهری – استاد دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جریان سفر اخیر رئیس جمهور ترکیه به عربستان، قطر و امارات، توافقنامههای متعددی بین سه کشور خلیجفارس و ترکیه به امضا رسید. جنبه اقتصادی این سفر در رسانهها بیشتر مورد توجه قرار گرفته و هدف اصلی سفر از نگاه آنکارا جذب سرمایه کشورهای عربی حاشیه خلیجفارس عنوان شده است.
محمود فاضلی – تحلیگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: از سرگیری روابط عربستان سعودی و کانادا، خسارت هنگفت شرکتهای فناوری آمریکایی در جنگ تراشهها با چین، استعفای «ولید جنبلاط» از ریاست حزب سوسیالیست ترقیخواه لبنان، اخراج ۵ دیپلمات سوئدی از روسیه، رزمایش واشنگتن-سئول در نزدیکی مرز کره شمالی، مذاکرات عربستان سعودی و مصر با چین برای خرید جنگنده، تاکید پوتین بر ضرورت همکاری اعضای شورای اقتصادی اوآراسیا، اظهارات طالبان درباره اینکه بازدید ایران از سدهای افغانستان جزء معاهده هیرمند نیست، ورود اقتصاد آلمان به رکود، از سرگیری پرواز مستقیم بحرین و قطر پس از ۶ سال، آغاز آموزش جنگنده اف ۱۶ به خلبانان اوکراینی در هفتههای آینده، تاکید ایران براینکه هیئت حاکمه فعلی افغانستان را به رسمیت نمیشناسد، دودستگی در حزب اردوغان، در آستانه دور دوم انتخابات، هشدار رییس واگنر درباره قدرت ارتش اوکراین، تهدید فرمانده گروه شبهنظامی ضد روسیه به انجام حملات جدید، احتمال تبادل سفرای مصر و ایران در سال جاری، ادامه درگیریهای خونین در سودان و نقض آتشبس از سوی طرفین متخاصم، مارین لوپن نتیجه همهپرسی کریمه را مشروع دانست، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها مورد توجه قرار گرفت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: انهدام هسته جاسوسی موساد در ترکیه، مصر آماده ارتقای روابط با ایران، گفتوگوی تلفنی نتانیاهو و بن سلمان درباره عادیسازی، درخواست استولتنبرگ از کشورهای ناتو برای افزایش تولید تسلیحاتی خود، آغاز رزمایش نظامی کشور عضو شورای همکاری خلیج فارس با آمریکا، بررسی همکاریهای نظامی ایران و روسیه، دستورکار جلسه وزرای دفاع اتحادیه اروپا، سفر وزیر کشور تحریمشده روسیه به عربستان، راز غیبت «بن زاید» در اجلاس جده، برنامه چین برای توسعه سازمان همکاری شانگهای به همراه روسیه، دعوت امارات از هرتزوگ و نتانیاهو برای سفر به ابوظبی، کارشکنی مزدوران مأرب در اجرای توافق تبادل اسرای یمنی، کمک نظامی ۱۰ میلیارد یورویی به اوکراین، تکرار پیشنهاد صلح پاشینیان به علی اف، آغاز آموزش خلبانان اوکراینی جنگندههای اف-16، هشدار وزیر انرژی قطر نسبت به کمبود بدتر نفت و گاز برای اروپا، پیامدهای مخالفت کنگره آمریکا با افزایش سقف بدهی دولت بر اقتصاد داخلی و جهانی، تاکید اردوغان با عدم سازش با اوغان درباره حمایت از او در دور دوم انتخابات، حمله پهپادی مجدد ترکیه به شمال عراق، و اتهام ارمنستان به نیروهای جمهوری آذربایجان برای انجام حملهای جدید، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها مورد توجه قرار گرفت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: موافقت البرهان با آتش بس ۲۴ساعته در سودان، پیشنهاد چین برای میانجیگری میان فلسطین و رژیم صهیونیستی، کاهش توانایی کمک به اوکراین در ۱۰ کشور اروپایی، برنامه ارمنستان برای تقویت ارتش، 90 درصد شهر باخموت در کنترل نیروهای واگنر، تاکید بن فرحان بر ضرورت حفظ تمامیت ارضی سوریه، حمله به کاروان دیپلماتیک آمریکا در سودان، توطئه آمریکا برای اخراج الحشد الشعبی از غرب عراق، آماده شدن طرح فرانسه برای مذاکره بین روسیه و اوکراین، قصد کشورهای گروه 7 برای تشدید تحریم ها علیه روسیه، از سرگیری روابط امارات و قطر در آینده نزدیک، اسناد فاششده آمریکا حاکی از توقف ارائه موشک توسط مصر به روسیه و تولید مهمات توپخانه برای اوکراین، فرصت ۱۰۰ روزه ماکرون به دولت برای آرام کردن کشور، تصمیم ولیعهد کویت برای انحلال پارلمان، دفاع رقیب اصلی اردوغان از کردهای ترکیه، و برگزاری سومین کنفرانس بین المللی آب در بغداد با حضور همسایگان عراق، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها مورد توجه قرار گرفت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: یک کارشناس مسائل منطقه گفت: مقامات قطر به طور حتم در برابر فشار غربیها برای اخراج رهبران حماس از خاک خود مقاومت میکنند و احتمالا آمریکا هم در این رابطه به سمت معادله صفر و صد حرکت نخواهد کرد، چراکه ماندن رهبران حماس در قطر که متحد آمریکا است، بهتر از این است که حماس در کشوری خارج از قدرت اعمال فشار آمریکا قرار گیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: دیپلماسی هند در صورتی که جنگ غزه برای مدت نامحدود ادامه یابد یا روابط بین اسرائیل (رژیم صهیونیستی) و کشورهای عربی رو به وخامت بیشتری بگذارد، در بوته آزمایش قرار خواهد گرفت.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: طی روزهای گذشته نوار غزه شاهد آتش بسی موقت برای آزادی متقابل اسرا و زندانیان صهیونیستی و فلسطینی و امداد رسانی محدود به غزه بود؛ آتش بسی که نهایتاً نه به دلیل احترام به رأی مجمع عمومی سازمان ملل و یا قطعنامه شورای امنیت، بلکه به واسطه چانه زنی های سیاسی و میانجیگری قطر و چراغ سبز آمریکا عملیاتی شد.
دکتر محمد مهدی مظاهری – استاد دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: شرکای عرب آمریکا در حال همکاری با واشنگتن برای محدود کردن جنگ اسرائیل-غزه، آزادی گروگانها و کاهش آلام غیرنظامیان هستند. در حالی که اسرائیل برای حمله گسترده زمینی به غزه آماده می شود، دولتهای عربی منطقه نگران آثار متزلزل کننده این اقدام در سراسر خاورمیانه هستند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل غرب آسیا با بیان اینکه نشست کمیته پنججانبه در نیویورک با شکست مواجه شده است، گفت: شکستی که مکرون، رئیس جمهور فرانسه، بعد از حوادث مربوط به انفجار بندر بیروت، داشت، نشان داد فرانسه با اینکه تلاش میکند مانند گذشته، در لبنان ایفای نقش کند، جایگاه لازم را برای برای حل و فصل اختلافات، در افکارعمومی این کشور ندارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در اواخر مرداد سال جاری بود که عربستان سعودی اعلام کرد نخستین سفیر خود را در تشکیلات خودگردان فلسطین تعیین کرده است. بر مبنای این تصمیم، «نایف بن بندر السدیری» به عنوان سفیر فوقالعاده، تامالاختیار و غیرمقیم (آکردیته) عربستان در رامالله و سرکنسول سعودی در قدس اشغالی، استوارنامه خود را به مجدی الخالدی، مشاور دیپلماتیک محمود عباس رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین تحویل داد. حال با گذشت کمتر از دوماه از این تصمیمات و اقدامات، دولت عربستان اعلام کرده یک هیئت رسمی از این کشور به ریاست نایف بن بندر السدیری، قرار است ظرف روزهای آتی به رام الله سفر و به مناسبت جشن سالروز میلاد پیامبر اسلام (ص) در مسجد الاقصی نماز اقامه کند؛ اقدامی بیسابقه از زمان اشغال قدس در سال ۱۹۶۷، که فصل جدیدی در تحرکات دیپلماتیک و نقشآفرینی عربستان سعودی در منطقه غرب آسیا خواهد گشود.
دکتر محمد مهدی مظاهری – استاد دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جریان سفر اخیر رئیس جمهور ترکیه به عربستان، قطر و امارات، توافقنامههای متعددی بین سه کشور خلیجفارس و ترکیه به امضا رسید. جنبه اقتصادی این سفر در رسانهها بیشتر مورد توجه قرار گرفته و هدف اصلی سفر از نگاه آنکارا جذب سرمایه کشورهای عربی حاشیه خلیجفارس عنوان شده است.
محمود فاضلی – تحلیگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: از سرگیری روابط عربستان سعودی و کانادا، خسارت هنگفت شرکتهای فناوری آمریکایی در جنگ تراشهها با چین، استعفای «ولید جنبلاط» از ریاست حزب سوسیالیست ترقیخواه لبنان، اخراج ۵ دیپلمات سوئدی از روسیه، رزمایش واشنگتن-سئول در نزدیکی مرز کره شمالی، مذاکرات عربستان سعودی و مصر با چین برای خرید جنگنده، تاکید پوتین بر ضرورت همکاری اعضای شورای اقتصادی اوآراسیا، اظهارات طالبان درباره اینکه بازدید ایران از سدهای افغانستان جزء معاهده هیرمند نیست، ورود اقتصاد آلمان به رکود، از سرگیری پرواز مستقیم بحرین و قطر پس از ۶ سال، آغاز آموزش جنگنده اف ۱۶ به خلبانان اوکراینی در هفتههای آینده، تاکید ایران براینکه هیئت حاکمه فعلی افغانستان را به رسمیت نمیشناسد، دودستگی در حزب اردوغان، در آستانه دور دوم انتخابات، هشدار رییس واگنر درباره قدرت ارتش اوکراین، تهدید فرمانده گروه شبهنظامی ضد روسیه به انجام حملات جدید، احتمال تبادل سفرای مصر و ایران در سال جاری، ادامه درگیریهای خونین در سودان و نقض آتشبس از سوی طرفین متخاصم، مارین لوپن نتیجه همهپرسی کریمه را مشروع دانست، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها مورد توجه قرار گرفت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: انهدام هسته جاسوسی موساد در ترکیه، مصر آماده ارتقای روابط با ایران، گفتوگوی تلفنی نتانیاهو و بن سلمان درباره عادیسازی، درخواست استولتنبرگ از کشورهای ناتو برای افزایش تولید تسلیحاتی خود، آغاز رزمایش نظامی کشور عضو شورای همکاری خلیج فارس با آمریکا، بررسی همکاریهای نظامی ایران و روسیه، دستورکار جلسه وزرای دفاع اتحادیه اروپا، سفر وزیر کشور تحریمشده روسیه به عربستان، راز غیبت «بن زاید» در اجلاس جده، برنامه چین برای توسعه سازمان همکاری شانگهای به همراه روسیه، دعوت امارات از هرتزوگ و نتانیاهو برای سفر به ابوظبی، کارشکنی مزدوران مأرب در اجرای توافق تبادل اسرای یمنی، کمک نظامی ۱۰ میلیارد یورویی به اوکراین، تکرار پیشنهاد صلح پاشینیان به علی اف، آغاز آموزش خلبانان اوکراینی جنگندههای اف-16، هشدار وزیر انرژی قطر نسبت به کمبود بدتر نفت و گاز برای اروپا، پیامدهای مخالفت کنگره آمریکا با افزایش سقف بدهی دولت بر اقتصاد داخلی و جهانی، تاکید اردوغان با عدم سازش با اوغان درباره حمایت از او در دور دوم انتخابات، حمله پهپادی مجدد ترکیه به شمال عراق، و اتهام ارمنستان به نیروهای جمهوری آذربایجان برای انجام حملهای جدید، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها مورد توجه قرار گرفت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: موافقت البرهان با آتش بس ۲۴ساعته در سودان، پیشنهاد چین برای میانجیگری میان فلسطین و رژیم صهیونیستی، کاهش توانایی کمک به اوکراین در ۱۰ کشور اروپایی، برنامه ارمنستان برای تقویت ارتش، 90 درصد شهر باخموت در کنترل نیروهای واگنر، تاکید بن فرحان بر ضرورت حفظ تمامیت ارضی سوریه، حمله به کاروان دیپلماتیک آمریکا در سودان، توطئه آمریکا برای اخراج الحشد الشعبی از غرب عراق، آماده شدن طرح فرانسه برای مذاکره بین روسیه و اوکراین، قصد کشورهای گروه 7 برای تشدید تحریم ها علیه روسیه، از سرگیری روابط امارات و قطر در آینده نزدیک، اسناد فاششده آمریکا حاکی از توقف ارائه موشک توسط مصر به روسیه و تولید مهمات توپخانه برای اوکراین، فرصت ۱۰۰ روزه ماکرون به دولت برای آرام کردن کشور، تصمیم ولیعهد کویت برای انحلال پارلمان، دفاع رقیب اصلی اردوغان از کردهای ترکیه، و برگزاری سومین کنفرانس بین المللی آب در بغداد با حضور همسایگان عراق، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها مورد توجه قرار گرفت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: یک کارشناس مسائل منطقه گفت: مقامات قطر به طور حتم در برابر فشار غربیها برای اخراج رهبران حماس از خاک خود مقاومت میکنند و احتمالا آمریکا هم در این رابطه به سمت معادله صفر و صد حرکت نخواهد کرد، چراکه ماندن رهبران حماس در قطر که متحد آمریکا است، بهتر از این است که حماس در کشوری خارج از قدرت اعمال فشار آمریکا قرار گیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: دیپلماسی هند در صورتی که جنگ غزه برای مدت نامحدود ادامه یابد یا روابط بین اسرائیل (رژیم صهیونیستی) و کشورهای عربی رو به وخامت بیشتری بگذارد، در بوته آزمایش قرار خواهد گرفت.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: طی روزهای گذشته نوار غزه شاهد آتش بسی موقت برای آزادی متقابل اسرا و زندانیان صهیونیستی و فلسطینی و امداد رسانی محدود به غزه بود؛ آتش بسی که نهایتاً نه به دلیل احترام به رأی مجمع عمومی سازمان ملل و یا قطعنامه شورای امنیت، بلکه به واسطه چانه زنی های سیاسی و میانجیگری قطر و چراغ سبز آمریکا عملیاتی شد.
دکتر محمد مهدی مظاهری – استاد دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: شرکای عرب آمریکا در حال همکاری با واشنگتن برای محدود کردن جنگ اسرائیل-غزه، آزادی گروگانها و کاهش آلام غیرنظامیان هستند. در حالی که اسرائیل برای حمله گسترده زمینی به غزه آماده می شود، دولتهای عربی منطقه نگران آثار متزلزل کننده این اقدام در سراسر خاورمیانه هستند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل غرب آسیا با بیان اینکه نشست کمیته پنججانبه در نیویورک با شکست مواجه شده است، گفت: شکستی که مکرون، رئیس جمهور فرانسه، بعد از حوادث مربوط به انفجار بندر بیروت، داشت، نشان داد فرانسه با اینکه تلاش میکند مانند گذشته، در لبنان ایفای نقش کند، جایگاه لازم را برای برای حل و فصل اختلافات، در افکارعمومی این کشور ندارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در اواخر مرداد سال جاری بود که عربستان سعودی اعلام کرد نخستین سفیر خود را در تشکیلات خودگردان فلسطین تعیین کرده است. بر مبنای این تصمیم، «نایف بن بندر السدیری» به عنوان سفیر فوقالعاده، تامالاختیار و غیرمقیم (آکردیته) عربستان در رامالله و سرکنسول سعودی در قدس اشغالی، استوارنامه خود را به مجدی الخالدی، مشاور دیپلماتیک محمود عباس رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین تحویل داد. حال با گذشت کمتر از دوماه از این تصمیمات و اقدامات، دولت عربستان اعلام کرده یک هیئت رسمی از این کشور به ریاست نایف بن بندر السدیری، قرار است ظرف روزهای آتی به رام الله سفر و به مناسبت جشن سالروز میلاد پیامبر اسلام (ص) در مسجد الاقصی نماز اقامه کند؛ اقدامی بیسابقه از زمان اشغال قدس در سال ۱۹۶۷، که فصل جدیدی در تحرکات دیپلماتیک و نقشآفرینی عربستان سعودی در منطقه غرب آسیا خواهد گشود.
دکتر محمد مهدی مظاهری – استاد دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جریان سفر اخیر رئیس جمهور ترکیه به عربستان، قطر و امارات، توافقنامههای متعددی بین سه کشور خلیجفارس و ترکیه به امضا رسید. جنبه اقتصادی این سفر در رسانهها بیشتر مورد توجه قرار گرفته و هدف اصلی سفر از نگاه آنکارا جذب سرمایه کشورهای عربی حاشیه خلیجفارس عنوان شده است.
محمود فاضلی – تحلیگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: از سرگیری روابط عربستان سعودی و کانادا، خسارت هنگفت شرکتهای فناوری آمریکایی در جنگ تراشهها با چین، استعفای «ولید جنبلاط» از ریاست حزب سوسیالیست ترقیخواه لبنان، اخراج ۵ دیپلمات سوئدی از روسیه، رزمایش واشنگتن-سئول در نزدیکی مرز کره شمالی، مذاکرات عربستان سعودی و مصر با چین برای خرید جنگنده، تاکید پوتین بر ضرورت همکاری اعضای شورای اقتصادی اوآراسیا، اظهارات طالبان درباره اینکه بازدید ایران از سدهای افغانستان جزء معاهده هیرمند نیست، ورود اقتصاد آلمان به رکود، از سرگیری پرواز مستقیم بحرین و قطر پس از ۶ سال، آغاز آموزش جنگنده اف ۱۶ به خلبانان اوکراینی در هفتههای آینده، تاکید ایران براینکه هیئت حاکمه فعلی افغانستان را به رسمیت نمیشناسد، دودستگی در حزب اردوغان، در آستانه دور دوم انتخابات، هشدار رییس واگنر درباره قدرت ارتش اوکراین، تهدید فرمانده گروه شبهنظامی ضد روسیه به انجام حملات جدید، احتمال تبادل سفرای مصر و ایران در سال جاری، ادامه درگیریهای خونین در سودان و نقض آتشبس از سوی طرفین متخاصم، مارین لوپن نتیجه همهپرسی کریمه را مشروع دانست، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها مورد توجه قرار گرفت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: انهدام هسته جاسوسی موساد در ترکیه، مصر آماده ارتقای روابط با ایران، گفتوگوی تلفنی نتانیاهو و بن سلمان درباره عادیسازی، درخواست استولتنبرگ از کشورهای ناتو برای افزایش تولید تسلیحاتی خود، آغاز رزمایش نظامی کشور عضو شورای همکاری خلیج فارس با آمریکا، بررسی همکاریهای نظامی ایران و روسیه، دستورکار جلسه وزرای دفاع اتحادیه اروپا، سفر وزیر کشور تحریمشده روسیه به عربستان، راز غیبت «بن زاید» در اجلاس جده، برنامه چین برای توسعه سازمان همکاری شانگهای به همراه روسیه، دعوت امارات از هرتزوگ و نتانیاهو برای سفر به ابوظبی، کارشکنی مزدوران مأرب در اجرای توافق تبادل اسرای یمنی، کمک نظامی ۱۰ میلیارد یورویی به اوکراین، تکرار پیشنهاد صلح پاشینیان به علی اف، آغاز آموزش خلبانان اوکراینی جنگندههای اف-16، هشدار وزیر انرژی قطر نسبت به کمبود بدتر نفت و گاز برای اروپا، پیامدهای مخالفت کنگره آمریکا با افزایش سقف بدهی دولت بر اقتصاد داخلی و جهانی، تاکید اردوغان با عدم سازش با اوغان درباره حمایت از او در دور دوم انتخابات، حمله پهپادی مجدد ترکیه به شمال عراق، و اتهام ارمنستان به نیروهای جمهوری آذربایجان برای انجام حملهای جدید، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها مورد توجه قرار گرفت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: موافقت البرهان با آتش بس ۲۴ساعته در سودان، پیشنهاد چین برای میانجیگری میان فلسطین و رژیم صهیونیستی، کاهش توانایی کمک به اوکراین در ۱۰ کشور اروپایی، برنامه ارمنستان برای تقویت ارتش، 90 درصد شهر باخموت در کنترل نیروهای واگنر، تاکید بن فرحان بر ضرورت حفظ تمامیت ارضی سوریه، حمله به کاروان دیپلماتیک آمریکا در سودان، توطئه آمریکا برای اخراج الحشد الشعبی از غرب عراق، آماده شدن طرح فرانسه برای مذاکره بین روسیه و اوکراین، قصد کشورهای گروه 7 برای تشدید تحریم ها علیه روسیه، از سرگیری روابط امارات و قطر در آینده نزدیک، اسناد فاششده آمریکا حاکی از توقف ارائه موشک توسط مصر به روسیه و تولید مهمات توپخانه برای اوکراین، فرصت ۱۰۰ روزه ماکرون به دولت برای آرام کردن کشور، تصمیم ولیعهد کویت برای انحلال پارلمان، دفاع رقیب اصلی اردوغان از کردهای ترکیه، و برگزاری سومین کنفرانس بین المللی آب در بغداد با حضور همسایگان عراق، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها مورد توجه قرار گرفت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: یک کارشناس مسائل منطقه گفت: مقامات قطر به طور حتم در برابر فشار غربیها برای اخراج رهبران حماس از خاک خود مقاومت میکنند و احتمالا آمریکا هم در این رابطه به سمت معادله صفر و صد حرکت نخواهد کرد، چراکه ماندن رهبران حماس در قطر که متحد آمریکا است، بهتر از این است که حماس در کشوری خارج از قدرت اعمال فشار آمریکا قرار گیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: دیپلماسی هند در صورتی که جنگ غزه برای مدت نامحدود ادامه یابد یا روابط بین اسرائیل (رژیم صهیونیستی) و کشورهای عربی رو به وخامت بیشتری بگذارد، در بوته آزمایش قرار خواهد گرفت.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: طی روزهای گذشته نوار غزه شاهد آتش بسی موقت برای آزادی متقابل اسرا و زندانیان صهیونیستی و فلسطینی و امداد رسانی محدود به غزه بود؛ آتش بسی که نهایتاً نه به دلیل احترام به رأی مجمع عمومی سازمان ملل و یا قطعنامه شورای امنیت، بلکه به واسطه چانه زنی های سیاسی و میانجیگری قطر و چراغ سبز آمریکا عملیاتی شد.
دکتر محمد مهدی مظاهری – استاد دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: شرکای عرب آمریکا در حال همکاری با واشنگتن برای محدود کردن جنگ اسرائیل-غزه، آزادی گروگانها و کاهش آلام غیرنظامیان هستند. در حالی که اسرائیل برای حمله گسترده زمینی به غزه آماده می شود، دولتهای عربی منطقه نگران آثار متزلزل کننده این اقدام در سراسر خاورمیانه هستند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل غرب آسیا با بیان اینکه نشست کمیته پنججانبه در نیویورک با شکست مواجه شده است، گفت: شکستی که مکرون، رئیس جمهور فرانسه، بعد از حوادث مربوط به انفجار بندر بیروت، داشت، نشان داد فرانسه با اینکه تلاش میکند مانند گذشته، در لبنان ایفای نقش کند، جایگاه لازم را برای برای حل و فصل اختلافات، در افکارعمومی این کشور ندارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در اواخر مرداد سال جاری بود که عربستان سعودی اعلام کرد نخستین سفیر خود را در تشکیلات خودگردان فلسطین تعیین کرده است. بر مبنای این تصمیم، «نایف بن بندر السدیری» به عنوان سفیر فوقالعاده، تامالاختیار و غیرمقیم (آکردیته) عربستان در رامالله و سرکنسول سعودی در قدس اشغالی، استوارنامه خود را به مجدی الخالدی، مشاور دیپلماتیک محمود عباس رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین تحویل داد. حال با گذشت کمتر از دوماه از این تصمیمات و اقدامات، دولت عربستان اعلام کرده یک هیئت رسمی از این کشور به ریاست نایف بن بندر السدیری، قرار است ظرف روزهای آتی به رام الله سفر و به مناسبت جشن سالروز میلاد پیامبر اسلام (ص) در مسجد الاقصی نماز اقامه کند؛ اقدامی بیسابقه از زمان اشغال قدس در سال ۱۹۶۷، که فصل جدیدی در تحرکات دیپلماتیک و نقشآفرینی عربستان سعودی در منطقه غرب آسیا خواهد گشود.
دکتر محمد مهدی مظاهری – استاد دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جریان سفر اخیر رئیس جمهور ترکیه به عربستان، قطر و امارات، توافقنامههای متعددی بین سه کشور خلیجفارس و ترکیه به امضا رسید. جنبه اقتصادی این سفر در رسانهها بیشتر مورد توجه قرار گرفته و هدف اصلی سفر از نگاه آنکارا جذب سرمایه کشورهای عربی حاشیه خلیجفارس عنوان شده است.
محمود فاضلی – تحلیگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: از سرگیری روابط عربستان سعودی و کانادا، خسارت هنگفت شرکتهای فناوری آمریکایی در جنگ تراشهها با چین، استعفای «ولید جنبلاط» از ریاست حزب سوسیالیست ترقیخواه لبنان، اخراج ۵ دیپلمات سوئدی از روسیه، رزمایش واشنگتن-سئول در نزدیکی مرز کره شمالی، مذاکرات عربستان سعودی و مصر با چین برای خرید جنگنده، تاکید پوتین بر ضرورت همکاری اعضای شورای اقتصادی اوآراسیا، اظهارات طالبان درباره اینکه بازدید ایران از سدهای افغانستان جزء معاهده هیرمند نیست، ورود اقتصاد آلمان به رکود، از سرگیری پرواز مستقیم بحرین و قطر پس از ۶ سال، آغاز آموزش جنگنده اف ۱۶ به خلبانان اوکراینی در هفتههای آینده، تاکید ایران براینکه هیئت حاکمه فعلی افغانستان را به رسمیت نمیشناسد، دودستگی در حزب اردوغان، در آستانه دور دوم انتخابات، هشدار رییس واگنر درباره قدرت ارتش اوکراین، تهدید فرمانده گروه شبهنظامی ضد روسیه به انجام حملات جدید، احتمال تبادل سفرای مصر و ایران در سال جاری، ادامه درگیریهای خونین در سودان و نقض آتشبس از سوی طرفین متخاصم، مارین لوپن نتیجه همهپرسی کریمه را مشروع دانست، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها مورد توجه قرار گرفت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: انهدام هسته جاسوسی موساد در ترکیه، مصر آماده ارتقای روابط با ایران، گفتوگوی تلفنی نتانیاهو و بن سلمان درباره عادیسازی، درخواست استولتنبرگ از کشورهای ناتو برای افزایش تولید تسلیحاتی خود، آغاز رزمایش نظامی کشور عضو شورای همکاری خلیج فارس با آمریکا، بررسی همکاریهای نظامی ایران و روسیه، دستورکار جلسه وزرای دفاع اتحادیه اروپا، سفر وزیر کشور تحریمشده روسیه به عربستان، راز غیبت «بن زاید» در اجلاس جده، برنامه چین برای توسعه سازمان همکاری شانگهای به همراه روسیه، دعوت امارات از هرتزوگ و نتانیاهو برای سفر به ابوظبی، کارشکنی مزدوران مأرب در اجرای توافق تبادل اسرای یمنی، کمک نظامی ۱۰ میلیارد یورویی به اوکراین، تکرار پیشنهاد صلح پاشینیان به علی اف، آغاز آموزش خلبانان اوکراینی جنگندههای اف-16، هشدار وزیر انرژی قطر نسبت به کمبود بدتر نفت و گاز برای اروپا، پیامدهای مخالفت کنگره آمریکا با افزایش سقف بدهی دولت بر اقتصاد داخلی و جهانی، تاکید اردوغان با عدم سازش با اوغان درباره حمایت از او در دور دوم انتخابات، حمله پهپادی مجدد ترکیه به شمال عراق، و اتهام ارمنستان به نیروهای جمهوری آذربایجان برای انجام حملهای جدید، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها مورد توجه قرار گرفت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: موافقت البرهان با آتش بس ۲۴ساعته در سودان، پیشنهاد چین برای میانجیگری میان فلسطین و رژیم صهیونیستی، کاهش توانایی کمک به اوکراین در ۱۰ کشور اروپایی، برنامه ارمنستان برای تقویت ارتش، 90 درصد شهر باخموت در کنترل نیروهای واگنر، تاکید بن فرحان بر ضرورت حفظ تمامیت ارضی سوریه، حمله به کاروان دیپلماتیک آمریکا در سودان، توطئه آمریکا برای اخراج الحشد الشعبی از غرب عراق، آماده شدن طرح فرانسه برای مذاکره بین روسیه و اوکراین، قصد کشورهای گروه 7 برای تشدید تحریم ها علیه روسیه، از سرگیری روابط امارات و قطر در آینده نزدیک، اسناد فاششده آمریکا حاکی از توقف ارائه موشک توسط مصر به روسیه و تولید مهمات توپخانه برای اوکراین، فرصت ۱۰۰ روزه ماکرون به دولت برای آرام کردن کشور، تصمیم ولیعهد کویت برای انحلال پارلمان، دفاع رقیب اصلی اردوغان از کردهای ترکیه، و برگزاری سومین کنفرانس بین المللی آب در بغداد با حضور همسایگان عراق، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها مورد توجه قرار گرفت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: یک کارشناس مسائل منطقه گفت: مقامات قطر به طور حتم در برابر فشار غربیها برای اخراج رهبران حماس از خاک خود مقاومت میکنند و احتمالا آمریکا هم در این رابطه به سمت معادله صفر و صد حرکت نخواهد کرد، چراکه ماندن رهبران حماس در قطر که متحد آمریکا است، بهتر از این است که حماس در کشوری خارج از قدرت اعمال فشار آمریکا قرار گیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: دیپلماسی هند در صورتی که جنگ غزه برای مدت نامحدود ادامه یابد یا روابط بین اسرائیل (رژیم صهیونیستی) و کشورهای عربی رو به وخامت بیشتری بگذارد، در بوته آزمایش قرار خواهد گرفت.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: طی روزهای گذشته نوار غزه شاهد آتش بسی موقت برای آزادی متقابل اسرا و زندانیان صهیونیستی و فلسطینی و امداد رسانی محدود به غزه بود؛ آتش بسی که نهایتاً نه به دلیل احترام به رأی مجمع عمومی سازمان ملل و یا قطعنامه شورای امنیت، بلکه به واسطه چانه زنی های سیاسی و میانجیگری قطر و چراغ سبز آمریکا عملیاتی شد.
دکتر محمد مهدی مظاهری – استاد دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: شرکای عرب آمریکا در حال همکاری با واشنگتن برای محدود کردن جنگ اسرائیل-غزه، آزادی گروگانها و کاهش آلام غیرنظامیان هستند. در حالی که اسرائیل برای حمله گسترده زمینی به غزه آماده می شود، دولتهای عربی منطقه نگران آثار متزلزل کننده این اقدام در سراسر خاورمیانه هستند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل غرب آسیا با بیان اینکه نشست کمیته پنججانبه در نیویورک با شکست مواجه شده است، گفت: شکستی که مکرون، رئیس جمهور فرانسه، بعد از حوادث مربوط به انفجار بندر بیروت، داشت، نشان داد فرانسه با اینکه تلاش میکند مانند گذشته، در لبنان ایفای نقش کند، جایگاه لازم را برای برای حل و فصل اختلافات، در افکارعمومی این کشور ندارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در اواخر مرداد سال جاری بود که عربستان سعودی اعلام کرد نخستین سفیر خود را در تشکیلات خودگردان فلسطین تعیین کرده است. بر مبنای این تصمیم، «نایف بن بندر السدیری» به عنوان سفیر فوقالعاده، تامالاختیار و غیرمقیم (آکردیته) عربستان در رامالله و سرکنسول سعودی در قدس اشغالی، استوارنامه خود را به مجدی الخالدی، مشاور دیپلماتیک محمود عباس رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین تحویل داد. حال با گذشت کمتر از دوماه از این تصمیمات و اقدامات، دولت عربستان اعلام کرده یک هیئت رسمی از این کشور به ریاست نایف بن بندر السدیری، قرار است ظرف روزهای آتی به رام الله سفر و به مناسبت جشن سالروز میلاد پیامبر اسلام (ص) در مسجد الاقصی نماز اقامه کند؛ اقدامی بیسابقه از زمان اشغال قدس در سال ۱۹۶۷، که فصل جدیدی در تحرکات دیپلماتیک و نقشآفرینی عربستان سعودی در منطقه غرب آسیا خواهد گشود.
دکتر محمد مهدی مظاهری – استاد دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جریان سفر اخیر رئیس جمهور ترکیه به عربستان، قطر و امارات، توافقنامههای متعددی بین سه کشور خلیجفارس و ترکیه به امضا رسید. جنبه اقتصادی این سفر در رسانهها بیشتر مورد توجه قرار گرفته و هدف اصلی سفر از نگاه آنکارا جذب سرمایه کشورهای عربی حاشیه خلیجفارس عنوان شده است.
محمود فاضلی – تحلیگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: از سرگیری روابط عربستان سعودی و کانادا، خسارت هنگفت شرکتهای فناوری آمریکایی در جنگ تراشهها با چین، استعفای «ولید جنبلاط» از ریاست حزب سوسیالیست ترقیخواه لبنان، اخراج ۵ دیپلمات سوئدی از روسیه، رزمایش واشنگتن-سئول در نزدیکی مرز کره شمالی، مذاکرات عربستان سعودی و مصر با چین برای خرید جنگنده، تاکید پوتین بر ضرورت همکاری اعضای شورای اقتصادی اوآراسیا، اظهارات طالبان درباره اینکه بازدید ایران از سدهای افغانستان جزء معاهده هیرمند نیست، ورود اقتصاد آلمان به رکود، از سرگیری پرواز مستقیم بحرین و قطر پس از ۶ سال، آغاز آموزش جنگنده اف ۱۶ به خلبانان اوکراینی در هفتههای آینده، تاکید ایران براینکه هیئت حاکمه فعلی افغانستان را به رسمیت نمیشناسد، دودستگی در حزب اردوغان، در آستانه دور دوم انتخابات، هشدار رییس واگنر درباره قدرت ارتش اوکراین، تهدید فرمانده گروه شبهنظامی ضد روسیه به انجام حملات جدید، احتمال تبادل سفرای مصر و ایران در سال جاری، ادامه درگیریهای خونین در سودان و نقض آتشبس از سوی طرفین متخاصم، مارین لوپن نتیجه همهپرسی کریمه را مشروع دانست، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها مورد توجه قرار گرفت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: انهدام هسته جاسوسی موساد در ترکیه، مصر آماده ارتقای روابط با ایران، گفتوگوی تلفنی نتانیاهو و بن سلمان درباره عادیسازی، درخواست استولتنبرگ از کشورهای ناتو برای افزایش تولید تسلیحاتی خود، آغاز رزمایش نظامی کشور عضو شورای همکاری خلیج فارس با آمریکا، بررسی همکاریهای نظامی ایران و روسیه، دستورکار جلسه وزرای دفاع اتحادیه اروپا، سفر وزیر کشور تحریمشده روسیه به عربستان، راز غیبت «بن زاید» در اجلاس جده، برنامه چین برای توسعه سازمان همکاری شانگهای به همراه روسیه، دعوت امارات از هرتزوگ و نتانیاهو برای سفر به ابوظبی، کارشکنی مزدوران مأرب در اجرای توافق تبادل اسرای یمنی، کمک نظامی ۱۰ میلیارد یورویی به اوکراین، تکرار پیشنهاد صلح پاشینیان به علی اف، آغاز آموزش خلبانان اوکراینی جنگندههای اف-16، هشدار وزیر انرژی قطر نسبت به کمبود بدتر نفت و گاز برای اروپا، پیامدهای مخالفت کنگره آمریکا با افزایش سقف بدهی دولت بر اقتصاد داخلی و جهانی، تاکید اردوغان با عدم سازش با اوغان درباره حمایت از او در دور دوم انتخابات، حمله پهپادی مجدد ترکیه به شمال عراق، و اتهام ارمنستان به نیروهای جمهوری آذربایجان برای انجام حملهای جدید، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها مورد توجه قرار گرفت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: موافقت البرهان با آتش بس ۲۴ساعته در سودان، پیشنهاد چین برای میانجیگری میان فلسطین و رژیم صهیونیستی، کاهش توانایی کمک به اوکراین در ۱۰ کشور اروپایی، برنامه ارمنستان برای تقویت ارتش، 90 درصد شهر باخموت در کنترل نیروهای واگنر، تاکید بن فرحان بر ضرورت حفظ تمامیت ارضی سوریه، حمله به کاروان دیپلماتیک آمریکا در سودان، توطئه آمریکا برای اخراج الحشد الشعبی از غرب عراق، آماده شدن طرح فرانسه برای مذاکره بین روسیه و اوکراین، قصد کشورهای گروه 7 برای تشدید تحریم ها علیه روسیه، از سرگیری روابط امارات و قطر در آینده نزدیک، اسناد فاششده آمریکا حاکی از توقف ارائه موشک توسط مصر به روسیه و تولید مهمات توپخانه برای اوکراین، فرصت ۱۰۰ روزه ماکرون به دولت برای آرام کردن کشور، تصمیم ولیعهد کویت برای انحلال پارلمان، دفاع رقیب اصلی اردوغان از کردهای ترکیه، و برگزاری سومین کنفرانس بین المللی آب در بغداد با حضور همسایگان عراق، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها مورد توجه قرار گرفت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.