شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
مرتضی مکی در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی درخصوص نگاه جدید الیزه به بحران بین این دو کشور اظهار داشت: «تغییر موضع دولت فرانسه در قبال بحران منطقه صحرای غربی، یکی از جدیدترین تغییرات در صفبندی بازیگران منطقهای و فرامنطقهای است. رئیس جمهوری فرانسه در بیست و پنجمین سالگرد حکمرانی محمد ششم، پادشاه مغرب اعلام کرد که از موضع این کشور در قبال منطقه صحرای غربی حمایت میکند.»
وی افزود: «مغرب از ایده اعطای خودمختاری به منطقه صحرای غربی برای پایان دادن به بحران پنج دههای این کشور حمایت کرده است. مغرب و الجزایر، دو مستعمره سابق فرانسه هستند که پس از استقلال از فرانسه بر سر حاکمیت بر منطقه صحرای غربی اختلافات عمیقی پیدا کردند. موریتانی نیز دیگر کشور در آفریقا بود که مدعی بخشی از حاکمیت منطقه صحرای غربی بود؛ اما این کشور در سال ۱۹۷۹ به یک توافق با جبهه پولیساریو بهعنوان یک جنبش استقلال طلب در منطقه صحرای غربی دست یافت.»
به گفته این کارشناس، منطقه صحرای غربی مستعمره سابق اسپانیا است؛ جبهه پولیساریو در سال ۱۹۷۳ مبارزات خود را برای بیرون راندن اسپانیاییها از این منطقه آغاز کرد و در سال ۱۹۷۵ اسپانیا از این منطقه خارج شد.
مکی با اشاره به اینکه مغرب مدعی حاکمیت بر منطقه صحرای غربی است، ادامه داد: «در مقابل، الجزایر خواهان برگزاری همهپرسی توسط جمعیت نیم میلیون نفری منطقه درباره سرنوشت منطقه صحرای غربی است. اما دو کشور در ۵ دهه گذشته نتوانستند به یک راه حل جامع برای حل بحران در صحرای غربی دست یابند.»
وی تاکید کرد: «البته نباید نقش بازیگران فرامنطقهای را در تعیین سرنوشت منطقه صحرای غربی نادیده گرفت؛ فرانسه و آمریکا، دو بازیگر فرامنطقهای هستند که نقش جدی را در ایجاد بحران در منطقه صحرای غربی ایفا میکنند. ایالات متحده با شرط به رسمیت شناختن رژیم اسرائیل توسط مغرب اعلام کرد که از حاکمیت این کشور بر صحرای غربی حمایت میکند.»
کارشناس مسائل اروپا درباره رویکرد پاریس نیز گفت: «فرانسه میکوشد که همچنان نقش فعالی در روندهای سیاسی منطقه شمال آفریقا داشته باشد. به همین دلیل، موضع این کشور در قبال منطقه صحرای غربی میتواند احتمالا در روندهای سیاسی و مذاکرات میان بازیگران منطقهای و فرامنطقهای اثرگذاری زیادی داشته باشد.»
مکی در ادامه توضیح داد که به همین دلیل دولت الجزایر واکنش شدیدی به اعلام حمایت فرانسه از موضع مغرب در خصوص خودمختاری منطقه صحرای غربی داشت و سفیر خود در فرانسه را فراخواند. همچنین با تغییر موضع فرانسه در قبال سرنوشت منطقه صحرای غربی، صفبندی کشورهای نقشآفرین در یکی از طولانیترین بحرانها در منطقه شمال آفریقا تغییر میکند.
وی تشریح کرد: «هم اکنون آمریکا، فرانسه و تعدادی از کشورهای اروپایی از حاکمیت مغرب بر صحرای غربی حمایت میکنند. این در حالی است که اکثر کشورهای آفریقایی، حتی اتحادیه آفریقا از موضع الجزایر برای برگزاری همهپرسی باهدف تعیین سرنوشت صحرای غربی توسط ساکنان این منطقه حمایت میکنند.»
مکی معتقد است که تغییر موضع فرانسه در قبال سرنوشت صحرای غربی کمکی به حل بحران در این منطقه نخواهد کرد، بلکه بحران را پیچیدهتر و طولانیتر میکند. فرانسه تلاش دارد تا از موضوع صحرای غربی بهعنوان یک ابزار در جهت امتیازگیری از مغرب و الجزایر و تحت فشار قرار دادن دولت الجزایر استفاده کند.»
کارشناس مسائل اروپا ضمن تاکید بر تاثیر عمیق اختلافات میان الجزایر و مغرب بر سر منطقه صحرای غربی در رویکردهای سیاست خارجی این دو کشور توضیح داد: «مغرب تلاش کرده است با جلب حمایت دولتهای غربی از موضعاش در قبال منطقه صحرای غربی، از این موقعیت استفاده حداکثری کند. در مقابل مغرب با به رسمیت شناختن رژیم اسرائیل، در جرگه کشورهای سازشکار عرب قرار گرفته است که روابط سیاسی، اقتصادی و حتی امنیتی نزدیکی با تلآویو دارند.»
وی افزود: «اما الجزایر تلاش دارد در نهادهای بینالمللی از موضع ملت فلسطین حمایت کند و همواره در صف کشورهای حامی فلسطین بوده است.»
مکی در نهایت گفت که تغییر موضع دولت فرانسه در قبال منطقه صحرای غربی، اختلافات میان الجزایر و پاریس را عمیقتر و گستردهتر میکند و در مقابل همکاریهای سیاسی، اقتصادی و امنیتی میان فرانسه و مغرب را گسترش خواهد داد.
0 Comments