جدیدترین مطالب

انگلیس در مقابل دو گزینه انتخابی: پذیرش مقررات تجاری اتحادیه اروپا و یا تحمل فشارهای تعرفه‌ای چین

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «قانون شتاب‌بخشی صنعتی اتحادیه اروپا (IAA)، بریتانیا را به سمت رویارویی اقتصادی با چین سوق می‌دهد که لندن ترجیح می‌دهد از آن اجتناب کند. این قانون قرار است الزامات جدیدی تحت عنوان «ساخت اروپا» وضع کند و دسترسی شرکت‌ها به برخی طرح‌های یارانه‌ای و قراردادهای تدارکات عمومی را به استفاده به میزان کافی از کالاها و قطعات تولیدشده در داخل اروپا مشروط سازد. یکی از اهداف این اقدام، حمایت از صنایع اروپایی در برابر کالاهای چینی ارزان‌قیمت و باکیفیت، از جمله خودروهای هیبریدی و برقی است.»

«سقف بدهی دولت»؛ اهرم قوی مجلس نمایندگان آمریکا برای مهار ترامپ در ادامه جنگ علیه ایران

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ « در واشنگتن هیچ‌کس درباره سقف بدهی دولت فدرال صحبت نمی‌کند و دقیقا به همین دلیل است که این موضوع شایسته توجه است. بخش عمده بحث‌های پیش از انتخابات درباره اقداماتی که مجلس نمایندگان با اکثریت دموکرات می‌تواند برای مهار ماجراجویی دونالد ترامپ در ایران انجام دهد، بر قطعنامه‌های محدودکننده اختیارات جنگی رئیس‌جمهور، احضاریه‌های کنگره و جلسات استماع متمرکز بود. جای تعجب نیست که هر سه ابزار با مانع یکسانی روبه‌رو هستند: وتوی رئیس‌جمهور؛ وتویی که اکثریت جدید کنگره آرای دوسوم نمایندگان لازم برای لغو آن را در اختیار نخواهد داشت.»

انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا: یک تغییر و تحول کنترل‌شده

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیروزی دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، اگرچه می‌تواند موقعیت سیاسی ترامپ را تضعیف و بر روند تصمیم‌گیری‌های داخلی و خارجی واشنگتن اثر بگذارد، اما به‌دلیل تداوم اجماع دوحزبی درباره مهار روسیه و چین، لزوما به تغییر بنیادین در جهت‌گیری سیاست خارجی آمریکا منجر نخواهد شد.»

آینده‌ای برای خلیج‌فارس: تبدیل گفت‌وگو به امنیت منطقه‌ای

شورای راهبردی آنلاین -رصد:‌ «امنیت خلیج‌فارس معمولا در چارچوب بازدارندگی، توانمندی نظامی و مشارکت‌های خارجی مورد بحث قرار می‌گیرد. هر سه عامل اهمیت دارند، اما وقتی بحرانی آغاز می‌شود، عاملی ساده‌تر می‌تواند تعیین‌کننده باشد: آیا دولت‌ها می‌توانند در شرایطی که هنوز اطلاعات و واقعیت‌ها روشن نیست، به‌سرعت با یکدیگر ارتباط برقرار کنند؟»

تنش‌زدایی در روابط دهلی‌نو و باکو

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: سفر وزیر امور خارجه هند به باکو، پس از تنش‌های ناشی از حمایت جمهوری آذربایجان از پاکستان، تلاشی برای مدیریت اختلافات و حفظ منافع مشترک دو کشور محسوب می‌شود.

جمهوری آذربایجان به دنبال گسترش صنایع دفاعی با کمک ترکیه و چک و رژیم اسرائیل

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جمهوری آذربایجان با توافقاتی با ترکیه، چک و رژیم اسرائیل به دنبال بومی سازی تولید تجهیزات نظامی است و می‌خواهد باکو را از یک واردکننده به تولیدکننده سلاح تبدیل کند.»‌

اجلاس سران روسیه و آفریقا؛ گسترش تعاملات با دستاوردهای محدود

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور روسیه در آفریقا طی سال‌های اخیر گسترش یافته، اما همکاری‌های روسیه با آفریقا در حوزه‌هایی فراتر از امنیت همچنان از نظر دامنه و میزان پیشرفت نامتوازن و دستاوردهای اقتصادی آن محدود است. سومین اجلاس سران روسیه و آفریقا که ابتدا قرار بود در لیبی برگزار شود، روزهای ۲۸ و ۲۹ اکتبر در مسکو برگزار شد. کرملین این نشست را آزمونی برای سنجش نفوذ فزاینده روسیه در قاره آفریقا می‌داند.»

آسیب‌پذیری زیرساخت‌های اروپا در برابر تشدید جنگ ترکیبی روسیه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با تشدید جنگ ترکیبی روسیه علیه اروپا در ماه‌های اخیر، سیاست‌گذاران و تحلیلگران بیش از گذشته این پرسش را مطرح می‌کنند که ولادیمیر پوتین تا کجا حاضر است پیش برود؟ این وضعیت گمانه‌زنی‌هایی را درباره احتمال حمله‌ محدود روسیه به ناتو برانگیخته است؛ حمله‌ای که هدف آن می‌تواند آزمودن اراده اعضای این ائتلاف و تضعیف اعتبار تعهدات ناتو در زمینه امنیت جمعی باشد.»

Loading

أحدث المقالات

انگلیس در مقابل دو گزینه انتخابی: پذیرش مقررات تجاری اتحادیه اروپا و یا تحمل فشارهای تعرفه‌ای چین

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «قانون شتاب‌بخشی صنعتی اتحادیه اروپا (IAA)، بریتانیا را به سمت رویارویی اقتصادی با چین سوق می‌دهد که لندن ترجیح می‌دهد از آن اجتناب کند. این قانون قرار است الزامات جدیدی تحت عنوان «ساخت اروپا» وضع کند و دسترسی شرکت‌ها به برخی طرح‌های یارانه‌ای و قراردادهای تدارکات عمومی را به استفاده به میزان کافی از کالاها و قطعات تولیدشده در داخل اروپا مشروط سازد. یکی از اهداف این اقدام، حمایت از صنایع اروپایی در برابر کالاهای چینی ارزان‌قیمت و باکیفیت، از جمله خودروهای هیبریدی و برقی است.»

«سقف بدهی دولت»؛ اهرم قوی مجلس نمایندگان آمریکا برای مهار ترامپ در ادامه جنگ علیه ایران

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ « در واشنگتن هیچ‌کس درباره سقف بدهی دولت فدرال صحبت نمی‌کند و دقیقا به همین دلیل است که این موضوع شایسته توجه است. بخش عمده بحث‌های پیش از انتخابات درباره اقداماتی که مجلس نمایندگان با اکثریت دموکرات می‌تواند برای مهار ماجراجویی دونالد ترامپ در ایران انجام دهد، بر قطعنامه‌های محدودکننده اختیارات جنگی رئیس‌جمهور، احضاریه‌های کنگره و جلسات استماع متمرکز بود. جای تعجب نیست که هر سه ابزار با مانع یکسانی روبه‌رو هستند: وتوی رئیس‌جمهور؛ وتویی که اکثریت جدید کنگره آرای دوسوم نمایندگان لازم برای لغو آن را در اختیار نخواهد داشت.»

انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا: یک تغییر و تحول کنترل‌شده

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیروزی دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، اگرچه می‌تواند موقعیت سیاسی ترامپ را تضعیف و بر روند تصمیم‌گیری‌های داخلی و خارجی واشنگتن اثر بگذارد، اما به‌دلیل تداوم اجماع دوحزبی درباره مهار روسیه و چین، لزوما به تغییر بنیادین در جهت‌گیری سیاست خارجی آمریکا منجر نخواهد شد.»

آینده‌ای برای خلیج‌فارس: تبدیل گفت‌وگو به امنیت منطقه‌ای

شورای راهبردی آنلاین -رصد:‌ «امنیت خلیج‌فارس معمولا در چارچوب بازدارندگی، توانمندی نظامی و مشارکت‌های خارجی مورد بحث قرار می‌گیرد. هر سه عامل اهمیت دارند، اما وقتی بحرانی آغاز می‌شود، عاملی ساده‌تر می‌تواند تعیین‌کننده باشد: آیا دولت‌ها می‌توانند در شرایطی که هنوز اطلاعات و واقعیت‌ها روشن نیست، به‌سرعت با یکدیگر ارتباط برقرار کنند؟»

تنش‌زدایی در روابط دهلی‌نو و باکو

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: سفر وزیر امور خارجه هند به باکو، پس از تنش‌های ناشی از حمایت جمهوری آذربایجان از پاکستان، تلاشی برای مدیریت اختلافات و حفظ منافع مشترک دو کشور محسوب می‌شود.

جمهوری آذربایجان به دنبال گسترش صنایع دفاعی با کمک ترکیه و چک و رژیم اسرائیل

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جمهوری آذربایجان با توافقاتی با ترکیه، چک و رژیم اسرائیل به دنبال بومی سازی تولید تجهیزات نظامی است و می‌خواهد باکو را از یک واردکننده به تولیدکننده سلاح تبدیل کند.»‌

اجلاس سران روسیه و آفریقا؛ گسترش تعاملات با دستاوردهای محدود

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور روسیه در آفریقا طی سال‌های اخیر گسترش یافته، اما همکاری‌های روسیه با آفریقا در حوزه‌هایی فراتر از امنیت همچنان از نظر دامنه و میزان پیشرفت نامتوازن و دستاوردهای اقتصادی آن محدود است. سومین اجلاس سران روسیه و آفریقا که ابتدا قرار بود در لیبی برگزار شود، روزهای ۲۸ و ۲۹ اکتبر در مسکو برگزار شد. کرملین این نشست را آزمونی برای سنجش نفوذ فزاینده روسیه در قاره آفریقا می‌داند.»

آسیب‌پذیری زیرساخت‌های اروپا در برابر تشدید جنگ ترکیبی روسیه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با تشدید جنگ ترکیبی روسیه علیه اروپا در ماه‌های اخیر، سیاست‌گذاران و تحلیلگران بیش از گذشته این پرسش را مطرح می‌کنند که ولادیمیر پوتین تا کجا حاضر است پیش برود؟ این وضعیت گمانه‌زنی‌هایی را درباره احتمال حمله‌ محدود روسیه به ناتو برانگیخته است؛ حمله‌ای که هدف آن می‌تواند آزمودن اراده اعضای این ائتلاف و تضعیف اعتبار تعهدات ناتو در زمینه امنیت جمعی باشد.»

Loading

چالش‌ها و فرصت‌های پیش‌روی ایران در جهان چندقطبی

۱۴۰۴/۰۷/۱۹ | اقتصادی, خبر تاپ, گفتگو

شورای راهبردی آنلاین - گفتگو: مدرس دانشگاه و تحلیلگر مسائل بین‌الملل گفت: نظم جهانی با محوریت آمریکا در حال گذار به ساختاری چندقطبی است. این تحول ژئوپلیتیک، چالش‌ها و فرصت‌هایی برای ایران در پی دارد.

علی رضوان‌پور در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی اظهار داشت: برای چند دهه پس از پایان جنگ سرد، نظم جهانی ذیل چارچوبی تعریف می‌شد که به آن «نظام لیبرال بین‌المللی» می‌گفتند.

وی افزود: این نظم بر پایه آزادی تجارت، دموکراسی لیبرال، حقوق بشر و نهادهای چندجانبه‌ای مانند سازمان ملل متحد و صندوق بین‌المللی پول استوار بود.

این مدرس دانشگاه یادآور شد: ایالات متحده آمریکا محور این نظم بود و رهبری آن را برعهده داشت، اما این نظام طی دو دهه اخیر دچار فرسایش شده و اکنون جهان در حال گذار به ساختاری چندقطبی است.

رضوان پور افزود: این تحول ژئوپلیتیک، چالش‌ها و فرصت‌های متعددی برای ایران به عنوان کشوری که همواره در حاشیه یا در تقابل با نظم لیبرال قرار داشته است، خواهد داشت.

 

زیر سوال رفتن نظم لیبرال بین‌المللی و ریشه‌های آن

وی ظهور قدرت‌های جدید به‌ویژه چین را که با رشد اقتصادی و ابتکاراتی همچون «جاده ابریشم جدید»، نظم اقتصادی و سیاسی جایگزینی را پیشنهاد می‌دهد، از عوامل اصلی تضعیف نظم لیبرال دانست. وی افزود: علاوه بر چین، بازگشت روسیه به عنوان یک بازیگر نظامی و انرژی‌محور، وزن بیشتری به چندقطبی شدن جهان داده است.

به گفته این تحلیلگر مسائل بین‌الملل، «تحولات داخلی غرب نیز ضربه‌ای جدی به انسجام این نظم وارد کرده است. ظهور جریان‌های پوپولیستی، به قدرت رسیدن ترامپ با شعار «اول آمریکا»، خروج آمریکا از نهادهای چندجانبه و شکاف در اتحادیه اروپا پس از برگزیت، همه نشان دادند که خود غربی‌ها نیز نسبت به کارآمدی این نظام تردید دارند. شکست‌های ژئوپلیتیک آمریکا در عراق و افغانستان نیز جایگاه و توان سلطه‌محوری این کشور را به‌شدت کاهش داده است.»

رضوان‌پور تأکید کرد: «افول نسبی قدرت آمریکا، اگرچه فعلا به معنای از دست رفتن جایگاه نخست این کشور در نظام بین‌الملل نیست، اما محدودیت‌های زیادی برای آن ایجاد کرده است. تمرکز آمریکا بر رقابت با چین، منابع و تمرکز این کشور را از دیگر نقاط جهان منحرف کرده و بستر لازم برای تحرک قدرت‌های دیگر را فراهم ساخته است.»

 

ویژگی‌های جهان چندقطبی در حال ظهور

از نگاه این تحلیلگر مسائل بین‌الملل، نظم جدید جهانی چند ویژگی کلیدی دارد: «نخست، توزیع چندگانه قدرت است؛ به‌گونه‌ای که دیگر هیچ کشوری به‌تنهایی توان دیکته کردن قواعد بازی را ندارد و تصمیم‌گیری‌های جهانی حاصل تعامل، رقابت و حتی تقابل میان چند قطب است. ویژگی دوم، رقابت ایدئولوژیک است.»

رضوان‌پور تصریح کرد: «در برابر الگوی لیبرال- دموکراسی، اکنون مدل‌های دیگری همچون نظام توسعه‌محور چین، ملی‌گرایی روسیه یا گفتمان‌های اسلامی مطرح می‌شوند. این تکثر ایدئولوژیک، پیچیدگی صحنه جهانی را بیشتر می‌کند.»

به گفته رضوان‌پور، «قدرت‌های بزرگ منطقه‌ای نقش پررنگ‌تری یافته‌اند. کشورهایی چون ایران، ترکیه، عربستان و هند در پی تعریف حوزه نفوذ خود هستند. در همین حال، نهادزدایی و ایجاد ائتلاف‌های منعطف به پدیده‌ای رایج تبدیل شده است. کاهش نقش شورای امنیت در روندهای جهانی یا شکل‌گیری پیمان‌های موقتی نظیر بریکس، نمونه‌هایی از این روند هستند.»

وی اضافه کرد: «ابزارهای قدرت نیز متنوع شده‌اند: از جنگ اقتصادی و تحریم گرفته تا جنگ سایبری، اطلاعاتی و دیپلماسی عمومی. این ابزارها نیز کم‌وبیش به‌اندازه قدرت نظامی اهمیت دارند.»

 

چالش‌های ایران در نظم جدید

به باور علی رضوان‌پور، «ایران در نظم چندقطبی با مجموعه‌ای از چالش‌های مهم مواجه است که نخستین آن‌ها، افزایش عدم قطعیت و بی‌ثباتی در منطقه است.»

این کارشناس افزود: «غرب آسیا یکی از بی‌ثبات‌ترین مناطق جهان است و چندقطبی شدن می‌تواند رقابت قدرت‌ها را در این منطقه تشدید کند. کاهش نفوذ آمریکا در غرب آسیا شاید فضا را برای رقابت شدیدتر میان قدرت‌های بزرگ منطقه باز کند.»

وی معتقد است که «چالش دوم، خطر فرو رفتن در باتلاق رقابت بین بلوک‌های مختلف، در صورت مدیریت نادرست روابط خارجی است. اگرچه چندقطبی شدن فرصت‌هایی برای تنوع‌بخشی به شرکا ایجاد می‌کند، اما خطر گرفتار شدن در رقابت بین بلوک‌های مختلف نیز وجود دارد.»

رضوان‌پور هشدار داد: «وابستگی بیش‌ازحد به برخی قدرت‌های بزرگ، در بلندمدت قدرت چانه‌زنی و استقلال ایران را کاهش خواهد داد.»

او به تشدید رقابت‌های منطقه‌ای نیز اشاره کرد و گفت: «کشورهای رقیب ایران در منطقه با استفاده از فرصت‌های نظم جدید، توان نظامی و شرکای راهبردی خود را تقویت می‌کنند که می‌تواند به مسابقه تسلیحاتی بینجامد.»

این کارشناس، مسئله دیگر را موضوع هسته‌ای ایران دانست و ادامه داد: «در جهان چندقطبی، یافتن یک طرف مذاکره‌کننده واحد برای حل چنین مسائلی دشوارتر شده است. اختلاف دیدگاه اروپا، آمریکا، چین و روسیه در قبال ایران، فضای مذاکره را پیچیده‌تر می‌کند.»

در نهایت، او به مسئله تحریم‌ها اشاره کرد و گفت: «تحریم‌های آمریکا همچنان به‌عنوان ابزاری مخرب عمل می‌کنند، زیرا نظام مالی جهانی تحت سلطه دلار است. اگرچه چندقطبی شدن می‌تواند فرصت‌هایی برای دور زدن تحریم‌ها فراهم کند، اما این امر نیازمند یک راهبرد دقیق و استفاده از شکاف‌های بین‌المللی است.»

 

فرصت‌های ایران در جهان چندقطبی

رضوان‌پور معتقد است: «چندقطبی شدن می‌تواند قدرت مانور دیپلماتیک ایران را افزایش دهد. بهره‌گیری از روابط با چین و روسیه برای کاهش فشارهای غرب، بخشی از این امکان است. همچنین، ایران می‌تواند تنوع‌بخشی به شرکای اقتصادی را دنبال کند. بهره‌برداری از عضویت در پیمان‌هایی چون بریکس یا سازمان همکاری شانگهای، مسیرهای جدیدی برای دسترسی به بازار، سرمایه و فناوری فراهم می‌کند.»

به گفته تحلیلگر مسائل بین‌الملل، «جهان چندقطبی، فرصتی برای تقویت نقش منطقه‌ای ایران فراهم می‌آورد. در غیاب یک هژمون جهانی، ایران می‌تواند به عنوان یک قطب تأثیرگذار در غرب آسیا نقش‌آفرینی کند و از عوامل نفوذ خود در منطقه به‌عنوان یک دارایی ژئوپلیتیک استفاده کند. نکته دیگر، عرضه گفتمان جایگزین است».

رضوان‌پور تصریح کرد: «ایران می‌تواند ایده مقاومت در برابر هژمونی غرب را به‌عنوان یک جایگزین ایدئولوژیک مطرح کند و آن را در میان جنبش‌ها و دولت‌های همسو تبیین و گسترش دهد.»

رضوان‌پور گفت: «نظم جهانی در حال گذار از ساختار لیبرال به چندقطبی است و این فرآیند اجتناب‌ناپذیر خواهد بود. برای ایران، این گذار، همزمان، چالش‌ها و فرصت‌های بزرگی دربردارد. موفقیت ایران در چنین فضایی به تدوین یک راهبرد هوشمندانه، منعطف و عمل‌گرا بستگی دارد».

وی در جمع بندی سخنان خود گفت: «دیپلماسی ایران باید متوازن باشد؛ به‌گونه‌ای که کشور به هیچ بلوکی وابستگی مطلق پیدا نکند. تقویت اقتصاد داخلی و ارتباطات منطقه‌ای، به‌ویژه با همسایگان و در قالب کریدورهای اقتصادی نوظهور، اهمیت ویژه‌ای دارد. همچنین، ایران باید مشارکت فعال‌تری در ائتلاف‌های مختلف همسو و نهادهای بین‌المللی داشته باشد.»

0 Comments