جدیدترین مطالب
خلیج فارس؛ میدان نبرد سرد پکن و واشنگتن
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
دستاورد نشست نمایشی سران آمریکا و چین در پکن؟
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
وابستگی پایدار تامین انرژی اروپا به خلیج فارس
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
چالش پهپادهای ارزان قیمت “FPV” حزبالله برای رژیم صهیونیستی
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
أحدث المقالات
خلیج فارس؛ میدان نبرد سرد پکن و واشنگتن
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
دستاورد نشست نمایشی سران آمریکا و چین در پکن؟
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
وابستگی پایدار تامین انرژی اروپا به خلیج فارس
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
چالش پهپادهای ارزان قیمت “FPV” حزبالله برای رژیم صهیونیستی
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
بررسی علل ناتوانی و انفعال اتحادیه عرب در قبال فلسطین
شورای راهبردی آنلاین - گفتگو: عضو هیات علمی روابط بینالملل پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی گفت: سی و چهارمین نشست سران اتحادیه عرب روز شنبه ۲۷ اردیبهشت ۱۴۰۴ در بغداد برگزار شد. سران عرب در بیانیه پایانی خود از جامعه جهانی خواستند که در راستای توقف خونریزی و کشتار در غزه به رژیم صهیونیستی فشار بیاورد. بیانیه پایانی اجلاس سران عرب بر محوریت موضوع فلسطین و مطالبه آتش بس فوری در نوار غزه متمرکز بود. اما پرسش آن است که چرا این مجموعه به جز دادن یک سری بیانیههای بیاثر، نمیتواند در خصوص مسائل منطقه نقشآفرینی کند؟
علیاکبر اسدی در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی اظهار داشت: «اگرچه اجلاس اتحادیه عرب چندین دهه است که برگزار میشود، اما کشورهای عربی عضو، طیف گستردهای را شامل میشوند که با وجود تشابه و نزدیکی زبانی، فرهنگی، قومی و هویتی، اهداف و منافع خاص خود را دنبال میکنند.»
وی افزود: «این اتحادیه با توجه به اختلافات و تعارض منافع و دیدگاهها، نتوانسته به یک سازمان منسجم و اثرگذار تبدیل شود. ضمن اینکه هیچ افق روشن و رویکرد عملیاتی مشخص با این هدف که کشورهای عضو بتوانند به تدریج این سازمان را به سمت نوعی از اثرگذاری پیش ببرند، وجود ندارد.»
به گفته اسدی، اتحادیه عرب بیشتر یک مجمع برای گفتگو و بررسی شرایط کلی و چالشهای کلان جهان عرب و درنهایت اعلام موضع است که البته در دورههای مختلف در همین سطح باقی مانده و هیچ سازوکار یا ساختاری برای عملیاتی کردن جمعبندیهایی که در این اجلاسیهها به آنها میرسند، ایجاد نشده است.
عضو هیات علمی روابط بینالملل پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی تاکید کرد: به نظر میرسد کشورهای اصلی و اثرگذار جهان عرب هم علاقه و انگیزهای برای اقدامات موثر ندارند. به عنوان مثال، در جنگ اخیر غزه، درحالیکه توسعهطلبی و جنایات رژیم اسرائيل در طول تاریخ تحولات عربی و فلسطینی، بیسابقه و این میزان از جنایات جنگی رژیم اسرائيل، به نوعی پاکسازی قومی و نژادی فلسطینیها بوده است، اما کشورهای عربی در اجلاسیههای مختلف نهایتا به یک موضعگیری و دادن بیانیه بسنده کردهاند که این رویکرد نمیتواند به یک نتیجهگیری عملیاتی منجر شود.
اسدی با اشاره به اینکه کشورهایی مانند عراق و الجزایر مواضع قاطعتری در برابر جنایات رژیم اسرائيل داشتهاند، گفت: «اما برخی دیگر از کشورهای عربی ظاهرا ظرفیت و انگیزه لازم را برای موضعگیری نداشته و یا ملاحظات خاص خود را دارند.»
وی در ادامه گفت: برخی کشورهای خلیج فارس که با شدت بیشتری موضعگیری میکنند نیز در نهایت مجموعهای از ملاحظات را دارند که اقدامات و سیاست خارجی آنها را در خصوص مسائل و چالشهای اصلی جهان عربی مانند مسئله فلسطین محدود میکند و نمیتوانند از دادن بیانیه و برخی موضعگیریها فراتر بروند.»
اسدی در پاسخ به این پرسش که اتحادیه عرب چگونه میتواند به یک بازیگر موثرتر تبدیل شود؟ اظهار داشت: «در حال حاضر، چشمانداز روشنی برای انسجام و اثرگذاری عملیاتی اتحادیه عرب وجود ندارد. زیرا برخی کشورهای عضو، ظرفیت، توان و یا اراده لازم برای انجام یک اقدام موثر را ندارند.»
وی افزود: « برخی دیگر از اعضای اتحادیه عرب نیز به دنبال تنش با رژیم اسرائیل نیستند و بیشتر به دنبال این هستند که جنگ غزه پایان یابد و بازسازی غزه و شاید خلع سلاح غزه و در نهایت تشکیل احتمالی دولت فلسطینی در قالب راهحل دودولتی انجام گیرد. البته ظاهرا راهحل دو دولتی نقطه همگرایی کشورهای عربی است و به نظر میرسد همه این کشورها درباره اینکه یک دولت فلسطینی در این قالب تشکیل شود، علیرغم اینکه واقعیتهای صحنه و مخالفت رژیم صهیونیستی اجازه تحقق آن را نمیدهد، اتفاق نظر دارند.»
به گفته اسدی، اما اینکه این کشورها بخواهند حتی در این خصوص هزینهای متحمل شوند یا این موضوع را در قالب تنش با رژیم اسرائيل یا آمریکا پیش ببرند، تقریبا دور از تصور است.
0 Comments