«دکترین دریایی» جدید روسیه اهداف گسترده راهبردی نیروی دریایی این کشور را مشخص می‌کند و بر منافع راهبردی، وضعیت قدرت دریایی و مقابله با تهدیدهای سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) تاکید دارد. اولین دکترین دریایی روسیه پس از فروپاشی شوروی در سال ۲۰۰۱ با فرمان رئیس جمهور ایجاد شد. این دکترین در سال ۲۰۱۵ در میان تنش های فزاینده با ناتو، بحران اوکراین و مشارکت راهبردی رو به رشد مسکو با چین به روز شد. دکترین جدید جایگزین سند ۲۰۱۵ شده و تعدادی مفاد مهم جدید را به آن اضافه می‌کند.

ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه، روز 9 مرداد 1401 (31 ژوئیه 2022) همزمان با گرامیداشت روز نیروی دریایی روسیه فرمانی را امضا کرد که دکترین دریایی به روز شده دریایی این کشور را تأیید می‌کند.

دکترین به روز شده‌ای که نسخه‌ای از آن در تارنمای وابسته به کاخ کرملین منتشر شد، مسیرها و اهداف راهبردی نیروی دریایی و ناوگان دریایی تجاری روسیه را مطابق با راهبرد گسترده‌تر امنیت ملی و دکترین نظامی این کشور ترسیم می‌کند.

این سند توجه ویژه‌ای به نقش آمریکا و ناتو در شکل دادن به اولویت های دریایی روسیه، درک تهدیدات و ابزارهای خنثی کردن این تهدیدات دارد.

دکترین جدید ۱۰ تهدید اصلی روسیه در فضای دریایی را به شرح زیر ترسیم کرده است:

  1. مسیر راهبردی که آمریکا برای «سلطه» بر اقیانوس‌ها و نفوذ جهانی واشنگتن بر فرآیندهای بین‌المللی، از جمله با استفاده از شریان‌های حمل‌ونقل دریایی و منابع انرژی، دنبال می‌کند.
  2. تلاش آمریکا و متحدانش برای محدود کردن دسترسی روسیه به منابع اقیانوس های جهان و مسیرهای حیاتی حمل و نقل دریایی.
  3. ادعاهای ارضی از سوی تعدادی از دولت ها علیه روسیه در ارتباط با برخی از مناطق ساحلی و جزایر این کشور.
  4. استقرار زیرساخت های نظامی ناتو در نزدیکی مرزهای روسیه و افزایش تعداد رزمایش های ائتلافی در مناطق دریایی نزدیک این کشور.
  5. تلاش آمریکا برای دستیابی به برتری قاطعانه در قدرت دریایی و همچنین افزایش قابلیت های سایر قدرت های دریایی.
  6. درگیری‌های نظامی در مناطقی که دارای اهمیت ژئوپلیتیکی ویژه برای روسیه و متحدانش و همچنین کشورهایی است که به اقیانوس‌های جهان دسترسی دارند.
  7. فشار اقتصادی، سیاسی، حقوقی، اطلاعاتی و نظامی بین المللی بر روسیه با هدف بی اعتبار کردن یا کاهش اثربخشی فعالیت های دریایی این کشور.
  8. تلاش‌ برخی از دولت‌ها برای تضعیف کنترل روسیه بر مسیر دریای شمالی، از جمله از طریق حضور رو به رشد زیرساخت‌های نظامی خارجی در قطب شمال.
  9. تلاش برخی از کشورها برای تغییر موافقتنامه های حقوقی بین المللی دریایی موجود با هدف منافع ژئوپلیتیکی خودخواهانه.
  10. تهدید فزاینده تروریسم بین المللی، دزدی دریایی و قاچاق غیرقانونی سلاح، مواد مخدر، مواد شیمیایی و مواد رادیواکتیو.

این دکترین شش منطقه دارای اولویت راهبردی را  برای نیروی دریایی روسیه ترسیم می‌کند که شامل قطب شمال، اقیانوس آرام، اقیانوس اطلس (شامل دریاهای بالتیک، آزوف، سیاه و مدیترانه تحت قلمرو آن‌) ، دریای خزر، اقیانوس هند و مسیرهای دریای قطب جنوب است. در مسیر راهبردی اقیانوس هند، اولویت با توسعه مشارکت دریایی «راهبردی» با هند و همچنین همکاری با ایران، عراق و سایر کشورهای منطقه به علاوه افزایش کلی حضور دریایی روسیه در این منطقه است.

 

برای دسترسی به متن کامل این سند، روی این لینک کلیک کنید.