بحران هرمز فرصتی برای برقراری گفتگوی سازنده بین چین و آ.سه.آن
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در قرن نوزدهم میلادی، قفقاز و آسیای مرکزی زمین بازی بزرگ دو امپراتوری وقت یعنی بریتانیا و روسیه تزاری بودند. تحولات بیش از یک سده اخیر، نه تنها از اهمیت راهبردی این دو منطقه بهویژه قفقاز نکاسته است، بلکه با هر تحول جدیدی بر ابعاد «ژئواستراتژیکی» آن در مناسبات و معادلات حاکم بر روابط قدرتهای بزرگ جهانی و بازیگران درون منطقهای و برونمنطقهای افزوده شده است.
حمید خوشآیند – کارشناس مسائل منطقه
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: تهدید گازپروم به قطع صادرات گاز به اروپای غربی، موافقت بلغارستان با پیشنهاد روسیه برای دور زدن تحریمهای اروپا، هشدار رژیم صهیونیستی به روسیه، کمک 4.5 میلیارد دلاری دیگرآمریکا به اوکراین، حمایت دوباره آمریکا از پیوستن سوئد و فنلاند به ناتو، احضار سفیر سوئد به وزارت خارجه ترکیه، سفر پوتین به ایروان برای شرکت در اجلاس سازمان پیمان امنیت جمعی، تکذیب مذاکرات غیررسمی صلح بین مسکو و کییف، تشکیل رسمی فرماندهی نیروی فضایی آمریکا،تشدید اختلافات در کابینه نتانیاهو بر سر پستهای وزارتی، وقوع انفجارهای قوی در غرب قدس، دیدار وزرای خارجه مصر و یونان، رایزنی وزرای خارجه قطر و آمریکا درباره پرونده هستهای ایران، تایید تولید اورانیوم 60 درصدی در فردو از سوی آژانس انرژی اتمی و امضای قرارداد 27 ساله گازی میان چین و قطر از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بعد از مدتها حضور آسیب زا و بحران آفرین رژیم صهیونیستی در مرزهای شمالی ایران و پیامدهای ابتدایی آن که در تحرکات و موضع گیریهای ضد ایرانی در آذربایجان ظاهر شده بود، حال بر اساس تصویب پارلمان باکو (در روز جمعه، 27 آبان) قرار است همکاریهای مختلف دولت جمهوری آذربایجان با رژیم صهیونیستی ارتقا پیدا کند و سفارتخانه این کشور در تلآویو افتتاح شود که خصومتی آشکار علیه ملت فلسطین تلقی میشود.
دکتر محمد مهدی مظاهری – استاد دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل با بیان اینکه کشورهای عضو «سازمان دولتهای ترک»، قدرت و نفوذ یکسانی ندارند و قطعا ترکیه در میان آنها دست بالاتری دارد و از این طریق نفوذ خود را گسترش میدهد، گفت: ایران با توجه به همکاری قابل گسترش و همسایگی که با کشورهای عضو این تشکیلات دارد، میتواند از ظرفیتهای بالقوه آن به خوبی استفاده کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نهمین اجلاس سازمان دولتهای ترک با حضور سران کشورهای ازبکستان، ترکیه، قرقیزستان، قزاقستان و جمهوری آذربایجان، بهعنوان اعضای اصلی و ویکتور اوربان، نخست وزیر مجارستان و قربانقلی بردی محمداف رئیس مجلس علیای ترکمنستان بهعنوان اعضای ناظر با موضوع «دوران جدید برای تمدن ترک: به سوی توسعه و شکوفایی مشترک» در ازبکستان برگزار شد. وضعیت کنونی و چشمانداز همکاری در زمینههای سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و بشردوستانه، موضوعات مرتبط با گسترش روابط تجاری، ساده سازی فرآیندهای مرتبط با حمل و نقل، خدمات گمرکی و ایجاد کریدورهای حمل و نقل در دستور کار این کنفرانس قرار داشت. در این نشست مسائل جاری مربوط به جهان ترک به تفصیل مورد بحث و بررسی قرار گرفت و زمینههای همکاری در دوره آتی تا برگزاری اجلاس بعدی در قزاقستان در سال 2023 مشخص شد.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل ترکیه ضمن تشریح عوامل بروز حادثه تروریستی در ترکیه، گفت: این اقدام در شرایطی انجام شد که آمریکا و کردهای مسلح از تماس مستقیم ترکیه و سوریه نگران بودند و ناراحتی آنکارا این است که هر زمان خواسته مسائل خود و منطقه را با کشورهای منطقه حل کند، آمریکا به عنوان متحدش، درصدد قربانی کردن ترکیه برمیآید.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در 20 سال اخیر سیاست خارجی ترکیه در منطقه شاهد تحولات و چرخشهای بسیاری بوده است که مناقشه با دولت بشار اسد، تنش با عربستان بر سر قتل جمال خاشقچی، و فراز و نشیبها در روابط با مصر و رژیم صهیونیستی جزء مهمترینها تلقی میشوند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه در 14 اکتبر به طور غیرمنتظره (و با وجود مخالفت قبلی وزیر انرژی و منابع طبیعی کشورش) طرح ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه را برای ایجاد مرکزیت گازی ترکیه-روسیه در ترکیه تایید کرد.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: قطعنامه سازمان ملل علیه تسلیحات اتمی رژیم صهیونیستی، مذاکرات هند و شورای همکاری خلیج فارس درباره پیمان تجارت آزاد، ابراز نگرانی لاوروف از تمایل لهستان برای میزبانی از تسلیحات هسته ای آمریکا، شرط روسیه برای مذاکره احتمالی پوتین و بایدن، مذاکرات امنیتی وزاری دفاع آمریکا و کره جنوبی با محور کره شمالی، تبادل اسرا میان روسیه و اوکراین، انتقاد اوکراین از تعلل آلمان در ارسال تسلیحات به کییف، فرمان استعفای دولت توسط میشل عون، واکنش زلنسکی و بورل به روسیه، پایان همکاری معاون «منصور هادی» با بن سلمان، کاهش سرعت ارسال کمکهای نظامی آمریکا به عربستان، افشای نقش نیروی دریایی بریتانیا در انفجار نورداستریم، ده ها کشته و زخمی در مراسم هالووین در کره جنوبی و تاکید السودانی بر تقویت شراکت و همکاری ایران و عراق از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: حمله پهپادی اوکراین به ناوگان دریای سیاه روسیه، افشاگری روسیه در باره اقدام نیروی دریایی انگلیس در انفجار خط لوله گاز نورداستریم، توییت نماینده آمریکا علیه سیاست های دولت ایران، توقف مذاکرات مصر و ترکیه برای بهبود روابط دوجانبه، آمادگی ارمنستان برای تمدید مأموریت صلحبانان روس در قرهباغ، توافق آمریکا و لهستان درخصوص تاسیس نیروگاه هستهای، احتمال قدرت گرفتن تندروها در انتخابات رژیم اسرائیل، استقرار سامانههای موشکی اسرائیل در خاک امارات، ژاپن به دنبال خرید موشکهای تاماهاوک از آمریکا، تلاش آمریکا برای ایجاد بحران در عربستان، تعهد سوئد و فنلاند برای عضویت همزمان در ناتو، محکومیت بیانیه شورای امنیت علیه دولت صنعا از سوی یمن، تظاهرات بحرینیها در مخالفت با انتخابات نمایشی، تورم بیسابقه در اروپا و شروع دوباره قرنطینه در چین از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در قرن نوزدهم میلادی، قفقاز و آسیای مرکزی زمین بازی بزرگ دو امپراتوری وقت یعنی بریتانیا و روسیه تزاری بودند. تحولات بیش از یک سده اخیر، نه تنها از اهمیت راهبردی این دو منطقه بهویژه قفقاز نکاسته است، بلکه با هر تحول جدیدی بر ابعاد «ژئواستراتژیکی» آن در مناسبات و معادلات حاکم بر روابط قدرتهای بزرگ جهانی و بازیگران درون منطقهای و برونمنطقهای افزوده شده است.
حمید خوشآیند – کارشناس مسائل منطقه
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: تهدید گازپروم به قطع صادرات گاز به اروپای غربی، موافقت بلغارستان با پیشنهاد روسیه برای دور زدن تحریمهای اروپا، هشدار رژیم صهیونیستی به روسیه، کمک 4.5 میلیارد دلاری دیگرآمریکا به اوکراین، حمایت دوباره آمریکا از پیوستن سوئد و فنلاند به ناتو، احضار سفیر سوئد به وزارت خارجه ترکیه، سفر پوتین به ایروان برای شرکت در اجلاس سازمان پیمان امنیت جمعی، تکذیب مذاکرات غیررسمی صلح بین مسکو و کییف، تشکیل رسمی فرماندهی نیروی فضایی آمریکا،تشدید اختلافات در کابینه نتانیاهو بر سر پستهای وزارتی، وقوع انفجارهای قوی در غرب قدس، دیدار وزرای خارجه مصر و یونان، رایزنی وزرای خارجه قطر و آمریکا درباره پرونده هستهای ایران، تایید تولید اورانیوم 60 درصدی در فردو از سوی آژانس انرژی اتمی و امضای قرارداد 27 ساله گازی میان چین و قطر از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بعد از مدتها حضور آسیب زا و بحران آفرین رژیم صهیونیستی در مرزهای شمالی ایران و پیامدهای ابتدایی آن که در تحرکات و موضع گیریهای ضد ایرانی در آذربایجان ظاهر شده بود، حال بر اساس تصویب پارلمان باکو (در روز جمعه، 27 آبان) قرار است همکاریهای مختلف دولت جمهوری آذربایجان با رژیم صهیونیستی ارتقا پیدا کند و سفارتخانه این کشور در تلآویو افتتاح شود که خصومتی آشکار علیه ملت فلسطین تلقی میشود.
دکتر محمد مهدی مظاهری – استاد دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل با بیان اینکه کشورهای عضو «سازمان دولتهای ترک»، قدرت و نفوذ یکسانی ندارند و قطعا ترکیه در میان آنها دست بالاتری دارد و از این طریق نفوذ خود را گسترش میدهد، گفت: ایران با توجه به همکاری قابل گسترش و همسایگی که با کشورهای عضو این تشکیلات دارد، میتواند از ظرفیتهای بالقوه آن به خوبی استفاده کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نهمین اجلاس سازمان دولتهای ترک با حضور سران کشورهای ازبکستان، ترکیه، قرقیزستان، قزاقستان و جمهوری آذربایجان، بهعنوان اعضای اصلی و ویکتور اوربان، نخست وزیر مجارستان و قربانقلی بردی محمداف رئیس مجلس علیای ترکمنستان بهعنوان اعضای ناظر با موضوع «دوران جدید برای تمدن ترک: به سوی توسعه و شکوفایی مشترک» در ازبکستان برگزار شد. وضعیت کنونی و چشمانداز همکاری در زمینههای سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و بشردوستانه، موضوعات مرتبط با گسترش روابط تجاری، ساده سازی فرآیندهای مرتبط با حمل و نقل، خدمات گمرکی و ایجاد کریدورهای حمل و نقل در دستور کار این کنفرانس قرار داشت. در این نشست مسائل جاری مربوط به جهان ترک به تفصیل مورد بحث و بررسی قرار گرفت و زمینههای همکاری در دوره آتی تا برگزاری اجلاس بعدی در قزاقستان در سال 2023 مشخص شد.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل ترکیه ضمن تشریح عوامل بروز حادثه تروریستی در ترکیه، گفت: این اقدام در شرایطی انجام شد که آمریکا و کردهای مسلح از تماس مستقیم ترکیه و سوریه نگران بودند و ناراحتی آنکارا این است که هر زمان خواسته مسائل خود و منطقه را با کشورهای منطقه حل کند، آمریکا به عنوان متحدش، درصدد قربانی کردن ترکیه برمیآید.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در 20 سال اخیر سیاست خارجی ترکیه در منطقه شاهد تحولات و چرخشهای بسیاری بوده است که مناقشه با دولت بشار اسد، تنش با عربستان بر سر قتل جمال خاشقچی، و فراز و نشیبها در روابط با مصر و رژیم صهیونیستی جزء مهمترینها تلقی میشوند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه در 14 اکتبر به طور غیرمنتظره (و با وجود مخالفت قبلی وزیر انرژی و منابع طبیعی کشورش) طرح ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه را برای ایجاد مرکزیت گازی ترکیه-روسیه در ترکیه تایید کرد.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: قطعنامه سازمان ملل علیه تسلیحات اتمی رژیم صهیونیستی، مذاکرات هند و شورای همکاری خلیج فارس درباره پیمان تجارت آزاد، ابراز نگرانی لاوروف از تمایل لهستان برای میزبانی از تسلیحات هسته ای آمریکا، شرط روسیه برای مذاکره احتمالی پوتین و بایدن، مذاکرات امنیتی وزاری دفاع آمریکا و کره جنوبی با محور کره شمالی، تبادل اسرا میان روسیه و اوکراین، انتقاد اوکراین از تعلل آلمان در ارسال تسلیحات به کییف، فرمان استعفای دولت توسط میشل عون، واکنش زلنسکی و بورل به روسیه، پایان همکاری معاون «منصور هادی» با بن سلمان، کاهش سرعت ارسال کمکهای نظامی آمریکا به عربستان، افشای نقش نیروی دریایی بریتانیا در انفجار نورداستریم، ده ها کشته و زخمی در مراسم هالووین در کره جنوبی و تاکید السودانی بر تقویت شراکت و همکاری ایران و عراق از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: حمله پهپادی اوکراین به ناوگان دریای سیاه روسیه، افشاگری روسیه در باره اقدام نیروی دریایی انگلیس در انفجار خط لوله گاز نورداستریم، توییت نماینده آمریکا علیه سیاست های دولت ایران، توقف مذاکرات مصر و ترکیه برای بهبود روابط دوجانبه، آمادگی ارمنستان برای تمدید مأموریت صلحبانان روس در قرهباغ، توافق آمریکا و لهستان درخصوص تاسیس نیروگاه هستهای، احتمال قدرت گرفتن تندروها در انتخابات رژیم اسرائیل، استقرار سامانههای موشکی اسرائیل در خاک امارات، ژاپن به دنبال خرید موشکهای تاماهاوک از آمریکا، تلاش آمریکا برای ایجاد بحران در عربستان، تعهد سوئد و فنلاند برای عضویت همزمان در ناتو، محکومیت بیانیه شورای امنیت علیه دولت صنعا از سوی یمن، تظاهرات بحرینیها در مخالفت با انتخابات نمایشی، تورم بیسابقه در اروپا و شروع دوباره قرنطینه در چین از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در قرن نوزدهم میلادی، قفقاز و آسیای مرکزی زمین بازی بزرگ دو امپراتوری وقت یعنی بریتانیا و روسیه تزاری بودند. تحولات بیش از یک سده اخیر، نه تنها از اهمیت راهبردی این دو منطقه بهویژه قفقاز نکاسته است، بلکه با هر تحول جدیدی بر ابعاد «ژئواستراتژیکی» آن در مناسبات و معادلات حاکم بر روابط قدرتهای بزرگ جهانی و بازیگران درون منطقهای و برونمنطقهای افزوده شده است.
حمید خوشآیند – کارشناس مسائل منطقه
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: تهدید گازپروم به قطع صادرات گاز به اروپای غربی، موافقت بلغارستان با پیشنهاد روسیه برای دور زدن تحریمهای اروپا، هشدار رژیم صهیونیستی به روسیه، کمک 4.5 میلیارد دلاری دیگرآمریکا به اوکراین، حمایت دوباره آمریکا از پیوستن سوئد و فنلاند به ناتو، احضار سفیر سوئد به وزارت خارجه ترکیه، سفر پوتین به ایروان برای شرکت در اجلاس سازمان پیمان امنیت جمعی، تکذیب مذاکرات غیررسمی صلح بین مسکو و کییف، تشکیل رسمی فرماندهی نیروی فضایی آمریکا،تشدید اختلافات در کابینه نتانیاهو بر سر پستهای وزارتی، وقوع انفجارهای قوی در غرب قدس، دیدار وزرای خارجه مصر و یونان، رایزنی وزرای خارجه قطر و آمریکا درباره پرونده هستهای ایران، تایید تولید اورانیوم 60 درصدی در فردو از سوی آژانس انرژی اتمی و امضای قرارداد 27 ساله گازی میان چین و قطر از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بعد از مدتها حضور آسیب زا و بحران آفرین رژیم صهیونیستی در مرزهای شمالی ایران و پیامدهای ابتدایی آن که در تحرکات و موضع گیریهای ضد ایرانی در آذربایجان ظاهر شده بود، حال بر اساس تصویب پارلمان باکو (در روز جمعه، 27 آبان) قرار است همکاریهای مختلف دولت جمهوری آذربایجان با رژیم صهیونیستی ارتقا پیدا کند و سفارتخانه این کشور در تلآویو افتتاح شود که خصومتی آشکار علیه ملت فلسطین تلقی میشود.
دکتر محمد مهدی مظاهری – استاد دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل با بیان اینکه کشورهای عضو «سازمان دولتهای ترک»، قدرت و نفوذ یکسانی ندارند و قطعا ترکیه در میان آنها دست بالاتری دارد و از این طریق نفوذ خود را گسترش میدهد، گفت: ایران با توجه به همکاری قابل گسترش و همسایگی که با کشورهای عضو این تشکیلات دارد، میتواند از ظرفیتهای بالقوه آن به خوبی استفاده کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نهمین اجلاس سازمان دولتهای ترک با حضور سران کشورهای ازبکستان، ترکیه، قرقیزستان، قزاقستان و جمهوری آذربایجان، بهعنوان اعضای اصلی و ویکتور اوربان، نخست وزیر مجارستان و قربانقلی بردی محمداف رئیس مجلس علیای ترکمنستان بهعنوان اعضای ناظر با موضوع «دوران جدید برای تمدن ترک: به سوی توسعه و شکوفایی مشترک» در ازبکستان برگزار شد. وضعیت کنونی و چشمانداز همکاری در زمینههای سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و بشردوستانه، موضوعات مرتبط با گسترش روابط تجاری، ساده سازی فرآیندهای مرتبط با حمل و نقل، خدمات گمرکی و ایجاد کریدورهای حمل و نقل در دستور کار این کنفرانس قرار داشت. در این نشست مسائل جاری مربوط به جهان ترک به تفصیل مورد بحث و بررسی قرار گرفت و زمینههای همکاری در دوره آتی تا برگزاری اجلاس بعدی در قزاقستان در سال 2023 مشخص شد.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل ترکیه ضمن تشریح عوامل بروز حادثه تروریستی در ترکیه، گفت: این اقدام در شرایطی انجام شد که آمریکا و کردهای مسلح از تماس مستقیم ترکیه و سوریه نگران بودند و ناراحتی آنکارا این است که هر زمان خواسته مسائل خود و منطقه را با کشورهای منطقه حل کند، آمریکا به عنوان متحدش، درصدد قربانی کردن ترکیه برمیآید.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در 20 سال اخیر سیاست خارجی ترکیه در منطقه شاهد تحولات و چرخشهای بسیاری بوده است که مناقشه با دولت بشار اسد، تنش با عربستان بر سر قتل جمال خاشقچی، و فراز و نشیبها در روابط با مصر و رژیم صهیونیستی جزء مهمترینها تلقی میشوند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه در 14 اکتبر به طور غیرمنتظره (و با وجود مخالفت قبلی وزیر انرژی و منابع طبیعی کشورش) طرح ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه را برای ایجاد مرکزیت گازی ترکیه-روسیه در ترکیه تایید کرد.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: قطعنامه سازمان ملل علیه تسلیحات اتمی رژیم صهیونیستی، مذاکرات هند و شورای همکاری خلیج فارس درباره پیمان تجارت آزاد، ابراز نگرانی لاوروف از تمایل لهستان برای میزبانی از تسلیحات هسته ای آمریکا، شرط روسیه برای مذاکره احتمالی پوتین و بایدن، مذاکرات امنیتی وزاری دفاع آمریکا و کره جنوبی با محور کره شمالی، تبادل اسرا میان روسیه و اوکراین، انتقاد اوکراین از تعلل آلمان در ارسال تسلیحات به کییف، فرمان استعفای دولت توسط میشل عون، واکنش زلنسکی و بورل به روسیه، پایان همکاری معاون «منصور هادی» با بن سلمان، کاهش سرعت ارسال کمکهای نظامی آمریکا به عربستان، افشای نقش نیروی دریایی بریتانیا در انفجار نورداستریم، ده ها کشته و زخمی در مراسم هالووین در کره جنوبی و تاکید السودانی بر تقویت شراکت و همکاری ایران و عراق از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: حمله پهپادی اوکراین به ناوگان دریای سیاه روسیه، افشاگری روسیه در باره اقدام نیروی دریایی انگلیس در انفجار خط لوله گاز نورداستریم، توییت نماینده آمریکا علیه سیاست های دولت ایران، توقف مذاکرات مصر و ترکیه برای بهبود روابط دوجانبه، آمادگی ارمنستان برای تمدید مأموریت صلحبانان روس در قرهباغ، توافق آمریکا و لهستان درخصوص تاسیس نیروگاه هستهای، احتمال قدرت گرفتن تندروها در انتخابات رژیم اسرائیل، استقرار سامانههای موشکی اسرائیل در خاک امارات، ژاپن به دنبال خرید موشکهای تاماهاوک از آمریکا، تلاش آمریکا برای ایجاد بحران در عربستان، تعهد سوئد و فنلاند برای عضویت همزمان در ناتو، محکومیت بیانیه شورای امنیت علیه دولت صنعا از سوی یمن، تظاهرات بحرینیها در مخالفت با انتخابات نمایشی، تورم بیسابقه در اروپا و شروع دوباره قرنطینه در چین از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در قرن نوزدهم میلادی، قفقاز و آسیای مرکزی زمین بازی بزرگ دو امپراتوری وقت یعنی بریتانیا و روسیه تزاری بودند. تحولات بیش از یک سده اخیر، نه تنها از اهمیت راهبردی این دو منطقه بهویژه قفقاز نکاسته است، بلکه با هر تحول جدیدی بر ابعاد «ژئواستراتژیکی» آن در مناسبات و معادلات حاکم بر روابط قدرتهای بزرگ جهانی و بازیگران درون منطقهای و برونمنطقهای افزوده شده است.
حمید خوشآیند – کارشناس مسائل منطقه
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: تهدید گازپروم به قطع صادرات گاز به اروپای غربی، موافقت بلغارستان با پیشنهاد روسیه برای دور زدن تحریمهای اروپا، هشدار رژیم صهیونیستی به روسیه، کمک 4.5 میلیارد دلاری دیگرآمریکا به اوکراین، حمایت دوباره آمریکا از پیوستن سوئد و فنلاند به ناتو، احضار سفیر سوئد به وزارت خارجه ترکیه، سفر پوتین به ایروان برای شرکت در اجلاس سازمان پیمان امنیت جمعی، تکذیب مذاکرات غیررسمی صلح بین مسکو و کییف، تشکیل رسمی فرماندهی نیروی فضایی آمریکا،تشدید اختلافات در کابینه نتانیاهو بر سر پستهای وزارتی، وقوع انفجارهای قوی در غرب قدس، دیدار وزرای خارجه مصر و یونان، رایزنی وزرای خارجه قطر و آمریکا درباره پرونده هستهای ایران، تایید تولید اورانیوم 60 درصدی در فردو از سوی آژانس انرژی اتمی و امضای قرارداد 27 ساله گازی میان چین و قطر از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بعد از مدتها حضور آسیب زا و بحران آفرین رژیم صهیونیستی در مرزهای شمالی ایران و پیامدهای ابتدایی آن که در تحرکات و موضع گیریهای ضد ایرانی در آذربایجان ظاهر شده بود، حال بر اساس تصویب پارلمان باکو (در روز جمعه، 27 آبان) قرار است همکاریهای مختلف دولت جمهوری آذربایجان با رژیم صهیونیستی ارتقا پیدا کند و سفارتخانه این کشور در تلآویو افتتاح شود که خصومتی آشکار علیه ملت فلسطین تلقی میشود.
دکتر محمد مهدی مظاهری – استاد دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل با بیان اینکه کشورهای عضو «سازمان دولتهای ترک»، قدرت و نفوذ یکسانی ندارند و قطعا ترکیه در میان آنها دست بالاتری دارد و از این طریق نفوذ خود را گسترش میدهد، گفت: ایران با توجه به همکاری قابل گسترش و همسایگی که با کشورهای عضو این تشکیلات دارد، میتواند از ظرفیتهای بالقوه آن به خوبی استفاده کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نهمین اجلاس سازمان دولتهای ترک با حضور سران کشورهای ازبکستان، ترکیه، قرقیزستان، قزاقستان و جمهوری آذربایجان، بهعنوان اعضای اصلی و ویکتور اوربان، نخست وزیر مجارستان و قربانقلی بردی محمداف رئیس مجلس علیای ترکمنستان بهعنوان اعضای ناظر با موضوع «دوران جدید برای تمدن ترک: به سوی توسعه و شکوفایی مشترک» در ازبکستان برگزار شد. وضعیت کنونی و چشمانداز همکاری در زمینههای سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و بشردوستانه، موضوعات مرتبط با گسترش روابط تجاری، ساده سازی فرآیندهای مرتبط با حمل و نقل، خدمات گمرکی و ایجاد کریدورهای حمل و نقل در دستور کار این کنفرانس قرار داشت. در این نشست مسائل جاری مربوط به جهان ترک به تفصیل مورد بحث و بررسی قرار گرفت و زمینههای همکاری در دوره آتی تا برگزاری اجلاس بعدی در قزاقستان در سال 2023 مشخص شد.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل ترکیه ضمن تشریح عوامل بروز حادثه تروریستی در ترکیه، گفت: این اقدام در شرایطی انجام شد که آمریکا و کردهای مسلح از تماس مستقیم ترکیه و سوریه نگران بودند و ناراحتی آنکارا این است که هر زمان خواسته مسائل خود و منطقه را با کشورهای منطقه حل کند، آمریکا به عنوان متحدش، درصدد قربانی کردن ترکیه برمیآید.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در 20 سال اخیر سیاست خارجی ترکیه در منطقه شاهد تحولات و چرخشهای بسیاری بوده است که مناقشه با دولت بشار اسد، تنش با عربستان بر سر قتل جمال خاشقچی، و فراز و نشیبها در روابط با مصر و رژیم صهیونیستی جزء مهمترینها تلقی میشوند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه در 14 اکتبر به طور غیرمنتظره (و با وجود مخالفت قبلی وزیر انرژی و منابع طبیعی کشورش) طرح ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه را برای ایجاد مرکزیت گازی ترکیه-روسیه در ترکیه تایید کرد.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: قطعنامه سازمان ملل علیه تسلیحات اتمی رژیم صهیونیستی، مذاکرات هند و شورای همکاری خلیج فارس درباره پیمان تجارت آزاد، ابراز نگرانی لاوروف از تمایل لهستان برای میزبانی از تسلیحات هسته ای آمریکا، شرط روسیه برای مذاکره احتمالی پوتین و بایدن، مذاکرات امنیتی وزاری دفاع آمریکا و کره جنوبی با محور کره شمالی، تبادل اسرا میان روسیه و اوکراین، انتقاد اوکراین از تعلل آلمان در ارسال تسلیحات به کییف، فرمان استعفای دولت توسط میشل عون، واکنش زلنسکی و بورل به روسیه، پایان همکاری معاون «منصور هادی» با بن سلمان، کاهش سرعت ارسال کمکهای نظامی آمریکا به عربستان، افشای نقش نیروی دریایی بریتانیا در انفجار نورداستریم، ده ها کشته و زخمی در مراسم هالووین در کره جنوبی و تاکید السودانی بر تقویت شراکت و همکاری ایران و عراق از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: حمله پهپادی اوکراین به ناوگان دریای سیاه روسیه، افشاگری روسیه در باره اقدام نیروی دریایی انگلیس در انفجار خط لوله گاز نورداستریم، توییت نماینده آمریکا علیه سیاست های دولت ایران، توقف مذاکرات مصر و ترکیه برای بهبود روابط دوجانبه، آمادگی ارمنستان برای تمدید مأموریت صلحبانان روس در قرهباغ، توافق آمریکا و لهستان درخصوص تاسیس نیروگاه هستهای، احتمال قدرت گرفتن تندروها در انتخابات رژیم اسرائیل، استقرار سامانههای موشکی اسرائیل در خاک امارات، ژاپن به دنبال خرید موشکهای تاماهاوک از آمریکا، تلاش آمریکا برای ایجاد بحران در عربستان، تعهد سوئد و فنلاند برای عضویت همزمان در ناتو، محکومیت بیانیه شورای امنیت علیه دولت صنعا از سوی یمن، تظاهرات بحرینیها در مخالفت با انتخابات نمایشی، تورم بیسابقه در اروپا و شروع دوباره قرنطینه در چین از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در قرن نوزدهم میلادی، قفقاز و آسیای مرکزی زمین بازی بزرگ دو امپراتوری وقت یعنی بریتانیا و روسیه تزاری بودند. تحولات بیش از یک سده اخیر، نه تنها از اهمیت راهبردی این دو منطقه بهویژه قفقاز نکاسته است، بلکه با هر تحول جدیدی بر ابعاد «ژئواستراتژیکی» آن در مناسبات و معادلات حاکم بر روابط قدرتهای بزرگ جهانی و بازیگران درون منطقهای و برونمنطقهای افزوده شده است.
حمید خوشآیند – کارشناس مسائل منطقه
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: تهدید گازپروم به قطع صادرات گاز به اروپای غربی، موافقت بلغارستان با پیشنهاد روسیه برای دور زدن تحریمهای اروپا، هشدار رژیم صهیونیستی به روسیه، کمک 4.5 میلیارد دلاری دیگرآمریکا به اوکراین، حمایت دوباره آمریکا از پیوستن سوئد و فنلاند به ناتو، احضار سفیر سوئد به وزارت خارجه ترکیه، سفر پوتین به ایروان برای شرکت در اجلاس سازمان پیمان امنیت جمعی، تکذیب مذاکرات غیررسمی صلح بین مسکو و کییف، تشکیل رسمی فرماندهی نیروی فضایی آمریکا،تشدید اختلافات در کابینه نتانیاهو بر سر پستهای وزارتی، وقوع انفجارهای قوی در غرب قدس، دیدار وزرای خارجه مصر و یونان، رایزنی وزرای خارجه قطر و آمریکا درباره پرونده هستهای ایران، تایید تولید اورانیوم 60 درصدی در فردو از سوی آژانس انرژی اتمی و امضای قرارداد 27 ساله گازی میان چین و قطر از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بعد از مدتها حضور آسیب زا و بحران آفرین رژیم صهیونیستی در مرزهای شمالی ایران و پیامدهای ابتدایی آن که در تحرکات و موضع گیریهای ضد ایرانی در آذربایجان ظاهر شده بود، حال بر اساس تصویب پارلمان باکو (در روز جمعه، 27 آبان) قرار است همکاریهای مختلف دولت جمهوری آذربایجان با رژیم صهیونیستی ارتقا پیدا کند و سفارتخانه این کشور در تلآویو افتتاح شود که خصومتی آشکار علیه ملت فلسطین تلقی میشود.
دکتر محمد مهدی مظاهری – استاد دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل با بیان اینکه کشورهای عضو «سازمان دولتهای ترک»، قدرت و نفوذ یکسانی ندارند و قطعا ترکیه در میان آنها دست بالاتری دارد و از این طریق نفوذ خود را گسترش میدهد، گفت: ایران با توجه به همکاری قابل گسترش و همسایگی که با کشورهای عضو این تشکیلات دارد، میتواند از ظرفیتهای بالقوه آن به خوبی استفاده کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نهمین اجلاس سازمان دولتهای ترک با حضور سران کشورهای ازبکستان، ترکیه، قرقیزستان، قزاقستان و جمهوری آذربایجان، بهعنوان اعضای اصلی و ویکتور اوربان، نخست وزیر مجارستان و قربانقلی بردی محمداف رئیس مجلس علیای ترکمنستان بهعنوان اعضای ناظر با موضوع «دوران جدید برای تمدن ترک: به سوی توسعه و شکوفایی مشترک» در ازبکستان برگزار شد. وضعیت کنونی و چشمانداز همکاری در زمینههای سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و بشردوستانه، موضوعات مرتبط با گسترش روابط تجاری، ساده سازی فرآیندهای مرتبط با حمل و نقل، خدمات گمرکی و ایجاد کریدورهای حمل و نقل در دستور کار این کنفرانس قرار داشت. در این نشست مسائل جاری مربوط به جهان ترک به تفصیل مورد بحث و بررسی قرار گرفت و زمینههای همکاری در دوره آتی تا برگزاری اجلاس بعدی در قزاقستان در سال 2023 مشخص شد.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل ترکیه ضمن تشریح عوامل بروز حادثه تروریستی در ترکیه، گفت: این اقدام در شرایطی انجام شد که آمریکا و کردهای مسلح از تماس مستقیم ترکیه و سوریه نگران بودند و ناراحتی آنکارا این است که هر زمان خواسته مسائل خود و منطقه را با کشورهای منطقه حل کند، آمریکا به عنوان متحدش، درصدد قربانی کردن ترکیه برمیآید.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در 20 سال اخیر سیاست خارجی ترکیه در منطقه شاهد تحولات و چرخشهای بسیاری بوده است که مناقشه با دولت بشار اسد، تنش با عربستان بر سر قتل جمال خاشقچی، و فراز و نشیبها در روابط با مصر و رژیم صهیونیستی جزء مهمترینها تلقی میشوند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه در 14 اکتبر به طور غیرمنتظره (و با وجود مخالفت قبلی وزیر انرژی و منابع طبیعی کشورش) طرح ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه را برای ایجاد مرکزیت گازی ترکیه-روسیه در ترکیه تایید کرد.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: قطعنامه سازمان ملل علیه تسلیحات اتمی رژیم صهیونیستی، مذاکرات هند و شورای همکاری خلیج فارس درباره پیمان تجارت آزاد، ابراز نگرانی لاوروف از تمایل لهستان برای میزبانی از تسلیحات هسته ای آمریکا، شرط روسیه برای مذاکره احتمالی پوتین و بایدن، مذاکرات امنیتی وزاری دفاع آمریکا و کره جنوبی با محور کره شمالی، تبادل اسرا میان روسیه و اوکراین، انتقاد اوکراین از تعلل آلمان در ارسال تسلیحات به کییف، فرمان استعفای دولت توسط میشل عون، واکنش زلنسکی و بورل به روسیه، پایان همکاری معاون «منصور هادی» با بن سلمان، کاهش سرعت ارسال کمکهای نظامی آمریکا به عربستان، افشای نقش نیروی دریایی بریتانیا در انفجار نورداستریم، ده ها کشته و زخمی در مراسم هالووین در کره جنوبی و تاکید السودانی بر تقویت شراکت و همکاری ایران و عراق از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: حمله پهپادی اوکراین به ناوگان دریای سیاه روسیه، افشاگری روسیه در باره اقدام نیروی دریایی انگلیس در انفجار خط لوله گاز نورداستریم، توییت نماینده آمریکا علیه سیاست های دولت ایران، توقف مذاکرات مصر و ترکیه برای بهبود روابط دوجانبه، آمادگی ارمنستان برای تمدید مأموریت صلحبانان روس در قرهباغ، توافق آمریکا و لهستان درخصوص تاسیس نیروگاه هستهای، احتمال قدرت گرفتن تندروها در انتخابات رژیم اسرائیل، استقرار سامانههای موشکی اسرائیل در خاک امارات، ژاپن به دنبال خرید موشکهای تاماهاوک از آمریکا، تلاش آمریکا برای ایجاد بحران در عربستان، تعهد سوئد و فنلاند برای عضویت همزمان در ناتو، محکومیت بیانیه شورای امنیت علیه دولت صنعا از سوی یمن، تظاهرات بحرینیها در مخالفت با انتخابات نمایشی، تورم بیسابقه در اروپا و شروع دوباره قرنطینه در چین از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در قرن نوزدهم میلادی، قفقاز و آسیای مرکزی زمین بازی بزرگ دو امپراتوری وقت یعنی بریتانیا و روسیه تزاری بودند. تحولات بیش از یک سده اخیر، نه تنها از اهمیت راهبردی این دو منطقه بهویژه قفقاز نکاسته است، بلکه با هر تحول جدیدی بر ابعاد «ژئواستراتژیکی» آن در مناسبات و معادلات حاکم بر روابط قدرتهای بزرگ جهانی و بازیگران درون منطقهای و برونمنطقهای افزوده شده است.
حمید خوشآیند – کارشناس مسائل منطقه
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: تهدید گازپروم به قطع صادرات گاز به اروپای غربی، موافقت بلغارستان با پیشنهاد روسیه برای دور زدن تحریمهای اروپا، هشدار رژیم صهیونیستی به روسیه، کمک 4.5 میلیارد دلاری دیگرآمریکا به اوکراین، حمایت دوباره آمریکا از پیوستن سوئد و فنلاند به ناتو، احضار سفیر سوئد به وزارت خارجه ترکیه، سفر پوتین به ایروان برای شرکت در اجلاس سازمان پیمان امنیت جمعی، تکذیب مذاکرات غیررسمی صلح بین مسکو و کییف، تشکیل رسمی فرماندهی نیروی فضایی آمریکا،تشدید اختلافات در کابینه نتانیاهو بر سر پستهای وزارتی، وقوع انفجارهای قوی در غرب قدس، دیدار وزرای خارجه مصر و یونان، رایزنی وزرای خارجه قطر و آمریکا درباره پرونده هستهای ایران، تایید تولید اورانیوم 60 درصدی در فردو از سوی آژانس انرژی اتمی و امضای قرارداد 27 ساله گازی میان چین و قطر از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بعد از مدتها حضور آسیب زا و بحران آفرین رژیم صهیونیستی در مرزهای شمالی ایران و پیامدهای ابتدایی آن که در تحرکات و موضع گیریهای ضد ایرانی در آذربایجان ظاهر شده بود، حال بر اساس تصویب پارلمان باکو (در روز جمعه، 27 آبان) قرار است همکاریهای مختلف دولت جمهوری آذربایجان با رژیم صهیونیستی ارتقا پیدا کند و سفارتخانه این کشور در تلآویو افتتاح شود که خصومتی آشکار علیه ملت فلسطین تلقی میشود.
دکتر محمد مهدی مظاهری – استاد دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل با بیان اینکه کشورهای عضو «سازمان دولتهای ترک»، قدرت و نفوذ یکسانی ندارند و قطعا ترکیه در میان آنها دست بالاتری دارد و از این طریق نفوذ خود را گسترش میدهد، گفت: ایران با توجه به همکاری قابل گسترش و همسایگی که با کشورهای عضو این تشکیلات دارد، میتواند از ظرفیتهای بالقوه آن به خوبی استفاده کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نهمین اجلاس سازمان دولتهای ترک با حضور سران کشورهای ازبکستان، ترکیه، قرقیزستان، قزاقستان و جمهوری آذربایجان، بهعنوان اعضای اصلی و ویکتور اوربان، نخست وزیر مجارستان و قربانقلی بردی محمداف رئیس مجلس علیای ترکمنستان بهعنوان اعضای ناظر با موضوع «دوران جدید برای تمدن ترک: به سوی توسعه و شکوفایی مشترک» در ازبکستان برگزار شد. وضعیت کنونی و چشمانداز همکاری در زمینههای سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و بشردوستانه، موضوعات مرتبط با گسترش روابط تجاری، ساده سازی فرآیندهای مرتبط با حمل و نقل، خدمات گمرکی و ایجاد کریدورهای حمل و نقل در دستور کار این کنفرانس قرار داشت. در این نشست مسائل جاری مربوط به جهان ترک به تفصیل مورد بحث و بررسی قرار گرفت و زمینههای همکاری در دوره آتی تا برگزاری اجلاس بعدی در قزاقستان در سال 2023 مشخص شد.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل ترکیه ضمن تشریح عوامل بروز حادثه تروریستی در ترکیه، گفت: این اقدام در شرایطی انجام شد که آمریکا و کردهای مسلح از تماس مستقیم ترکیه و سوریه نگران بودند و ناراحتی آنکارا این است که هر زمان خواسته مسائل خود و منطقه را با کشورهای منطقه حل کند، آمریکا به عنوان متحدش، درصدد قربانی کردن ترکیه برمیآید.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در 20 سال اخیر سیاست خارجی ترکیه در منطقه شاهد تحولات و چرخشهای بسیاری بوده است که مناقشه با دولت بشار اسد، تنش با عربستان بر سر قتل جمال خاشقچی، و فراز و نشیبها در روابط با مصر و رژیم صهیونیستی جزء مهمترینها تلقی میشوند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه در 14 اکتبر به طور غیرمنتظره (و با وجود مخالفت قبلی وزیر انرژی و منابع طبیعی کشورش) طرح ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه را برای ایجاد مرکزیت گازی ترکیه-روسیه در ترکیه تایید کرد.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: قطعنامه سازمان ملل علیه تسلیحات اتمی رژیم صهیونیستی، مذاکرات هند و شورای همکاری خلیج فارس درباره پیمان تجارت آزاد، ابراز نگرانی لاوروف از تمایل لهستان برای میزبانی از تسلیحات هسته ای آمریکا، شرط روسیه برای مذاکره احتمالی پوتین و بایدن، مذاکرات امنیتی وزاری دفاع آمریکا و کره جنوبی با محور کره شمالی، تبادل اسرا میان روسیه و اوکراین، انتقاد اوکراین از تعلل آلمان در ارسال تسلیحات به کییف، فرمان استعفای دولت توسط میشل عون، واکنش زلنسکی و بورل به روسیه، پایان همکاری معاون «منصور هادی» با بن سلمان، کاهش سرعت ارسال کمکهای نظامی آمریکا به عربستان، افشای نقش نیروی دریایی بریتانیا در انفجار نورداستریم، ده ها کشته و زخمی در مراسم هالووین در کره جنوبی و تاکید السودانی بر تقویت شراکت و همکاری ایران و عراق از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: حمله پهپادی اوکراین به ناوگان دریای سیاه روسیه، افشاگری روسیه در باره اقدام نیروی دریایی انگلیس در انفجار خط لوله گاز نورداستریم، توییت نماینده آمریکا علیه سیاست های دولت ایران، توقف مذاکرات مصر و ترکیه برای بهبود روابط دوجانبه، آمادگی ارمنستان برای تمدید مأموریت صلحبانان روس در قرهباغ، توافق آمریکا و لهستان درخصوص تاسیس نیروگاه هستهای، احتمال قدرت گرفتن تندروها در انتخابات رژیم اسرائیل، استقرار سامانههای موشکی اسرائیل در خاک امارات، ژاپن به دنبال خرید موشکهای تاماهاوک از آمریکا، تلاش آمریکا برای ایجاد بحران در عربستان، تعهد سوئد و فنلاند برای عضویت همزمان در ناتو، محکومیت بیانیه شورای امنیت علیه دولت صنعا از سوی یمن، تظاهرات بحرینیها در مخالفت با انتخابات نمایشی، تورم بیسابقه در اروپا و شروع دوباره قرنطینه در چین از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در قرن نوزدهم میلادی، قفقاز و آسیای مرکزی زمین بازی بزرگ دو امپراتوری وقت یعنی بریتانیا و روسیه تزاری بودند. تحولات بیش از یک سده اخیر، نه تنها از اهمیت راهبردی این دو منطقه بهویژه قفقاز نکاسته است، بلکه با هر تحول جدیدی بر ابعاد «ژئواستراتژیکی» آن در مناسبات و معادلات حاکم بر روابط قدرتهای بزرگ جهانی و بازیگران درون منطقهای و برونمنطقهای افزوده شده است.
حمید خوشآیند – کارشناس مسائل منطقه
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: تهدید گازپروم به قطع صادرات گاز به اروپای غربی، موافقت بلغارستان با پیشنهاد روسیه برای دور زدن تحریمهای اروپا، هشدار رژیم صهیونیستی به روسیه، کمک 4.5 میلیارد دلاری دیگرآمریکا به اوکراین، حمایت دوباره آمریکا از پیوستن سوئد و فنلاند به ناتو، احضار سفیر سوئد به وزارت خارجه ترکیه، سفر پوتین به ایروان برای شرکت در اجلاس سازمان پیمان امنیت جمعی، تکذیب مذاکرات غیررسمی صلح بین مسکو و کییف، تشکیل رسمی فرماندهی نیروی فضایی آمریکا،تشدید اختلافات در کابینه نتانیاهو بر سر پستهای وزارتی، وقوع انفجارهای قوی در غرب قدس، دیدار وزرای خارجه مصر و یونان، رایزنی وزرای خارجه قطر و آمریکا درباره پرونده هستهای ایران، تایید تولید اورانیوم 60 درصدی در فردو از سوی آژانس انرژی اتمی و امضای قرارداد 27 ساله گازی میان چین و قطر از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بعد از مدتها حضور آسیب زا و بحران آفرین رژیم صهیونیستی در مرزهای شمالی ایران و پیامدهای ابتدایی آن که در تحرکات و موضع گیریهای ضد ایرانی در آذربایجان ظاهر شده بود، حال بر اساس تصویب پارلمان باکو (در روز جمعه، 27 آبان) قرار است همکاریهای مختلف دولت جمهوری آذربایجان با رژیم صهیونیستی ارتقا پیدا کند و سفارتخانه این کشور در تلآویو افتتاح شود که خصومتی آشکار علیه ملت فلسطین تلقی میشود.
دکتر محمد مهدی مظاهری – استاد دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل با بیان اینکه کشورهای عضو «سازمان دولتهای ترک»، قدرت و نفوذ یکسانی ندارند و قطعا ترکیه در میان آنها دست بالاتری دارد و از این طریق نفوذ خود را گسترش میدهد، گفت: ایران با توجه به همکاری قابل گسترش و همسایگی که با کشورهای عضو این تشکیلات دارد، میتواند از ظرفیتهای بالقوه آن به خوبی استفاده کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نهمین اجلاس سازمان دولتهای ترک با حضور سران کشورهای ازبکستان، ترکیه، قرقیزستان، قزاقستان و جمهوری آذربایجان، بهعنوان اعضای اصلی و ویکتور اوربان، نخست وزیر مجارستان و قربانقلی بردی محمداف رئیس مجلس علیای ترکمنستان بهعنوان اعضای ناظر با موضوع «دوران جدید برای تمدن ترک: به سوی توسعه و شکوفایی مشترک» در ازبکستان برگزار شد. وضعیت کنونی و چشمانداز همکاری در زمینههای سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و بشردوستانه، موضوعات مرتبط با گسترش روابط تجاری، ساده سازی فرآیندهای مرتبط با حمل و نقل، خدمات گمرکی و ایجاد کریدورهای حمل و نقل در دستور کار این کنفرانس قرار داشت. در این نشست مسائل جاری مربوط به جهان ترک به تفصیل مورد بحث و بررسی قرار گرفت و زمینههای همکاری در دوره آتی تا برگزاری اجلاس بعدی در قزاقستان در سال 2023 مشخص شد.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل ترکیه ضمن تشریح عوامل بروز حادثه تروریستی در ترکیه، گفت: این اقدام در شرایطی انجام شد که آمریکا و کردهای مسلح از تماس مستقیم ترکیه و سوریه نگران بودند و ناراحتی آنکارا این است که هر زمان خواسته مسائل خود و منطقه را با کشورهای منطقه حل کند، آمریکا به عنوان متحدش، درصدد قربانی کردن ترکیه برمیآید.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در 20 سال اخیر سیاست خارجی ترکیه در منطقه شاهد تحولات و چرخشهای بسیاری بوده است که مناقشه با دولت بشار اسد، تنش با عربستان بر سر قتل جمال خاشقچی، و فراز و نشیبها در روابط با مصر و رژیم صهیونیستی جزء مهمترینها تلقی میشوند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه در 14 اکتبر به طور غیرمنتظره (و با وجود مخالفت قبلی وزیر انرژی و منابع طبیعی کشورش) طرح ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه را برای ایجاد مرکزیت گازی ترکیه-روسیه در ترکیه تایید کرد.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: قطعنامه سازمان ملل علیه تسلیحات اتمی رژیم صهیونیستی، مذاکرات هند و شورای همکاری خلیج فارس درباره پیمان تجارت آزاد، ابراز نگرانی لاوروف از تمایل لهستان برای میزبانی از تسلیحات هسته ای آمریکا، شرط روسیه برای مذاکره احتمالی پوتین و بایدن، مذاکرات امنیتی وزاری دفاع آمریکا و کره جنوبی با محور کره شمالی، تبادل اسرا میان روسیه و اوکراین، انتقاد اوکراین از تعلل آلمان در ارسال تسلیحات به کییف، فرمان استعفای دولت توسط میشل عون، واکنش زلنسکی و بورل به روسیه، پایان همکاری معاون «منصور هادی» با بن سلمان، کاهش سرعت ارسال کمکهای نظامی آمریکا به عربستان، افشای نقش نیروی دریایی بریتانیا در انفجار نورداستریم، ده ها کشته و زخمی در مراسم هالووین در کره جنوبی و تاکید السودانی بر تقویت شراکت و همکاری ایران و عراق از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: حمله پهپادی اوکراین به ناوگان دریای سیاه روسیه، افشاگری روسیه در باره اقدام نیروی دریایی انگلیس در انفجار خط لوله گاز نورداستریم، توییت نماینده آمریکا علیه سیاست های دولت ایران، توقف مذاکرات مصر و ترکیه برای بهبود روابط دوجانبه، آمادگی ارمنستان برای تمدید مأموریت صلحبانان روس در قرهباغ، توافق آمریکا و لهستان درخصوص تاسیس نیروگاه هستهای، احتمال قدرت گرفتن تندروها در انتخابات رژیم اسرائیل، استقرار سامانههای موشکی اسرائیل در خاک امارات، ژاپن به دنبال خرید موشکهای تاماهاوک از آمریکا، تلاش آمریکا برای ایجاد بحران در عربستان، تعهد سوئد و فنلاند برای عضویت همزمان در ناتو، محکومیت بیانیه شورای امنیت علیه دولت صنعا از سوی یمن، تظاهرات بحرینیها در مخالفت با انتخابات نمایشی، تورم بیسابقه در اروپا و شروع دوباره قرنطینه در چین از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.