شورای راهبردی آنلاین-رصد: توافق هستهای غیرنظامی سال ۲۰۰۸ میان آمریکا و هند روابط دو طرف را از سطح سنتی به مشارکت راهبردی و تحولآفرین تبدیل کرد. این توافق نشان داد که حل حساسترین اختلافات دوجانبه امکانپذیر است و اعتماد را در بالاترین سطوح رهبری ایجاد نمود. کارشناسان هشدار میدهند که احیای شتاب این رابطه، نیازمند پروژههای همکاری جسورانه جدید در فناوریهای راهبردی و توافق تجاری جامع و بازسازی اعتماد در سطوح بالاست.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گزارش جدید دولت ترامپ درباره سیاست آمریکا در قبال بالکان غربی با این جمله آغاز میشود: «ارتقاء، ثبات و پیشبرد منافع اقتصادی آمریکا در بالکان غربی، آمریکا را امنتر، قویتر و مرفهتر میکند.» این گزارش هفت صفحهای ضمن حمایت از این دیدگاه جدید که کشورهای این منطقه برای انجام کارهای بیشتر برای خودشان تلاشکنند، بر ادامه بسیاری از جنبههای تعامل آمریکا در این منطقه تأکید میکند، به مسائل محلی، مانند جرایم سازمانیافته، میپردازد و در عین حال چشمانداز ژئوپلیتیک بزرگتری را ترسیم میکند که شامل روسیه و چین است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « اوکراین از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، تلاش کرده است تجربه میدانی خود را به یک دارایی در سیاست خارجی تبدیل کند. اعزام تیمهای نظامی به کشورهای خلیج(فارس) برای کمک به رهگیری پهپادها و ارائه مشاوره پدافند هوایی، همراه با توافقهای دفاعی با قطر، عربستان و امارات، این تصور را در برخی محافل غربی ایجاد کرده که کشورهای خلیج(فارس) در حال فاصله گرفتن از روسیه و نزدیک شدن به اوکراین هستند. اما آنچه در حال رخ دادن است، نه یک تغییر ژئوپلیتیک علیه مسکو، بلکه یک راهبرد تنوعبخشی عملگرایانه است. پادشاهیهای خلیج(فارس) در حال جایگزین کردن اوکراین به جای روسیه نیستند، بلکه اوکراین را به مجموعه رو به گسترش گزینههای امنیتی، فناوری و دیپلماتیک خود اضافه میکنند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: چین در حال شکلدادن به استانداردهای جهانی تجارت در حوزه کنترل دادهها و ترخیص گمرکی است. این استانداردها به پلتفرمهای چینی اولویت میدهند و به پکن امکان میدهند بر کل زنجیره حملونقل جهانی، از مبدأ تا مقصد، اشراف اطلاعاتی داشته باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست اخیر رؤسایجمهور آمریکا و چین طبق انتظار با امتیازهای تاکتیکی و بدون عقبنشینی راهبردی برگزار شد. اختلافات بنیادین بر سر جایگاه چین، تایوان، فناوری و نظم جهانی همچنان پابرجاست.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: افزایش بیاعتمادی عمومی به دستگاه قضایی فرانسه را که در نظرسنجیهای اخیر به حدود دو سوم شهروندان رسیده است، باید در چارچوبی فراتر از یک نارضایتی مقطعی یا واکنش احساسی به یک پرونده جنایی خاص تحلیل کرد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل قفقاز گفت: پیروزی حزب قرارداد مدنی به رهبری نیکول پاشینیان در انتخابات ۷ ژوئن ۲۰۲۶، با کسب حدود ۵۰ درصد آرا و ۶۴ کرسی از ۱۰۵ کرسی، سیاست خارجی ارمنستان را تثبیت کرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: ترکیه از پیامدهای جنگ علیه ایران برای گسترش نفوذ اقتصادی و امنیتی خود در عراق استفاده میکند و در تلاش است ضمن حفظ همکاری با تهران در پرونده کردها، بیش از پیش اقلیم کردستان، بغداد و مسیرهای انرژی و زیرساختی عراق را وارد مدار خود کند. با این حال، موفقیت این راهبرد به عوامل متعددی وابسته است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: پس از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ و آغاز چرخه کشتار و تجاوز رژیم اسرائیل، معادلات خاورمیانه وارد مرحلهای تازه و پیچیدهتر شد. این تحول نهتنها موازنههای امنیتی و دیپلماتیک را تغییر داد، بلکه ساختار ژئوپلیتیک منطقه را نیز تحتتأثیر قرار داد و طی دو سال اخیر به شکلگیری معماری جدیدی در منطقه انجامید. امروز خاورمیانه به صحنهای چندلایه با تضادها و ائتلافهای متغیر بدل شده است.
بحران غزه و واکنش افکار عمومی در کشورهای منطقه، معادلات داخلی دولتها را نیز دستخوش تغییر کرده و سیاست خارجی آنان را زیر فشار افکار عمومی قرار داده است. موج شناسایی رسمی کشور فلسطین، همراه با تجربه تجاوز رژیم اسرائیل به ایران و پاسخ قاطع تهران، فضای کنونی را بهکلی متفاوت از گذشته کرده است. به نظر میرسد در آینده نزدیک، معماری جدید منطقهای نیازمند تعاملات چندجانبه و بازتعریف روابط قدرت در سطحی فراتر از معادلات سنتی خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: تحلیلگر مسائل بینالملل گفت: اجلاس اخیر سازمان ملل با محوریت شناسایی کشور فلسطین و طرح دو دولتی، موجی از واکنشها را در سطح بینالمللی برانگیخته است. حامیان این طرح آن را گامی بهسوی صلح میدانند، اما منتقدان با دیده تردید به آن مینگرند و معتقدند این اقدام، بیش از آنکه گرهی از بحران بگشاید، ابزاری برای فریب افکار عمومی و تثبیت موجودیت رژیم صهیونیستی است.
ابتکار فرانسه و برخی کشورهای اروپایی، در شرایطی مطرح میشود که نسلکشی در غزه ادامه دارد و غرب تاکنون اقدام مؤثری برای توقف آن انجام نداده است. برخی تحلیلگران میگویند هدف اصلی این طرح نه تشکیل دولت مستقل فلسطین، بلکه خلع سلاح گروههای مقاومت و منزوی کردن حماس است؛ اقدامی که با مذاکرات صوری و صلحِ ظاهری، راه را برای تحقق منافع رژیم اسرائیل هموار میکند. ایران نیز با رد راهحل دو دولتی، روایت متفاوتی برای آینده فلسطین ارائه میدهد که مبتنی بر همهپرسی از همه ساکنان بومی این سرزمین است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل غرب آسیا گفت: رونمایی از برنامه چشمانداز ۲۰۵۰ عراق توسط محمد شیاع السودانی، نخستوزیر این کشور، نقطه عطفی در مسیر توسعه اقتصادی و کاهش وابستگی این کشور به درآمدهای نفتی ارزیابی میشود. این برنامه با هدف ایجاد اقتصاد متنوع، توسعه زیرساختها و قرار دادن عراق در کانون کریدورهای تجاری آسیا و اروپا طراحی شده و در صورت تحقق، میتواند معادلات ژئوپلیتیکی منطقه را تغییر دهد. السودانی در این طرح، بر عبور ۲۰ درصد از تجارت آسیا به اروپا از مسیر عراق تأکید کرده که در صورت موفقیت، این کشور را به بازیگری محوری در تجارت جهانی بدل خواهد کرد. از سوی دیگر، بحرانهای زیستمحیطی، چالشهای امنیتی و ضرورت اصلاح ساختارهای حکمرانی در عراق، این برنامه را به موضوعی چندبعدی و پیچیده تبدیل کرده است. برای ایران، اجرای چشمانداز ۲۰۵۰ نه تنها فرصتهای اقتصادی در حوزه انرژی و ترانزیت ایجاد میکند، بلکه امکان تقویت همکاریهای سیاسی و امنیتی را نیز فراهم میسازد. با این حال، موفقیت این برنامه منوط به رفع موانع داخلی و مدیریت هوشمندانه روابط خارجی بغداد است؛ موضوعی که میتواند آینده تعاملات ایران و عراق و جایگاه منطقهای هر دو کشور را در دهههای پیشرو بهبود بخشد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس حوزه بینالملل گفت: در ماههای اخیر، انبوهی از تحریمهای سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و علمی علیه رژیم اسرائیل شکل گرفته که به تعبیر بسیاری از تحلیلگران، یک «مجموعه بیسابقه» از فشارهای چندلایه جهانی است. این موج از اتحادیه اروپا تا محافل دانشگاهی، از جشنوارههای موسیقی تا سینمای جهان، مشروعیت بینالمللی تلآویو را هدف گرفته و آن را در تنگنای فزایندهای قرار داده است. پیام این تحریمها هم روشن است؛ رژیم اسرائیل دیگر نمیتواند با تکیه بر مصونیت سنتی خود در غرب، از تبعات اخلاقی و سیاسی جنایات در غزه بگریزد. انزوای دیپلماتیک، محدودیتهای اقتصادی، فشارهای مدنی و ضربه به وجهه فرهنگی، همه در حال شکل دادن به محیطی هستند که نهتنها میتواند آزادی عمل رژیم اسرائیل را در صحنه بینالمللی محدود کند، بلکه اعتبار و مشروعیت این رژیم را در افکار عمومی جهانی به چالش میکشد؛ چالشی که علیالاصول باید به تغییر رفتار یا حتی معادلات سیاسی داخلی رژیم اسرائیل منجر شود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اوراسیا و روسیه با بیان اینکه واکنش غرب به تهدیدات روسیه در قبال هرگونه اعزام نیروی خارجی در قالب ناتو یا نیروی مستقل به اوکراین، ترکیبی از احتیاط و بازدارندگی خواهد بود، گفت: با وجود تمایل اروپا و آمریکا برای استقرار نیروی نظامی در اوکراین، اما آنها بر حمایت غیرمستقیم از اوکراین، تحریمهای اقتصادی و فشارهای دیپلماتیک بیشتر بر مسکو و در بهترین حالت، پیشنهاد استقرار ناظران بیطرف در اوکراین تاکید دارند.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: کارشناس اقتصاد بینالملل گفت: تحریمها در ادبیات سیاسی و اقتصادی، ابزاری برای وادار کردن کشورها به تغییر رفتار در سیاست خارجی یا داخلیشان هستند؛ اما پرسش اساسی این است که آیا این ابزار همیشه به نتایج مورد انتظار میرسند؟ اتحادیه اروپا که از سال ۲۰۱۴ بهویژه پس از جنگ اوکراین در ۲۰۲۲ سیاست تحریمی خود علیه روسیه را تشدید کرده است، اکنون در برابر این پرسش قرار گرفته است که تا چه اندازه این تحریمها توانستهاند ماشین اقتصادی مسکو را متوقف کنند؟ اگرچه از ۲۰۱۴ تاکنون بیش از ۵۰ بسته تحریمی علیه روسیه اعمال شده، اما آمارها و تحلیلها نشان میدهد که روسیه در بسیاری از موارد توانسته است از فشارها عبور کرده و حتی در برخی حوزهها سود بیشتری نیز کسب کند. کارشناسان بر این باورند که فقدان یکپارچگی در تصمیمگیریهای اروپا، تضاد منافع اقتصادی کشورهای عضو و وابستگی تاریخی برخی از آنها به انرژی روسیه، همگی دستبهدست هم داده تا سیاست تحریمی اروپا، نه تنها به هدف نهاییاش نرسد، بلکه در مواردی نتیجهای معکوس بر جای بگذارد. در این میان، بحث بر سر «تحریمهای ثانویه» و تغییر راهبردهای اتحادیه اروپا پس از جنگ اوکراین، نقطه عطفی در مسیر آینده روابط مسکو و بروکسل به شمار میرود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر ارشد مسائل افغانستان و پاکستان گفت: واکنش صریح چین به تلاشهای تازه آمریکا برای بازپسگیری پایگاه هوایی بگرام در افغانستان، بار دیگر رقابت ژئوپلیتیک قدرتهای بزرگ در این منطقه حساس را برجسته کرده است. پکن تأکید کرده که هرگونه تشدید تنش یا ایجاد رویارویی در افغانستان با خواست و منافع مردم این کشور و کل منطقه در تضاد است و آینده افغانستان باید به دست خود افغانها رقم بخورد. این موضعگیری در شرایطی صورت میگیرد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، از برنامه واشنگتن برای بازگشت به بگرام پرده برداشته و نزدیکی این پایگاه به مناطق حساس هستهای چین را یکی از انگیزههای اصلی دانسته است. تحلیلگران معتقدند که بازگشت احتمالی آمریکا به بگرام نهتنها به معنای احیای حضور نظامی در افغانستان، بلکه تلاشی برای مهار نفوذ فزاینده چین و کنترل مسیرهای حیاتی تجارت و امنیت منطقهای است؛ مسیری که میتواند پیامدهای ژئوپلیتیک گستردهای برای کل آسیای میانه و جنوب آسیا داشته باشد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر ارشد مسائل آمریکا گفت: مداخله آشکار ایلان ماسک، میلیاردر و غول رسانهای، در تحولات داخلی بریتانیا بار دیگر بحث نقشآفرینی بازیگران غیردولتی در سیاست بینالملل را به صدر توجهات بازگرداند. ماسک با سخنان تحریکآمیز خود در تجمع راستگرایان افراطی لندن، نهتنها خواستار انحلال پارلمان و برگزاری انتخابات زودهنگام شد، بلکه عملاً با طرح ادبیات «مقاومت یا نابودی» بذر خشونت سیاسی را در بستر اجتماعی شکننده این کشور کاشت. کی یر استارمر، نخستوزیر بریتانیا این اظهارات را محکوم کرد، اما ماجرا فراتر از یک جدال لفظی است. ظهور چهرههایی همچون ماسک که سرمایه، رسانه و محبوبیت اجتماعی را توأمان در اختیار دارند، مرز میان سیاست رسمی و جنبشهای اعتراضی را کمرنگ کردهاند. این روند میتواند به چالشی جدی برای اصل عدم مداخله در امور داخلی کشورها، بهعنوان یکی از اصول بنیادین منشور ملل متحد تبدیل شود. نهادهای بینالمللی تاکنون عمدتاً برای کنترل اقدامات دولتها طراحی شدهاند، نه میلیاردرهای صاحب پلتفرمهای جهانی. امروز اما تحولات نشان میدهد که غولهای فناوری و رسانه میتوانند همچون بازیگرانی مستقل، بر تحولات سیاسی کشورها اثرگذار باشند؛ واقعیتی که میتواند نظم بینالمللی را با پرسشهای جدیدی درباره حاکمیت ملی و امنیت سیاسی مواجه سازد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل بینالملل گفت: ناتوانی دولت فرانسه در تامین مطالبات عمومی منجر به شروع دوباره اعتراضات داخلی شده است. کسری بودجه، دولت امانوئل مکرون را مجبور به اقداماتی نظیر کاهش هزینههای خدمات عمومی، حذف تعطیلات ملی، کاهش دستمزدها و افزایش مالیات برای جبران کسورات کرده است که همین امر بر تشدید اعتراضات دامن زده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر ارشد مسائل عراق گفت: اقدام اخیر وزارت خارجه آمریکا در قرار دادن چهار گروه شیعی عراقی در فهرست سازمانهای تروریستی خارجی، نهتنها بُعد امنیتی عراق را با چالش جدی مواجه کرده، بلکه معادلات سیاسی و دیپلماتیک بغداد را نیز در سطحی گسترده تحتالشعاع قرار داده است. این تصمیم که در ادامه سیاست فشار حداکثری واشنگتن در منطقه تفسیر میشود، میتواند پیامدهای چندلایهای بر امنیت داخلی، روابط خارجی و حتی موازنه قدرت در عراق بر جای بگذارد. گروههای مشمول این تصمیم، بخشی از ساختار رسمی حشدالشعبی و از بازیگران کلیدی در شکست داعش بودهاند؛ بنابراین، قرار گرفتن آنها در فهرست تروریستی، نهتنها تهدیدی علیه منافع آمریکا تلقی میشود، بلکه مشروعیت و انسجام نیروهای امنیتی عراق را هم زیر سوال میبرد. این اقدام میتواند بر روند خروج نیروهای آمریکایی از عراق سایه افکنده، و بهانهای برای تداوم حضور نظامی واشنگتن فراهم آورد. همچنانکه در سطح منطقهای نیز، دست رژیم اسرائیل را برای اقدامات تهاجمی بازتر میکند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: توافق هستهای غیرنظامی سال ۲۰۰۸ میان آمریکا و هند روابط دو طرف را از سطح سنتی به مشارکت راهبردی و تحولآفرین تبدیل کرد. این توافق نشان داد که حل حساسترین اختلافات دوجانبه امکانپذیر است و اعتماد را در بالاترین سطوح رهبری ایجاد نمود. کارشناسان هشدار میدهند که احیای شتاب این رابطه، نیازمند پروژههای همکاری جسورانه جدید در فناوریهای راهبردی و توافق تجاری جامع و بازسازی اعتماد در سطوح بالاست.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گزارش جدید دولت ترامپ درباره سیاست آمریکا در قبال بالکان غربی با این جمله آغاز میشود: «ارتقاء، ثبات و پیشبرد منافع اقتصادی آمریکا در بالکان غربی، آمریکا را امنتر، قویتر و مرفهتر میکند.» این گزارش هفت صفحهای ضمن حمایت از این دیدگاه جدید که کشورهای این منطقه برای انجام کارهای بیشتر برای خودشان تلاشکنند، بر ادامه بسیاری از جنبههای تعامل آمریکا در این منطقه تأکید میکند، به مسائل محلی، مانند جرایم سازمانیافته، میپردازد و در عین حال چشمانداز ژئوپلیتیک بزرگتری را ترسیم میکند که شامل روسیه و چین است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « اوکراین از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، تلاش کرده است تجربه میدانی خود را به یک دارایی در سیاست خارجی تبدیل کند. اعزام تیمهای نظامی به کشورهای خلیج(فارس) برای کمک به رهگیری پهپادها و ارائه مشاوره پدافند هوایی، همراه با توافقهای دفاعی با قطر، عربستان و امارات، این تصور را در برخی محافل غربی ایجاد کرده که کشورهای خلیج(فارس) در حال فاصله گرفتن از روسیه و نزدیک شدن به اوکراین هستند. اما آنچه در حال رخ دادن است، نه یک تغییر ژئوپلیتیک علیه مسکو، بلکه یک راهبرد تنوعبخشی عملگرایانه است. پادشاهیهای خلیج(فارس) در حال جایگزین کردن اوکراین به جای روسیه نیستند، بلکه اوکراین را به مجموعه رو به گسترش گزینههای امنیتی، فناوری و دیپلماتیک خود اضافه میکنند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: چین در حال شکلدادن به استانداردهای جهانی تجارت در حوزه کنترل دادهها و ترخیص گمرکی است. این استانداردها به پلتفرمهای چینی اولویت میدهند و به پکن امکان میدهند بر کل زنجیره حملونقل جهانی، از مبدأ تا مقصد، اشراف اطلاعاتی داشته باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست اخیر رؤسایجمهور آمریکا و چین طبق انتظار با امتیازهای تاکتیکی و بدون عقبنشینی راهبردی برگزار شد. اختلافات بنیادین بر سر جایگاه چین، تایوان، فناوری و نظم جهانی همچنان پابرجاست.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: افزایش بیاعتمادی عمومی به دستگاه قضایی فرانسه را که در نظرسنجیهای اخیر به حدود دو سوم شهروندان رسیده است، باید در چارچوبی فراتر از یک نارضایتی مقطعی یا واکنش احساسی به یک پرونده جنایی خاص تحلیل کرد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل قفقاز گفت: پیروزی حزب قرارداد مدنی به رهبری نیکول پاشینیان در انتخابات ۷ ژوئن ۲۰۲۶، با کسب حدود ۵۰ درصد آرا و ۶۴ کرسی از ۱۰۵ کرسی، سیاست خارجی ارمنستان را تثبیت کرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: ترکیه از پیامدهای جنگ علیه ایران برای گسترش نفوذ اقتصادی و امنیتی خود در عراق استفاده میکند و در تلاش است ضمن حفظ همکاری با تهران در پرونده کردها، بیش از پیش اقلیم کردستان، بغداد و مسیرهای انرژی و زیرساختی عراق را وارد مدار خود کند. با این حال، موفقیت این راهبرد به عوامل متعددی وابسته است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: پس از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ و آغاز چرخه کشتار و تجاوز رژیم اسرائیل، معادلات خاورمیانه وارد مرحلهای تازه و پیچیدهتر شد. این تحول نهتنها موازنههای امنیتی و دیپلماتیک را تغییر داد، بلکه ساختار ژئوپلیتیک منطقه را نیز تحتتأثیر قرار داد و طی دو سال اخیر به شکلگیری معماری جدیدی در منطقه انجامید. امروز خاورمیانه به صحنهای چندلایه با تضادها و ائتلافهای متغیر بدل شده است.
بحران غزه و واکنش افکار عمومی در کشورهای منطقه، معادلات داخلی دولتها را نیز دستخوش تغییر کرده و سیاست خارجی آنان را زیر فشار افکار عمومی قرار داده است. موج شناسایی رسمی کشور فلسطین، همراه با تجربه تجاوز رژیم اسرائیل به ایران و پاسخ قاطع تهران، فضای کنونی را بهکلی متفاوت از گذشته کرده است. به نظر میرسد در آینده نزدیک، معماری جدید منطقهای نیازمند تعاملات چندجانبه و بازتعریف روابط قدرت در سطحی فراتر از معادلات سنتی خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: تحلیلگر مسائل بینالملل گفت: اجلاس اخیر سازمان ملل با محوریت شناسایی کشور فلسطین و طرح دو دولتی، موجی از واکنشها را در سطح بینالمللی برانگیخته است. حامیان این طرح آن را گامی بهسوی صلح میدانند، اما منتقدان با دیده تردید به آن مینگرند و معتقدند این اقدام، بیش از آنکه گرهی از بحران بگشاید، ابزاری برای فریب افکار عمومی و تثبیت موجودیت رژیم صهیونیستی است.
ابتکار فرانسه و برخی کشورهای اروپایی، در شرایطی مطرح میشود که نسلکشی در غزه ادامه دارد و غرب تاکنون اقدام مؤثری برای توقف آن انجام نداده است. برخی تحلیلگران میگویند هدف اصلی این طرح نه تشکیل دولت مستقل فلسطین، بلکه خلع سلاح گروههای مقاومت و منزوی کردن حماس است؛ اقدامی که با مذاکرات صوری و صلحِ ظاهری، راه را برای تحقق منافع رژیم اسرائیل هموار میکند. ایران نیز با رد راهحل دو دولتی، روایت متفاوتی برای آینده فلسطین ارائه میدهد که مبتنی بر همهپرسی از همه ساکنان بومی این سرزمین است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل غرب آسیا گفت: رونمایی از برنامه چشمانداز ۲۰۵۰ عراق توسط محمد شیاع السودانی، نخستوزیر این کشور، نقطه عطفی در مسیر توسعه اقتصادی و کاهش وابستگی این کشور به درآمدهای نفتی ارزیابی میشود. این برنامه با هدف ایجاد اقتصاد متنوع، توسعه زیرساختها و قرار دادن عراق در کانون کریدورهای تجاری آسیا و اروپا طراحی شده و در صورت تحقق، میتواند معادلات ژئوپلیتیکی منطقه را تغییر دهد. السودانی در این طرح، بر عبور ۲۰ درصد از تجارت آسیا به اروپا از مسیر عراق تأکید کرده که در صورت موفقیت، این کشور را به بازیگری محوری در تجارت جهانی بدل خواهد کرد. از سوی دیگر، بحرانهای زیستمحیطی، چالشهای امنیتی و ضرورت اصلاح ساختارهای حکمرانی در عراق، این برنامه را به موضوعی چندبعدی و پیچیده تبدیل کرده است. برای ایران، اجرای چشمانداز ۲۰۵۰ نه تنها فرصتهای اقتصادی در حوزه انرژی و ترانزیت ایجاد میکند، بلکه امکان تقویت همکاریهای سیاسی و امنیتی را نیز فراهم میسازد. با این حال، موفقیت این برنامه منوط به رفع موانع داخلی و مدیریت هوشمندانه روابط خارجی بغداد است؛ موضوعی که میتواند آینده تعاملات ایران و عراق و جایگاه منطقهای هر دو کشور را در دهههای پیشرو بهبود بخشد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس حوزه بینالملل گفت: در ماههای اخیر، انبوهی از تحریمهای سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و علمی علیه رژیم اسرائیل شکل گرفته که به تعبیر بسیاری از تحلیلگران، یک «مجموعه بیسابقه» از فشارهای چندلایه جهانی است. این موج از اتحادیه اروپا تا محافل دانشگاهی، از جشنوارههای موسیقی تا سینمای جهان، مشروعیت بینالمللی تلآویو را هدف گرفته و آن را در تنگنای فزایندهای قرار داده است. پیام این تحریمها هم روشن است؛ رژیم اسرائیل دیگر نمیتواند با تکیه بر مصونیت سنتی خود در غرب، از تبعات اخلاقی و سیاسی جنایات در غزه بگریزد. انزوای دیپلماتیک، محدودیتهای اقتصادی، فشارهای مدنی و ضربه به وجهه فرهنگی، همه در حال شکل دادن به محیطی هستند که نهتنها میتواند آزادی عمل رژیم اسرائیل را در صحنه بینالمللی محدود کند، بلکه اعتبار و مشروعیت این رژیم را در افکار عمومی جهانی به چالش میکشد؛ چالشی که علیالاصول باید به تغییر رفتار یا حتی معادلات سیاسی داخلی رژیم اسرائیل منجر شود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اوراسیا و روسیه با بیان اینکه واکنش غرب به تهدیدات روسیه در قبال هرگونه اعزام نیروی خارجی در قالب ناتو یا نیروی مستقل به اوکراین، ترکیبی از احتیاط و بازدارندگی خواهد بود، گفت: با وجود تمایل اروپا و آمریکا برای استقرار نیروی نظامی در اوکراین، اما آنها بر حمایت غیرمستقیم از اوکراین، تحریمهای اقتصادی و فشارهای دیپلماتیک بیشتر بر مسکو و در بهترین حالت، پیشنهاد استقرار ناظران بیطرف در اوکراین تاکید دارند.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: کارشناس اقتصاد بینالملل گفت: تحریمها در ادبیات سیاسی و اقتصادی، ابزاری برای وادار کردن کشورها به تغییر رفتار در سیاست خارجی یا داخلیشان هستند؛ اما پرسش اساسی این است که آیا این ابزار همیشه به نتایج مورد انتظار میرسند؟ اتحادیه اروپا که از سال ۲۰۱۴ بهویژه پس از جنگ اوکراین در ۲۰۲۲ سیاست تحریمی خود علیه روسیه را تشدید کرده است، اکنون در برابر این پرسش قرار گرفته است که تا چه اندازه این تحریمها توانستهاند ماشین اقتصادی مسکو را متوقف کنند؟ اگرچه از ۲۰۱۴ تاکنون بیش از ۵۰ بسته تحریمی علیه روسیه اعمال شده، اما آمارها و تحلیلها نشان میدهد که روسیه در بسیاری از موارد توانسته است از فشارها عبور کرده و حتی در برخی حوزهها سود بیشتری نیز کسب کند. کارشناسان بر این باورند که فقدان یکپارچگی در تصمیمگیریهای اروپا، تضاد منافع اقتصادی کشورهای عضو و وابستگی تاریخی برخی از آنها به انرژی روسیه، همگی دستبهدست هم داده تا سیاست تحریمی اروپا، نه تنها به هدف نهاییاش نرسد، بلکه در مواردی نتیجهای معکوس بر جای بگذارد. در این میان، بحث بر سر «تحریمهای ثانویه» و تغییر راهبردهای اتحادیه اروپا پس از جنگ اوکراین، نقطه عطفی در مسیر آینده روابط مسکو و بروکسل به شمار میرود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر ارشد مسائل افغانستان و پاکستان گفت: واکنش صریح چین به تلاشهای تازه آمریکا برای بازپسگیری پایگاه هوایی بگرام در افغانستان، بار دیگر رقابت ژئوپلیتیک قدرتهای بزرگ در این منطقه حساس را برجسته کرده است. پکن تأکید کرده که هرگونه تشدید تنش یا ایجاد رویارویی در افغانستان با خواست و منافع مردم این کشور و کل منطقه در تضاد است و آینده افغانستان باید به دست خود افغانها رقم بخورد. این موضعگیری در شرایطی صورت میگیرد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، از برنامه واشنگتن برای بازگشت به بگرام پرده برداشته و نزدیکی این پایگاه به مناطق حساس هستهای چین را یکی از انگیزههای اصلی دانسته است. تحلیلگران معتقدند که بازگشت احتمالی آمریکا به بگرام نهتنها به معنای احیای حضور نظامی در افغانستان، بلکه تلاشی برای مهار نفوذ فزاینده چین و کنترل مسیرهای حیاتی تجارت و امنیت منطقهای است؛ مسیری که میتواند پیامدهای ژئوپلیتیک گستردهای برای کل آسیای میانه و جنوب آسیا داشته باشد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر ارشد مسائل آمریکا گفت: مداخله آشکار ایلان ماسک، میلیاردر و غول رسانهای، در تحولات داخلی بریتانیا بار دیگر بحث نقشآفرینی بازیگران غیردولتی در سیاست بینالملل را به صدر توجهات بازگرداند. ماسک با سخنان تحریکآمیز خود در تجمع راستگرایان افراطی لندن، نهتنها خواستار انحلال پارلمان و برگزاری انتخابات زودهنگام شد، بلکه عملاً با طرح ادبیات «مقاومت یا نابودی» بذر خشونت سیاسی را در بستر اجتماعی شکننده این کشور کاشت. کی یر استارمر، نخستوزیر بریتانیا این اظهارات را محکوم کرد، اما ماجرا فراتر از یک جدال لفظی است. ظهور چهرههایی همچون ماسک که سرمایه، رسانه و محبوبیت اجتماعی را توأمان در اختیار دارند، مرز میان سیاست رسمی و جنبشهای اعتراضی را کمرنگ کردهاند. این روند میتواند به چالشی جدی برای اصل عدم مداخله در امور داخلی کشورها، بهعنوان یکی از اصول بنیادین منشور ملل متحد تبدیل شود. نهادهای بینالمللی تاکنون عمدتاً برای کنترل اقدامات دولتها طراحی شدهاند، نه میلیاردرهای صاحب پلتفرمهای جهانی. امروز اما تحولات نشان میدهد که غولهای فناوری و رسانه میتوانند همچون بازیگرانی مستقل، بر تحولات سیاسی کشورها اثرگذار باشند؛ واقعیتی که میتواند نظم بینالمللی را با پرسشهای جدیدی درباره حاکمیت ملی و امنیت سیاسی مواجه سازد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل بینالملل گفت: ناتوانی دولت فرانسه در تامین مطالبات عمومی منجر به شروع دوباره اعتراضات داخلی شده است. کسری بودجه، دولت امانوئل مکرون را مجبور به اقداماتی نظیر کاهش هزینههای خدمات عمومی، حذف تعطیلات ملی، کاهش دستمزدها و افزایش مالیات برای جبران کسورات کرده است که همین امر بر تشدید اعتراضات دامن زده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر ارشد مسائل عراق گفت: اقدام اخیر وزارت خارجه آمریکا در قرار دادن چهار گروه شیعی عراقی در فهرست سازمانهای تروریستی خارجی، نهتنها بُعد امنیتی عراق را با چالش جدی مواجه کرده، بلکه معادلات سیاسی و دیپلماتیک بغداد را نیز در سطحی گسترده تحتالشعاع قرار داده است. این تصمیم که در ادامه سیاست فشار حداکثری واشنگتن در منطقه تفسیر میشود، میتواند پیامدهای چندلایهای بر امنیت داخلی، روابط خارجی و حتی موازنه قدرت در عراق بر جای بگذارد. گروههای مشمول این تصمیم، بخشی از ساختار رسمی حشدالشعبی و از بازیگران کلیدی در شکست داعش بودهاند؛ بنابراین، قرار گرفتن آنها در فهرست تروریستی، نهتنها تهدیدی علیه منافع آمریکا تلقی میشود، بلکه مشروعیت و انسجام نیروهای امنیتی عراق را هم زیر سوال میبرد. این اقدام میتواند بر روند خروج نیروهای آمریکایی از عراق سایه افکنده، و بهانهای برای تداوم حضور نظامی واشنگتن فراهم آورد. همچنانکه در سطح منطقهای نیز، دست رژیم اسرائیل را برای اقدامات تهاجمی بازتر میکند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: پس از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ و آغاز چرخه کشتار و تجاوز رژیم اسرائیل، معادلات خاورمیانه وارد مرحلهای تازه و پیچیدهتر شد. این تحول نهتنها موازنههای امنیتی و دیپلماتیک را تغییر داد، بلکه ساختار ژئوپلیتیک منطقه را نیز تحتتأثیر قرار داد و طی دو سال اخیر به شکلگیری معماری جدیدی در منطقه انجامید. امروز خاورمیانه به صحنهای چندلایه با تضادها و ائتلافهای متغیر بدل شده است.
بحران غزه و واکنش افکار عمومی در کشورهای منطقه، معادلات داخلی دولتها را نیز دستخوش تغییر کرده و سیاست خارجی آنان را زیر فشار افکار عمومی قرار داده است. موج شناسایی رسمی کشور فلسطین، همراه با تجربه تجاوز رژیم اسرائیل به ایران و پاسخ قاطع تهران، فضای کنونی را بهکلی متفاوت از گذشته کرده است. به نظر میرسد در آینده نزدیک، معماری جدید منطقهای نیازمند تعاملات چندجانبه و بازتعریف روابط قدرت در سطحی فراتر از معادلات سنتی خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: تحلیلگر مسائل بینالملل گفت: اجلاس اخیر سازمان ملل با محوریت شناسایی کشور فلسطین و طرح دو دولتی، موجی از واکنشها را در سطح بینالمللی برانگیخته است. حامیان این طرح آن را گامی بهسوی صلح میدانند، اما منتقدان با دیده تردید به آن مینگرند و معتقدند این اقدام، بیش از آنکه گرهی از بحران بگشاید، ابزاری برای فریب افکار عمومی و تثبیت موجودیت رژیم صهیونیستی است.
ابتکار فرانسه و برخی کشورهای اروپایی، در شرایطی مطرح میشود که نسلکشی در غزه ادامه دارد و غرب تاکنون اقدام مؤثری برای توقف آن انجام نداده است. برخی تحلیلگران میگویند هدف اصلی این طرح نه تشکیل دولت مستقل فلسطین، بلکه خلع سلاح گروههای مقاومت و منزوی کردن حماس است؛ اقدامی که با مذاکرات صوری و صلحِ ظاهری، راه را برای تحقق منافع رژیم اسرائیل هموار میکند. ایران نیز با رد راهحل دو دولتی، روایت متفاوتی برای آینده فلسطین ارائه میدهد که مبتنی بر همهپرسی از همه ساکنان بومی این سرزمین است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل غرب آسیا گفت: رونمایی از برنامه چشمانداز ۲۰۵۰ عراق توسط محمد شیاع السودانی، نخستوزیر این کشور، نقطه عطفی در مسیر توسعه اقتصادی و کاهش وابستگی این کشور به درآمدهای نفتی ارزیابی میشود. این برنامه با هدف ایجاد اقتصاد متنوع، توسعه زیرساختها و قرار دادن عراق در کانون کریدورهای تجاری آسیا و اروپا طراحی شده و در صورت تحقق، میتواند معادلات ژئوپلیتیکی منطقه را تغییر دهد. السودانی در این طرح، بر عبور ۲۰ درصد از تجارت آسیا به اروپا از مسیر عراق تأکید کرده که در صورت موفقیت، این کشور را به بازیگری محوری در تجارت جهانی بدل خواهد کرد. از سوی دیگر، بحرانهای زیستمحیطی، چالشهای امنیتی و ضرورت اصلاح ساختارهای حکمرانی در عراق، این برنامه را به موضوعی چندبعدی و پیچیده تبدیل کرده است. برای ایران، اجرای چشمانداز ۲۰۵۰ نه تنها فرصتهای اقتصادی در حوزه انرژی و ترانزیت ایجاد میکند، بلکه امکان تقویت همکاریهای سیاسی و امنیتی را نیز فراهم میسازد. با این حال، موفقیت این برنامه منوط به رفع موانع داخلی و مدیریت هوشمندانه روابط خارجی بغداد است؛ موضوعی که میتواند آینده تعاملات ایران و عراق و جایگاه منطقهای هر دو کشور را در دهههای پیشرو بهبود بخشد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس حوزه بینالملل گفت: در ماههای اخیر، انبوهی از تحریمهای سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و علمی علیه رژیم اسرائیل شکل گرفته که به تعبیر بسیاری از تحلیلگران، یک «مجموعه بیسابقه» از فشارهای چندلایه جهانی است. این موج از اتحادیه اروپا تا محافل دانشگاهی، از جشنوارههای موسیقی تا سینمای جهان، مشروعیت بینالمللی تلآویو را هدف گرفته و آن را در تنگنای فزایندهای قرار داده است. پیام این تحریمها هم روشن است؛ رژیم اسرائیل دیگر نمیتواند با تکیه بر مصونیت سنتی خود در غرب، از تبعات اخلاقی و سیاسی جنایات در غزه بگریزد. انزوای دیپلماتیک، محدودیتهای اقتصادی، فشارهای مدنی و ضربه به وجهه فرهنگی، همه در حال شکل دادن به محیطی هستند که نهتنها میتواند آزادی عمل رژیم اسرائیل را در صحنه بینالمللی محدود کند، بلکه اعتبار و مشروعیت این رژیم را در افکار عمومی جهانی به چالش میکشد؛ چالشی که علیالاصول باید به تغییر رفتار یا حتی معادلات سیاسی داخلی رژیم اسرائیل منجر شود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اوراسیا و روسیه با بیان اینکه واکنش غرب به تهدیدات روسیه در قبال هرگونه اعزام نیروی خارجی در قالب ناتو یا نیروی مستقل به اوکراین، ترکیبی از احتیاط و بازدارندگی خواهد بود، گفت: با وجود تمایل اروپا و آمریکا برای استقرار نیروی نظامی در اوکراین، اما آنها بر حمایت غیرمستقیم از اوکراین، تحریمهای اقتصادی و فشارهای دیپلماتیک بیشتر بر مسکو و در بهترین حالت، پیشنهاد استقرار ناظران بیطرف در اوکراین تاکید دارند.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: کارشناس اقتصاد بینالملل گفت: تحریمها در ادبیات سیاسی و اقتصادی، ابزاری برای وادار کردن کشورها به تغییر رفتار در سیاست خارجی یا داخلیشان هستند؛ اما پرسش اساسی این است که آیا این ابزار همیشه به نتایج مورد انتظار میرسند؟ اتحادیه اروپا که از سال ۲۰۱۴ بهویژه پس از جنگ اوکراین در ۲۰۲۲ سیاست تحریمی خود علیه روسیه را تشدید کرده است، اکنون در برابر این پرسش قرار گرفته است که تا چه اندازه این تحریمها توانستهاند ماشین اقتصادی مسکو را متوقف کنند؟ اگرچه از ۲۰۱۴ تاکنون بیش از ۵۰ بسته تحریمی علیه روسیه اعمال شده، اما آمارها و تحلیلها نشان میدهد که روسیه در بسیاری از موارد توانسته است از فشارها عبور کرده و حتی در برخی حوزهها سود بیشتری نیز کسب کند. کارشناسان بر این باورند که فقدان یکپارچگی در تصمیمگیریهای اروپا، تضاد منافع اقتصادی کشورهای عضو و وابستگی تاریخی برخی از آنها به انرژی روسیه، همگی دستبهدست هم داده تا سیاست تحریمی اروپا، نه تنها به هدف نهاییاش نرسد، بلکه در مواردی نتیجهای معکوس بر جای بگذارد. در این میان، بحث بر سر «تحریمهای ثانویه» و تغییر راهبردهای اتحادیه اروپا پس از جنگ اوکراین، نقطه عطفی در مسیر آینده روابط مسکو و بروکسل به شمار میرود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر ارشد مسائل افغانستان و پاکستان گفت: واکنش صریح چین به تلاشهای تازه آمریکا برای بازپسگیری پایگاه هوایی بگرام در افغانستان، بار دیگر رقابت ژئوپلیتیک قدرتهای بزرگ در این منطقه حساس را برجسته کرده است. پکن تأکید کرده که هرگونه تشدید تنش یا ایجاد رویارویی در افغانستان با خواست و منافع مردم این کشور و کل منطقه در تضاد است و آینده افغانستان باید به دست خود افغانها رقم بخورد. این موضعگیری در شرایطی صورت میگیرد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، از برنامه واشنگتن برای بازگشت به بگرام پرده برداشته و نزدیکی این پایگاه به مناطق حساس هستهای چین را یکی از انگیزههای اصلی دانسته است. تحلیلگران معتقدند که بازگشت احتمالی آمریکا به بگرام نهتنها به معنای احیای حضور نظامی در افغانستان، بلکه تلاشی برای مهار نفوذ فزاینده چین و کنترل مسیرهای حیاتی تجارت و امنیت منطقهای است؛ مسیری که میتواند پیامدهای ژئوپلیتیک گستردهای برای کل آسیای میانه و جنوب آسیا داشته باشد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر ارشد مسائل آمریکا گفت: مداخله آشکار ایلان ماسک، میلیاردر و غول رسانهای، در تحولات داخلی بریتانیا بار دیگر بحث نقشآفرینی بازیگران غیردولتی در سیاست بینالملل را به صدر توجهات بازگرداند. ماسک با سخنان تحریکآمیز خود در تجمع راستگرایان افراطی لندن، نهتنها خواستار انحلال پارلمان و برگزاری انتخابات زودهنگام شد، بلکه عملاً با طرح ادبیات «مقاومت یا نابودی» بذر خشونت سیاسی را در بستر اجتماعی شکننده این کشور کاشت. کی یر استارمر، نخستوزیر بریتانیا این اظهارات را محکوم کرد، اما ماجرا فراتر از یک جدال لفظی است. ظهور چهرههایی همچون ماسک که سرمایه، رسانه و محبوبیت اجتماعی را توأمان در اختیار دارند، مرز میان سیاست رسمی و جنبشهای اعتراضی را کمرنگ کردهاند. این روند میتواند به چالشی جدی برای اصل عدم مداخله در امور داخلی کشورها، بهعنوان یکی از اصول بنیادین منشور ملل متحد تبدیل شود. نهادهای بینالمللی تاکنون عمدتاً برای کنترل اقدامات دولتها طراحی شدهاند، نه میلیاردرهای صاحب پلتفرمهای جهانی. امروز اما تحولات نشان میدهد که غولهای فناوری و رسانه میتوانند همچون بازیگرانی مستقل، بر تحولات سیاسی کشورها اثرگذار باشند؛ واقعیتی که میتواند نظم بینالمللی را با پرسشهای جدیدی درباره حاکمیت ملی و امنیت سیاسی مواجه سازد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل بینالملل گفت: ناتوانی دولت فرانسه در تامین مطالبات عمومی منجر به شروع دوباره اعتراضات داخلی شده است. کسری بودجه، دولت امانوئل مکرون را مجبور به اقداماتی نظیر کاهش هزینههای خدمات عمومی، حذف تعطیلات ملی، کاهش دستمزدها و افزایش مالیات برای جبران کسورات کرده است که همین امر بر تشدید اعتراضات دامن زده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر ارشد مسائل عراق گفت: اقدام اخیر وزارت خارجه آمریکا در قرار دادن چهار گروه شیعی عراقی در فهرست سازمانهای تروریستی خارجی، نهتنها بُعد امنیتی عراق را با چالش جدی مواجه کرده، بلکه معادلات سیاسی و دیپلماتیک بغداد را نیز در سطحی گسترده تحتالشعاع قرار داده است. این تصمیم که در ادامه سیاست فشار حداکثری واشنگتن در منطقه تفسیر میشود، میتواند پیامدهای چندلایهای بر امنیت داخلی، روابط خارجی و حتی موازنه قدرت در عراق بر جای بگذارد. گروههای مشمول این تصمیم، بخشی از ساختار رسمی حشدالشعبی و از بازیگران کلیدی در شکست داعش بودهاند؛ بنابراین، قرار گرفتن آنها در فهرست تروریستی، نهتنها تهدیدی علیه منافع آمریکا تلقی میشود، بلکه مشروعیت و انسجام نیروهای امنیتی عراق را هم زیر سوال میبرد. این اقدام میتواند بر روند خروج نیروهای آمریکایی از عراق سایه افکنده، و بهانهای برای تداوم حضور نظامی واشنگتن فراهم آورد. همچنانکه در سطح منطقهای نیز، دست رژیم اسرائیل را برای اقدامات تهاجمی بازتر میکند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: توافق هستهای غیرنظامی سال ۲۰۰۸ میان آمریکا و هند روابط دو طرف را از سطح سنتی به مشارکت راهبردی و تحولآفرین تبدیل کرد. این توافق نشان داد که حل حساسترین اختلافات دوجانبه امکانپذیر است و اعتماد را در بالاترین سطوح رهبری ایجاد نمود. کارشناسان هشدار میدهند که احیای شتاب این رابطه، نیازمند پروژههای همکاری جسورانه جدید در فناوریهای راهبردی و توافق تجاری جامع و بازسازی اعتماد در سطوح بالاست.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گزارش جدید دولت ترامپ درباره سیاست آمریکا در قبال بالکان غربی با این جمله آغاز میشود: «ارتقاء، ثبات و پیشبرد منافع اقتصادی آمریکا در بالکان غربی، آمریکا را امنتر، قویتر و مرفهتر میکند.» این گزارش هفت صفحهای ضمن حمایت از این دیدگاه جدید که کشورهای این منطقه برای انجام کارهای بیشتر برای خودشان تلاشکنند، بر ادامه بسیاری از جنبههای تعامل آمریکا در این منطقه تأکید میکند، به مسائل محلی، مانند جرایم سازمانیافته، میپردازد و در عین حال چشمانداز ژئوپلیتیک بزرگتری را ترسیم میکند که شامل روسیه و چین است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « اوکراین از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، تلاش کرده است تجربه میدانی خود را به یک دارایی در سیاست خارجی تبدیل کند. اعزام تیمهای نظامی به کشورهای خلیج(فارس) برای کمک به رهگیری پهپادها و ارائه مشاوره پدافند هوایی، همراه با توافقهای دفاعی با قطر، عربستان و امارات، این تصور را در برخی محافل غربی ایجاد کرده که کشورهای خلیج(فارس) در حال فاصله گرفتن از روسیه و نزدیک شدن به اوکراین هستند. اما آنچه در حال رخ دادن است، نه یک تغییر ژئوپلیتیک علیه مسکو، بلکه یک راهبرد تنوعبخشی عملگرایانه است. پادشاهیهای خلیج(فارس) در حال جایگزین کردن اوکراین به جای روسیه نیستند، بلکه اوکراین را به مجموعه رو به گسترش گزینههای امنیتی، فناوری و دیپلماتیک خود اضافه میکنند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: چین در حال شکلدادن به استانداردهای جهانی تجارت در حوزه کنترل دادهها و ترخیص گمرکی است. این استانداردها به پلتفرمهای چینی اولویت میدهند و به پکن امکان میدهند بر کل زنجیره حملونقل جهانی، از مبدأ تا مقصد، اشراف اطلاعاتی داشته باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست اخیر رؤسایجمهور آمریکا و چین طبق انتظار با امتیازهای تاکتیکی و بدون عقبنشینی راهبردی برگزار شد. اختلافات بنیادین بر سر جایگاه چین، تایوان، فناوری و نظم جهانی همچنان پابرجاست.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: افزایش بیاعتمادی عمومی به دستگاه قضایی فرانسه را که در نظرسنجیهای اخیر به حدود دو سوم شهروندان رسیده است، باید در چارچوبی فراتر از یک نارضایتی مقطعی یا واکنش احساسی به یک پرونده جنایی خاص تحلیل کرد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل قفقاز گفت: پیروزی حزب قرارداد مدنی به رهبری نیکول پاشینیان در انتخابات ۷ ژوئن ۲۰۲۶، با کسب حدود ۵۰ درصد آرا و ۶۴ کرسی از ۱۰۵ کرسی، سیاست خارجی ارمنستان را تثبیت کرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: ترکیه از پیامدهای جنگ علیه ایران برای گسترش نفوذ اقتصادی و امنیتی خود در عراق استفاده میکند و در تلاش است ضمن حفظ همکاری با تهران در پرونده کردها، بیش از پیش اقلیم کردستان، بغداد و مسیرهای انرژی و زیرساختی عراق را وارد مدار خود کند. با این حال، موفقیت این راهبرد به عوامل متعددی وابسته است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: پس از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ و آغاز چرخه کشتار و تجاوز رژیم اسرائیل، معادلات خاورمیانه وارد مرحلهای تازه و پیچیدهتر شد. این تحول نهتنها موازنههای امنیتی و دیپلماتیک را تغییر داد، بلکه ساختار ژئوپلیتیک منطقه را نیز تحتتأثیر قرار داد و طی دو سال اخیر به شکلگیری معماری جدیدی در منطقه انجامید. امروز خاورمیانه به صحنهای چندلایه با تضادها و ائتلافهای متغیر بدل شده است.
بحران غزه و واکنش افکار عمومی در کشورهای منطقه، معادلات داخلی دولتها را نیز دستخوش تغییر کرده و سیاست خارجی آنان را زیر فشار افکار عمومی قرار داده است. موج شناسایی رسمی کشور فلسطین، همراه با تجربه تجاوز رژیم اسرائیل به ایران و پاسخ قاطع تهران، فضای کنونی را بهکلی متفاوت از گذشته کرده است. به نظر میرسد در آینده نزدیک، معماری جدید منطقهای نیازمند تعاملات چندجانبه و بازتعریف روابط قدرت در سطحی فراتر از معادلات سنتی خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: تحلیلگر مسائل بینالملل گفت: اجلاس اخیر سازمان ملل با محوریت شناسایی کشور فلسطین و طرح دو دولتی، موجی از واکنشها را در سطح بینالمللی برانگیخته است. حامیان این طرح آن را گامی بهسوی صلح میدانند، اما منتقدان با دیده تردید به آن مینگرند و معتقدند این اقدام، بیش از آنکه گرهی از بحران بگشاید، ابزاری برای فریب افکار عمومی و تثبیت موجودیت رژیم صهیونیستی است.
ابتکار فرانسه و برخی کشورهای اروپایی، در شرایطی مطرح میشود که نسلکشی در غزه ادامه دارد و غرب تاکنون اقدام مؤثری برای توقف آن انجام نداده است. برخی تحلیلگران میگویند هدف اصلی این طرح نه تشکیل دولت مستقل فلسطین، بلکه خلع سلاح گروههای مقاومت و منزوی کردن حماس است؛ اقدامی که با مذاکرات صوری و صلحِ ظاهری، راه را برای تحقق منافع رژیم اسرائیل هموار میکند. ایران نیز با رد راهحل دو دولتی، روایت متفاوتی برای آینده فلسطین ارائه میدهد که مبتنی بر همهپرسی از همه ساکنان بومی این سرزمین است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل غرب آسیا گفت: رونمایی از برنامه چشمانداز ۲۰۵۰ عراق توسط محمد شیاع السودانی، نخستوزیر این کشور، نقطه عطفی در مسیر توسعه اقتصادی و کاهش وابستگی این کشور به درآمدهای نفتی ارزیابی میشود. این برنامه با هدف ایجاد اقتصاد متنوع، توسعه زیرساختها و قرار دادن عراق در کانون کریدورهای تجاری آسیا و اروپا طراحی شده و در صورت تحقق، میتواند معادلات ژئوپلیتیکی منطقه را تغییر دهد. السودانی در این طرح، بر عبور ۲۰ درصد از تجارت آسیا به اروپا از مسیر عراق تأکید کرده که در صورت موفقیت، این کشور را به بازیگری محوری در تجارت جهانی بدل خواهد کرد. از سوی دیگر، بحرانهای زیستمحیطی، چالشهای امنیتی و ضرورت اصلاح ساختارهای حکمرانی در عراق، این برنامه را به موضوعی چندبعدی و پیچیده تبدیل کرده است. برای ایران، اجرای چشمانداز ۲۰۵۰ نه تنها فرصتهای اقتصادی در حوزه انرژی و ترانزیت ایجاد میکند، بلکه امکان تقویت همکاریهای سیاسی و امنیتی را نیز فراهم میسازد. با این حال، موفقیت این برنامه منوط به رفع موانع داخلی و مدیریت هوشمندانه روابط خارجی بغداد است؛ موضوعی که میتواند آینده تعاملات ایران و عراق و جایگاه منطقهای هر دو کشور را در دهههای پیشرو بهبود بخشد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس حوزه بینالملل گفت: در ماههای اخیر، انبوهی از تحریمهای سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و علمی علیه رژیم اسرائیل شکل گرفته که به تعبیر بسیاری از تحلیلگران، یک «مجموعه بیسابقه» از فشارهای چندلایه جهانی است. این موج از اتحادیه اروپا تا محافل دانشگاهی، از جشنوارههای موسیقی تا سینمای جهان، مشروعیت بینالمللی تلآویو را هدف گرفته و آن را در تنگنای فزایندهای قرار داده است. پیام این تحریمها هم روشن است؛ رژیم اسرائیل دیگر نمیتواند با تکیه بر مصونیت سنتی خود در غرب، از تبعات اخلاقی و سیاسی جنایات در غزه بگریزد. انزوای دیپلماتیک، محدودیتهای اقتصادی، فشارهای مدنی و ضربه به وجهه فرهنگی، همه در حال شکل دادن به محیطی هستند که نهتنها میتواند آزادی عمل رژیم اسرائیل را در صحنه بینالمللی محدود کند، بلکه اعتبار و مشروعیت این رژیم را در افکار عمومی جهانی به چالش میکشد؛ چالشی که علیالاصول باید به تغییر رفتار یا حتی معادلات سیاسی داخلی رژیم اسرائیل منجر شود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اوراسیا و روسیه با بیان اینکه واکنش غرب به تهدیدات روسیه در قبال هرگونه اعزام نیروی خارجی در قالب ناتو یا نیروی مستقل به اوکراین، ترکیبی از احتیاط و بازدارندگی خواهد بود، گفت: با وجود تمایل اروپا و آمریکا برای استقرار نیروی نظامی در اوکراین، اما آنها بر حمایت غیرمستقیم از اوکراین، تحریمهای اقتصادی و فشارهای دیپلماتیک بیشتر بر مسکو و در بهترین حالت، پیشنهاد استقرار ناظران بیطرف در اوکراین تاکید دارند.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: کارشناس اقتصاد بینالملل گفت: تحریمها در ادبیات سیاسی و اقتصادی، ابزاری برای وادار کردن کشورها به تغییر رفتار در سیاست خارجی یا داخلیشان هستند؛ اما پرسش اساسی این است که آیا این ابزار همیشه به نتایج مورد انتظار میرسند؟ اتحادیه اروپا که از سال ۲۰۱۴ بهویژه پس از جنگ اوکراین در ۲۰۲۲ سیاست تحریمی خود علیه روسیه را تشدید کرده است، اکنون در برابر این پرسش قرار گرفته است که تا چه اندازه این تحریمها توانستهاند ماشین اقتصادی مسکو را متوقف کنند؟ اگرچه از ۲۰۱۴ تاکنون بیش از ۵۰ بسته تحریمی علیه روسیه اعمال شده، اما آمارها و تحلیلها نشان میدهد که روسیه در بسیاری از موارد توانسته است از فشارها عبور کرده و حتی در برخی حوزهها سود بیشتری نیز کسب کند. کارشناسان بر این باورند که فقدان یکپارچگی در تصمیمگیریهای اروپا، تضاد منافع اقتصادی کشورهای عضو و وابستگی تاریخی برخی از آنها به انرژی روسیه، همگی دستبهدست هم داده تا سیاست تحریمی اروپا، نه تنها به هدف نهاییاش نرسد، بلکه در مواردی نتیجهای معکوس بر جای بگذارد. در این میان، بحث بر سر «تحریمهای ثانویه» و تغییر راهبردهای اتحادیه اروپا پس از جنگ اوکراین، نقطه عطفی در مسیر آینده روابط مسکو و بروکسل به شمار میرود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر ارشد مسائل افغانستان و پاکستان گفت: واکنش صریح چین به تلاشهای تازه آمریکا برای بازپسگیری پایگاه هوایی بگرام در افغانستان، بار دیگر رقابت ژئوپلیتیک قدرتهای بزرگ در این منطقه حساس را برجسته کرده است. پکن تأکید کرده که هرگونه تشدید تنش یا ایجاد رویارویی در افغانستان با خواست و منافع مردم این کشور و کل منطقه در تضاد است و آینده افغانستان باید به دست خود افغانها رقم بخورد. این موضعگیری در شرایطی صورت میگیرد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، از برنامه واشنگتن برای بازگشت به بگرام پرده برداشته و نزدیکی این پایگاه به مناطق حساس هستهای چین را یکی از انگیزههای اصلی دانسته است. تحلیلگران معتقدند که بازگشت احتمالی آمریکا به بگرام نهتنها به معنای احیای حضور نظامی در افغانستان، بلکه تلاشی برای مهار نفوذ فزاینده چین و کنترل مسیرهای حیاتی تجارت و امنیت منطقهای است؛ مسیری که میتواند پیامدهای ژئوپلیتیک گستردهای برای کل آسیای میانه و جنوب آسیا داشته باشد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر ارشد مسائل آمریکا گفت: مداخله آشکار ایلان ماسک، میلیاردر و غول رسانهای، در تحولات داخلی بریتانیا بار دیگر بحث نقشآفرینی بازیگران غیردولتی در سیاست بینالملل را به صدر توجهات بازگرداند. ماسک با سخنان تحریکآمیز خود در تجمع راستگرایان افراطی لندن، نهتنها خواستار انحلال پارلمان و برگزاری انتخابات زودهنگام شد، بلکه عملاً با طرح ادبیات «مقاومت یا نابودی» بذر خشونت سیاسی را در بستر اجتماعی شکننده این کشور کاشت. کی یر استارمر، نخستوزیر بریتانیا این اظهارات را محکوم کرد، اما ماجرا فراتر از یک جدال لفظی است. ظهور چهرههایی همچون ماسک که سرمایه، رسانه و محبوبیت اجتماعی را توأمان در اختیار دارند، مرز میان سیاست رسمی و جنبشهای اعتراضی را کمرنگ کردهاند. این روند میتواند به چالشی جدی برای اصل عدم مداخله در امور داخلی کشورها، بهعنوان یکی از اصول بنیادین منشور ملل متحد تبدیل شود. نهادهای بینالمللی تاکنون عمدتاً برای کنترل اقدامات دولتها طراحی شدهاند، نه میلیاردرهای صاحب پلتفرمهای جهانی. امروز اما تحولات نشان میدهد که غولهای فناوری و رسانه میتوانند همچون بازیگرانی مستقل، بر تحولات سیاسی کشورها اثرگذار باشند؛ واقعیتی که میتواند نظم بینالمللی را با پرسشهای جدیدی درباره حاکمیت ملی و امنیت سیاسی مواجه سازد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل بینالملل گفت: ناتوانی دولت فرانسه در تامین مطالبات عمومی منجر به شروع دوباره اعتراضات داخلی شده است. کسری بودجه، دولت امانوئل مکرون را مجبور به اقداماتی نظیر کاهش هزینههای خدمات عمومی، حذف تعطیلات ملی، کاهش دستمزدها و افزایش مالیات برای جبران کسورات کرده است که همین امر بر تشدید اعتراضات دامن زده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر ارشد مسائل عراق گفت: اقدام اخیر وزارت خارجه آمریکا در قرار دادن چهار گروه شیعی عراقی در فهرست سازمانهای تروریستی خارجی، نهتنها بُعد امنیتی عراق را با چالش جدی مواجه کرده، بلکه معادلات سیاسی و دیپلماتیک بغداد را نیز در سطحی گسترده تحتالشعاع قرار داده است. این تصمیم که در ادامه سیاست فشار حداکثری واشنگتن در منطقه تفسیر میشود، میتواند پیامدهای چندلایهای بر امنیت داخلی، روابط خارجی و حتی موازنه قدرت در عراق بر جای بگذارد. گروههای مشمول این تصمیم، بخشی از ساختار رسمی حشدالشعبی و از بازیگران کلیدی در شکست داعش بودهاند؛ بنابراین، قرار گرفتن آنها در فهرست تروریستی، نهتنها تهدیدی علیه منافع آمریکا تلقی میشود، بلکه مشروعیت و انسجام نیروهای امنیتی عراق را هم زیر سوال میبرد. این اقدام میتواند بر روند خروج نیروهای آمریکایی از عراق سایه افکنده، و بهانهای برای تداوم حضور نظامی واشنگتن فراهم آورد. همچنانکه در سطح منطقهای نیز، دست رژیم اسرائیل را برای اقدامات تهاجمی بازتر میکند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: توافق هستهای غیرنظامی سال ۲۰۰۸ میان آمریکا و هند روابط دو طرف را از سطح سنتی به مشارکت راهبردی و تحولآفرین تبدیل کرد. این توافق نشان داد که حل حساسترین اختلافات دوجانبه امکانپذیر است و اعتماد را در بالاترین سطوح رهبری ایجاد نمود. کارشناسان هشدار میدهند که احیای شتاب این رابطه، نیازمند پروژههای همکاری جسورانه جدید در فناوریهای راهبردی و توافق تجاری جامع و بازسازی اعتماد در سطوح بالاست.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گزارش جدید دولت ترامپ درباره سیاست آمریکا در قبال بالکان غربی با این جمله آغاز میشود: «ارتقاء، ثبات و پیشبرد منافع اقتصادی آمریکا در بالکان غربی، آمریکا را امنتر، قویتر و مرفهتر میکند.» این گزارش هفت صفحهای ضمن حمایت از این دیدگاه جدید که کشورهای این منطقه برای انجام کارهای بیشتر برای خودشان تلاشکنند، بر ادامه بسیاری از جنبههای تعامل آمریکا در این منطقه تأکید میکند، به مسائل محلی، مانند جرایم سازمانیافته، میپردازد و در عین حال چشمانداز ژئوپلیتیک بزرگتری را ترسیم میکند که شامل روسیه و چین است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « اوکراین از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، تلاش کرده است تجربه میدانی خود را به یک دارایی در سیاست خارجی تبدیل کند. اعزام تیمهای نظامی به کشورهای خلیج(فارس) برای کمک به رهگیری پهپادها و ارائه مشاوره پدافند هوایی، همراه با توافقهای دفاعی با قطر، عربستان و امارات، این تصور را در برخی محافل غربی ایجاد کرده که کشورهای خلیج(فارس) در حال فاصله گرفتن از روسیه و نزدیک شدن به اوکراین هستند. اما آنچه در حال رخ دادن است، نه یک تغییر ژئوپلیتیک علیه مسکو، بلکه یک راهبرد تنوعبخشی عملگرایانه است. پادشاهیهای خلیج(فارس) در حال جایگزین کردن اوکراین به جای روسیه نیستند، بلکه اوکراین را به مجموعه رو به گسترش گزینههای امنیتی، فناوری و دیپلماتیک خود اضافه میکنند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: چین در حال شکلدادن به استانداردهای جهانی تجارت در حوزه کنترل دادهها و ترخیص گمرکی است. این استانداردها به پلتفرمهای چینی اولویت میدهند و به پکن امکان میدهند بر کل زنجیره حملونقل جهانی، از مبدأ تا مقصد، اشراف اطلاعاتی داشته باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست اخیر رؤسایجمهور آمریکا و چین طبق انتظار با امتیازهای تاکتیکی و بدون عقبنشینی راهبردی برگزار شد. اختلافات بنیادین بر سر جایگاه چین، تایوان، فناوری و نظم جهانی همچنان پابرجاست.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: افزایش بیاعتمادی عمومی به دستگاه قضایی فرانسه را که در نظرسنجیهای اخیر به حدود دو سوم شهروندان رسیده است، باید در چارچوبی فراتر از یک نارضایتی مقطعی یا واکنش احساسی به یک پرونده جنایی خاص تحلیل کرد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل قفقاز گفت: پیروزی حزب قرارداد مدنی به رهبری نیکول پاشینیان در انتخابات ۷ ژوئن ۲۰۲۶، با کسب حدود ۵۰ درصد آرا و ۶۴ کرسی از ۱۰۵ کرسی، سیاست خارجی ارمنستان را تثبیت کرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: ترکیه از پیامدهای جنگ علیه ایران برای گسترش نفوذ اقتصادی و امنیتی خود در عراق استفاده میکند و در تلاش است ضمن حفظ همکاری با تهران در پرونده کردها، بیش از پیش اقلیم کردستان، بغداد و مسیرهای انرژی و زیرساختی عراق را وارد مدار خود کند. با این حال، موفقیت این راهبرد به عوامل متعددی وابسته است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: پس از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ و آغاز چرخه کشتار و تجاوز رژیم اسرائیل، معادلات خاورمیانه وارد مرحلهای تازه و پیچیدهتر شد. این تحول نهتنها موازنههای امنیتی و دیپلماتیک را تغییر داد، بلکه ساختار ژئوپلیتیک منطقه را نیز تحتتأثیر قرار داد و طی دو سال اخیر به شکلگیری معماری جدیدی در منطقه انجامید. امروز خاورمیانه به صحنهای چندلایه با تضادها و ائتلافهای متغیر بدل شده است.
بحران غزه و واکنش افکار عمومی در کشورهای منطقه، معادلات داخلی دولتها را نیز دستخوش تغییر کرده و سیاست خارجی آنان را زیر فشار افکار عمومی قرار داده است. موج شناسایی رسمی کشور فلسطین، همراه با تجربه تجاوز رژیم اسرائیل به ایران و پاسخ قاطع تهران، فضای کنونی را بهکلی متفاوت از گذشته کرده است. به نظر میرسد در آینده نزدیک، معماری جدید منطقهای نیازمند تعاملات چندجانبه و بازتعریف روابط قدرت در سطحی فراتر از معادلات سنتی خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: تحلیلگر مسائل بینالملل گفت: اجلاس اخیر سازمان ملل با محوریت شناسایی کشور فلسطین و طرح دو دولتی، موجی از واکنشها را در سطح بینالمللی برانگیخته است. حامیان این طرح آن را گامی بهسوی صلح میدانند، اما منتقدان با دیده تردید به آن مینگرند و معتقدند این اقدام، بیش از آنکه گرهی از بحران بگشاید، ابزاری برای فریب افکار عمومی و تثبیت موجودیت رژیم صهیونیستی است.
ابتکار فرانسه و برخی کشورهای اروپایی، در شرایطی مطرح میشود که نسلکشی در غزه ادامه دارد و غرب تاکنون اقدام مؤثری برای توقف آن انجام نداده است. برخی تحلیلگران میگویند هدف اصلی این طرح نه تشکیل دولت مستقل فلسطین، بلکه خلع سلاح گروههای مقاومت و منزوی کردن حماس است؛ اقدامی که با مذاکرات صوری و صلحِ ظاهری، راه را برای تحقق منافع رژیم اسرائیل هموار میکند. ایران نیز با رد راهحل دو دولتی، روایت متفاوتی برای آینده فلسطین ارائه میدهد که مبتنی بر همهپرسی از همه ساکنان بومی این سرزمین است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل غرب آسیا گفت: رونمایی از برنامه چشمانداز ۲۰۵۰ عراق توسط محمد شیاع السودانی، نخستوزیر این کشور، نقطه عطفی در مسیر توسعه اقتصادی و کاهش وابستگی این کشور به درآمدهای نفتی ارزیابی میشود. این برنامه با هدف ایجاد اقتصاد متنوع، توسعه زیرساختها و قرار دادن عراق در کانون کریدورهای تجاری آسیا و اروپا طراحی شده و در صورت تحقق، میتواند معادلات ژئوپلیتیکی منطقه را تغییر دهد. السودانی در این طرح، بر عبور ۲۰ درصد از تجارت آسیا به اروپا از مسیر عراق تأکید کرده که در صورت موفقیت، این کشور را به بازیگری محوری در تجارت جهانی بدل خواهد کرد. از سوی دیگر، بحرانهای زیستمحیطی، چالشهای امنیتی و ضرورت اصلاح ساختارهای حکمرانی در عراق، این برنامه را به موضوعی چندبعدی و پیچیده تبدیل کرده است. برای ایران، اجرای چشمانداز ۲۰۵۰ نه تنها فرصتهای اقتصادی در حوزه انرژی و ترانزیت ایجاد میکند، بلکه امکان تقویت همکاریهای سیاسی و امنیتی را نیز فراهم میسازد. با این حال، موفقیت این برنامه منوط به رفع موانع داخلی و مدیریت هوشمندانه روابط خارجی بغداد است؛ موضوعی که میتواند آینده تعاملات ایران و عراق و جایگاه منطقهای هر دو کشور را در دهههای پیشرو بهبود بخشد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس حوزه بینالملل گفت: در ماههای اخیر، انبوهی از تحریمهای سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و علمی علیه رژیم اسرائیل شکل گرفته که به تعبیر بسیاری از تحلیلگران، یک «مجموعه بیسابقه» از فشارهای چندلایه جهانی است. این موج از اتحادیه اروپا تا محافل دانشگاهی، از جشنوارههای موسیقی تا سینمای جهان، مشروعیت بینالمللی تلآویو را هدف گرفته و آن را در تنگنای فزایندهای قرار داده است. پیام این تحریمها هم روشن است؛ رژیم اسرائیل دیگر نمیتواند با تکیه بر مصونیت سنتی خود در غرب، از تبعات اخلاقی و سیاسی جنایات در غزه بگریزد. انزوای دیپلماتیک، محدودیتهای اقتصادی، فشارهای مدنی و ضربه به وجهه فرهنگی، همه در حال شکل دادن به محیطی هستند که نهتنها میتواند آزادی عمل رژیم اسرائیل را در صحنه بینالمللی محدود کند، بلکه اعتبار و مشروعیت این رژیم را در افکار عمومی جهانی به چالش میکشد؛ چالشی که علیالاصول باید به تغییر رفتار یا حتی معادلات سیاسی داخلی رژیم اسرائیل منجر شود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اوراسیا و روسیه با بیان اینکه واکنش غرب به تهدیدات روسیه در قبال هرگونه اعزام نیروی خارجی در قالب ناتو یا نیروی مستقل به اوکراین، ترکیبی از احتیاط و بازدارندگی خواهد بود، گفت: با وجود تمایل اروپا و آمریکا برای استقرار نیروی نظامی در اوکراین، اما آنها بر حمایت غیرمستقیم از اوکراین، تحریمهای اقتصادی و فشارهای دیپلماتیک بیشتر بر مسکو و در بهترین حالت، پیشنهاد استقرار ناظران بیطرف در اوکراین تاکید دارند.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: کارشناس اقتصاد بینالملل گفت: تحریمها در ادبیات سیاسی و اقتصادی، ابزاری برای وادار کردن کشورها به تغییر رفتار در سیاست خارجی یا داخلیشان هستند؛ اما پرسش اساسی این است که آیا این ابزار همیشه به نتایج مورد انتظار میرسند؟ اتحادیه اروپا که از سال ۲۰۱۴ بهویژه پس از جنگ اوکراین در ۲۰۲۲ سیاست تحریمی خود علیه روسیه را تشدید کرده است، اکنون در برابر این پرسش قرار گرفته است که تا چه اندازه این تحریمها توانستهاند ماشین اقتصادی مسکو را متوقف کنند؟ اگرچه از ۲۰۱۴ تاکنون بیش از ۵۰ بسته تحریمی علیه روسیه اعمال شده، اما آمارها و تحلیلها نشان میدهد که روسیه در بسیاری از موارد توانسته است از فشارها عبور کرده و حتی در برخی حوزهها سود بیشتری نیز کسب کند. کارشناسان بر این باورند که فقدان یکپارچگی در تصمیمگیریهای اروپا، تضاد منافع اقتصادی کشورهای عضو و وابستگی تاریخی برخی از آنها به انرژی روسیه، همگی دستبهدست هم داده تا سیاست تحریمی اروپا، نه تنها به هدف نهاییاش نرسد، بلکه در مواردی نتیجهای معکوس بر جای بگذارد. در این میان، بحث بر سر «تحریمهای ثانویه» و تغییر راهبردهای اتحادیه اروپا پس از جنگ اوکراین، نقطه عطفی در مسیر آینده روابط مسکو و بروکسل به شمار میرود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر ارشد مسائل افغانستان و پاکستان گفت: واکنش صریح چین به تلاشهای تازه آمریکا برای بازپسگیری پایگاه هوایی بگرام در افغانستان، بار دیگر رقابت ژئوپلیتیک قدرتهای بزرگ در این منطقه حساس را برجسته کرده است. پکن تأکید کرده که هرگونه تشدید تنش یا ایجاد رویارویی در افغانستان با خواست و منافع مردم این کشور و کل منطقه در تضاد است و آینده افغانستان باید به دست خود افغانها رقم بخورد. این موضعگیری در شرایطی صورت میگیرد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، از برنامه واشنگتن برای بازگشت به بگرام پرده برداشته و نزدیکی این پایگاه به مناطق حساس هستهای چین را یکی از انگیزههای اصلی دانسته است. تحلیلگران معتقدند که بازگشت احتمالی آمریکا به بگرام نهتنها به معنای احیای حضور نظامی در افغانستان، بلکه تلاشی برای مهار نفوذ فزاینده چین و کنترل مسیرهای حیاتی تجارت و امنیت منطقهای است؛ مسیری که میتواند پیامدهای ژئوپلیتیک گستردهای برای کل آسیای میانه و جنوب آسیا داشته باشد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر ارشد مسائل آمریکا گفت: مداخله آشکار ایلان ماسک، میلیاردر و غول رسانهای، در تحولات داخلی بریتانیا بار دیگر بحث نقشآفرینی بازیگران غیردولتی در سیاست بینالملل را به صدر توجهات بازگرداند. ماسک با سخنان تحریکآمیز خود در تجمع راستگرایان افراطی لندن، نهتنها خواستار انحلال پارلمان و برگزاری انتخابات زودهنگام شد، بلکه عملاً با طرح ادبیات «مقاومت یا نابودی» بذر خشونت سیاسی را در بستر اجتماعی شکننده این کشور کاشت. کی یر استارمر، نخستوزیر بریتانیا این اظهارات را محکوم کرد، اما ماجرا فراتر از یک جدال لفظی است. ظهور چهرههایی همچون ماسک که سرمایه، رسانه و محبوبیت اجتماعی را توأمان در اختیار دارند، مرز میان سیاست رسمی و جنبشهای اعتراضی را کمرنگ کردهاند. این روند میتواند به چالشی جدی برای اصل عدم مداخله در امور داخلی کشورها، بهعنوان یکی از اصول بنیادین منشور ملل متحد تبدیل شود. نهادهای بینالمللی تاکنون عمدتاً برای کنترل اقدامات دولتها طراحی شدهاند، نه میلیاردرهای صاحب پلتفرمهای جهانی. امروز اما تحولات نشان میدهد که غولهای فناوری و رسانه میتوانند همچون بازیگرانی مستقل، بر تحولات سیاسی کشورها اثرگذار باشند؛ واقعیتی که میتواند نظم بینالمللی را با پرسشهای جدیدی درباره حاکمیت ملی و امنیت سیاسی مواجه سازد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل بینالملل گفت: ناتوانی دولت فرانسه در تامین مطالبات عمومی منجر به شروع دوباره اعتراضات داخلی شده است. کسری بودجه، دولت امانوئل مکرون را مجبور به اقداماتی نظیر کاهش هزینههای خدمات عمومی، حذف تعطیلات ملی، کاهش دستمزدها و افزایش مالیات برای جبران کسورات کرده است که همین امر بر تشدید اعتراضات دامن زده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر ارشد مسائل عراق گفت: اقدام اخیر وزارت خارجه آمریکا در قرار دادن چهار گروه شیعی عراقی در فهرست سازمانهای تروریستی خارجی، نهتنها بُعد امنیتی عراق را با چالش جدی مواجه کرده، بلکه معادلات سیاسی و دیپلماتیک بغداد را نیز در سطحی گسترده تحتالشعاع قرار داده است. این تصمیم که در ادامه سیاست فشار حداکثری واشنگتن در منطقه تفسیر میشود، میتواند پیامدهای چندلایهای بر امنیت داخلی، روابط خارجی و حتی موازنه قدرت در عراق بر جای بگذارد. گروههای مشمول این تصمیم، بخشی از ساختار رسمی حشدالشعبی و از بازیگران کلیدی در شکست داعش بودهاند؛ بنابراین، قرار گرفتن آنها در فهرست تروریستی، نهتنها تهدیدی علیه منافع آمریکا تلقی میشود، بلکه مشروعیت و انسجام نیروهای امنیتی عراق را هم زیر سوال میبرد. این اقدام میتواند بر روند خروج نیروهای آمریکایی از عراق سایه افکنده، و بهانهای برای تداوم حضور نظامی واشنگتن فراهم آورد. همچنانکه در سطح منطقهای نیز، دست رژیم اسرائیل را برای اقدامات تهاجمی بازتر میکند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: توافق هستهای غیرنظامی سال ۲۰۰۸ میان آمریکا و هند روابط دو طرف را از سطح سنتی به مشارکت راهبردی و تحولآفرین تبدیل کرد. این توافق نشان داد که حل حساسترین اختلافات دوجانبه امکانپذیر است و اعتماد را در بالاترین سطوح رهبری ایجاد نمود. کارشناسان هشدار میدهند که احیای شتاب این رابطه، نیازمند پروژههای همکاری جسورانه جدید در فناوریهای راهبردی و توافق تجاری جامع و بازسازی اعتماد در سطوح بالاست.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گزارش جدید دولت ترامپ درباره سیاست آمریکا در قبال بالکان غربی با این جمله آغاز میشود: «ارتقاء، ثبات و پیشبرد منافع اقتصادی آمریکا در بالکان غربی، آمریکا را امنتر، قویتر و مرفهتر میکند.» این گزارش هفت صفحهای ضمن حمایت از این دیدگاه جدید که کشورهای این منطقه برای انجام کارهای بیشتر برای خودشان تلاشکنند، بر ادامه بسیاری از جنبههای تعامل آمریکا در این منطقه تأکید میکند، به مسائل محلی، مانند جرایم سازمانیافته، میپردازد و در عین حال چشمانداز ژئوپلیتیک بزرگتری را ترسیم میکند که شامل روسیه و چین است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « اوکراین از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، تلاش کرده است تجربه میدانی خود را به یک دارایی در سیاست خارجی تبدیل کند. اعزام تیمهای نظامی به کشورهای خلیج(فارس) برای کمک به رهگیری پهپادها و ارائه مشاوره پدافند هوایی، همراه با توافقهای دفاعی با قطر، عربستان و امارات، این تصور را در برخی محافل غربی ایجاد کرده که کشورهای خلیج(فارس) در حال فاصله گرفتن از روسیه و نزدیک شدن به اوکراین هستند. اما آنچه در حال رخ دادن است، نه یک تغییر ژئوپلیتیک علیه مسکو، بلکه یک راهبرد تنوعبخشی عملگرایانه است. پادشاهیهای خلیج(فارس) در حال جایگزین کردن اوکراین به جای روسیه نیستند، بلکه اوکراین را به مجموعه رو به گسترش گزینههای امنیتی، فناوری و دیپلماتیک خود اضافه میکنند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: چین در حال شکلدادن به استانداردهای جهانی تجارت در حوزه کنترل دادهها و ترخیص گمرکی است. این استانداردها به پلتفرمهای چینی اولویت میدهند و به پکن امکان میدهند بر کل زنجیره حملونقل جهانی، از مبدأ تا مقصد، اشراف اطلاعاتی داشته باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست اخیر رؤسایجمهور آمریکا و چین طبق انتظار با امتیازهای تاکتیکی و بدون عقبنشینی راهبردی برگزار شد. اختلافات بنیادین بر سر جایگاه چین، تایوان، فناوری و نظم جهانی همچنان پابرجاست.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: افزایش بیاعتمادی عمومی به دستگاه قضایی فرانسه را که در نظرسنجیهای اخیر به حدود دو سوم شهروندان رسیده است، باید در چارچوبی فراتر از یک نارضایتی مقطعی یا واکنش احساسی به یک پرونده جنایی خاص تحلیل کرد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل قفقاز گفت: پیروزی حزب قرارداد مدنی به رهبری نیکول پاشینیان در انتخابات ۷ ژوئن ۲۰۲۶، با کسب حدود ۵۰ درصد آرا و ۶۴ کرسی از ۱۰۵ کرسی، سیاست خارجی ارمنستان را تثبیت کرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: ترکیه از پیامدهای جنگ علیه ایران برای گسترش نفوذ اقتصادی و امنیتی خود در عراق استفاده میکند و در تلاش است ضمن حفظ همکاری با تهران در پرونده کردها، بیش از پیش اقلیم کردستان، بغداد و مسیرهای انرژی و زیرساختی عراق را وارد مدار خود کند. با این حال، موفقیت این راهبرد به عوامل متعددی وابسته است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: پس از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ و آغاز چرخه کشتار و تجاوز رژیم اسرائیل، معادلات خاورمیانه وارد مرحلهای تازه و پیچیدهتر شد. این تحول نهتنها موازنههای امنیتی و دیپلماتیک را تغییر داد، بلکه ساختار ژئوپلیتیک منطقه را نیز تحتتأثیر قرار داد و طی دو سال اخیر به شکلگیری معماری جدیدی در منطقه انجامید. امروز خاورمیانه به صحنهای چندلایه با تضادها و ائتلافهای متغیر بدل شده است.
بحران غزه و واکنش افکار عمومی در کشورهای منطقه، معادلات داخلی دولتها را نیز دستخوش تغییر کرده و سیاست خارجی آنان را زیر فشار افکار عمومی قرار داده است. موج شناسایی رسمی کشور فلسطین، همراه با تجربه تجاوز رژیم اسرائیل به ایران و پاسخ قاطع تهران، فضای کنونی را بهکلی متفاوت از گذشته کرده است. به نظر میرسد در آینده نزدیک، معماری جدید منطقهای نیازمند تعاملات چندجانبه و بازتعریف روابط قدرت در سطحی فراتر از معادلات سنتی خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: تحلیلگر مسائل بینالملل گفت: اجلاس اخیر سازمان ملل با محوریت شناسایی کشور فلسطین و طرح دو دولتی، موجی از واکنشها را در سطح بینالمللی برانگیخته است. حامیان این طرح آن را گامی بهسوی صلح میدانند، اما منتقدان با دیده تردید به آن مینگرند و معتقدند این اقدام، بیش از آنکه گرهی از بحران بگشاید، ابزاری برای فریب افکار عمومی و تثبیت موجودیت رژیم صهیونیستی است.
ابتکار فرانسه و برخی کشورهای اروپایی، در شرایطی مطرح میشود که نسلکشی در غزه ادامه دارد و غرب تاکنون اقدام مؤثری برای توقف آن انجام نداده است. برخی تحلیلگران میگویند هدف اصلی این طرح نه تشکیل دولت مستقل فلسطین، بلکه خلع سلاح گروههای مقاومت و منزوی کردن حماس است؛ اقدامی که با مذاکرات صوری و صلحِ ظاهری، راه را برای تحقق منافع رژیم اسرائیل هموار میکند. ایران نیز با رد راهحل دو دولتی، روایت متفاوتی برای آینده فلسطین ارائه میدهد که مبتنی بر همهپرسی از همه ساکنان بومی این سرزمین است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل غرب آسیا گفت: رونمایی از برنامه چشمانداز ۲۰۵۰ عراق توسط محمد شیاع السودانی، نخستوزیر این کشور، نقطه عطفی در مسیر توسعه اقتصادی و کاهش وابستگی این کشور به درآمدهای نفتی ارزیابی میشود. این برنامه با هدف ایجاد اقتصاد متنوع، توسعه زیرساختها و قرار دادن عراق در کانون کریدورهای تجاری آسیا و اروپا طراحی شده و در صورت تحقق، میتواند معادلات ژئوپلیتیکی منطقه را تغییر دهد. السودانی در این طرح، بر عبور ۲۰ درصد از تجارت آسیا به اروپا از مسیر عراق تأکید کرده که در صورت موفقیت، این کشور را به بازیگری محوری در تجارت جهانی بدل خواهد کرد. از سوی دیگر، بحرانهای زیستمحیطی، چالشهای امنیتی و ضرورت اصلاح ساختارهای حکمرانی در عراق، این برنامه را به موضوعی چندبعدی و پیچیده تبدیل کرده است. برای ایران، اجرای چشمانداز ۲۰۵۰ نه تنها فرصتهای اقتصادی در حوزه انرژی و ترانزیت ایجاد میکند، بلکه امکان تقویت همکاریهای سیاسی و امنیتی را نیز فراهم میسازد. با این حال، موفقیت این برنامه منوط به رفع موانع داخلی و مدیریت هوشمندانه روابط خارجی بغداد است؛ موضوعی که میتواند آینده تعاملات ایران و عراق و جایگاه منطقهای هر دو کشور را در دهههای پیشرو بهبود بخشد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس حوزه بینالملل گفت: در ماههای اخیر، انبوهی از تحریمهای سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و علمی علیه رژیم اسرائیل شکل گرفته که به تعبیر بسیاری از تحلیلگران، یک «مجموعه بیسابقه» از فشارهای چندلایه جهانی است. این موج از اتحادیه اروپا تا محافل دانشگاهی، از جشنوارههای موسیقی تا سینمای جهان، مشروعیت بینالمللی تلآویو را هدف گرفته و آن را در تنگنای فزایندهای قرار داده است. پیام این تحریمها هم روشن است؛ رژیم اسرائیل دیگر نمیتواند با تکیه بر مصونیت سنتی خود در غرب، از تبعات اخلاقی و سیاسی جنایات در غزه بگریزد. انزوای دیپلماتیک، محدودیتهای اقتصادی، فشارهای مدنی و ضربه به وجهه فرهنگی، همه در حال شکل دادن به محیطی هستند که نهتنها میتواند آزادی عمل رژیم اسرائیل را در صحنه بینالمللی محدود کند، بلکه اعتبار و مشروعیت این رژیم را در افکار عمومی جهانی به چالش میکشد؛ چالشی که علیالاصول باید به تغییر رفتار یا حتی معادلات سیاسی داخلی رژیم اسرائیل منجر شود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اوراسیا و روسیه با بیان اینکه واکنش غرب به تهدیدات روسیه در قبال هرگونه اعزام نیروی خارجی در قالب ناتو یا نیروی مستقل به اوکراین، ترکیبی از احتیاط و بازدارندگی خواهد بود، گفت: با وجود تمایل اروپا و آمریکا برای استقرار نیروی نظامی در اوکراین، اما آنها بر حمایت غیرمستقیم از اوکراین، تحریمهای اقتصادی و فشارهای دیپلماتیک بیشتر بر مسکو و در بهترین حالت، پیشنهاد استقرار ناظران بیطرف در اوکراین تاکید دارند.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: کارشناس اقتصاد بینالملل گفت: تحریمها در ادبیات سیاسی و اقتصادی، ابزاری برای وادار کردن کشورها به تغییر رفتار در سیاست خارجی یا داخلیشان هستند؛ اما پرسش اساسی این است که آیا این ابزار همیشه به نتایج مورد انتظار میرسند؟ اتحادیه اروپا که از سال ۲۰۱۴ بهویژه پس از جنگ اوکراین در ۲۰۲۲ سیاست تحریمی خود علیه روسیه را تشدید کرده است، اکنون در برابر این پرسش قرار گرفته است که تا چه اندازه این تحریمها توانستهاند ماشین اقتصادی مسکو را متوقف کنند؟ اگرچه از ۲۰۱۴ تاکنون بیش از ۵۰ بسته تحریمی علیه روسیه اعمال شده، اما آمارها و تحلیلها نشان میدهد که روسیه در بسیاری از موارد توانسته است از فشارها عبور کرده و حتی در برخی حوزهها سود بیشتری نیز کسب کند. کارشناسان بر این باورند که فقدان یکپارچگی در تصمیمگیریهای اروپا، تضاد منافع اقتصادی کشورهای عضو و وابستگی تاریخی برخی از آنها به انرژی روسیه، همگی دستبهدست هم داده تا سیاست تحریمی اروپا، نه تنها به هدف نهاییاش نرسد، بلکه در مواردی نتیجهای معکوس بر جای بگذارد. در این میان، بحث بر سر «تحریمهای ثانویه» و تغییر راهبردهای اتحادیه اروپا پس از جنگ اوکراین، نقطه عطفی در مسیر آینده روابط مسکو و بروکسل به شمار میرود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر ارشد مسائل افغانستان و پاکستان گفت: واکنش صریح چین به تلاشهای تازه آمریکا برای بازپسگیری پایگاه هوایی بگرام در افغانستان، بار دیگر رقابت ژئوپلیتیک قدرتهای بزرگ در این منطقه حساس را برجسته کرده است. پکن تأکید کرده که هرگونه تشدید تنش یا ایجاد رویارویی در افغانستان با خواست و منافع مردم این کشور و کل منطقه در تضاد است و آینده افغانستان باید به دست خود افغانها رقم بخورد. این موضعگیری در شرایطی صورت میگیرد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، از برنامه واشنگتن برای بازگشت به بگرام پرده برداشته و نزدیکی این پایگاه به مناطق حساس هستهای چین را یکی از انگیزههای اصلی دانسته است. تحلیلگران معتقدند که بازگشت احتمالی آمریکا به بگرام نهتنها به معنای احیای حضور نظامی در افغانستان، بلکه تلاشی برای مهار نفوذ فزاینده چین و کنترل مسیرهای حیاتی تجارت و امنیت منطقهای است؛ مسیری که میتواند پیامدهای ژئوپلیتیک گستردهای برای کل آسیای میانه و جنوب آسیا داشته باشد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر ارشد مسائل آمریکا گفت: مداخله آشکار ایلان ماسک، میلیاردر و غول رسانهای، در تحولات داخلی بریتانیا بار دیگر بحث نقشآفرینی بازیگران غیردولتی در سیاست بینالملل را به صدر توجهات بازگرداند. ماسک با سخنان تحریکآمیز خود در تجمع راستگرایان افراطی لندن، نهتنها خواستار انحلال پارلمان و برگزاری انتخابات زودهنگام شد، بلکه عملاً با طرح ادبیات «مقاومت یا نابودی» بذر خشونت سیاسی را در بستر اجتماعی شکننده این کشور کاشت. کی یر استارمر، نخستوزیر بریتانیا این اظهارات را محکوم کرد، اما ماجرا فراتر از یک جدال لفظی است. ظهور چهرههایی همچون ماسک که سرمایه، رسانه و محبوبیت اجتماعی را توأمان در اختیار دارند، مرز میان سیاست رسمی و جنبشهای اعتراضی را کمرنگ کردهاند. این روند میتواند به چالشی جدی برای اصل عدم مداخله در امور داخلی کشورها، بهعنوان یکی از اصول بنیادین منشور ملل متحد تبدیل شود. نهادهای بینالمللی تاکنون عمدتاً برای کنترل اقدامات دولتها طراحی شدهاند، نه میلیاردرهای صاحب پلتفرمهای جهانی. امروز اما تحولات نشان میدهد که غولهای فناوری و رسانه میتوانند همچون بازیگرانی مستقل، بر تحولات سیاسی کشورها اثرگذار باشند؛ واقعیتی که میتواند نظم بینالمللی را با پرسشهای جدیدی درباره حاکمیت ملی و امنیت سیاسی مواجه سازد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل بینالملل گفت: ناتوانی دولت فرانسه در تامین مطالبات عمومی منجر به شروع دوباره اعتراضات داخلی شده است. کسری بودجه، دولت امانوئل مکرون را مجبور به اقداماتی نظیر کاهش هزینههای خدمات عمومی، حذف تعطیلات ملی، کاهش دستمزدها و افزایش مالیات برای جبران کسورات کرده است که همین امر بر تشدید اعتراضات دامن زده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر ارشد مسائل عراق گفت: اقدام اخیر وزارت خارجه آمریکا در قرار دادن چهار گروه شیعی عراقی در فهرست سازمانهای تروریستی خارجی، نهتنها بُعد امنیتی عراق را با چالش جدی مواجه کرده، بلکه معادلات سیاسی و دیپلماتیک بغداد را نیز در سطحی گسترده تحتالشعاع قرار داده است. این تصمیم که در ادامه سیاست فشار حداکثری واشنگتن در منطقه تفسیر میشود، میتواند پیامدهای چندلایهای بر امنیت داخلی، روابط خارجی و حتی موازنه قدرت در عراق بر جای بگذارد. گروههای مشمول این تصمیم، بخشی از ساختار رسمی حشدالشعبی و از بازیگران کلیدی در شکست داعش بودهاند؛ بنابراین، قرار گرفتن آنها در فهرست تروریستی، نهتنها تهدیدی علیه منافع آمریکا تلقی میشود، بلکه مشروعیت و انسجام نیروهای امنیتی عراق را هم زیر سوال میبرد. این اقدام میتواند بر روند خروج نیروهای آمریکایی از عراق سایه افکنده، و بهانهای برای تداوم حضور نظامی واشنگتن فراهم آورد. همچنانکه در سطح منطقهای نیز، دست رژیم اسرائیل را برای اقدامات تهاجمی بازتر میکند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: توافق هستهای غیرنظامی سال ۲۰۰۸ میان آمریکا و هند روابط دو طرف را از سطح سنتی به مشارکت راهبردی و تحولآفرین تبدیل کرد. این توافق نشان داد که حل حساسترین اختلافات دوجانبه امکانپذیر است و اعتماد را در بالاترین سطوح رهبری ایجاد نمود. کارشناسان هشدار میدهند که احیای شتاب این رابطه، نیازمند پروژههای همکاری جسورانه جدید در فناوریهای راهبردی و توافق تجاری جامع و بازسازی اعتماد در سطوح بالاست.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گزارش جدید دولت ترامپ درباره سیاست آمریکا در قبال بالکان غربی با این جمله آغاز میشود: «ارتقاء، ثبات و پیشبرد منافع اقتصادی آمریکا در بالکان غربی، آمریکا را امنتر، قویتر و مرفهتر میکند.» این گزارش هفت صفحهای ضمن حمایت از این دیدگاه جدید که کشورهای این منطقه برای انجام کارهای بیشتر برای خودشان تلاشکنند، بر ادامه بسیاری از جنبههای تعامل آمریکا در این منطقه تأکید میکند، به مسائل محلی، مانند جرایم سازمانیافته، میپردازد و در عین حال چشمانداز ژئوپلیتیک بزرگتری را ترسیم میکند که شامل روسیه و چین است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « اوکراین از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، تلاش کرده است تجربه میدانی خود را به یک دارایی در سیاست خارجی تبدیل کند. اعزام تیمهای نظامی به کشورهای خلیج(فارس) برای کمک به رهگیری پهپادها و ارائه مشاوره پدافند هوایی، همراه با توافقهای دفاعی با قطر، عربستان و امارات، این تصور را در برخی محافل غربی ایجاد کرده که کشورهای خلیج(فارس) در حال فاصله گرفتن از روسیه و نزدیک شدن به اوکراین هستند. اما آنچه در حال رخ دادن است، نه یک تغییر ژئوپلیتیک علیه مسکو، بلکه یک راهبرد تنوعبخشی عملگرایانه است. پادشاهیهای خلیج(فارس) در حال جایگزین کردن اوکراین به جای روسیه نیستند، بلکه اوکراین را به مجموعه رو به گسترش گزینههای امنیتی، فناوری و دیپلماتیک خود اضافه میکنند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: چین در حال شکلدادن به استانداردهای جهانی تجارت در حوزه کنترل دادهها و ترخیص گمرکی است. این استانداردها به پلتفرمهای چینی اولویت میدهند و به پکن امکان میدهند بر کل زنجیره حملونقل جهانی، از مبدأ تا مقصد، اشراف اطلاعاتی داشته باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست اخیر رؤسایجمهور آمریکا و چین طبق انتظار با امتیازهای تاکتیکی و بدون عقبنشینی راهبردی برگزار شد. اختلافات بنیادین بر سر جایگاه چین، تایوان، فناوری و نظم جهانی همچنان پابرجاست.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: افزایش بیاعتمادی عمومی به دستگاه قضایی فرانسه را که در نظرسنجیهای اخیر به حدود دو سوم شهروندان رسیده است، باید در چارچوبی فراتر از یک نارضایتی مقطعی یا واکنش احساسی به یک پرونده جنایی خاص تحلیل کرد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل قفقاز گفت: پیروزی حزب قرارداد مدنی به رهبری نیکول پاشینیان در انتخابات ۷ ژوئن ۲۰۲۶، با کسب حدود ۵۰ درصد آرا و ۶۴ کرسی از ۱۰۵ کرسی، سیاست خارجی ارمنستان را تثبیت کرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: ترکیه از پیامدهای جنگ علیه ایران برای گسترش نفوذ اقتصادی و امنیتی خود در عراق استفاده میکند و در تلاش است ضمن حفظ همکاری با تهران در پرونده کردها، بیش از پیش اقلیم کردستان، بغداد و مسیرهای انرژی و زیرساختی عراق را وارد مدار خود کند. با این حال، موفقیت این راهبرد به عوامل متعددی وابسته است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: پس از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ و آغاز چرخه کشتار و تجاوز رژیم اسرائیل، معادلات خاورمیانه وارد مرحلهای تازه و پیچیدهتر شد. این تحول نهتنها موازنههای امنیتی و دیپلماتیک را تغییر داد، بلکه ساختار ژئوپلیتیک منطقه را نیز تحتتأثیر قرار داد و طی دو سال اخیر به شکلگیری معماری جدیدی در منطقه انجامید. امروز خاورمیانه به صحنهای چندلایه با تضادها و ائتلافهای متغیر بدل شده است.
بحران غزه و واکنش افکار عمومی در کشورهای منطقه، معادلات داخلی دولتها را نیز دستخوش تغییر کرده و سیاست خارجی آنان را زیر فشار افکار عمومی قرار داده است. موج شناسایی رسمی کشور فلسطین، همراه با تجربه تجاوز رژیم اسرائیل به ایران و پاسخ قاطع تهران، فضای کنونی را بهکلی متفاوت از گذشته کرده است. به نظر میرسد در آینده نزدیک، معماری جدید منطقهای نیازمند تعاملات چندجانبه و بازتعریف روابط قدرت در سطحی فراتر از معادلات سنتی خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: تحلیلگر مسائل بینالملل گفت: اجلاس اخیر سازمان ملل با محوریت شناسایی کشور فلسطین و طرح دو دولتی، موجی از واکنشها را در سطح بینالمللی برانگیخته است. حامیان این طرح آن را گامی بهسوی صلح میدانند، اما منتقدان با دیده تردید به آن مینگرند و معتقدند این اقدام، بیش از آنکه گرهی از بحران بگشاید، ابزاری برای فریب افکار عمومی و تثبیت موجودیت رژیم صهیونیستی است.
ابتکار فرانسه و برخی کشورهای اروپایی، در شرایطی مطرح میشود که نسلکشی در غزه ادامه دارد و غرب تاکنون اقدام مؤثری برای توقف آن انجام نداده است. برخی تحلیلگران میگویند هدف اصلی این طرح نه تشکیل دولت مستقل فلسطین، بلکه خلع سلاح گروههای مقاومت و منزوی کردن حماس است؛ اقدامی که با مذاکرات صوری و صلحِ ظاهری، راه را برای تحقق منافع رژیم اسرائیل هموار میکند. ایران نیز با رد راهحل دو دولتی، روایت متفاوتی برای آینده فلسطین ارائه میدهد که مبتنی بر همهپرسی از همه ساکنان بومی این سرزمین است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل غرب آسیا گفت: رونمایی از برنامه چشمانداز ۲۰۵۰ عراق توسط محمد شیاع السودانی، نخستوزیر این کشور، نقطه عطفی در مسیر توسعه اقتصادی و کاهش وابستگی این کشور به درآمدهای نفتی ارزیابی میشود. این برنامه با هدف ایجاد اقتصاد متنوع، توسعه زیرساختها و قرار دادن عراق در کانون کریدورهای تجاری آسیا و اروپا طراحی شده و در صورت تحقق، میتواند معادلات ژئوپلیتیکی منطقه را تغییر دهد. السودانی در این طرح، بر عبور ۲۰ درصد از تجارت آسیا به اروپا از مسیر عراق تأکید کرده که در صورت موفقیت، این کشور را به بازیگری محوری در تجارت جهانی بدل خواهد کرد. از سوی دیگر، بحرانهای زیستمحیطی، چالشهای امنیتی و ضرورت اصلاح ساختارهای حکمرانی در عراق، این برنامه را به موضوعی چندبعدی و پیچیده تبدیل کرده است. برای ایران، اجرای چشمانداز ۲۰۵۰ نه تنها فرصتهای اقتصادی در حوزه انرژی و ترانزیت ایجاد میکند، بلکه امکان تقویت همکاریهای سیاسی و امنیتی را نیز فراهم میسازد. با این حال، موفقیت این برنامه منوط به رفع موانع داخلی و مدیریت هوشمندانه روابط خارجی بغداد است؛ موضوعی که میتواند آینده تعاملات ایران و عراق و جایگاه منطقهای هر دو کشور را در دهههای پیشرو بهبود بخشد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس حوزه بینالملل گفت: در ماههای اخیر، انبوهی از تحریمهای سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و علمی علیه رژیم اسرائیل شکل گرفته که به تعبیر بسیاری از تحلیلگران، یک «مجموعه بیسابقه» از فشارهای چندلایه جهانی است. این موج از اتحادیه اروپا تا محافل دانشگاهی، از جشنوارههای موسیقی تا سینمای جهان، مشروعیت بینالمللی تلآویو را هدف گرفته و آن را در تنگنای فزایندهای قرار داده است. پیام این تحریمها هم روشن است؛ رژیم اسرائیل دیگر نمیتواند با تکیه بر مصونیت سنتی خود در غرب، از تبعات اخلاقی و سیاسی جنایات در غزه بگریزد. انزوای دیپلماتیک، محدودیتهای اقتصادی، فشارهای مدنی و ضربه به وجهه فرهنگی، همه در حال شکل دادن به محیطی هستند که نهتنها میتواند آزادی عمل رژیم اسرائیل را در صحنه بینالمللی محدود کند، بلکه اعتبار و مشروعیت این رژیم را در افکار عمومی جهانی به چالش میکشد؛ چالشی که علیالاصول باید به تغییر رفتار یا حتی معادلات سیاسی داخلی رژیم اسرائیل منجر شود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اوراسیا و روسیه با بیان اینکه واکنش غرب به تهدیدات روسیه در قبال هرگونه اعزام نیروی خارجی در قالب ناتو یا نیروی مستقل به اوکراین، ترکیبی از احتیاط و بازدارندگی خواهد بود، گفت: با وجود تمایل اروپا و آمریکا برای استقرار نیروی نظامی در اوکراین، اما آنها بر حمایت غیرمستقیم از اوکراین، تحریمهای اقتصادی و فشارهای دیپلماتیک بیشتر بر مسکو و در بهترین حالت، پیشنهاد استقرار ناظران بیطرف در اوکراین تاکید دارند.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: کارشناس اقتصاد بینالملل گفت: تحریمها در ادبیات سیاسی و اقتصادی، ابزاری برای وادار کردن کشورها به تغییر رفتار در سیاست خارجی یا داخلیشان هستند؛ اما پرسش اساسی این است که آیا این ابزار همیشه به نتایج مورد انتظار میرسند؟ اتحادیه اروپا که از سال ۲۰۱۴ بهویژه پس از جنگ اوکراین در ۲۰۲۲ سیاست تحریمی خود علیه روسیه را تشدید کرده است، اکنون در برابر این پرسش قرار گرفته است که تا چه اندازه این تحریمها توانستهاند ماشین اقتصادی مسکو را متوقف کنند؟ اگرچه از ۲۰۱۴ تاکنون بیش از ۵۰ بسته تحریمی علیه روسیه اعمال شده، اما آمارها و تحلیلها نشان میدهد که روسیه در بسیاری از موارد توانسته است از فشارها عبور کرده و حتی در برخی حوزهها سود بیشتری نیز کسب کند. کارشناسان بر این باورند که فقدان یکپارچگی در تصمیمگیریهای اروپا، تضاد منافع اقتصادی کشورهای عضو و وابستگی تاریخی برخی از آنها به انرژی روسیه، همگی دستبهدست هم داده تا سیاست تحریمی اروپا، نه تنها به هدف نهاییاش نرسد، بلکه در مواردی نتیجهای معکوس بر جای بگذارد. در این میان، بحث بر سر «تحریمهای ثانویه» و تغییر راهبردهای اتحادیه اروپا پس از جنگ اوکراین، نقطه عطفی در مسیر آینده روابط مسکو و بروکسل به شمار میرود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر ارشد مسائل افغانستان و پاکستان گفت: واکنش صریح چین به تلاشهای تازه آمریکا برای بازپسگیری پایگاه هوایی بگرام در افغانستان، بار دیگر رقابت ژئوپلیتیک قدرتهای بزرگ در این منطقه حساس را برجسته کرده است. پکن تأکید کرده که هرگونه تشدید تنش یا ایجاد رویارویی در افغانستان با خواست و منافع مردم این کشور و کل منطقه در تضاد است و آینده افغانستان باید به دست خود افغانها رقم بخورد. این موضعگیری در شرایطی صورت میگیرد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، از برنامه واشنگتن برای بازگشت به بگرام پرده برداشته و نزدیکی این پایگاه به مناطق حساس هستهای چین را یکی از انگیزههای اصلی دانسته است. تحلیلگران معتقدند که بازگشت احتمالی آمریکا به بگرام نهتنها به معنای احیای حضور نظامی در افغانستان، بلکه تلاشی برای مهار نفوذ فزاینده چین و کنترل مسیرهای حیاتی تجارت و امنیت منطقهای است؛ مسیری که میتواند پیامدهای ژئوپلیتیک گستردهای برای کل آسیای میانه و جنوب آسیا داشته باشد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر ارشد مسائل آمریکا گفت: مداخله آشکار ایلان ماسک، میلیاردر و غول رسانهای، در تحولات داخلی بریتانیا بار دیگر بحث نقشآفرینی بازیگران غیردولتی در سیاست بینالملل را به صدر توجهات بازگرداند. ماسک با سخنان تحریکآمیز خود در تجمع راستگرایان افراطی لندن، نهتنها خواستار انحلال پارلمان و برگزاری انتخابات زودهنگام شد، بلکه عملاً با طرح ادبیات «مقاومت یا نابودی» بذر خشونت سیاسی را در بستر اجتماعی شکننده این کشور کاشت. کی یر استارمر، نخستوزیر بریتانیا این اظهارات را محکوم کرد، اما ماجرا فراتر از یک جدال لفظی است. ظهور چهرههایی همچون ماسک که سرمایه، رسانه و محبوبیت اجتماعی را توأمان در اختیار دارند، مرز میان سیاست رسمی و جنبشهای اعتراضی را کمرنگ کردهاند. این روند میتواند به چالشی جدی برای اصل عدم مداخله در امور داخلی کشورها، بهعنوان یکی از اصول بنیادین منشور ملل متحد تبدیل شود. نهادهای بینالمللی تاکنون عمدتاً برای کنترل اقدامات دولتها طراحی شدهاند، نه میلیاردرهای صاحب پلتفرمهای جهانی. امروز اما تحولات نشان میدهد که غولهای فناوری و رسانه میتوانند همچون بازیگرانی مستقل، بر تحولات سیاسی کشورها اثرگذار باشند؛ واقعیتی که میتواند نظم بینالمللی را با پرسشهای جدیدی درباره حاکمیت ملی و امنیت سیاسی مواجه سازد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل بینالملل گفت: ناتوانی دولت فرانسه در تامین مطالبات عمومی منجر به شروع دوباره اعتراضات داخلی شده است. کسری بودجه، دولت امانوئل مکرون را مجبور به اقداماتی نظیر کاهش هزینههای خدمات عمومی، حذف تعطیلات ملی، کاهش دستمزدها و افزایش مالیات برای جبران کسورات کرده است که همین امر بر تشدید اعتراضات دامن زده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر ارشد مسائل عراق گفت: اقدام اخیر وزارت خارجه آمریکا در قرار دادن چهار گروه شیعی عراقی در فهرست سازمانهای تروریستی خارجی، نهتنها بُعد امنیتی عراق را با چالش جدی مواجه کرده، بلکه معادلات سیاسی و دیپلماتیک بغداد را نیز در سطحی گسترده تحتالشعاع قرار داده است. این تصمیم که در ادامه سیاست فشار حداکثری واشنگتن در منطقه تفسیر میشود، میتواند پیامدهای چندلایهای بر امنیت داخلی، روابط خارجی و حتی موازنه قدرت در عراق بر جای بگذارد. گروههای مشمول این تصمیم، بخشی از ساختار رسمی حشدالشعبی و از بازیگران کلیدی در شکست داعش بودهاند؛ بنابراین، قرار گرفتن آنها در فهرست تروریستی، نهتنها تهدیدی علیه منافع آمریکا تلقی میشود، بلکه مشروعیت و انسجام نیروهای امنیتی عراق را هم زیر سوال میبرد. این اقدام میتواند بر روند خروج نیروهای آمریکایی از عراق سایه افکنده، و بهانهای برای تداوم حضور نظامی واشنگتن فراهم آورد. همچنانکه در سطح منطقهای نیز، دست رژیم اسرائیل را برای اقدامات تهاجمی بازتر میکند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: توافق هستهای غیرنظامی سال ۲۰۰۸ میان آمریکا و هند روابط دو طرف را از سطح سنتی به مشارکت راهبردی و تحولآفرین تبدیل کرد. این توافق نشان داد که حل حساسترین اختلافات دوجانبه امکانپذیر است و اعتماد را در بالاترین سطوح رهبری ایجاد نمود. کارشناسان هشدار میدهند که احیای شتاب این رابطه، نیازمند پروژههای همکاری جسورانه جدید در فناوریهای راهبردی و توافق تجاری جامع و بازسازی اعتماد در سطوح بالاست.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گزارش جدید دولت ترامپ درباره سیاست آمریکا در قبال بالکان غربی با این جمله آغاز میشود: «ارتقاء، ثبات و پیشبرد منافع اقتصادی آمریکا در بالکان غربی، آمریکا را امنتر، قویتر و مرفهتر میکند.» این گزارش هفت صفحهای ضمن حمایت از این دیدگاه جدید که کشورهای این منطقه برای انجام کارهای بیشتر برای خودشان تلاشکنند، بر ادامه بسیاری از جنبههای تعامل آمریکا در این منطقه تأکید میکند، به مسائل محلی، مانند جرایم سازمانیافته، میپردازد و در عین حال چشمانداز ژئوپلیتیک بزرگتری را ترسیم میکند که شامل روسیه و چین است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « اوکراین از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، تلاش کرده است تجربه میدانی خود را به یک دارایی در سیاست خارجی تبدیل کند. اعزام تیمهای نظامی به کشورهای خلیج(فارس) برای کمک به رهگیری پهپادها و ارائه مشاوره پدافند هوایی، همراه با توافقهای دفاعی با قطر، عربستان و امارات، این تصور را در برخی محافل غربی ایجاد کرده که کشورهای خلیج(فارس) در حال فاصله گرفتن از روسیه و نزدیک شدن به اوکراین هستند. اما آنچه در حال رخ دادن است، نه یک تغییر ژئوپلیتیک علیه مسکو، بلکه یک راهبرد تنوعبخشی عملگرایانه است. پادشاهیهای خلیج(فارس) در حال جایگزین کردن اوکراین به جای روسیه نیستند، بلکه اوکراین را به مجموعه رو به گسترش گزینههای امنیتی، فناوری و دیپلماتیک خود اضافه میکنند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: چین در حال شکلدادن به استانداردهای جهانی تجارت در حوزه کنترل دادهها و ترخیص گمرکی است. این استانداردها به پلتفرمهای چینی اولویت میدهند و به پکن امکان میدهند بر کل زنجیره حملونقل جهانی، از مبدأ تا مقصد، اشراف اطلاعاتی داشته باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست اخیر رؤسایجمهور آمریکا و چین طبق انتظار با امتیازهای تاکتیکی و بدون عقبنشینی راهبردی برگزار شد. اختلافات بنیادین بر سر جایگاه چین، تایوان، فناوری و نظم جهانی همچنان پابرجاست.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: افزایش بیاعتمادی عمومی به دستگاه قضایی فرانسه را که در نظرسنجیهای اخیر به حدود دو سوم شهروندان رسیده است، باید در چارچوبی فراتر از یک نارضایتی مقطعی یا واکنش احساسی به یک پرونده جنایی خاص تحلیل کرد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل قفقاز گفت: پیروزی حزب قرارداد مدنی به رهبری نیکول پاشینیان در انتخابات ۷ ژوئن ۲۰۲۶، با کسب حدود ۵۰ درصد آرا و ۶۴ کرسی از ۱۰۵ کرسی، سیاست خارجی ارمنستان را تثبیت کرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: ترکیه از پیامدهای جنگ علیه ایران برای گسترش نفوذ اقتصادی و امنیتی خود در عراق استفاده میکند و در تلاش است ضمن حفظ همکاری با تهران در پرونده کردها، بیش از پیش اقلیم کردستان، بغداد و مسیرهای انرژی و زیرساختی عراق را وارد مدار خود کند. با این حال، موفقیت این راهبرد به عوامل متعددی وابسته است.