بعدازظهر امروز (سه‌شنبه) در نشست «آثار راهبردی آزادسازی حلب» که در محل شورای راهبردی روابط خارجی برگزار شد؛ محمدرضا رئوف شیبانی، سفیر سابق کشورمان در سوریه، محمد ایرانی مدیرکل خاورمیانه و شمال آفریقای وزارت امور خارجه ایران و عبدالرضا فرجی‌راد استاد ژئوپلتیک دانشگاه به ایراد سخنرانی درباره آثار و نتایج سیاسی و نظامی آزادسازی حلب پرداختند.

آنچه در ادامه میخوانید چکیده ای از مهمترین بخش های سخنان کارشناسان این نشست است:

محمدرضا رئوف شیبانی به عنوان سخنران اول نشست اظهار داشت: تضعیف گرو‌‌ه‌های مسلح در ادلب را از دیگر آثار پیروزی در حلب است.

وی تصریح کرد: معارضین یک برگ سیاسی را از دست داده‌اند و این احتمالا موجب تغییر سیاست غربی‌ها می‌شود. به این ترتیب تمایل آنها برای گفت‌و‌گو با کشورهای منطقه بیشتر خواهد شد و احتمال اینکه شاهد تشدید تحرکات میدانی عربستان و قطر باشیم، نیز وجود دارد.

سفیر سابق کشورمان در سوریه اضافه کرد: عملا اولویت‌های ترکیه تغییر کرده و متفاوت از گذشته است که این نکته مهمی است.

شیبانی با اشاره به پیروزی دونالد ترامپ در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا هم گفت: مواضع ترامپ سبب حدی از خوش‌بینی در سوریه و برخی دیگر کشورها شده و این تصور در آنها به وجود آمده که موضع آمریکا مقداری متعادل‌تر از گذشته خواهد شد.

در همین حال، وی هشدار داد این سیگنال که ترامپ به تازگی درباره تشکیل مناطق امن مطرح کرده، باید حساسیت‌برانگیز باشد.

این دیپلمات در ادامه با بیان اینکه ایران کشوری باثبات در منطقه است، تصریح کرد: اگر نظر ایران درباره مساله‌ای در منطقه منفی باشد، تحولی صورت نخواهد گرفت و به نوعی یک حق وتو برای ایران شکل گرفته است.

شیبانی اضافه کرد: ورود حزب‌الله به بحران سوریه به عنوان بازیگری منطقه‌ای، حزب‌الله را به عنوان بازیگری منطقی و قابل اعتماد در سوریه و منطقه مطرح کرد.

وی گفت: در بحران سوریه چهره اسلام آمریکایی برای افکار عمومی روشن شد.

محمد ایرانی مدیرکل خاورمیانه و شمال آفریقای وزارت امور خارجه ایران به عنوان سخنران دوم این نشست اظهار داشت: در پاسخ به سئوالی که در اذهان و افکار عمومی مطرح شده و اینکه آزادی حلب چقدر در پایان دادن به بحران سوریه تاثیرگذار خواهد بود، بیان داشت که ابتدا باید حلب را شناخت و وضعیت آن را درک کرد و باید توانایی و معارضین در کل سوریه را مورد ارزیابی قرار داد تا بتوانیم به این سئوال پاسخ بدهیم.

ایرانی با اذعان اینکه همه نیروهای درگیر در سوریه اعتقاد دارند که  بحران سوریه با راه حل نظامی انجام نمی شود و تنها راه حل آن تأکید بر راه حل سیاسی است، ادامه داد که نباید آنچه که در حلب به دست آمده را تنها یک پیروزی نظامی بدانیم .

ایشان در ادامه تأکید داشت که باید سطح انتظارات خود مان را در واقعیت پیروزی در حلب ببینیم اشاره داشت: 53 ماه بخش عمده حلب در اختیار نیروهای معارض بود و به دلیل اقدامات معارضین در این استان و تلاش برای ایجاد زمینه‌های خودمختاری و تجزیه، آزادسازی حلب با تردیدهایی همراه بود. اما با فشار نیروهای ارتش این امر میسر شد.

وی اذعان داشت که معارضین تلاش زیادی نمودند تا با افزایش فشارهای بین‌المللی تمام ذهنیت‌ها را به سمت حلب ببرند و از دیگر مناطق منحرف کنند اما در این هدف به موفقیت نرسیدند.

ایرانی با تشریح وضعیت مردم در دو شهرک فوعه و کفریا، به نزدیکی این دو شهر به ادلب اشاره نمود و وضعیت سختی که بر مردم این شهر می گذرد و در طی 3 سال محاصره کامل، هیچ نهادی به فکر وضعیت آنان نبود اما در آخرین لحظات تصمیم گرفتند که مردم این مناطق هم در معادله قرار بگیرند. ایشان با اشاره به وضعیت خروج مردم از این مناطق، عنوان کردند که یک مرحله انجام شده، مرحله دوم در حال انجام است و هنوز مشخص نیست که مرحله سوم انجام شود.

ایرانی بیان داشت که شرایط در سوریه وارد فاز جدیدی شده، و هم مسکو و هم تهران به عنوان بازیگران قدرتمند توانسته‌اند خارج از فضای بین‌المللی کاری را انجام دهند و روسیه و ایران بازیگران انکار ناپذیر در بحث سوریه هستد، معتقد بود که در سوریه به لحاظ نظامی فاز جدیدی در حال شکل‌گیری است که وضعیت را برای رسیدن به راه‌حل نزدیک می‌کند.

ایشان با اشاره به برخی تحلیل ها درباره تضعیف نقش آمریکا پس از آزادسازی حلب، اذعان داشت که آزادی حلب باعث کاهش نقش سازمان ملل نیز شد و سازمان ملل در آزادی حلب نقش چندانی نداشت.

ایرانی اشاره داشت که پیدا شدن یک راه‌حل سیاسی خیلی مهم است با این وجود هنوز اعراب نظر خود را در این باره نداده اند  با این وجود این مسئله در صورت تشکیل می‌تواند خیلی کارساز باشد.

به اعتقاد ایشان بعد از آزادسازی حلب، سطح خشونت در طرف مقابل افزایش یافته است، به طوریکه بازخورد آن در اروپا و در حوادث تروریستی در آلمان و ترور سفیر روسیه در آنکارا خود را نشان داده است و همین باعث شده تا مواضع طرف‌های غربی کمی متعادل شود. بنابراین به نظر نمی رسد اروپایی‌ها پیش شرط هایی مانند گذشته را از جمله رفتن اسد مطرح کنند.

ایشان افزایش توان تسلیحاتی برای مخالفین را از دیگر آثار منفی دانست و  که سبب شده تا کمک های مالی بیشتری  به سوی نیورهای معارض روانه شود.

عبدالرضا فرجی‌راد استاد دانشگاه نیز به عنوان آخرین سخنران این نشست براین مساله تاکید کردند که از زمانی که روسیه وارد سوریه شد مسئله سوریه بین‌المللی شد.

وی گفت: روسیه فکر می‌کرد می‌تواند این بحث را سریع جمع کند، اما بعد از چند بار مذاکره با آمریکا نتوانست و از زمانیکه ترامپ پیروز شد مقاومت در طرف مقابل که چند سالی بود به شدت مقاومت می‌کرد به یک باره شکست و نظامیان سوریه، البته با کمک روس‌ها، مقاومت جانانه‌ای کردند.

فرجی‌راد ادامه داد: وقتی بحث بین‌المللی می‌شود یک طرف نمی‌تواند بر دیگری پیروز شود و باید همواره بحث توازن ژئوپولیتیکی را در نظر داشت، قدرت‌های بین‌المللی باید به یک توافقی برسند.

تحلیلگر مسائل ژئوپلتیک گفت: از روزی که ترامپ پیروز شد سمت شرقی حلب کم آورد. روسیه به شدت عجله دارد که مسئله سوریه زودتر از طریق مذاکره تمام شود و معتقد است این توازن ژئوپلیتیکی باید وجود داشته باشد و خودش نمی‌تواند به تنهایی این کار را تمام کند.

فرجی‌راد ادامه داد: آزادی حلب هم فرصت است و هم تهدید و هر چه زمان به جلو می‌رود اگر دقیق عمل نکنیم، فرصت‌ها نسبت به تهدید‌ها کمتر می‌شود.

وی خاطرنشان کرد: ایران به خاطر موقعیت سیاست خارجی خودش که موقعیتی مستقلانه است، تاثیرگذاریش بیشتر از قدرت‌های دیگر است.

فرجی‌راد افزود: همیشه برای قدرت‌های بین المللی منافعشان حرف اول را می‌زند و ضمن اینکه تلاش می‌کنند منافعی هم به قدرت‌های منطقه‌ای که با آنها وارد مذاکره شده‌اند، برسانند.

وی در ادامه و در پاسخ به سؤالی با بیان اینکه ما هدفمان در سوریه ایدئولوژیک است و هدف روس‌ها سیاسی است، اظهار داشت: جمهوری اسلامی ایران از ابتدا اعلام کرد که بحثش، مقاومت است.

این استاد دانشگاه در خصوص رویکرد آمریکا در سوریه نیز بر این باور است که برای دولت اوباما مذاکرات هسته‌ای اولویت داشت تا مسئله سوریه و همین موضوع نیز متحدان آمریکا از جمله عربستان و اسرائیل را ناراحت کرد.
وی افزود: دولت فعلی آمریکا نیز خیلی با مسوئله سوریه کاری ندارد و روس‌ها هم با ترامپ در ارتباط هستند.
فرجی‌راد اضافه کرد: وقتی مسئله‌ای بین‌المللی می‌شود، ضمن احترام به قدرت‌های منطقه‌ای، نهایتا تصمیم نهایی را قدرت‌های بین‌المللی اتخاذ می‌کنند.