شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
‘فرانک وان هیپل’ فیزیکدان هسته ای دانشگاه پرینستون آمریکا و معاون اسبق مدیرامنیت ملی در دفتر برنامه ریزی علم و فناوری کاخ سفید؛ در گفتگویی افزود: راهبرد رئیس جمهور آمریکا، تحریک تهران برای خروج از برجام است.
وی برنامه موشکی ایران را مکمل نیروی هوایی آن دانست و گفت برنامه موشکی میان برد ایران قابل توجیه است و باید درباره برنامه موشکی دوربرد با تهران گفتگو شود.
وان هیپل همچنین سرمایه گذاری های اقتصادی فرانسه در ایران را یک تحول مهم و آن را نشاندهنده بهره برداری اقتصادی ایران از برجام دانست
و تصریح کرد: اگر من هنوز مشاور کاخ سفید بودم، به ترامپ می گفتم برجام را حفظ کن و آن را پایه گفتگو قرار بده. این عقلانی نیست که بگوید چون باراک اوباما این توافق را درست کرده است، پس باید آن را خراب کرد.
*** بحران شبه جزیره کره یعنی درستی برجام
وان هیپل که استاد مدرسه ‘وودرو ویلسون’ دانشگاه پرینستون نیز هست، بحران شبه جزیره کره را نشان دهنده درست بودن مسیر برجام دانست و گفت: بحران کره شمالی نشان می دهد که باید توافق هسته ای با ایران را حفظ کرد.
وی افزود: ما در سال 1994 یک توافق با کره شمالی منعقد کردیم که بر اساس آن عمده برنامه هسته ای آن کشور متوقف شده بود. دولت بوش بعدا با لغو این توافق مرتکب اشتباه شد. این درست بود که کره شمالی دست به نقض تعهداتش زده و برنامه گسترش سانتریفوژهایش را مخفیانه آغاز کرده بود اما این مساله در چارچوب توافق قابل رسیدگی و حل بود؛ ولی این کار را نکردند.
وان هیپل تصریح کرد: من فکر می کنم که برجام نگرانی درباره برنامه هسته ای ایران را برای 10 تا 15 سال رفع کرده و ما باید با استفاده از این بازه زمانی، عدم توسعه هسته ای را در یک سطح فراگیر پیش ببریم. من واقعا درک نمی کنم که برخی در آمریکا با چه منطقی به بهانه مساله کره شمالی، به برجام می تازند.
*** دستان خالی ترامپ علیه ایران
استاد دانشگاه پرینستون در ادامه گفت: هیچ سندی درباره اینکه ایران دست به نقض تعهدات خود در برجام زده باشد وجود ندارد. البته من گزارش هایی درباره موضوعات جزئی مانند دسترسی به آب سنگین در ایران شنیده ام که جدی نیست و به هیچ وجه نمی تواند مبنای ادعای عدم پایبندی ایران به توافق هسته ای قرار بگیرد.
مشاور پیشین کاخ سفید درباره تصمیم احتمالی ترامپ برای اعلام عدم پایبندی ایران به برجام در ماه اکتبر گفت: من نمی توانم بطور قطعی بگویم که آیا ترامپ در آن زمان مدعی عدم پایبندی ایران به توفق می شود یا نه، ولی به نظر می رسد که راهبرد وی تحریک ایران برای خروج از توافق هسته ای باشد تا اینگونه نشان دهد که مقصر ایرانی ها هستند. بر اساس گزارش ها وی از اینکه در دفعات گذشته چاره ای جز تایید پایبندی ایران به توافق هسته ای نداشته، بسیار خشمگین شده ولی واقعیت این است که هیچ مبنایی برای اعلام اینکه ایران پایبند نبوده است، وجود ندارد.
وان هیپل اضافه کرد: بر اساس برخی گزارش ها می خواهند درخواست بازرسی از مراکز نظامی ایران را بدهند و اگر ایران آن را رد کند، ازآن به عنوان زمینه عدم پایبندی ایران به تعهداتش استفاده کنند. من البته دسترسی به منابع اطلاعاتی ندارم ولی ما اساسا در خصوص دسترسی، باید به آژانس انرژی اتمی رجوع کنیم. این بستگی به این دارد که اطلاعاتی را که به آن می دهند، چقدر معتبر باشد.
*** اهمیت سرمایه گذاری فرانسه در ایران
مشاور پیشین کاخ سفید درباره سرمایه گذاری شرکت های گازی و خودروساز فرانسوی در ایران تصریح کرد: این توافق ها مهم و نشانگر این است که ایران از برجام سود اقتصادی می برد. من دیدم که رئیس جمهور ترامپ تلاش کرده که اروپایی ها را از تجارت با ایران بازدارد. ولی من بر عکس می خواهم که ما هم به سمت عادی سازی روابط با ایران برویم و به جای تخاصم بتوانیم در حوزه های مشترک متمرکز شویم و همکاری کنیم.
وی درباره اینکه اتحادیه اروپا تا چه اندازه می تواند در برابر اقدام های یکجانبه کاخ سفید ایستادگی کند گفت: نگرانی شرکت های اروپایی، مسایل بانکی است که آمریکا در آن نفوذ زیادی دارد. حتی اگر اتحادیه اروپا هم تلاش کند در برابر تحریم های یکجانبه آمریکا بایستد، با توجه به کنترل تبادل بانکی توسط آمریکا، چالش های حضور در ایران برای این شرکت ها زیاد خواهد بود.
***برنامه فضایی و موشکی ایران
فیزیکدان ارشد دانشگاه پرینستون درباره انتقاد واشنگتن از برنامه تحقیقات فضایی ایران و اینکه آیا می توان ادعای کاخ سفید درباره تهدید آمیز بودن آن را پذیرفت؟ گفت: برجام به موضوع موشک بالستیک قارهپیما (ICBM) با قابلیت حمل کلاهک هسته ای اشاره دارد و نه موشک های متعارف دارای برد بلند. توسعه توان موشکی متعارف ایران البته موضوع پیچیده ای است و می دانیم کشورهای دیگر جنگنده بمب افکن دارند و چون ایران ناوگان هوایی جنگی جدید و به روزی ندارد، روی موشک های میان برد سرمایه گذاری کرده است تا این نقطعه ضعف را جبران کند.
وی افزود: اما موضوع موشک های دوربرد از این منظر قابل توجیه نیست و من فکر می کنم درباره آن باید گفتگو کنیم.
0 Comments